장음표시 사용
251쪽
T o. I. Li a. III. Ia Tt in Germania Caesar, quique propinquiori metu is 8oercellebantur , in Gallos intenderant oculos , ab Germani quoqueque arma cogitabant. Batavos tamen, ne ma liet t. numero , Germanos , ne quidpiam opitulatum
irent, domesticae inter se distordiae diversissimaeque ra
sententiae, haud parum Ludovici solertia excitatae, albu moueat. detinuerunt. Amstelodami, cujus in Hollandorum Conventu potiores partes sunt ; Frisiorum Maliquot . Zelandicatum urbium Magistratus , Ruorum ille ram Urbium de opera superiori bello a sociis abstraxerat foederatos Ordines 3 nunc etiam seu capti regis amicitia , iseu pristino de nunquam extincto in Arausionensem odio quem exercitu instructum fieri potentiorem. molestum erat; delectum impediebant, suadebantque ut ne pax, vixdum coalita, Hispanorum causa suadretque ser
discinderetur . Eos otium levi jactura,s Vesint, V servare posse; at si malint exitium, ipsi capiant, nec studeant in malorum societatem reliquos advocareia Quod ad se attinet , satis reipublicae viribus, ®is moderatione, cujus fidem daturum spQΠdς xs c . , a,
tutos esse . Nec minus per Germaniam Coloniem deburgensis Octs
sis Se Braudeburgensis O viri, nonnullique Regu--υ lorum quos tanti Imperii majestate ille S Rex adibus argumen. traduxerat in suas partes qua minis qua obtestatim γέ de nibus contendebant, ne turbandis rebus arma decernerentur . Unum suae genti barbaricum bellum sussicere', alterum si addarur, succubituram. Quod si alterutrum sit desinandum , quis Gallicum non
arbitretur quod paucorum oppidorum dispendio, F f 1 nec
252쪽
gere lorica triangulari forma ad excipiendos milites 168 . contuendumque latus. Praeerat oppido Chimaei prin- Ejus Praefectus ceps cum valido praesidio ; sed collecto ex omni hominum colluvione ei parum fidebat , Verituri ne sidio, sed incertae cum hoste extra septum congressi , ad eum transfu- serent . Tuendae urbis fiducia in aliquot cohortibus turmisque Hispanorum sita erat. Crequius, ne quaquam exercitu circumvallato, haud longe a mu- Mitionibus militem castra locare jubet . Hinc du- 'νδ' q) T
plici aggere ad duo caitella , ex utraque parte pro- tur.
piora tamini , iter munit - Oppidani, priusquam
hostes vallo se contegerent , ingenti iaculorui vi , factaque omnium prope equitum eruptione , deturbare eos conati , ad primum incursum Von-Jectumque telorum aversi, intra: vallorum loricam compellunturia Quatriduo Galli ad pristis sesse la brum tecti aggere pervenerunt. Illic repente Orri bili strepitu, subtus ignescente nitrato pulvere, quem praesidiarii intra caveam concluserant , terra disceI pitur, majori tamen hostium metu, quam damno .. Quin & ignis e transverso loricae erumpens, aditum in viam tectam aperuit , qua Galli se se immitten
tes duo simul castella aggrediuntur - Nullo prope impedimento in fossam descenderant , quippe illinc dudum se sitia erant oppidani , moniti, flammam
tunc erupturam ὐ At in adversum aggorem, qui nona dum apertus fuerat , enixi Galli multa truduntur caede .. Eo deinde majoribus tormentis lacerato, factoque ad conscendendum itinere , biduo post ibi,
253쪽
