장음표시 사용
141쪽
ex improvido subducendi tot milites consilio velim. menter timens, blande Lotharingio suadere studet , ne adoricnda urbe in rupti a se primum foederis imvidiam ruat, neve hostem lacessendo, ferociorem implacabilemque reddat. Cum vidit fraudem ac dicta sua ludibrio esse, nulla mora se vertit ad belli artes, instruit machinamentis muros, firmat milite, O pugnatio tis tque omnium primum suburbiis flammam injicit,
cribitor . ne hostibus commodo & munimento serent. F mus ac pulveris atra nubes ex incendio ruinisque
adeo invicem conspectum hostium ademerat, ut Germani propius ad munitiones accesserint nurulo sere periculo minimaque caede ; nam Barbari ex incerto jaculabantur . Posito vallo raptim aggerem ad fossam ducunt, tria ex intervallo communiunt loca, unde majoribus tormentis m nia, ollis incendiariis domos confringerent . Oppidani intra loricam se continebant propellebantq; hostem iaculis.
P mNω φημ' clim noctu agger procederet, de duobus propugnaculis , interdiu quassatis, ab interiore latere R pelluutur. haud levis ruina impenderet, septimo die in hostem erupere, haud segniter a Germanis excepti repulsique post diuturnum certamen , pluribus utrinque caesiis. Dura erat oppugnatio, cum praesertim lia putauit. μι- bi torum unus ad Barbaros transfugisset docuisset
greditur. que ex Opportuniore loco telis Christianos milites confodere , perfringere machinamenta . Patebat tamen, Germanis denique cessuram urbem ope destitutam , nec ferendae tempus suppetere . Cum postri- 1683.
142쪽
stridie a Caesare asseruntur literae, quibus Lotharin-
I 683. gius jubetur reserre pedem, omnemque exercitum adfines tuendos, prout sibi c sententia Videretur 1 RG on do discedat .
ducere . Nam Visirium, audito Neoselium discrimen adire, accelerato itinere jam prope adesse, ne-' 'que e republica existimari, uni oppugnandae urbi conteri vires, quibus Hungariae Germaniaeque se ius contineretur . Quare confestim vasa colligunt, tantaque , ut in subitis rebus, negligenti si TVRx μὴ .ω iter , ut qui non pauci lignatum praedatumque je-re. rant, praeda hostium manserint. Trecenti quoque Croatorum equitum, qui a castris speculatum diascesserant, interceptis itineribus caesi a praesidi rii 1 ς- n . .ptive sunt. Desiderati in ea obsidione mille quin' Hane desiderati. genti , plures laboribus & Coeli gravitate confiietati. Lotharingius, traducto in Cituorum insulam exercitu, deliberandum suscepit, ubi & qua ratione fraenando retinendoque hosti, legionibus collocatis,
poneret castra. Quippe varius percrebuerat rumor, quo ille bellum ac signa ferret; variantibuS perfugis, tus, ac Turcis Ob. aliis renuntiantibus per superiorem Pannoniam, Mo- οις dum 'raviam de Silesiam petere; per inseriorem aliis, Croatiam Stiriamque; Jaurinum aliis per Danubii ripas. Placuit ipsa monstrante loci natura , ad Arrabonem Uagumque amnes consistere, qui aditum in eas pro vincias sertilioremque Austriaeae Hungariae pariς 22 bis z- claudebant. Uagus Estherasio Palatino cum sexde- modo latata is cina Hungarorum millibus, quos tumultuario delectum ...collegerat, custodiendus, petenti datur. Arrabo, Fctare.
