장음표시 사용
261쪽
Σ38 HISTORIARUM 168 . dam proximam portam , negligentius custoditam,
se convertissent. Nunc undique ex obliquis domi-τandem in vel bus & ex laternae munitione telis appetiti, ad naves 4 t ' rediere a Classis consumptis milli libus decimo post 'clas, in catalau. quam advenerat die , in Catalauniam discedens,m- η Vlμ - Aphrodisium promontorium tenuit . Plures co hortes cum bellico apparatu in terram expositae ad Militem exponit, Bellelantaea copias , quae in propinquo stabant, se Την alti π is adjunxerunta Ille auctum exercitum ad promont rii oppidum admovit, quod illico, dum corona Iis Aphrodisium invadere maturaret, in deditionem accepit. Inde z,dam obsidis. Rhod m petiit, arcem operibus validoque praesidio circummuntiam 4 Lente procedebat militaris agger , deturbatis militibus frequenti oppidanoruma eruptione , telorumque vi . Quare legatus , cum rem geri multo sanguine, & quamquam bene obsidion soL coeptis succederet, nullam iude suo regi utilitatem 'uut, ne i Urg fore conspiceret , oppugnationem dimisit e, gnarus,
C. Iduhia, de induciis propediem conventum iri. Has Hispanicum pax immi hactenus repudiaverant, socios obtestati e rem se rex, μη cum aversarentur , utilem hosti, sibi ultraquam di Iadis iis, Hispani ci posset infaustam ac detestabilem. Sic enim in detestabo tη - Gallorum potestatem plura dari, quam postulassent .
Quin ut est effraenata secundis rebus cupiditas ip
Idque Frderat, Tum desiderium ad reliqua nanciscenda exacutumis suadπε nixussi r ' iri- se contra non modo viribus sed animo debulitari ; quem Vigentem rerum praeteritarum gloria
dissicile sit adversis impellere ; facile , impulsum
praecipitare. Capto Luxemburgo, harum momenta.
262쪽
rationum eis vehementius urgebant, qud erant ex 168 . hujus oppidi munitione opportunitateque validiora. Nihilo tamen secius. Batavi, sententiarum inter se animorumque varietate distracti , praesens otium, praecavendamque , dum quies ab externiς foret, quibus lintra imminentem reipublicae Arausicani Principis pota ΠΤ βη 'tentiam prae incerto ita posterum bello dubiisque psticulis habuere L QMre cum Ludovico rege de a cipiendsis induciis. agunt .. Ab iiS Caesar quoque . non abhorrebat .. Nam cum altius haereret infixum animo Hennae ipsiusque Imperii discrimen dudum obitum; satius ducebat longius illud continuato barbarico bello dimovere; dc cum ad istud profligandum benigne se daret, quae modoe esset temporis ratio partisque victoriis. eblandiretur hanc potius. Vocantem sequi,. quam cum Thracibus reconciliata pace totum se ad Gallicanum alterum nam duo sima capessere arduum. & periculissum
convertereia Adversus. Turcas. consentiebat Germa- Germania Turci-
r r .. .... cum bellae optat ia
ma ,. spondebatque fuas Vires y armam illum communi Christianae gentis. desiderio ac plausu poscebantur ia Et palam A. Gallico. belloe O viri Bran-deburgensis , & Coloniensis , aliique ipsius. Germaniae Regulῖ dissentiebanv ; quorumob oculos Gallis .. versabatur aut armorumi incendium suas primun G. regiones populaturum ; aut mutuis comparata officiis clarissimi regis. necellitudo , haudquaqua . sibi ex aliorum utilitate leviter dissolvenaa ia Rex
quoque inducias, tametsi fastidientis, in si ςiςM , ties serio quis
avide de causa Diuitiam by Cooste
263쪽
Batavi priores de vicennalibus induciis coventute r spondent, eat
Inarum leges. Hispani assentiu-
14o HISTORIARUM. avide concupiebat . Nam cum duas urbes Argentoratum , M Luxemburgum , alteram ad occludendum Belgio, alteram ad aperiendum sibi Germaniae aditum , studiis omnibus depensiet ; nunc facto ipsarum compoti incerta belli displicebant ό rato excommuni motu magnam in se procellam concitari posse, cui subeundae multum laboris, nihil emolumenti quippe neminem dilatari longius Gallici Imperii fines toleraturum , non parum fortasse damni reserendum sibi foret. AEque vero tacito desiderio huc ferebatur. Jam tum enim in animum indux rat , Calvinianam Sectam ex omni suo Imperio dimittere; nec nisi, parta ab externis bellis ubique
pace , tantam domi ciere tempestatem, quanta ex ritura videbatur, tutum erat. Cum una esset retia
