장음표시 사용
151쪽
1683. turma , quae ut fit, exploratum jerat, datas ad Sdisiauomodo detecte. num a Tehelio literas interceperat, quae Dunevaldo pro legato redditae rei ordinem, & ubinam Scytiiqin insidiis forent, aperuere. Confestim movit cura, omni, quem secum attulerat, equitatu adeo op- Duncvaldus scy- in . V. maiiu instBisl portune, ut cunais Dei Numen praelens immanicatos, aggreditμr avertendo facinori fuisse, in mentem venerit. Nam
fra θ' ' Seythas improviso oppressit nihil hujusmodi metuentes ; dissipavitque primo incursu cum aliqua caede fugacissimum istud genus hominum , quamvis longe numero superarent. Iis profligatis, haud
sdriniιm interci- longe Sdrinus, ignorans quid actum foret, occur-pit ' rit. In custodiam traditum, habitisque quaestioni- Fama est, perfia bus, fama est, perfidiam non insiciatum . Non diam suam που aliam tamen quam perpetui carceris poenam subiit; Tehelio minitante : si morte penderet , eamdem Non alia quία, Obiturum fortunam Comitem Albertum Capraram peryetui ca eris qui Caeseris letatus adhuc apud Mustaphum deti-
quare. nebatur . Cariar cum suis Lentiae biduum com-
Caesar Passavia moratus, Passaviam ad Brioariae fines se contulit; x P V in l6nctius Pragae aut OEneponti se abderet, e Oc ζ' uitia o casione deliberaturus. Inde Sarmatiae regem, uni-maniamque ad versamque Germaniam ad sublevandam ope sua, iij, q/- nullo temporis intervallo , periclitantem Urbem per nuncios , atque hemerodromos solicitavit . At Viennae vixdum compertum, Caesarem abiisse , consternati praeter modum civeS, atque Omnia Uienna Priscin tumultu impleta. Principum Legati, atque Aulae
152쪽
ΤΟ. I. LIE. II. I 37pularium cum conjugibus Se liberis sunt prosequuti , incerti quo fugerent ; sed obstinaverant
animos ab obsidionis periculo se dimovere, c tera in casum dare . Digredientibus familiares , notique cum lacrymis occursabant, spem alii tuendae patriae ostentantes, ne in tanto discrimine eam desererent ; alii victi commotique exemplo , ut se adjungerent prosecturis . Species visu ac strepitu miserabilis erat. Nam undique concursabant mulieres puerique, patres ac Viros cum multo gemitu rogitantes, ut se abducerent; & illi seu precibus cederent , seu adVersarentur, non se consilio expediebant ; ibantque modo viam , modo redibant, prout externi internive periculi fortior eos subierat
cogitatio. Ε portis effusi, suam quique sequentes spem, sua consilia, per agros dilabebantur , alii ad alia finitima progredientes loca , quae hospitis alicujus aut victus quaerendi opportunitas cogitantibus subjiciebat. Verum cum imbellis multitudo longo S celeri itineri par non esset, plurimi constitere deplorata salute stupidi, Scytharum praeda
mox futuri, ni continuo cum omni equitatu Lotharingius supervenisset. Etenim dissipatos colligi ; exanimatos jam prope fame ac metu , firmari cibo , praesidioque tectos duci, quo vellent, jus-st. Gratum quippe Magistratibus fuerat, sponte plebem ne ipsi duriores visi forent cogendo suadendoque aliqua sui parte , foeminarum prinsertim , eorumque , quibus ad arma serendata Tom. I. S non IG8 3
multas , Irepitus, 'pavor diascedentium in universa civit a. tis. Plures, dum si
aiunt lassitudine sabsi sunt , mox futuri S tharsi
equitatu iisdem salutifuit. Diqitigod by GO le
153쪽
Festatus Uira . am ingreditur , in quo militum
nale ii milites aliqui e Ciυium numero, oequi. starembergius milites jureIura do firmat ad urbe latand im i ejusq; ad militia L .es
non aetas , non vires sussicerent, urbem exonerasi se, ne graviorem caeteris annonam facerent . Rus adventu respiravit a metu civitas, atque adeo collegere animos cives , ut de tutanda patria cogitarent . Incendia ac populationes jam non terrorem sed iracundiam excitabant ulturis hostium acerbiatatem , injurias agrorum . Interea peditatus accelerato itinere per insulas, quas e regione Dan
bius facit, ponte conjunctas, ingreditur urbem. Ad quindecim fuere militum millia eum bellicis machinis , atque omni missilium genere undique convecto . Ad has copias adiecti urbanorum plurimi , qui sponte e literarum aut artium ludis dedere militiae nomen ; in cohortesque e suo quia
que ordine digesti sub belli expertis ducibus egre
giam navarunt operam. Quatuor Si haec fuisse millia prodirum est. Cum virium satis foret ad repetilendos hostes, ne animus deesset, quo uno viget robur, Starembergius in tribunal, quod ad sanctis. simae Trinitatis columnam erigi iusserat, ascendit.