143쪽
123 Hrs TORIARUM 1583. Stiriam respicit, Comiti Christophoro Bussiano
dianus ad -- cum sex pariter Hungarorum millibus . Turmae ali- ώοttaria pisa. quot Germanorum equitum utrique adjecte ad fidelitatis exemplum , virtutis aemulationem. LOtharin- Lotharitarui ad mus eum legionum robore ad Arrabonis confluen-
confluentem Aris se in F . . . . re
Vais h. tem te tenuit, ubi amniS per aliquot palluum mulla
vadosus est, & qua ante annos undeviginti a Barbaris . A superatus fuerat. Reliqua vada facilioresque ascensu GraecaeV retinea ripae caitellis ubique praeli 1que firmatae. Lurcae xillum/radit. Uere jam medio ex omnibus partibus ad Albam Graecam convenerant ; quo se pariter contulerat Rex Mehemetes, praemisso Mustapho Purpuratoruminibus verbisct principe . Illic ad se vocatis provinciarum praetori-ς ης -- - Lus tribunisque militum, Mustaphum ad genua pro volutum his prope verbis alloquitur. Fortunam ac dignitatem Imperii nostri scias a me tibi committi Utrique tuendae quot copias, quantosque belli apparatus instruxerim , vides . Verum ut corpora, quantumvis procera validissimaque, nonnisi spiritu; ita una ducis mente exercitus viget. Is igitur sommari debet tua virtute ac strenuitate; nec alios geret animos , quam quos fortiter agendo tu dederis . Magnos autem dc robustos dabis, si me tibi velut praesentem constitues. Nam virtus conspecta fervet, ab eo praesertim , cujus testimonium praemia aut poena sequuntur. Et aὸero quidem in his legatis tribunisque militum, quos tibi ut rerum gerendarum s cios, ita.& testes attribuo. Pugnam capessito ist rum, mei , tuique memor, & vinces . Numero enim
144쪽
ΤΟ. I. LI B. II. I 29 enim ae viribus praestamus hosti ; Se nihil ad victo
riam deest, dummodo non desit animus. Haec cum dixisset, Uexillum falsi Profetae in ejus manibus pOsuit, quod in gravissimis expeditionibus, maximisque solum rerum periculis prolatum Turcae velut fatale signum prosequuntur. Mustaphus illud venerabundus accepit; fatusque: Regis dicta Sc secrum Prophetae pignus aeque sibi ad magnanima facinora i vires addere ; nec illud deserturum, nisi vita te prius deserat; in castra se restituit. Postero ἡie signa movit ; Tehelium Muris obviam habuit; paucis ibi de re gerenda consultant, decernuntque , acie prius cum hoste congredi; eo perculso , reliquorum ex occasione consilium capere.
Ipse Albam regalem pergit ire cum omnibus copiis. Tehelium jubet , quos popularium in armis habeat , illuc adducere, ad seditionem coeteros excitare . Dicto paruit; propositoque in vulgus, ac data fide, nullam perniciem a Turcarum exercitutis fore , qui abiudicato Caesare secum starent; illico Papa , Vesprimium , omnisque regio trans Arrabonem ac Vagum in ejus tutelam se commisere . Nitria quoque ex altera Danubii parte a praesidiariis , aeneis prius tormentis atque omni belli apparatu spoliata, deserta est . Mustaphus recensito exercitu numeratisque Turcarum peditum septuaginta millibus, equitum triginta , sociorum , Scytici nominis quadraginta , cum his copiis ad Arrabonem successit . Hungaros Pacosque, quo- Tom. I. R rum I G8 3.
gerenda consultat. Tebellas Huigae ros ad sedition.
145쪽
Ad Arraboη succedit , illum transtressurus. Germani R on
Deinde acie in. Bructa tentat maedum , ω repelliatura
Tobelius spondet se alibi vadan
I 3o HISTORIARUM rum ingens aderat manus, seorsum , quacumque possent , terrorem molestiamque hostibus inferre iubet. Fluvius agmina dirimebat; & quamquam Germanos Turcae longe multitudine superarent, attamen plenum erat periculi eniti in adversam riopam, milite ac machinis permunitam. Lotharingius enim castra tutissimo in loco posuerat, ubi Arrabo , amne divise , haud exiguum tracturria ambit ἱ nec alibi in propinquo vadum erat. Id po steaquam Mustapho compertum est, ipsa incensus rei dissicultate 3 cum propter insitam animo ferocitatem nihil non sibi cedere pateretur 3 Iaurinum, arcem ad fluminis ostium validissimam, tentare simulat, ut Lotharingius ad illam majori militum numero confirmandam riparum praesidium debilitaret . Nihilo tamen secius, quamquam illuc traductis sex armatorum millibus, Mustaphum sesellit res. Cum enim instructo exercitu, velut trajecturus, ho stem ex adversa ripa jaculari cepisset , si forte subm veretur daretque aditum transeunti, turmae quoque duplici in loco aquam intrassent ; illas haud segniter retudere Cermani omni missilium genere, tantaque enituit istorum virtus, ut Visirius de trad cendo desperaverit. Tristem infelici eventu, incertumque quid ageret, Tehelius convenit, vadum pollicitus aperturum se consilio industriaque sua . Daret proinde milites, fideretque Tomissa, ut non semel antea , nunc pariter soluturo . Data decem Turcarum, viginti Scytarum millia, huic serendae Tei
146쪽
let opportunum ob equorum velocitatem copiarum 1683. genus; iis plures Hungarorum cohortes adjectar.