quorum sententia; quin haec vinceret, nil potuere Hispanorum questus. Primum Batavi de vicennaliabus induciis conveniunt, quas spondent Hispanos non repudiaturos. Leges fuerunt: ut Ludovicus perinduciarum tempus Luxemburgum , Bellomontium, Boviniacum, Chimaeum sibi habeat; Corteriacum, Dixmudam, suis utramque nudatam propugnaculis , S: quidquid amplius hoc tumultu in Belgio coeperit, restituat; exercitum intra fines reducat; ab Hispania discedat; arma ponantur. Dein Caesar Hispa norum nomine, iis, quas Batavi pepigerant, quibusque ipsi denique astipulati sunt, conditionibus
inducias accipit. Ipse & Germanorum Imperium . paciscuntur et ut Rcx per eosdem vicenos annos Argen-
264쪽
Argentoratum cum finitimis ad Rhenum munitiO- I 63 nibus, ει quae hactenus oppida ab Metensi Brisiata conditi
censique Foris data judicio tibi fuerant, obtineat. Interim arma sileant 3 dc si quid Germanis , Hispanisque ob ea, quae nunc aguntur, cum Gallis in controversiam veniat, Britannici Regis arbitrio durimatur . Unum praeter caetera Hispanos ex sociali fide retardaverat ad complectendas inducias, quod Hilpote,3rri iisdem Genuensium Rempublicam contineri cupe- ηti qη -βιμrent. Et istuc Britannus Osficiis omnibus adnite- eλω eam ιε
batur; sed inaniter. Ludovicus enim Innocentio Pontifici maximo data fide, se nihil ex eorum Im- .. . 'perio in suam ditionem adducturum, rem caeterum ex sua voluntate pendere voluit . Quod ubi Genuensibus cognitum , nihil in duorum regum auctoritate praesidii sibi esse; ad Sacrorum Principis opem se converterunt, illum rati apud magnanimum regem plus religionis, quam caeteros Imperii sui majestate, valiturum . Nec spes defecit; quippe ejus ossiciis delinitus pacem petentibus dedit , pactus supremi ad se Magistratus legationem ,
quae amicitiam veniamque deprecaretur; & classem ad pristinum quinqueremium numerum redigendam. Itaque principio insequentis anni Dux ipse caput Reipublicae, eique ad sidentes quatuor Senatores illum Uersalias adiere. In Aulam admissis, Dux Regem, ita ut convenerat, his prope verbis eit alloquutus. Genuensium Senatus, Rex amplissime, nihil unquam acerbius habuit, quam quid-
Innotentias Geu enses tu regis gratiam reducit. ussas conditisinnibus a
ca , o quatuor Senatorum Foleomnis legatio ad
265쪽
HIs TORIARUM 368 . piam talpa: Hversus amicum potenti stimumque Regem in se admisisse, reputari; nihil jucundius, quam hunc dari sibi locum funestie opinionis officiis omnibus obliterandae. Id te in animum inducere , adeo e re sua esse putat, ut sibi non mo
lestum quod aliqui fortasse arbitrentur sed plane
gratissimum fuerit, te voluisse per Reipublicae Principem tibi, hoc se animo esse, renuntiari. Non enim tanta res, in qua plurimum suae collocat felicitatis , cuicumque credenda erat; sed cui, utpote suae gentis Duci , omnium voluntatis apinprime gnaro, fides a te maxime habenda foret. Hoc nunc ego defungor munere, testorque, ut a suo capite divelli nequit Respublica , hic ipsam stare mecum, te piaesentem intueri, tantique s cere in tuam rediisse gratiam, ut sibi convalescere ex praeteritis aerumnis, quasi reddita valetudine, Videatur . Unum orat; ut perpetuum sit beneficium; de perpetuum fore ominatur, si uti partum obsequio est, ita obsequio liceat retinere . Responis mi τύγη - sum a Reger bene ac prudenter Rempublicam secisse, quod tam illustri legatione propensam erga se voluntatem, quam antea dubiam reddiderat, paetefecerit. Ex hac, non ex iis, quae acciderunt, se velle argumentum capere, gratum ei esse, amicitia secum conjungi. Quare amicam ultro appella. re; cupere simul, ut illud nomen, cultum fide se re aceepti officiisque, jucundum sibi, utile illi perpetuo sit. Dei n comiter Ducem, Legatosque omni honoris be-
266쪽
Mvolentiaeque significatione complexus . liberaliter munificeque donatos dimisit. Per id prope te pus , quo superiora illa gesta sunt, Caesariani edocto ex hibernis milite, de urgendo adversus Turcas bello deliberabant. Erant qui Neoselium ad oppugnandum proponerent, quod per hyemis tempus
commeatibus interclusum languere omnium rerum
inopia facta arbitrabantur. Ad istud prae caeteris
