Jo. Vincentii Lucchesinii ... Historiarum sui temporis ab Noviomagensi pace tomus primus tertius

211쪽

Asar biduum Uiennae commor tus , ne foedo ruinarum aspectu Sc caeli gravitate ob insepulta cadavera conflictaretur , Lentiam

regreditur. Quatriduum victoribus quies data ; in quo plures e ratum existimarunt. Nam tergo subith inhaerentes omnem prope Turcarum exercuin erratxm'e- tum delere potuisse . Et quidem seu duces adeo

ad fugiendis rem. mentem occupaVerant Iiberatae urbis gaudio, ut H-

pq c. lam ad reliqua non adverterint; seu quod a vero minus abest ) legionibus diuturno labore debilitatis defuerint ad prosequendum vires; hostis magnae cladi subductus est. Quippe cui spatium fuit pontibus , qui custoditi fuerant, Arrabonem superandi; quamquam plures, impellente metu, morae impatientestentato Vado , gurgite exhausti sunt. Visirius in . Vsiriussuos tras ulteriorem ripam traductus, suis recipiendis , qui si em ςρL continuo per globos ingenti numero ventitabant ,

212쪽

To I. LIB. III. I99

triduum stetit. Copiis ad justi exercitus speciem re- D 8, cuperatis Neoselium , nobileira in Imperii finibus Neweliu valido rcem, belli apparatu validissimoque praesidio fir- se 'A mavit . Deinde sex JaniZerorum , . septem equitum millia suae robur militiae , in oppositam Danubii ripam ad hostes aditu N ponte prope Strigonium VPontemprope 'excludendos tranare jussit. Ipse cum reliqui& legi vim ingrati milinibus , deductis ex Papa, Uesprimio, Deodato , gtin' qua iter progrediebatur, majoribus tormentiS, ut reducis non fugati exercitus opinionem in vulgus induceret, Budam petiit . Ibi cum primum se colle- Rudam res redi. git , Ibinimum praetorem capite plectit , cavatus η' ignaviam, utpote ab ejus parte initium fugiendi fa- mai uis audactum; re vera hominis maximae apud Aulam auctor Pratorem: capite'

inatis telia monium ac virtutem veritus p ab quorum altero vita sibi eripi, ab altera magistratu; ρος sit. Eo sublato , Mehemeti per It teras. renuntia vit et Viennam suis armis prope deletam de vix non Mehemeti βαφ

captam; ab ea tamen paulIlper militeS abd iii , dctis studet. ne illox hosti 1 desperationi objiceret qui collectis undique auxiliis. excitoque omni Germanico Polo noque nomine sic pugnatum venilient ,. ut occum bere in acie, dummodo ingenti Turcarum caede sua morς constitisset , efferatis animiς obfirmaverant. Se autem e republica existimasse , exigui jactura temporis. tot strenuorum militum vitam incruen Iamque victoriam redimer ia Mox , ubi primu Auxiliares se dissipaverint vel pecuniae. 8c com meatuum inopia, vel sententiarum diversitat , quae

213쪽

2 O HIs TORIARUM 1683. sen/per inter varias mentes foederatorum gliscit, iterum qualutis moenibus successurum, daturumque argumentum militaris artis, cum palam fuerit, hostem tutius cedendo quam praeliando se profligasse . Mehemetes, quid actum ellet, ignarus Mustaphus enim metu ac muneribus sibi jamdudum obstrinx

Me metes Us - rat, quibus patebat rex, obsepseratque eius auro ,

rii factam probat ei. V . . ri . 3 . e .