aso HISTORIARUM 468q. pugnam instaurant. Accurrunt Hispani parum sed acriter dimicaturi, hinc addente animos superiori l eo, illinc mulltitudine. Gallis tandem in altum egreL sis, prςsidiarii ad interiora munimenta se recipiunt gnec ita multo post, ne interciperentur, duo reliqua intermedia castella deserunt. Ibi dispositis muralibus machinis,frequenti ab hostibus verberatione sein milunares triquetraeque munitiones propius disci duntur . In medio jacebat cornutum opus, quo in potestatem redacto urbs peritura illico videbatur ; qui pe quod ad intima propugnacula daret iter. Eo viresae studium converterant Galli ; quamquam, er- tendis hostium animis, in alteram partem ingenufragore jacularentur ac viam Pararent. Huc autemper cuniculos subeunt , duasque suffodiunt caveas ad utrumque operis cornu, sulphurato pulveri comtinendo . Et hic quidem, statim ac ejus inflammandi signum apparuit, concepit ignem , excussitque apices munitiunculae, mollito simul ad ascensum t mulo . Oppidani, dum Galli agmen instruunt, periculo admoniti, bc quia in lauti momenti loco summa res agebatur. robur illic legionum sisunt, magnoque animo sese objiciunt. Iniere certamen pyrochytrophori, jactisque invicem incendiariis oulis tumestum excitarunt, immotis tamen ordinibus 3 siquidem veterani milites huic telo assueti. Dein repente districtis gladiis concurrunt. Atmκ ibi centamen ac diuturnum , cum irritaret animos Vetti
sti gentis aemulatio , sibique ambo proposuissent,
254쪽
T I. LIB. III. 23 Iagi potius in ea pugna de gloria & nominis fama,
qtiam de ipsa munitione acquirendae retinendave Vivida Gallorum ingenia vincendi moram vix t lerabant movebantque praecipiti jactatione frequenterque vibrati& gladiis, in certamen corpora. His. panis contra sedata quaedam gravitas , nec ictum fallente ira , addebat robur ac disciplinam. Caed bantur utrinque magna clade dubiaque victoria; cum Hispani veIut impetu abrepti sensim referre pedem de Galli eoe magiς urgere ac vim acuere . Uixdum medium areae spatium insequente&hostes acceperat, cum erupit, . secum. ferens egestam humum,. ignis. vapor, ex duobus suppositis. cuniculis militaris furore pulveris excitatus , corripuitque ingentem Gallarum numerum. Reliqui attoniti suorum strage , sibique haud minora metuentes etasin cursu ad oram munimenti se recipiunt - Nec fugam retinuissent, nisie maiores duces se illuc prognessi, suo periculo timoremi gregariis eripuissent.. Oonfestim i stauratis. ordinibus quod nonnis veteranum mutilem inis, docet cum ipsis ducibus integrant pugnam recentibus. manipulis suppleto agmine, caeco impetae irrumpunt x praetentisque gladiis viam ad recuperandum locum sibi faciunt. Tum demum victa Hispanorunti vis de Isisque propugnatoribus
munimentum captum. Tres horas tenuit dimicatio, utrique parti multo funesta sanguine ; quamquam longe plures Gallorum occubuerunt .. Cum
lavid istorum, stragem disjectum illic ingenti ruina ,
255쪽
a 3Σ His ΤΟRIARUM. 68 saxisque longe lateque projectis, armamentarium, quod majoribus minoribusque incendiariis ollis sulphuratoque refertum pulvere hostes, dum recederent , flammae ac ruinis dederant. Ex altera parte tentatum semiiunare opus cito celsit ; & aliud vacuum ab oppidanis relictum in hostium potestate iri venit. Prospero successu crescere, ut sit , Gallis animi, expugnandaeque urbiS moram propemodum ponere damni loco. Igitur, vix sumpto bidui spatio ad respirandum, pleno agmine tripartito in i teriorem fossam descendunt. Aderat ibi tumultua. riis contectum operibus , quicquid reliquum His.