occupandum faciebat militaris ars, cujus praecepto arx a tergo relinquenda non erat in finibus validissima, unde crebris eruptionibus intercipi ad exercitum via pollet. Satis superiori anno experienti compertum , quot inde mala Strigonium euntibus obvenissent. Prudentis csib, incognitas aerumnas praecavere 3 miseri, in eas incurrere; at quid nisi stulti, monstratas patentesque obire Erant qui ad Budam regni caput periclitandas vires contenderent . Ea capta, universam Hungariam se dedit ram, exemplo aut metu victam I prout unur quodque oppidum ejus auctoritatem aut vires aestimet. Et captum iri, ex depressis Viennensi clade Barbarorum animis, suorum elatis in spem rerum
maximarum, facile sibi spondere posse . Tanto facinori ades e parem exercitum. Nec aliquid. a Ne selio timendum, si convehendis militaribus inta mentis commeatibusque Danubius quod levi negotio fieri possit expediatur. Audendum propterea, ac reputandum: arridente fortuna, uti nunc sibi res est, audaciora consilia salubriora esse. Caesar in Hh et hanc I 68m
casariani de bel. li ratioue deliberant .
casari, Lothmaagii auctoritate moto, hae placuit sint entia
267쪽
1 68, hanc sententiarn, Lotharingit maxime auctoritate, &rei aggrediendae plause, inclinavit. Igitur trifariam diviso exercitu , robur legionum constabat agri e s iis, is men Viginti peditussi, duodecim equitum Germ
copia . norum , quatuor Sarmatarum Lubomischio duce,
totidem Hungarorum millibus ad Budam oppu-
ad modo in tres pnandam Lotharingio; decem armatorum millia. quibus Datibus magna ex parte Croata nominIS, Lestaeo legato ad
attributa. hostem circa Danubium retinendum; Caprarae itudem legato validam manum ad Perduelles in superiori provincia coercendos conterendosque aim gnavit. Lotharingius adulto vere castra movit. Datis Mercio Instructori exercitus equitum duobus Datusuerela res. millibus, qui Occupatis circa Neoselium itineribus litum globus ad praesidium intra munitionem retineret, prohiberet-
eoercendum . que accipiendo militum supplemento dc commeruistibus, ipse cum exercitu Danubium transvectus, relictis prope Strigonium impedimentis cum tenui praesidio, Vistegradiam, quae amni superstat, progressus, primo impetu cipit. Arcem antiqui op rigerae . arae ris richium tribunum cum sua legione tentare . oppugnatur. jussit. Haec in edita satis rupe custodiebat olim. , utpote tum temporis munitissima, regium diadema , quod ab ipso sui nominis auctore S. Steph no posteris transmissum Hungarici Reges summa nurnia is des diligentia ut Imperii pignus tuentur. Nunc tuta exiliis . loco eludebat aggredientium vim , qui nec saxumastendere , nec supponendo nitrato pulveri cavare posient . Semel atque iterum repulsi , qu
268쪽
tuor in adverso proximoque jugo mortaria consti- 168 . tuunt ; rati ignescentes globos in consertissimum
prae loci angustiis praesidium septingenti & quin
quaginta milites erant conjectos, facturos stragemae metum. Nec vana spe . Nam cum denique Iibratores , sellente prius ictu , collineassent, inde vero certissima infligerentur vulnera ; Praesidi rii sibi a flamma teloque metuentes , cum biduo se tenuissent , portas aperuerunt 3 permissi abire cum armis ac re domestica. Quae dum aguntur, transfugae Mehemeti Budae pretori attulerunt , exercitus impedimenta prope Strigonium levi praesidio , quia nullus in propinquo hostium metus , ac negligenter servari. In spem adductus aut sibi aut igni ea praedae futura, quinque Turcarum Scytharumque equitum millia per occulta viarum m sit, qui silentio insequentis noestis remotiorem a . Vissegradia saltum regio ibi plurimum saltuosia Mebe tes Rura, est superantes, prima luce sarcinas bellicumque apparatum derepente invaderent . Profecti ac vix riorum impe montium sauces egressi, ab excubitoribus detegula tur. Dato adesse hostem signo, Hail illus Instra erant, mittit. ctor exercitus, qui praeerat impedimentorum pra sidio , praemisso cum quingentis equitibus NQ Ili casarianoro Chermae Barone, ut collem in via haud longe pin globus Occurris. situm occuparet, moramque advenientibus faceret; ipse ad convoeandas instruendasque copias tubactasircum eani jussit. Facto promptiorum turma rum agmine , imperatoque, ut reliquae vix dumis
269쪽
Fugatur Mal villae eum altero glabo surpetias mi, σοι.