Ibi convocatos majores duces, tribunos , ce turiones paucis militari more alloquitur . Nonuego vos, Duces, vestra causa convenire apud me volui, quos propria virtus, non Imperatoris monita
ad bene strenueque gerendum agunt sed militum ,
quorum multitudo de nonnisi per ora vestra meae
particeps voluntatis fieri potest,& quibus non adeo fervet animus gloria, ut ad eam sponte feratur. Igitur quamquam eorum neminem esse putem, qui
154쪽
cum in hac urbe propugnanda Caesaris Germania que res maxima peragatur , non ipsam ad extremum spiritum propugnare velit; attamen quia quos pecunia sollim ad bellum ciet, plerumque verum decus ignorant , aut una metiuntur utilitate s c randum mihi est , ne his vitae amor turpia mei culosaque subdat consilia. Quod ne unquam accia dat, unusquisque militum apud tribunos; tribuni & reliqui duces apud me sacramento spondeant, neminem vivum, nisi salva urbe, a moenibus disceΩsurum. Qui secus dicat aut faxit capite luat. Proinfecto ad 'incendum vires addet, augebitquc corporis atque animi robur ex una victoria salutis spes. Primus ego in hanc sententiam per quidquid fanctum religio habet, caste riteque juro. Laeti Imperatorem duces audierunt; dataque jurejurando G de , ejus se constantiam atque invictam magnanimitatem non tantum admirationi sed exemplo habituros, ad suas quique legiones discessere; j sique milites, elata dextera ad unum omnes obligarunt se sacramento, facturos quod petebatur. Dein Starembergius ad cives conversus , qui frequentis-- simi ad rei novitatem convenerant: nos, inquit, pro salute vestra vitam oppigneravimus ὁ & gratum est, impigre labores & ipsam, si superis lubet,
mortem oppetentes propulsare a cervicibus vestris jugum servitutis. Hanc mercedem unam , quae VO-bis lucro cedet pro ejusmodi, nec parVO quidem, munere paciscor et quieti atque otiosi per domos
155쪽
x4o HIs TORIARUM 16 83. N Templa sitis. Nulla prodeat a vobis vox . quae
aliquam publicarum aedium privatarumque ruinam ploret ; nullam metus exprimat, quae hosti urbem dedendam, & paucorum dierum calamitatem perpetua redimendam flagitet. Parietes ac tecta, si vitium faciant vi tormentorum , facile reficiuntur ;libertas si semel periit, raro de dissicile instauratur. Qualiscumque demum pro Sacris, pro Patria, pro Conjugibus ac Liberis accipienda sit a vobis aerumna, levem modo, si ad haec animum conferatis, uti
lem in posterum judicabitis; & illam pertulisse gra
tum erit, narrare jucundum. Quod si aliquos diversa manet sententia,hos ego uno die impunitos cede-Data per die re timori sino. Patet meo iussi ad Danubium po
beunti. apert ta. Illac te eripiant, tuoque exonerent urbem meque ia id porta ad tu. Postmodum vel unum trepidi consilii verbum
capite damnabitur . Vos autem , quibuS patriae
amor, & publica salus omni pernicie potiora sunt, sistite libenter gradum, magno atque erecto ani mo estote . Nec vos terreat hostium multitudo, qui natura imbelles , militiae inexperti , fessi longo itineris labore, nostrorum mox audacia conterri ti , temeritatis poenas dabunt; cum praesertim universa Germania atque Sarmatia excitae e sedis bus suis huc advolent opem laturae. Interim Vobis adest praesidium, numero validissimum, animi robore invictum. Deus adest ultor violati foederis. Illius custodia tectos metuere , nefas est; scelus , hoc vindice . in me . si quid mihi facere verbo
156쪽
rum licet, promitto in meque recipio daturum, i683. operam , ne frustra meae fidei vigilantiaeque commissa a Caesare tutela urbis fuisse videatur . Haec dicentem faustae acclamationes laetumque murmur, quale solet esse invicem se adhortantium, excepit - etrio. Pauci se foras proripuerunt. Caeteri impavidi ad gnis animis ope. omnes belli ac reipublicae usus fidem atque opςr ναρ. ,si exhibuere suam. Quae dum intra moenia geruntur telam.