panorum erat. Cum iis pugna coepta adeo pertinaciter , ut quamquam ex propugnaculis exterio, ribusque munitionibus bellica utrinque tormenta minutis glandibus jacularentur; nemo tamen gradu moveretur , occuparetque moriendo locum , quem certando tenuerat. Uerum subeuntibus conistinuo Gallorum copiis; cum pugna Hispanorum inis tornecione finienda videretur; eos Chimati Princeps, dato receptui signo, strenue laudatos intra moenia r cepit. Hic finis pugnandi fuit. Nam cum frustrae Ualsastinae Comes cum quadringentis pyrochytr phoris, trecentisque emerito stipendio militibus,
rosioπem -- in oppidum penetrare conatus fuisset; S Aurasio-
Miazon bini Πςnsium Princeps, re cum Hispaniensi praetore desis ferenda. liberata, deferenda obsessis specum iis, quas pro cis , ὸEA . V. Y pere collegerat , Batavorum copiis, funditus despeώDeditionis tondi- rasset, retulissctquc gradum ; Chimaeus re cognita v tiones. bem
256쪽
bem honestis conditionibus , adductisque secum praesidiariis fuere mille octingenti Crequio dimisit. At non ita prospere a Gallis in Hispania res geste . Humieresus intra Navarrae fines adductis is gionibus , arces valido p sidio firmatas , Hispanos tuto idoneoque loco ad repellendas agrorum populationes castra metatos reperit. Et cum per eos
dies Pyrenaeos montes, qua sibi ex Gallia commeatus suppetebant, alta obruisset nix 3 veritus ne si, ut erat anni tempus , extemplo liquesceret, Via jumentis impediretur 3 celeriter per Calliam traductis legionibus in maritimam Catalauniae oram contendit , se se cum Beslefontaeo conjuncturus, ut quidpiam justo exercitu pertentarent. Consilio habito , Gerundam oppugnare statuunt. Iter illuc ingressi, non longe ab oppido ad Sambrocam amnem Hispanos vident, pontem ulterioremque ripam Occupantes, transtum interclusuros. Ubi signa in conspectu fuere , acies utrinque dirigitur intermedio amne, crebraque jaculatione se proscindebant. Durius autem ad pontis aditum, quippe collato
pede, certamen erat. Inde repulsi trecentorum ciῖ-
de , in oppidum Hispani se recipiunt . Galli fi
vium transgressi, prope sub ipsis moenibus constituunt castra; nec ita multo post majoribus tormentis urbem lacerant. Brevi duo propugnaculata interjacenique lorica aliqua ex parte Naunt 3 muri enim interiori aggere non fulciebantur. In patentes ruinas Galli triplex inducunt agmen. Supersti-
257쪽
petuam aDetradunt intramenta onidanos. sed nequeunt i urbem descendere, es qua re ιm
a 34 HIs TORIARUM bant maceriae Hispani intentis pyrobalistis ; qui
bus, invicem laxatis , inclinatisque hastis. comunus urgent praelium Gravior accidebat Gallorum cariades ; nam plureS erant , 5c aperto corpore L Priamum pulsi ad ruinarum radices 3. mox recenti ubique agmine subeunte edeunt ferociores ad pugnam iaAd duo propugnacula aegre oppidani se sustinebant ;quia, continuo impellentibus hostibus, cum hi novi fessiς succederent, illi arcto in loco vix dareta subeuntibus viam possent x nec ita multo post d trudimtur . In urbem tamen se demittere Galli haudquaquam ausi, dissicili descense , destinatoque
ex propinquis domibus ad certum ictum L Contra vero, qua ex interiacente propugnaculi muro transitum ruinae patefecerant , Mars praesidiariis favebat ; quorum impetu pulsi dejectique hostes confusis. ordinibuς extra balistarum jactum decesserant ia od ubi cognitum ab Hispanis, adeo ad victoriae spem animos extulere , ut alii ad recuperanda. propugnacula raptim accedere , alii undecumque oppido, disseia possent , missilibus petere constipatos Gallos ; hi- que mortem declinaturi , loco cedere ia In Castra. ab legatis reducti eadem nocte silentio abiere, tr centix suorum desiderati&. Noa enim tutum erat ,. paucis fessisque Iegionibu& obsidionem. strenue re-Prcium urgere , cum praesertim circumquaque ad ed -ουλε - his, R MR LQDLl matura seret ia Deliberantibus quo iter et M shia faciendum , placuit maritimae subire locae ad RusU- m per ης. nonensis Comitatux fines ρ classem , quae suppi
258쪽
mentum allatura erat, praestolaturis. Itaque pro 16 84. Rhodas stativa collocant. Classem expeditio per Prope bc Drsu. eos dies adversus Genuam suscepta morabatur. Lu t πώ ως 'l'dovicus enim infensum huic Reipublicae gerebat Ganimum, causatus ejus nimis propensam in Hispa- eur Genκcnsibusniae regem Voluntatem, quaesitamque ab illo tu ' - ε'