elae dona mittit. consilium probavit, misitque duci tunicae donum,

pignus apud eam gentem pacati animi benevolentii que . ille doli successu laetus, elatusque rei occultandae spe, quotquot in exercitu praetorum tribunorumque Misi is, dueuis Ibr inu lententia steterant , excellebantque pro plures nerat, in dentia ac threnuitate, lictori objecit; ratus ill os ut ' μ' poena, ita & crimine, oneraturum, si clades unquam in aperto foret; vel cujusque animos ad pro dendam suffocaturum . Fuere viri , barbarici Im perii lumina, unus & quadraginta; magnum iam Germanis incrementum victoriae, ut plus fere huic Uisirii crudelitati , quam propriae virtuti debuerint. Attamen ex ipsorum hasta aerarium locupletatum 3 sed in omni civili ac militari re pluris hominum ingenia ac virtus , quam pecunia sunt . Scytha- Scytharum Re rum quoque Regulum,fide belloque egregium,quom

cogit, cum Iugie- neci destinaverat, cum fuga se subripumet, exa tem neci dare non thoravit . . Inter haec Rederati susceperant in Humsaxoius domum gariam iter , praeter Saxones domum confestim ab redeunt π.iti, oe Octoviro suo dimissos, irato, ut fama tenuit, quod

7 μ si ς ' ipsi, Viennensi prassio primas discriminis, postrem praedae partes deditient . Duobus castris prope Al-

214쪽

. T o. I. Lin. III. Io Ite urgum progressi , quinque illic Ianizerorum

millia, lectissimum agmen, plaustris circumvallatum, obiectisque majoribus machinis, quas secum advexerant, invenere. Hi enim, dum ob ingenitam virtutis indolem non fuga , sed militari gradu , pedem reserunt, in itinere comprehensi, statim ac hostium agmina conspexere , sarcinis in medium collatis, per gyrum plaustris, ad sugnam se compararunt. In deditionem invitati, cum se mortem servituti praelaturos dicerent , post atrox

certamen , non incruenta Germanis victoria , ad unum omnes trucidati sunt . Caesaris catapultae,

praeda militum fuit . Exercitus decem Lithuan rum millibus , quos ad Joannem regem supremus illorum praefectus Lubomischius adduxerat, duabus Caesarianorum peditum legionibus suppletus in Cituorum Insulam processit - Ιbi cum de re gerenda deliberarent , placuit Regis sententia, ut posthabito Neoselio , quod validis munitionibus, novemque armatorum millibus tectum, inexsuperabile jam medio autumno videbatur; sinistra , Pesthum usque , Danubii ripa ab hostibus expediretur ', sibique in superiori provincia munirent hibernis locum, simul Neoselium interclusis commeatibus lenta obsidione domituri . Amnem iniecto ponte milites

traducuntur. Sarmatae negligenter ex hostium comtemptu praecerpunt viam. Cum palati longius praedarentur , plures ab Neoselii praelidio intercepti inconsultae audaciae poenas luerunt. Et quamquam , Tom. I. C c L

rarum in Muι trucidunt .

uua Irenue pugnavit , nec si dedere induxit a

duatur a

215쪽

qua me tendentem videritis, ite mecum, ferro contendite . Non hic Viennae moenia, non subterra-

stafrustra.

Adventante Loistharingi o se, σejus sinistra coronu fugit.

neus ignis, non agger praeruptus. Armati armatis o stant , armis ac viribus pares ; necessitate , quod inexsuperabile telum est, validiores estis. Haec dicentem surdis excipiunt auribus, turba impellunt. Ille obnitebatur, invocabatque praetorianorum, qui cir cum se erant, fidem. Instabant Victores, vitamque occursantibus adimebant. Simul dissoni clamores haud longe abesse Lotharingium, dextrum caedentem cornu, renuntiabant. Tot anxius curis, inops animi consiliique, tandem equum in fiagam concitata Fugientem prosequuti qui adhuc steterant, effuso Quae chrisian cursu per agros dissipantur. Germanorum in eo prae a. 'τὰ lio cecidere ad duo millia, Sarmatarum septingenti, carum. Thracum ad decem millia 3 vulnerati major utri que numerus. Reliquum erat illorum agmen , qui ad urbem manserant. Hi obsidionem urgere jussi, initio pugnae lacera propugnacula ingenti tormentorum strepitu verberabant;distinendisque oppidanis ne erumperent, acie directa, velut quolibet momento temporis aggressuri, minitabantur . Posteaquam sin