Turcae agmine instructo idus tunc erant Quintile A.
circumpositam Viennae planitiem operuere. Lotharingius cum par non esset ad eos repellendos, quatuor jam pontibus ad hujusmodi occasionem comstructis, in insulam, quam Taborem dicunt Indige- nubii insulas tranae, finitimasque alias, urbi oppositas, equitatum ς' - traduxit, postremis cohortibus, commeatibusque,.qui nondum pervenerant , aditum explicaturus. Ibi paucos commoratus dies, relictoque valido prae- Deinde is usterio, sidio trans amnem castra posuit, in omnem oppor F 'tunitatem intentus, legiones aliquot, sociorumque auxilia praestolaturus . . Et jam Germanorum tria Sibullius ei pri- millia , quinque Polonorum , Lubomischio tribuno Caesari stipendia merentium, supplementum Vagum excuba λςςςperat ; quos, comperto belli molem ad Vagum, V 'ubi praesidii causa diversabantur, haudquaquam fore , Schullium pro legato jusserat quam celerrime ad se adducere. Sed aliquam proficiscentibus minram fecerant Hungarorum legiones , quae ad in- nus , quae ab Pa feriora ipsius vada fluminis tutanda, ut jam retulimus , datae fuerant Estherasio Palatino; quaeque
157쪽
rσ83.r42 HIs ToRIARUM audito Turcis arridere fortunam, fidem tanto com sensu mutaverant, ut vix ea defectio ad Palatinum aliosque sexdecim non pertinuerit. Adeo sicut in affectis corporibus lues , ita & in dubiis animis facile perfidia serpit. Ii siquidem Turcis documentum daturi , ex animo se rebellasse , Schestiano agmini infestum iter reddiderant, moratique s Musi bus Uim rant. Mustaphus posteaquam vidit Lotharingium
usque letis v te retulitie ; ratuS urbem terrore ac minis expugna-sdiarios ad dedia ri posse, literas ad Starembergium misit, quibus ne cem omniumque malorum extrema, si vim expectarent ', honestas conditiones, si confestim se darent in annia hi pQxςst/tςm , pollicitus , ejus de militum animos solicitare ac vincere conatus est. Ubi cognovit minas blanditiasque ludibrio esse, negligenter circumvallato exercitu adversus externos impetus, quos ex hostium contemptu aut nullos aut leves fore arbitrabatur , urbem oppugnare aggreditur. Ea sta est ad dexteram Danubii ripam, quo ad Boream alluiatur, plano apertoque solo. Duodecim habet in .Fκη a mηnitis orbem ducta maiora propugnacula: totidem trian-
gulares munitiones IIldem Inter acentes , quae a
muris divisae velut parmae ad hos protegendos Op
ponuntur . Intus aggere communitur conspicua
latitudine ad tormentorum usum ; foris & fossa& via tecta , & hujus aggere leniter in subjectam
planitiem descendente . Ad haec Starembergius, qua parte vidit hostem moenibus successurum, antemurales vineas circumduxerat , frequentibus se
158쪽
nestellis apertas ; unde si in fossam descenderet , rq 3. plumbea grandine peteretur. Igitur admotis legionibus oppidum ab .omni parte ad excitandos plebis v si tumultus, ingentibus saxis, talisque incendiariis lacerari coeptum. At quamquam ab ejusmodi jaculatione nullo obsidionis tempore cessatum fuerit, in
r . - α ori . . . . . Vum terror ac
tanta Iuit Magiitratuum Vigilantia, ut Ign s vixdum tumultus. succensus comprimeretur et tanta populi sortitudo animi , ut domorum excidium moderate ferret.
