장음표시 사용
221쪽
Hsar biduum Uiennae commoratus , ne foedo ruinarum aspectu S: cssi gravitate ob insepulta cadavera conflictaretur , Lentiam regreditur. Quatriduum victoriabus quies data ; in quo plures e ratum existimarunt. Nam tergo subith inhaerentes omnem prope Turcarum exercu n errat m fue- tum delere potuisse . Et quidem seu duces adeo
adfuicndu rema mentem occupaverant liberatae urbis gaudio, ut il-
porc . lam ad reliqua non adverterint ; seu quod a vero minus abest ) legionibus diuturno labore debilitatis defuerint ad prosequendum vires I hostis magnae ct di subductus est. Quippe cui spatium fuit pontibus , qui custoditi fuerant, Arrabonem superandi ', quamquam plures, impellente metu, morae impatientestentato vado , gurgite exhausti sunt. Visirius in . Vsirius'os tras ulteriorem ripam traductus, suis recipiendis , qui si em i' continuo per globos ingenti numero ventitabant,
222쪽
triduum stetit. Copiis ad justi exercitus speciem re- 1683. cuperatis Neoselium , nobilem in Imperii finibus Neostliu valido arcem, belli apparatu validissimoque praesidio fi pr si 'A aravit . Deinde sex JaniZerorum , . septem equitum millia suae robur militiae, in oppositam Danubii
ripam ad hostes aditu de ponte prope Strigoni unia excludendos tranare jussit. Ipse cum reliqui& legi , iurati milinibus , deductis ex Papa , Uesprimio , Deodato , t 'gtωρ qua iter progrediebatur, majoribus tormentis, ut reducis non fugati exercitus opinionem in vulgus induceret, Budam petiitis Ibi cum primum se colle- Rudiam1 regredi. git , Ibraimum praetorem capite plectit , causatus' η' ignaviam, utpote ab ejus parte initium fugiendi fa nfisi uis, audactum ς re vera hominis maximae apud Aulam aucto- pratorem capiteritatis testimonium ac virtutem veritus; in qu μ' rum altero vita sibi eripi, ab altera magistratus pos sit. Eo sillato Mehemeti per literas. renuntia vit z Viennam suis armis prope deletam vix non Mehemm R Xy
captam; ab ea tamen paulisper milue& abduxili , ἐ-Iudet.
ne illos hostium desperationi objiceret qui tollectis.
undique auxiliis. excitoque omni Germanico Polo noque nomine sic pugnatum venissent, ut occum bere in acie, dummodo ingenti Turcarum caede sua mors. constitisset , efferatiς animiς obfirmaverant.. Se autem e republica existimasse , exigui jactura emporis. tot strenuorum militum vitam incruen tamque victoriam redimer Mox , ubi primum, Auxiliares se dissipaverint vel pecunia: & com meatuum inopia, vel sententiarum diversitat , quae
223쪽
2oO HIs TORIARUM 1683. semper inter varias mentes foederatorum gliscit Qiterum qualutis moenibus successurum, daturumque argumentum militaris artis, cum palam fuerit, hostem tutius cedendo quam praeliando se profligasse is Mehemetes, quid actum ellet, ignarus Mustaph usenim metu ac muneribus sibi jamdudum obstrinx Me meus Ui' - rat quibus patebat rex, obsepseratque eius auro
rii factum probat in i . V . . - 1 . - . i
rinae dolia mittit. Conmium probavit, misitque duci tunicae donum,
pignus apud eam gentem pacati animi benevolentii que . ille doli successu laetus, elatusque rei occultandae spe, quotquot in exercitu praetorum tribunorumque Misi hi, dis uvi ab Ιbraimi tententia steterant , excellebantque pr Nures necat, or dentia ac strenuitate, lictori objecit ; ratus ill os ut ' ς' poena, ita de crimine, oneraturum, si cladeS unquam in aperto foret ; vel cujusque animos ad prodendam suffocaturum . Fuere viri , barbarici Imperii lumina, unus & quadraginta ; magnum ad Germanis incrementum victoriar, ut plus fere huic Uisirii crudelitati , quam propriae virtuti debuerint. Attamen ex ipsorum hasta aerarium locupletatum sed in omni civili ac militari re pluris hominum ingenia ac virtus , quam pecunia sunt . Scytha-S tharum rum quoque Regulum,fide belloque egregium,quom
