장음표시 사용
231쪽
illico in deditionem venit , quingentis praesidiariis pro vita servitutem pactis- In eoS quoque a Polonis saevitum foret , nisi Germanus intervenisset. Adeo militaribus viris acrior ad vindictam pudor acceptae cladis, quam ira j. Desiderata in eo confli- eis lictis. δε ctu, qua cesa , qua undis hausta, ad septem Tur- t Barbari, σcarum millia, in his Halius Budae praetor. Capti Silistriae & Colibonis praetores , duo pariter grega- Quot cirsia1ω-riorum millia. Foederatorum occubuere ad duo mil- lia, & ducum nemo. Bis millies equorum , aliquot eatapultae, & militaria signa in Germanorum po- Quanta praeda. testatem venerunt.' Praeda militibus concessa, &ea quidem opulentissima. Victores , ne metu percul- uderati Stri 'sis spatium darent ad resipiscendum, postero die , ηψm t vaduuet. injecto ponte , Danubium trajiciunt, Strigonium oppugnaturi. Urbs prisco more propugnaculiS cin urbs de bitur. cta plus habet nominis, quam munimenti. Sedet ad praerupti collis radices, in quo arx eminet triangularis , tuta loco. Intra teli a majoribus tormentis jactum mons D. Thomae sacer, aequato arci jugo, extollitur. Ex altera parte suburbia praetexunt ripam . Traductis legionibus & belli apparatu , Scarfembergii Comes cum quinque peditum cohortibus , ac mille equitibus sagittariis montem ipsum
praemittitur occupatum , quem Turcae si vel modico S. Thomae mons tenuiuent pretesidio, nemin3 dubium , longiuS pro- demi,.
cessuram de deserendam ab hostibus oppugnationem, senescente jam autumno, humili cetnosoque solo. Sed urgente calamitate perit consilium. Illinc fie
232쪽
eemst resipiunt. Arcem dedunt,
Audita ejus de ditione , firmat prodiis Euda aliaque oppida, in Albam gracam pergit. Federati in hiaberna diRedinit.
frequenti jaculatione subiectum oppidum lacerari ceptum; de jam non sine immenso labore adductis
muralibus machinis , moenia tribus in locis verberabantur . Aperto aditu legiones ad irrumpendum se comparabant ; cum oppidani declinantes impetum in arcem se retulerunt. Fqderati in urbem recepti catapultas expediunt adversus arcem, quae pariter ex adverse monte proscindebatur. Quamobrem Turcae veriti, ne si vim expectarent, conditionibus excluderentur , Vix octiduo tolerata obsidione, lia
bertatem , & quidquid secum humeris serre possent,
pacti, Budam traducuntur. Fuere duo armatorum millia, quatuor incolarum, qui solum Vertere maluerunt . Mustaphus audita primum suorum caede , Strigoniique discrimine , validam instruxerat m num ad coercendos hostes, afflictisque rebus opem aliquam afferendam. Mox percepta urbis dediti ne , nihil modo cum Foederatorum prosperitate contendendum arbitratus , ingenti 'Budae aliisque circum munitionibus praesidio imposito , cum reliquis copiis Albam Graecam regreditur ; de jam adhiberna vocabat anni tempus. Ad ea Fqderati quoque circumspectabant, sed ancipites qua parte constitui possent, facta longe lateque a Barbaris vastiatate . Post difficiles consultationes Moravia Germ nis sociis auxiliaribus decreta; sed hi longo quamvis itinere domum redierunt. Caesariani, Strig nil relictis decem militum centuriis , circa rigum amnem locati ; Sarmatis ad regni sui fines intra . Tu
233쪽
Tibiscum & Carpatias alpes , regio population, 1683. bus adhuc vacua, sed aliquot occupata perduellium praesidiis , datur . Ea dejicere, ut facile ob prae- lentem metum, sic utile videbatur haud minus Caesari recuperatis oppidis, quam Polonis per otium. atque opulentiam hibernaturis . Itaque illuc Rex cum suorum equitatu , adjectis ad eum fulciendum quatuor Germanorum peditum legionibus Dun valdo praefecto, Viam carpit . Sed una tantum, RentZeno arce, dum iret , in potestatem redacta, reliqua spem sesellerunt . Solicitatis enim Eperiis cis μυι- Ερὸ Cassovianisque , cum ferociter respondissent , vise ad dedi- abstinuit, consilio an voluntate; cum alii adita rendam minus potentem crediderint, alii a Tehelio non abhorrentem. Auxit hanc famam cum locus I palam huic datus ad hyemandum, quamquam ob tiar.
tentu, ne in angustias actus, Vehementius extrema quaereret ; tum Sarmatarum , accepta ab Incolis seu his are posse
pecunia, in patriam discessus, desertis non parvi R. momenti oppidis, quae partim munit , p rtim id sis inoianea ad prosequendum bellum, extemplo veluti ex ab Inolupe nia composito in perduellium potestatem concesserunt. puri redeunt.