. , notast h. beuntem moenia radensem vident, audiuntque in a. tra val lum hostem, & suos disjectos; se taciti per op

rum anfractus subripuere, praeoccupato Starembe gio , qui ab omni parte una cum Ludovico Badae Principe, impetum in hostes facturus, agmen civium simul ac militum intra munitiones instruxerat. Pul- S

216쪽

. ΤΟ. I. LIB. II. 'r 93ses fugatosque haud magna caedes est consequuta. Nam Sarmatae cito ad praedam discurrunt; & Germanis, cum parum superesset diei, breve insequendi spatium fuit. Postridie equitum turmae longius progressae, complures lassitudine aut vulneribus debilitatos , viaeque impares trucidarunt; ulti Barbar rum saevitiem , qui captivos remorantes fugam, in his plerasque lactantes matres , gladio ad necet

percusserant . Infantibus tamen, ingenti numero pia collectis cura, aliena servarunt ubera. Praeda longe major ac luculenta, non aequa tamen parte ὁ

ditior Polonis, qui primi & diutius praedati sunt.

Regi Visirii tentorium obtigit, amplitudine atque ornamentis magnificum; militari aerario & gaza , ut hujusmodi potentia viri , opulentissimum ; & ibi maximi momenti, quae ad rem praesentem facerent, literarum monumenta . Illa ad invidiam, haec ad alienandos animos plurimum valuere. Siquidem negata Caesari avidius petenti, cujus summopere intererat illinc pernoscere Tchelii atque Hungarorum cum civibus , exterisque coniurationes. At Rex seu pacis restituendae spe, quam patefacta plurimorum crimina retardare potuissent; seu , ut alii interpretabantur , ad aliquam sibi, arcani conscientia, caditandam utilitatem, specie negligentis detinuit ea. Regio quoque Mehemetis vexillo potitus est . Addita huic loco fabula , ad scenae pompam inter vulgi acclamationes incerto rumore dissipata: illud scilicet ab ipso rege ex signiferi, vel etiam ex Must

Ab Caesare pe Atae sied frustra,

quare.

217쪽

Eoi tommenta, quantusque belli apparatus captus Viennae obsidioso-

tuta.

Opinio νefutatur potuisse urbem in potestate redigi si Miserius pratam militi permittere

194 HISTORIARUM. phi manibus ereptum . Id autem cum ejus tacuerint literae , caesum fugatumque hostem Pontifici maximo renuntiantes ; siluerit nuntius , qui prae-xipuum istud victoriae monumentum , tanto quoque Innocentii studio ope consilio partae , illulire futurum posteris testimonium , Romam detulit quae duo aptist na erant loca pervulgandae exorna daeque rei non est cur ullo pigmento aspergamus in victi regis gloriam , quae tum clarissima fuit, atque omne fortissimi ducis decuς complexa ἀ Captus Scingens belli apparatus , qui totus in Caesaris potestatem venit ; unde vicissim quercurum semina ,

exprobrante Rege, non sibi datam tormentorum partem . Fuerund catapultae majore& centum undecim , scorpionum quinque millia , duo arisiarum , mille maximae ollae pyrophori , manualium octo' decim millia, par globorum ad hombardarum usum numerus , sulfurati pulveris pondo quadrigenties millies , totidem plumbeae glancis, magna ligonum , palarum , caeterique militaris instrumenti vis . Ita memorabili oppugnatione, qua nullae, nostra aetate , major ac periculosior , Uienna sexagesimo postquam inc erat die , pridie Idus Seprembrix soluta est opinio tunc apud mulios graves quoque rerum aestimatores invaluit , Uisirit avaritia stetisse urbem Nam cum intactam vellet a militum praeda , non vi 'eam capere, sed lenta obsidicine in deditionem adducere, sibique integram, spoliandam opibu&, r

servare studuisse i datam protrae auxilii ferendi

218쪽

aempus, praeteritamque absolvendae rei oceassionem. 1683. Uerum quisquis animo reputabit, tricies septies di- Refutandi ratio laceratas a Barbaris nitrati vi pulveris , conclusi ca- veis , munitiones 3 in eas semel ac tricies acie instructa illatum impetum; ferro aut morbo absumptos sic enim inita paullo ante postremam pugnam

ratione inter Visuli schedas repertum est tres pro' Tareapara lutea vinciarum praefectos , sexdecim IaniZerorum chi- rempti. liarcos, septem ac viginti militum millia, sex mil- .lia machinalium libratorum ; cuniculariorum, calonum, fossorumque sexdecim millia. Contra vero quindecies facto agmine Germanorum milites eru- Christino.