cogit, cum fugistia neci destinaverat, cum ruga se lubripuillet, exautem neci dare ηοu thoravit . . Inter haec Foederati susceperant in Humsaxone, munia gariam iter, praeter Saxones domum confestim ab redeunt reati, σ Octoviro suo dimissos, irato, ut fama tenuit, quod
ipsis Viennensi praelio primas discriminis, poliremata praedae partes deditient . Duobus castris prope Al-
224쪽
. T o. Ι. LIB. III. 2O Ite urgum progressi , quinque illic Ianigerorum
millia , lectissimum agmen, plaustris circumvallatum , obiectisque majoribus machinis, quas secum advexerant, invenere. Hi enim, dum ob ingenitam virtutis indolem non fuga , sed militari gradu, pedem reserunt, in itinere comprehensi, statim ac hostium agmina conspexere , sarcinis in . medium collatis, per gyrum plaustris, ad pugnam se compararunt. In deditionem invitati , cum se mortem servituti praelaturos dicerent , post atrox
certamen , non incruenta Germanis victoria , ad unum omnes trucidati sunt . Caesaris catapultae, praeda militum fuit . Exercitus decem Lithuan
rum millibus, quos ad Joannem regem supremus illorum praefectus Lubomischius adduxerat, dc duabus Caesarianorum peditum legionibus suppletus in Cituorum Insulam processit. Ibi cum de re gerenda deliberarent , placuit Regis sententia, ut posthabito Neoselio , quod validis munitionibus, novemque armatorum millibus tectum, inexsuperabile jam medio autumno videbatur; sinistra , Pecthum usque, Danubii ripa ab hostibus expediretur 3 sibique in superiori provincia munirent hibernis locum,
simul Neoseliuin interclusis commeatibus lenta obsidione domituri . Amnem iniecto ponte milites traducuntur. Sarmatae negligenter ex hostium comtemptu praecerpunt Viam. Cum palati longius praedarentur, plures ab Neoselii praelidio intercepti inconsultae audaciae poenas luerunt. Et quamquam , Tom. I. C c L I 58
Qua strenue Pugnavit , nec se dedere induxit a-mmum
225쪽
aoa HIs TORIARUM. 1683. Loth ringius moneret eos , ne procul ab reIiquo exercitu , neve inexplorato maturarent iter: holies
ingenti numero se collegisse, Ac nihil non ab eorum timendum fraude, si non virtute ; illi gloriae de praedae avidi gressum non sustinere ; veriti ne utriusque
sibi comparandae occasio praeriperetur. Digressi tr ansidiis excepti, centos equiteS obviam habuerunt. Rati ab Neoseu' qμ- μ', - lio profectos, invadunt ; fugientibus haereat inse-stis mucronibus. Collis erat sinuoso flexu prope r pam succedens, ubi quinque barbarorum equitum millia in insidiis manserant. Hi vixdum agmen pr cesserat , a Iatere a tergo insurgunt. Sarmatae improviso incursu & rei novitate perculsi, ad primum telorum iactum circumactis equis vrripiunt fugam ista, Ip., ά ά .' Aderat inter aliOS Jacobus Regis filius, quem equidit. pernicitate sibi consulentem excepit Pater , cum altera suorum acie ad pugnae strepitum concitatis equis adveniens; submovitque periculo, insistente ejus v periculo ex niit; stigiis Turearum uno. Caeteris ignaviam increpans, oisiar intentisque in jugulum armis , ut fugam sisterent, imperabat. Verum nec primi restituebant ordines Mag a Regis & subsidiarii, tumultu ablati, suos non retinebant. Tunc ipse impavidus hostes gladio retundere , ut suo saltem discrimine excitaret militum animos. Mcum ne ita quidem revocaret eos , magno strenui talis argumento postremus clausit fugientium agmen, gloriae, non vitae cupidus. Germanorum occursus P G ψη Potoma lonis finis fugiendi fuit, Turcis persequendi; sect tamen supra mille Sarmatarum cNe . Rex ob tuae
226쪽
T O. I. Lia. III. I Igentis ignominiam irae de pudoris plenus ardebat 1683.