Hinc obscurae invicem querelae; & mussitare Cae--aei v.iser, ita sibi durius factum perduellionis negotium ὁ , Rex , suos suspecto in loco hibernorum tempore collocatos expositosque , dum otio perfrui debuis- πη- invicem sent , inimicorum gladiis insidiisque. Quae tamen ς ouippe nimis utriusque intererat simulando com-
pretia . Quin Caesar discedentem Regem Omcam pressa.
234쪽
a12 HIs TORIARUM i583. Omnibus est prosequutus , dataque eximia dono , redeuntem documentum obstricti beneficiis animi , duraturaeta' Visis psius benevolentiae . Caeterii per byemis tenti. pus quieverunt arma, sed maximi rerum atque animorum motus apparuerunt. Iam enim ab dissoluta Hennae obsidione profligatisque Barbaris su diei Misti istis res Hungarorum proceres, fidem, variante fortuna , Prorerum Caesari in his Christopliorus Budianus remigraveram; in ' faris partes ; rati probaturos, neces state se re Llasse, qui statim ac liberi suiquei potenus, ad se rein dierint. Et plerique facinus addiderunt, quo si perfidiae redarguti fuerant, expiarent culpam ; si m bilitatis & inconstantiae , perpetuo vinculo suam, Caesari r obstringerent voluntatem. Facta squidem
A quot vfida suorum manu alii alia castella invadunt, trucidat eorum musmata ciue Turcarum aut Perduellium praesidio redigunt
stetem veniunt in Caesari potestatem. Hos quotidie magis plebis
patriciique subsequuti , helio injecerant curam, suas partes dissolutum iri . Nam quis non refugito&aia . c s.f. hinscique crimen , cum male cadit Et venia, prae-ρrsteritorum ve- tm paucos turbarum authores, proposita per eos diesvμ Perori tat, resplicentibus , eo vehementius alliciebat, quo I N Eiacis beraliter oblata secundis rebus . Novemdecim Coiamitatus in caesι- mitatus , atque Omnis fere Ora eis transque Dan
I ... '' 'r bium, quam dudum sub imperio habuerat , in. ius ac
ditionem Caesaris rediere - Igitur Tehelius anxius hesius ter γε animi, quo res evasura foret, ad suas ueversus a miser, at in vi teS, legatOS misit , alterum ad Poloniae regem, ute am re M rerum cum Caesare componendarum author fieret ,
235쪽
alterum ad Karam Mustaphum. , qui renuntiaret: se suosque ex adversis rebus nec vires nec animos deis simul ad V riuia
fecisse ; quin etiam auxisse erga Turcas fidem, e g π
ga Germanos odium. Utrisque uteretur ad perse quendi . quendum bellum ; nec consilium ex sortuna, quae facile mutatur,sed ex animi sui magnitudinc x -
rii majestate caperet. Id jampridem Mustapho deluberatum erat ', veritus autem ne Mehemetes ad quieta consilia pronum in avaritiam animum converteret
ob aerarit difficultatem , privato suo patrimonis resectum iri spoponderat quidquid superiori expe- Ri p ηπη- ditione consumptum fuerat ; spe, ita ejus ad se . MM . mσς ι benevolentiam, si serte praeteriis calamitates alienassent, revocaturum, Se continuato bello nil mbi ab arilaulis pertimescendum , vel sertis aliquata, prosperitate prioribus aerumnis vel ostentata quot..tidie sarciendi: spe . Uerum inclinata semel Dixue aina cuncta in deterius trahit . Jam totis persen bar 2bis Is rAula gemitu ac luctu querentium, ejus crudelita- pud te ereptos sibi conjuges , parentes, liberos non , alio crimine , quam quod ipse reuS O bM 4 ς- Imbram querela. pite tot familias , rempublicam magistratibus. ..Cunctos exanimatos, dum prospicerent, eximias vi . tutes vitio verti ac poenis assici. Atrocior incre- brescebat in dies rumor , miscebatque tumultus si libera in extremis maIis, cum nihil acerbius tim si potest , omnium voce . Neque veris saevitiae tam. tum arguebatur, sed rapinarum serdidissimaeque -Vgritiae . quam nec puderet in omnium oculis exhinbere