Magnum tamen Incendium 1tatim ab inita oppu -, maximi
gnatione in extremum discrimen civitatem adduxit. EXarserat ad Scotorum vicum , consumptisque 'brevi momento circum aedibus, ad publicum armamentarium accesserat ; jamque flamma lambebat turrim , ubi sulphuratus pulvis concludebatur . Ci-Ves , qui frustra ignis voracitatem retundere conati suerant, praesenti periculo , quia male coeptis successerat, exanimati, quid ultra facerent ignora .-bant. Ad rei nuntium eo se contulerat Starember R eonfert. gius cum aliquot majorum ducum selectaque militum manu. Conspecto periculo: non hic , inquit, deliberandum , sed audendum ; aut removenduSignis, aut inter disiectae urbis ruinas ignobili mo
te pereundum. ViX fatus erat, clim silureS sertissi , morum militum prolii vere in tecta domorum , quae mitate extim
intus prope turrim ardebant ; atque illinc, aqua ffrequentius subministrata nam civibus redierant animi ex istorum audacia diruendisque muris ac tecto flammam ruinis suilocavere. Ea vero dolo ne
159쪽
168 . an casu excitata fuerit, incertum . Fama tenuit fama fuit ri Hun- Hungarorum perfidia, quorum aliqui in urbe ma g sto serant. & locus faciebat fidem .. Quod cum ita sibi persuasum foret, plebs, ut fit, ex obito periculo suorum Plebs, in furorem Versa, quotquot ipsorum obviam ha- . qtisti obvios buit veluti in comperto crimine , trucidavit. Ur
t. bem pene ab Interitu vindicatam acrior lubinde m-
cessit hostium vis, quasi hactenus quid cives exci dii metu, perduelles insidiis agerent, expectassent.
Turca Ugerem Itaque tertio postquam advenerant die, aggerer
incipiunt, O ad militarem instituunt ad moenia ducere, primo ad-
quam urbis par- versus Lovelum propugnaculum , quippe quod coeteris angustius noverant interioribus vix posse recessibus locum dare. Simul duodecim expediunt majora tormenta ad ejus feriendam faciem evertendamque. Aggere deinceps latius explicando, alterum LOvelo proximum propugnaculum , quod ab Aula nomen habet ; atque utrique in terjectam pro 'muralem parmam , qua lorica murorum protegi tur, adeo celeriter complexi sunt, ut octiduo abducentesimo passu ad oram viae tectae per obliquos tutissimosque anfractus illum adduxerint; quam-Bis in iuuin obsita qu/m pQrpetuo missilibus submoverentur; 5e bis .ini erumpunt. erumpentibus oppidanis, haud semel cessissent loco multa suorum caede. Illic diversa in parte dispo-ειν, ἡ δεDὸ , sit S muralibus machinis quatere incipiunt dexteram facies laceratur, parmae faciem atque utriusque latera frontesque' propugnaculi. Distrahendis vero fatistandisque ho-
160쪽
ΤΟ. Ι. Lis. II. I 4s Lovelum praetori Mesopotamiae , cui deinde ictu 1683. gravi debilitato praeses Damasci suffectus est ; alterum ab Aula dictum propugnaculum Temesuarii Trifariam inst presecto traditur expugnandum ; parmam Uilius invadit. Ductis jam antea cuniculis ad aggeris late- .et pars attriba.ra, frontibus propugnaculorum opposita , suppositoque nitrato pulvere, is ubi concepit ignem, tanto impetu erupit flammae vis, ut terra longius ejecta, discissoque labro, utrinque patuerit aditus ad viam Ignis e minicula
tectam. Illico Barbari, qui in acie stabant, irrupe- πisti, s arre. Sed contra nitentibus Germanis atrox exorta
pugna. Erat illud primum bellicae virtutis specimen, quod ab utraque gente dabatur . Quare Velut in Illis
omnem oppugnationis eventum omen capturi,
obsistebant alii , alii urgebant incitabantque se se , ut perumperent hostium aciem Sc finem periculis facerent ; rati locum occupaturos si paullulum ad--ώ niterentur . Telis primum pugnatum est, quae ab gna describitur. omni parte mittebantur ε, dein strictis gladiis & collato pede , strage eo longe majore, quo irrito nunquam ictu certissimoque vulnere. Turcae, ter quamvis repulsi , pugnam instaurarunt , fessis integri subeuntes; donec desperata v istoria abjecere ani- r pulli . mos, suisque se munitionibus abdidere . Bidui intervallo renovatum certamen est ad aliud viae tectae latus , ubi triquetrum consurgit opus. Ibi ingentem iteris prope ignis pariter caveam bellico pulvere oppleverant, qui e cawa educimr. concepta flamma , horribili fragore aggerem complanavit . Astuere magnis animis , maximisque