Ille prima vigilia noctis adverso flumine signa ducit, .
praemisso, qui Comiti Christophoro Budiano, cui ut 'ta tam
iam memoratum est, vadi custodia ad S. GOttardi queis antra cor riuum commissa fuerat, brevi se cum ingenti exe eitu assuturum diceret ; proinde praestaret promissi ubi excubabat, fidem, quam occulte solicitatus dederat, se dese--permittat. rum , tenuitque prodito loco, eo detestabiliori perfidia,quo ad incredibilem Barbarorum crudelitatem reclusit aditum,Caesari magnis antea beneficiis obstri- Budianus eiust uectus. Barbari tra ressi flumen, auctique hungaricis is Budiani cohortibus, quae omnes ad unum ejus per- 'iungunt, ae ' duellionem sunt imitatae, illico serrum flammamque σε, agris injecere . Fumus longe conspectus Germanis suspicionem movit, seperasse amnem hostes 8, postmodum rem certam secere Germanorum turmae quae Budiano submissae fuerant, ab eoque , post- dilapsa rei nun quam desecerat, Barbarorum telis oblatae vix fuga ε'- se subripuerant. Quod ubi innotuit, vestius Lotharingius , ne simul a tergo a fronte interceptis itineribus milites suos commeatus deficςrςti cuju f., is ujam prope inopia conflictabatur, peditatum e tem ditatism reaa,repto in Cituorum Insulam transire jubet, atque inde iusto Danubis, ex altera Danubii parte tutis itineribus Uiennam dis z. petere; quam celetum videbatur Barbaros obsessuros ; Equitatum, iter peditibus muniendo, tandiu in acie consistere , quoad illi cum bellicis machi- misinis ulteriorem obtinuissent ripam; deinde & ipsum illae pertere. R i ad ι
147쪽
Iuitur pugna cualiqua leg ouis D. baudus strage , O parte impedimetorum amissa. Ludovicus Sabaudius fauciatur, Omoritur. Et Dux Arem bergae. Visirius eu exercitu Arrabonem
traiicit. Visaam oppugnare flatuit .
13a HI sTORIARUM. ad regiam urbem viam capere; populationes pro hibiturum . Re gesta, Aldemburgum pervenerant equites; cum, quos Tehelius traduxerat, efferri in se vident effuso cursu . Substitit postremum agmen, atque atrox exorta pugna; quam aegre Germani sustinebant, tarde ad signa se colligentes ;quippe qui solutis ordinibus iter fecissent . Dux Lavemburgi e regnatrice Saxonum Familia, qui agmen ducebat , suorum trepidationem intuitus ad prima signa concitat equum , submissisque recentibus aliquot turmis instaurat aciem, hostem deturbat. Pars tamen impedimentorum in hujus potestatem venit cum magna caede Sabaudicae legionis, iis custodiendis praepositae; cujus Tribunus Ludovicus e suprema Allobrogum DomO , lethaliter ictus,paulo post moritur. Reliquorum plures gregarii cecidere, necatusque Arembergae Dux, qui nullo stipendio exercitum prosequebatur. Inter haec Visirius nudatum hoste Arrabonem trans gressus , quo signa verteret, deliberabat . Placuit Jaurino Komaraque a tergo relictis, quae magniS
impositis dudum praesidiis tenebantur; spretoque, inde sibi commeatus intercipi aut retardari posse )
Viennam Caesaris sedem adoriri. Et quamvis hanc unam non ignoraret Solymani, Othomanorum Principum maximi, fregisse vires, nec amplius Turincicis armis tentatam; modo vero ad suam defensionem Germanos excitaturam; attamen ad tantum facinus obfirmaverat animum, fretus suorum
148쪽
numero atque audacia. Id illa pariter suadebant, quod Hungari perduelles pro certo eXploratoque assirmarent, imparatis se affuturum ; quodque exumiis referta divitiis , caesareaque gaza, quibus convehendis jam tempus haudquaquam suppeteret , opulentissimam dignamque ingenti periculo praedam exhiberet . Illuc igitur parvis itineribus ne milites fatigaret, copias ducit ; Scythis qui viam fugamque obsaepirent , praeire jussis. Hi confestim iter ingressi, brevi temporis momento rogi sepop ta nem cis transque Lutim, quo fluvio Austria ab Hun--most. Lingaria dividitur. laetissimam cultu atque hominum praesa aceri r
frequentia , OmnI aerumnarum genere Implevere.