236쪽
214 HIs TORIARUM bere. Nam quid aliud sibi velle immensum auia pondus , quo se damna patrati belli dissoluturum dicat i Unde tantas illi divitias septenni magistra
tu, per infamem luxum omnesque indulgentis somtunae illecebras acto; nisi malis artibus i Eas proin pterea Mehemeti non dono sed poena repetendas esse , piandoque nefario sceleri vertendum in publicum bonum, quicquid malo publico congestum sit. Cum minaciter obloquentium ira longius progressura videretur, Rex, quamquam invitus, d creta Multimi morte delinivit . Missum Albam
tem decernit. Graecams qui dirum nuntium afferret, pacato animo excepit 3 impetratoque brevi spatio ad se colli-UUirrus accept. oendum , sponte ipse laqueo collum intulit: leni-
ris, O Fomodo ter odiet tus et prosperam fortunam in hominum νε re obierit. non esse potestate, sed ejus solum comparandae Sdem industriamque. In his s errasset, facti conscientia dolenter mortem oppetiturum 3 nunc autem cum fortunae delicto pereat, humanae memorem viarius misia o cissitudinis libenter mori. Eo iublato Turcicum Imperium damnum fecit. Iis enim vitiis virtutibusque, quibus Barbarorum viget dominatus , excoluerat ingenium in illa sagacissima Chiuperliorum domo, Prura de iis m, ubi primum inter ephebos , mox inter primos rei d
mesticae curatores adicitus , a duobus eius gentis
supremis Visistis patre ac filio, qui decus Othomano Imperio restituerant, parendi ac dominandi artes didicerat ; obsequium scilicet Sc largitionem tria Principes, in coeteros superciIium ac rapacitatem b
237쪽
ΤΟ. I. LIa. III. II stimeri eupidus, haud diligi ; ει dum bene succe- 1683 dat, aequi honestique negligens ; bellum paci praeferre seu occupandis animis, seu deterrendis ; ipse gnarus militiae , patiens laborum. Ita severitatis opinione ac bellicae strenuitatis fama seditiones , quae diu foedissimeque regnum dilaceraverant, compe cuit ; hostes in ossicio ac metu detinuit , Chium
Iiorum aemulator , quorum solertiam aequasse, proς peritatem vicisse videretur ; & ni postremus actus caetera corrupisset, patebat eam gloriam consequu tum, ut optimis suffectus , splendidiss1ma comparatione clarior fieretia Haec sane multis , ut de privato viro, ad posteros transinittere haud ab re duximus , avide percepturos t cujusmodi fuerit, quo duce tantum discrimen adiit Christiana res , & -- de formidabile Imperium non mole sua, ut aliis comtigit, sed Christianorum impulsu inclinare coepit In ejus locum Ibraimus , alter ab Uisirilarum prim Imvmin. i. ecipe curandae praeses reipublicae s Calmecamum vo- ω- β Liui qum
cant cooptatus est; vir imbecillis animo & corpo
re, nec aliter dignus, quam quod sui metuenS m gistratum ingredi recusabat coactus adire , con--λ -- festim appulit mentem ad belli curas , quo com- ρ' muni suae gentis voluntate protrahebatur ia Igitur per omnes provincias tributum de delectum jussit ;quae tum, vindictae spe , facile tolerata. Ghelio rescripsit et non eas esse Turcarum vires, ut uno ictia rabetis maior prostemi possint. Mox validioreseos, quia dudum perculsos , ad rem acrius agendam , exstimulante
238쪽
1 1 6 HisTORIARUM ira, redituros . Ipse quoque diligentias se compa-raret , cogitaretque : nihil jam sibi medium inter
imperium Sc servitutem. Haec illum, ne a tumultu discederet, confirmarunt. Itaque ad arma intentus Itaqης cas riis' ne pacem petendo ludificatus fuisse videretur, eaStiones constabilie- reconciliandae gratiae conditiones proposuit, quae do pacti propstuit, certo reiiciendae bellum darent picem postulanti.