telam, qua sibi nihil ab Gallorum armis timendum arbitrabatur. Objiciebat quoque auctam superiori anno quatuor quinqueremibus , datamque mari suam classem; quasi vires ostentare, Gallicaeque potentiae illudere voluisset. Altius tamen haerebat menti cogitatio, posse urbem opulentissimam , ni ab aena lo rege abduceretur , illum pecunia, qua tum, maxime indigebat, juvare, idoneumque reddere adgerendum bellum . Igitur questus negatam novarum quinqueremium dimissionem, & Gallorum alia quos ea in urbe injuriis affectos, quos tectos Imperii sui majestate, inviolatos ubique vellet; Ques, suesnam infestanaeum praefectum illuc classem , valida instructam ct se'ς η
militum manu, ducere ju1lit . Praetoriam Segn hei Marchio conscenderat , cui supremum rei gerendae imperium erat . Hic in urbis conspectu jactis anchoris, Senatui misit, qui renuntiaret aliena- ροstulaverit. tum ab ea republica regis animum, nec aliam re conciliandae amicitiae rationem esse, quam si in ejus potestatem dimitteret quatuor recenter additas clas. si quinqueremes, unam instructam, reliquas inem
mes, nec novas construeret ue quatuor praeterea
Senatores ad eum legaret oratum, quae in ipsum ad-
259쪽
Senatus respontii Galli urbem Incendiariis estis
beratione duriores coditioves postulantur . Senatus negat ,
23 6 HI si ORIARUM. huc peccassit, veniam . Tacite deinde postulatum, ut , cum satis pateret, quid ab Gallis timere pos. sit , quid ab Hispanis non posset , potentioris
patrocinio uti vellet L Cum Senatus, nihil a se suis. que civibus erratum , respondisset ; nec suae potentissimique regis dignitatis fore et si veniam petendo aliquid in eum peccasse fateretur , caetera silentio praetermitteret ; Segnalaejus pyrolmophora decem biremes Palandras dicunt propius succedere, majoribusque incendiariis ollis. urbem ser citer verberare jussit. Biduo ad sex millia tantata aedium Templorumque clade conjecta sunt, ut quais parte civitas ad litus deprimitur , nihil non quidpiam ruinarum fecerit Civium tamen nulla clde,qui interius se retulerant ubi illa sensim in colle extra telorum conjectum erigitur. Dein, paullum intermissa jaculatione oblata iterum Senates pax , dummodo ad caeteras conditiones adjiceret alteram quinqueremem instructam , trecentaque talenta . argenti ; quibus absumpta in eam expeditionem pecunia regi. integrasceret . Additum : si renuat damnum duplicatum iri Ei, qui mandata pertulerat magnanimum, a Senatu responsum datum et Rempublicam non ita sibi: meritam videri, ut in urbem innocuam tanta . severitatis exempla ederentur Caeterum minoris se ducere domorum jacturam,
quam libertatis ς hanc vero deperditum. iii, si suae
consilia , agendique rationes moderari ex aliena. voluntate debeat . Obsequio ergo maximum re- Sem
260쪽
gem se nec defuisse adhuc, nec defuturum 3, cujus ille si satis habeat, spondere ultro, necesse cur armiSpetat. Si majora velit, quaeratque inflictis aerumnis; videat , ne plus suae gloriae, quam urbi noceat is
Se modo portum ac mqnia tutaturum; reliqua S peris curae fore. Segnalaejus audito , Senatum nec damno nec metu quidpiam moveri, expertur mille aucta clade minueret animos,. urbem iterum epyrolmophoris lacerari edixit. Immissa decem igniferarum. Ollarum millia. Parum tamen, ad pristinas
ruinas additum. Biremes enim ad longius ejac landum propius urbem accedere vetabantur muralium tormentorum jaculis; quin ubi in anchoris stabant, inquietam stationem reddebat una M altera quinqueremium , ad eas jaculis submovendas identidem e portu emissa. Interea praedandis inflam- Galli in litus d mandisque suburbanis aediliciis, quae magnifica Sc μμης sumptuosa litus praetexunt, factus ad utramque -- bis partem militum descensus ia Ad limam, qua Feria etiaο in loco ab tor anu is mare intrat, cito naves repetiere,incolarum, Npui qui ad repellendum coierant, vi pulli . Durius erad gotium ad alteram partem .. Decem ibi peditum centuriae nobiliorum domorum fores molieban- DactemGηito tur ; cum aliquot ex oppido milites illuc per posticum submissi , conjectis undecumque possent te lis , periculum submoverunt . Is tamen, civeS ex inopinato descensu timor incessit, ut ipso tumultu ad agendum impedirentur ; & fama fuit , ω- Et Dori in ten'