Oculis , fremebat ore; S cum acceptam pati inj Rex cum itemiriam non posset inquietus animus , Lotharingio stadere, secum illico in pugnam rediret , haud di fisus Polonorum virtuti , qui tyrones haud mirum si dolo cessissent; caeterum ita natura bellicosae genti comparatum esse, ut vindi' stimulo advertis acuatur . Carolus favere dictis 3 sed parum , dicere, mis rimn resupcreue diei ,& nondum pedites advenisse; quar , - 1
cibo & somno curarent corpora , postridie dimicaturi . Luce prima instructo agmine , nam hostis non longe aberat , viam capiunt ; M iste in aciem copias eduxerat ad collis radicem, cui imo positum est Parchamum oppidum. Tredecim erant hominum millia , lectissimi quique suae gentis , Turea Federatis serociores etiam, quod pridie vicissent, quodque M, Uisirius , moram illaturus hosti , eos promissis oneraverat, si strenue decertarent; & locus quamquam paucioribus faciebat animos . NaMι a tergo Locus pugna ,
clivus , a laeva Danubius, a dextra palus. Jani-ρ - rari aciem mediam, cui Halius praeerat Budae praetor in Ibraimi locum suffectus, constituebant. Utriu-que alae equitum circumductae. Silistriae praetor dextro lateri; praetor itidem Cholibonis, quem nunc Aleppum dicimus, laevo moderabantur. Fiderati peditatum N ipsi in medium acceperant, praefece rantque Ernestum Starembergium legatum . I cornibus , laevo Polonos, dextro Caesarianos coli caverant . Illos Iaiam schius supremus ejus milia C e 1 . tiae
227쪽
matae, cum aequata fronte stare non potuissent, per globos , protento corpore atque armis, hostem impellere adnitebantur. Sed equi in eo tumultu graviter ab omni parte collisi, non amplius audiebant fraenos, versique in latera, insessorem objiciebant telis , cogebantque abducere se periculo . Jabla-nouschius, ubi primum nutare suos vidit, cur duabus levis armaturae equitum centuriis venerat ad praelii locum, studebatque, retusis pauli sper hostibus, pugnam instaurare. Uerum & .ipse, quamquam obversa fronte , adverso impetu ferebatur. Quod Rex, Lotharingiusque conspicati, duas equestres Caprarae, Castellique legiones ex subsidiis eductas illico suppetias mittunt - Stetere divisis lato intervallo manipulis ad postremos turbati agminis. ordines ; intraque relictum spatium nullo excipiebant tumultu incompositas prope fugientium turmas . Turcae sequebantur ; rati, semel commotos nullo negotio dissipatum iri. Postquam vero novum agmen , sibi non secus ac pro vallo oppositum vident, fluctuavere animo, incerti an ultra tenderent. Vicit tamen ingenita virtus, suasitque pugnam ia Pertinaciter dimicabatur ; ob ereptatria victoriam aliis ira, aliis gaudio serocientibus. Interim Polon, tutum nacti receptum , se restituerant, ad suae quique signa regressi ; implentesque agmine intermedia spatia continuaverant cum Germanis aciem . Integrato certamine non ii, qui dudum, visi sunt ia Stimulabat eos ad gloriam pudor , ast
228쪽
Σo6 HasTORIARUM r683. aemulationem praesens sociorum virtus , ad vindiactam odium recenti damno exasperatum . Turcae sederatorum vim , & audaeiam mirati, velut prodigio capti quod in re nec opinata usuvenire stalet torpere primum ; dein laxatis ordinibus '
cellam vitare I mox referre pedem, accelerare gravum. αἱ tu, tu i rugM denique se permittere. Haec in dexte- dextro corna. ro ipsorum cornu I in altero durius ambiguumque diu certamen fuit , non minus utriusque partis virtute quam obstinatione . Par erat in fronte