Petitum autem, ut ad 1e tredecim Comitatus , quo se ipsa fuerint. rum antea suo de uxoris nomine potiebatur, jure
fideque bona redirent; socii patrimonia, quae sub hasta venierant , recuperarent 3 res Hungarorum publica , religioque in eum locum restituerentur , quo stetisse, dum Leopoldus Pannoniae rex inauguraretur , pervulgabat. Quae quidem iniqua nec hujus temporis, iniquiora Caesari visa sunt, quod ea Isafvia δεῖα, Joannes rex detulisset, addidissetque: Civiles dis- internuntio , de. cordias, annalium memoriae si repetantur, saepius lenitate quam armis sedatas esse . Hinc autem Gemmanis suspicio , bene ipsi cum Tehelio esse ; minutaque exoranti fides . Verum Rex, ut ut hominem in tutelam tacite recepisset, impense tamen Turcas oderat, cupiebatquedis facilius profligandis Hung rorum seditionem , quacumque demum ratione posset, extingui, ne ad reliquam belli molem , quae
tanta futura esset, accederet. Quod cum vel Ca sar animo versaretur, multum in causa fuit, cur duelles Mutari. compretia aegrituatne, quam ex ea perduellium ar- ωιώ,' COMntio conceperat , hos diu pertentari haud abnuerit , an aequis conditionibus secum tandem in gra-
Iata Tentat an Peristiam Disitigod by Corale
239쪽
tiam redire vesterit . Comperto , frustra re agi' i 683. tanda tempus teri, & morbum medicina, ut inaffectis corporibus, ingravescere, totum se ad belli curas convertit . Igitur novas conscribi legiones, veteres suppleri jussit 3 actumque cum Auxiliaribus, apparatvi urget. ut accepta pecunia frequentiores vere primo ad exercitum veniant. His Om bus magnum momentumaeeessit stdus per eos dies cum Venetis conjunctum Fadus istis νε- tanto animorum consensu, ut sponte Prope sua . notos ae Caesamucoaluisse visum fuerit . Bellum a Turcis indictum Caesari, priusquam exiissent induciae , adeo nostrarum gentium nullo fere discrimine irritaverat animos , ut una esset omnium vox et implacabilem hostem consociatis viribus contundendum . Exceperat illam Pontifex maximus, detuleratque ad omnes
Christianae Religionis Principes, obtestatus , Dei numen sequerentur. Hanc enim cunctorum hominum
voluntatem nonnisi divinitus inditam videri posse. Polonii, ut retulimus, dicto audientes fuerant ; reliqui in diversa distracti consilia , pudori consulentes , spem saltem, cui tamen nemo crederet, Ostentaverant. Una Uenetorum Respublica, ut prude iis multitudinis natura est, ab re oculos haudqua- quam demittens, consilium ex occasione captura es. stulerint. se videbatur. Haec modo aderat . Nam Barbari post Uiennensem cladem adeo viribus animoque d fecerant, ut veteribus Inimicis, cum p senti opportunitate tum praeteritorum memoria, vindictae desiderium exacuerent. Quamobrem in Senatu derim. I. Ee Ur-
240쪽
M8 HISTORIARUM 1683. Turcico bello, ineundoque cum Caesare, Polonisque 'dere.agita qptum . . Duae dicebantur senten- In Senatu alii tiae ia Placebat aliis, instaurandas otio Reipublicae . I. Q rites. Cretico bello. debilitatas I aliis, quae super Lant, periclitandas, ne novis in dies injuriis labessectatae aliquando prorsus conciderent.. Erant, quos a bello retraheret repetita longius memoria *deriscum. secundo Philippo Hispaniarum rege percussi, quod quamvis clarissima ad Echinadax victoria nobilitatum , attamen Venetis male cessit,.coactis pacem aliquot etiam jactura urbium a Selymo redi-
Pluris mere ia Plures arbitrabantur: angusti neci longe pro- φ' μφης si i* spicientis animL esse, nova consilia veteribus exem
plis dirigere ia Nam ex praeteritis consultatio ', judicium ex praesentibus . . Et olim prudentis Senatus seisse , ajebant,. armorum societatem disjunge re ad finiendum, bellum ob suspectum sibi Auriam i. Hispanae classis praefectum, remissamque a sociis jam . metu vacuis pugnandi curam; de nunc ad. suscipiendum conjungere, haud minus fore. . Si enim ex pari periculo foedera conciliantur, si rigent communi odio , Κ communi servantur utilitate ; neminem: dubitare posse , istud.. perpetuoi manserum , .mia mota cum Caesare, Sarmatisque ineatur ', ac finem. bello. prosperis F deratorum rebus , fractis. in devin Mitibus imponendum ia Nam si de periculo agatur 3 cuit trium. majus impendeat dissicile dicta, esse reputantibus. aliis dudum i obitam. Me nensem obsidionem, aliis aperiam peT Camenaecuma