pisse ; horum ad undecies mille plerumque ferro, 'dyssenteria quoque ac morbo cecidisse ; totidem, qui arma gestassent, oppidanorum ; existimabit profecto nec vehementius oppugnari urbem , nec diligemitus defendi potuisse; eamque opinionem falsi redam guet . Quod si tempus novis conatibus suffecisset, iis repellendis adhuc urbi vires suppetebant. Nam oppidanorum, qui tuendae patriae , delectu habito, nomen dedissent,iad quinquaginta millia supererant, militum quatuor millia. Subitariis etiam operibus ad aliquot dies fultae munitiones. Clim Turcis inte- . rea validiores milites occubuissent ; reliqui ex inani casν accepto suecessu demisissent animos, Germani extulissent, Tri. ν λά- Caesar a Lotharingio per Comitem Franciscum Ca- illico perdanubia rotum Averspergium quam citissime certior factus,

Viennam ab hostibus gravi depulsis caede liberatam .

219쪽

EXertita θ strat onoris causa. Rex ad primos suorε ordines illi

sceurrit. Quae utriusque a

acobum Rexis filia comiter ex

cipit, sed et rapae

casar non aperit.

ripam descendenti Octoviri, Lotharingius, Stare bergius cum praefectis militum, effusaque civium multitudine obviam sucre. Rei bene gessie sua cuique data laude, Starembergio vultu atque amantissimis verbis servatae vel vitae diserimine , bis enim dum se periculo offerret, leviter telo ictus urbis gloriam gratulatus , medius inter o viros pomtam ingreditur. Adito majori Templo Deum Opta MaK., qua venerat pompa, solemni prece veneratus , actaeque publice gratiae . Postridie specie Ius

strandi exercitum m equum conscendit. Peragrato suorum, & Germanici nominiς sociorum agmine, celebrataque omnium fide ac strenuitate , ad Porinorum castra progreditur. Intranti directam aciem,

Rex militari insignis habitu equum admovit . Utruque aperto capite se consalutant, dextramque porrigunt. Prior Leopoldus sermonem habuit. Nec se, inquit , ignarum esse , ejus adventum perniciem, hostibus , Uiennae sitatem attulisse ; nec unquam immemorem kre. Tanta vero in semerita, qua dicendo nequeat, orare Superos , ut referenda gra tia , salvis tamen ejus rebus atque incolumi regno , aequare possit. Rex ossiciis contendere, cumula eeaeteros laude, sibi postremas actae rei partes, primas laetitiae dare. Postinodum jubere, Iacobum filium honoris causa Caesari, diu ac modeste renuenti. manus exosculari . Ille adolescentem complexus, ornatHimisque verbis prosequutus, non ei tamen

quod Rex suete seboli recentibusque meritis cois cedi

220쪽

redit posse arbitrabatur detexit caput. Negati hono- I 683 .ris diu mansit vulnus exulcerato animo . Adeo vel Id do ηι parvis rebus , ubi Principum majestas agitur, magnum momentum est 3 factaque fides , quod pius antea et privatorum congrellus nectendis amicitiis idoneos esse, Principum dissociandis. Accepto visctoriae nuntioGermania, Italia, Sarmatia , ut Wςςn ditis, uesistam quarum maximeintererat, Omnibus laetitiis in- νκ-am obsidie- .cessere. Ubique publica auctoritate referata Templa, supplicationes indictae ; faustusque eventus incred, bili plausu, nulla non exultantis animi significatione , celebratus 3 quippe qui ex praeterito metu jucundior . Liber