Nulla aetas captivitati subducta praevenerant enim equorum pernicitate adventus sui famam) non prς-dae armenta, non aedes incendio . Abstractae a viris Conjuges , a parentibus filii, prout casu militibus ccurrebant, adeo maerore abalienaverant animOS, ut distractam rem familiarem, aut igne corruptam vix aliquo doloris sensu perciperent. Flamma longe visa monuit Uiennenses, Turcarum exercitum Flamma Alesia adventare. Pavor illico, ut in subita trepidaqueia D nunciat Uien-re, defixit illorum mentes, & in diversa distracti con' ιυγο , slia, quid agerent, ignorabant. Oecurrebant oculiSimpeditae adhuc suburbanis aedificiis munitiones, nec alio urbem detineri praesidio, quam duum p ζώγzVisa b.
maiorum millium, idoneo exacuendae hostium au daciae , non retinendae. Et quamquam nulla mOra aequandis solo laburbiis, armandisque vallorum
149쪽
I 683. lorica iisdem munitionibus dari coepta sit Opera; attamen haec nequaquam tanti videbantur, ut ad urbis salutem quidpiam addere momenti possent. Quare plebs in desperationem versa gregatim per vicos Ploratu O quea plorabant alii patriae calamitatem , alii carpebant iis, Magistratuum incuriam, quod tam male civitati consuluissent; nec deerat tumultuandi voluntas, ni praesens periculum omnium in se animum convertisset. Matres ad Templa confugere, orare Sup ros, ut saluum servatumque vellent Germanunia nomen ; Sacerdotes mulia prece indictisque supplicationibus Dei pacem exorare . Plena omnia luctu, clamoribus , gemitu; ut urbs captae similis vide- retur, impediretque mali inconsultus pavor mali re- tr tumultus medium. Quod ubi cognitum, Caesar omni cives conventu ac de republica sermonibus interdixit. Ernestum nario Deiade commissa rei militaris cura Ernesto Ro-
i gerio Starembergio , civilis Ioanni Gasparo
Oderchio , millisque , qui legionibus imperarent maturare gradum , celeriter ad tuendosia Aria Lime muros Mcurrere ipse, ne obsidione conclusus Ιm- sunt. perii fortunam in discrimen adduceret, primo ves- . pere tacitus occultusque discessit cum Conjuge .
.eo: χα augusta, quamvis uterum gestaret, Patris secunda
θccci . . Coniuge, ac parvis Natis, tot tantisque malis haud impar, & in summa rerum adversitate nequa quam infractus animo. Quinto die Lentiam tenue- Magnis Iaeom. re, adeo gravissimis incommodis periculisque conlisi is ' ' Hi , ut praesentis conditionis, divinaeque ... - Προς opis
150쪽
opis admonerentur. Etenim cum iter die eontinua- 1683. Tent, quantum plurimum possent, aestuosa ac pubverulenta via, prope fuit ut tantis aerum iS non
sufficerent: & nocte incerto nec opinato hospitio corpora ignobili cibo, Sc aliquando stramentis incubantes, somno resecere. Sed longe major solicitudo ipsorum percellebat animos, dum tenui cinmitatu, exiguaque praetorianorum custodia vjam facerent. Nam cum innumerae Scytharuin turmae Ab sothe nisiam Austriam inundassent , pr dae ac ruinam 'avidae ; nec procul incendia conspicerentur , nun quam non timor erat, ne a Barbaris opprimere tur . Et cum ad omnem strepitum admoverent au-Ies , atque attoniti circumspectarent, ubique suspicionem metu augente, illos horrentes curae conficiebant . Nec periculum sane abfuit. Hungaro ducea Tehelio dato ala octonum Scytharum equitum millium ad certum locum pervenerat, jussa Com, comite Sdri-tem Sdrinum, Emerici levirum, praestolari, ejusque imperata facere. Sdrinus obsequii officiique gratia quippe incredibili humanitate, non imitabili exemplo in aulam adscriptus, quamvis Pater, ac Sororis Vir Ragotius, Tehelioque in Caesarem con-jurassent Caesarem ipsum prosequutus 3 cum, quan tum itineris satis ad rem esset, confecisset 3 sumpto
commeatu, dataque fide , annisurum ut levir m deratis conditionibus turbas sedaret 3 ad eas cop, as diverterat, ne se duce augustam Familiam in servitutem abducturas via falleret. Forte equitum