disur. Ipse vulneratur in moritur. Carolus Pater rem militari sagacstate restituit.
146 HIs TORIARUM. collectae iubsequerentur, inexplorato processit; in tus cum praedatoribus, qui rari negligentesque dia scurrerent , rem sibi fore. Barbari citatis equis. servatisque ordinibus iter accelerabant ; quorum ubi tantam multitudinem Norchermius longe conspexit, extemplo ad Hallevillum milit, qui sibi suisque peterent recedendi veniam. Stare Scobniti jussos paullo post Τhraces adorti, illico pepulere. I sequentibus Hallevillus cum exigua circum se conglobatorum ala strenue occurrit. Turcae dilatato agmine a fronte a latere irrumpunt 3 & Germani quamquam longe pauciores acerrime decertabant; sed cum undique caederentur, in fugam se conj cere coacti sunt. Hallevillus adversum femur lancea transfixus paullo polh moritur. Nec suorum , quisquam superfuisset, nisi cum equestri Rabatta legione Carolus Paces pro tribu ao militum pulsis Opem in tempore attulisset . Is enim ad auxilii
speciem augendam magno tubarum tympanorum que strepitu legionem concrepare, extenuatoque
latere latissima diductam fronte eminenti in loco sistere gradum jubet. Thraces ea deterriti specie, suspicatique ingentem supervenisse militum gi bum , quibuscum sibi fessis manus conserendas esse, sustinuere cursum. Facta persequendi mora, qui inordinati fugiebant, conversis equis ad ordines rediere. Simul structa cum reliquis acie, vice sua Barbaros reserentes pedem telis confodiunt. Saltus fugientibus intum receptum dedit. In eo tumultu
270쪽
recuperati captivorum aliquot, in his Rabatta ado- 168 Iescens, prima capti pugna consternatique. Loth ringius, quam citissime poterat, de impediment rum praesidiique discrimine certior factus , Ludovico Badensium Principi cum sagittariis equitibus suppetias eundi negotium dederat. Uerum , dum
se in viam comparant, renuntiato: rem salvam esse, de hostes paucis utrinque desideratis se recepis. se: restitere . Uiisegradia in deditionem accepta , explicatoque illic Danubii cursu, ricci/ ο xςgi ri, His, me. ne sei se objiciebat, sinistro haerens brachio flumi- eum petit. nis, ubi ad insulam D. Andreae nomine celebratam dividitur. Eo confestim, iniecto ponte, legiones traducuntur. Quod ubi praetori Budae compertum est, ex Germanorum occupandi oppidi studio rationem ducens, quanti sua intercitat illud retinς i rurea illae Mare, quindecim armatorum millia quot licuit ex currunt. omni parte colligere ) illuc adduxit . Moenia nec munitionibus nec loci natura spem dabant , diu multumque hostem remoratura . Quare iter potiuSobsidendum statuit ; & collis admonebat ab urbe , Ubi ' locant ad remotus haud amplius quingentos passus , arduus - νβ' ascensu , di ficilis aditu ob oppositam non longe pM Iudem , Danubiumque ad laevam interfluentem. Ibi in summo clivo castra locat, dc quinque ma tores machinas in editiori tumulo ad eminus iaculandum . Lotharingius conspecta superandae paludis
collisque difficultate parumper substitit , secunia ipse perpendens, an temerarium laret, exercitum in