militum numerus nam definiente locum Dan bio Caesariani dilatari non poterant , par robur ac disciplina. Caedebantur invicem, sed immoti ;integri fessis subibant, replebantque morientium locum qui proximi astabant. Quo viso rudensium Princeps aliquot ex subsidiariis turmis ad se vocatis: in vestra, inquit , manu equites victoria est. Stant Barbari freti loco , eoque tametsi pa ciores insultant . Perrumpite aciem facto cuneo δdate succedentibus viam ; palam sit , nihil uspiam tutum a vobis esse. Ego non voce, non consilio solum, sed manu & ferro praeibo. Haec fatus, cuneum citatis equis in praelium ducit. Impetum hostes non pertulerunt, quamquam & fractis ordinibus acerrime dimicarent . Facto aditu promptissimus quisque Germanus subit; dividitur in globos pugna; Barbari circumventi cient primum inter se turbas , hinc turmatim recedunt , & cum magis a Iris rariis. '' magisque comprimerentur , signa deserunt , aper
229쪽
tam in fugam essunduntur. Serius pugna pervenerat ad medias acies . Nam cum Turcarum cornua
processissent; Caesariani pedites continuere gradum, veriti sinum ingredi. At ubi cedentibus illis aequata frons , hi signa movent 3 missilibus primum , mox strictis gladiis , collatoque pede confligunt. Praelium tamen non diu tenuit . Quippe Ianirari paullo post equitum alis nudati, questique: se se , ut munirent illorum fugam, occupandis hostibus latos: agmen nihil confusis ordinibus in cliv d retrahunt 3 spe ducti hostem , telis subjectum umterritumque ioci dissicultate, non ascensurum ; sese Parchamum , quod duo non amplius millia distabat, per otium abituros. At falsa spe ; quippe
Germani haudquaquam morati , signa intulerunt, ira vires atque animos suggerente 3 Turc 'Rς se sto εώ iis cile pepulerunt, jam suo metu , hostiumque auda- media acie, cia trepidos constematosque . Hinc undiquς ςς -οitiosi . des S: fuga, dum isti ferociter insequuntur , & illi Parchamum repetunt. Una erat illuc obversa oppidi porta , quam dum pro se sugientium quisque
praeoccupare studet, ipso obstruebatur tumultu ueconstipatique Barbari longe majori numero prae Tu-aν-ε novabant victoribus jugulum. Dum ita inter se luctam clades MPmIADtur, pari equitum, dimistis equis, an proxima VM
da paludis se immergunt, contecti calamis virgautisque pars equo tranare Danubium pergit . Hi gurgitibus hausta ; illi ab Caesarianorum equitatu aquam ingreta aut telis confessi aut in servitutem
230쪽
ao 8 Hrs TORIARUM laga. adducti. Turba in oppidum acervatim per portammia Turearum esusa , diversis itineribus pontem , quo Strigonium M t vis pq Parcharno conjungitur, petit. Ille immensum non tulit pondus, laxatisque compagibus medius rumpitur. Plures in aquam prolapsi, nandi rudes , VM tam deseruerunt. Qui pontem hostili adnexum ripae adhuc tenebant, magnis clamoribus Strigoniensium fidem atque opem obtestabantur . Et Fςde- .hia, derati illuc progressi facto impetu urgebant eos ς
Rarbara 'cηuse rati, ne in flumen detruderentur, se dedituros - Ηorum unus armis & corpore , sed magis virtute
insignis, clausit intento gladio irruentibus aditum. Constitit parumper agmen , audaciam veritum an admiratum. Dein aliqui , spreta hominis temeriatate, Vim persensere, strati ense, quem ille, cir
cumferens truces oculOS, magnoque pontem Occu
pans gradu, quacumque se offerebat hostis , atrociter objiciebat. Pugnanti nam & hoc traditum est educitur manubrio gladius; sed impavido, vaginaque se contegenti alius subjicitur ; quo rursus edita plurium strage tandiu locum obtinuit, quoad socii lintribus excepti periculo subducti sunt . Et
ipse conscendere nitebatur ; verum vulneribus d bilitatus , cum tardis ingrederetur pedibus , occiditur ; egregio facinore immortalitatem consequu- Foederati Padi turus, ni ejus nomen dc genus in occulto forent. Ulai sis suis . Capto Parchamo , Sarmatae vindictae avidi igner Sarmata ei igne subdunt, brevi tamen a Germanis extinctum; quom risiis Q rum , integrum servare sibi oppidum, intererat. Arx