장음표시 사용
281쪽
as 8 HIs TORIARUM nox propinquabat aggredi statuit. Uerum TurcqIbraimus eum haudquaquam e re sua rati esse, univerti certami-reeedit his vi δὶς m jacere , prima vigilia taciti longius se re- detrectan. ceperunt. Germani intra vallum regressi, praeli diariis solicitatis, ut, cum nihil armis potuissent, honestis conditionibus ab occidione se redimerent, eX- tremaque expectare ac pati nollent; accepto feroci responso vim parant. Iam Catapultae duplici in loco dejecerant lato aditu muros inferioris urbis non arduo ascensu, quippe aggere destitutos . Igitur quadrato agmine illuc irrumpunt. Turcae qua-Ger mi inferisa drato pariter agmine obnituntur; commissaque cam- rem μrbe auro pestri limilis dimicatio. Nam ex aequo pugnabant I
potiuntur. & moenia majoribus propugnaculis tormentitque nudata nullam irruentibus objiciebant moram . .
Utrique immobiles inferebant accipiebantque cladem ; nec qui loco concessuri forent, apparebat. Quum invicta ducentorum, qui uno gloriae stipendio merebant, adolescentium cohors ad dexterum pugnae latus ante alios progressa palam fecit, corporum robur animi viribus par non esse. Etenim
sic obfirmati praetentisque gladiis per lapidum stragem continuavere iter, ut Barbari vi oc audacia moti dederint locum , agmen succedentibus aperuerint. Tunc undique Germani sublato clamore, exprobrantesque sibi moram, praecipiti incursu fluctuantem hostem secum abripiunt. Ille vacillante gradu retrusus, incertusque unde sibi consuleret,
praebebat jugulum. Plures vicinas domos ingres-
282쪽
To. I. LI3. III. as 9s, ignem, saxa, tela e tectis fenestrisque projicientes , impediebant hostes, ne in penitiora Oppidi penetrarent. Quocirca consilium e re nata a Germanis captum incensis aedibus eos depellendi. Flamma cito serpens, nam lignea ibi plerumque aedificia sunt, paucis absumptis reliquos in apertum traxit. Hi cum per contiguam Danubio urbem in arcem te reducerent , a suiS excluti, Ve uat trucidatur.
ritis hostem, qui vestigiis haerebat, simul admis.
sum iri, cervices aut manus dederunt. Turcarum .
eo die ceciderunt ad duo millia quingenti ; Caeserianorum plus mille ; major utrinque vulneratorum numerus ; suburbia in potestatem redacta . Nec exaduersia Budae parte Germanis vacua praemio victoria fuit, deserentibus oppidanis castelIum in D. Gherardi tumulo, vixdum illuc adduci signa conspex rant . Laeti Germani quod bene cςptis succederet, hinc ad arcem, illinc ad oppidi latus in occasum vergens per tortuosos calles vineas extemplo agere incipiunt; constitutaeque murales machinae ad everis tenda tria majora propugnacula in angulis sita ; quibus dejectis, satis constabat parum in reliquis, utpote exiguae molis, praesidii cise . At quamquam inibi declive collis , ut retulimus, terrenum ellet, Operbque facile ; vallum tamen aegre protendebatur, crebris eruptionibus impeditum . Augebat enim Oppi- Ducendi ueteristinorum ferociam Ιbraimi exercitus , quem ab urbis QUM conspectu non discedentem, suppetias, cum tempus foret,venturum non dubitabant. Interim ille tuto lo. Kk a co
283쪽
26o HIs TORIARUM.188 r eo tativis habitis haud parum cis Danubium Gen.
.ermanorum in- manos pabulatione prohibebat, coegeratque inje-eommodo, in D. Margheritae insulam ponte , trans stuvium incommodo & longo circuitu victum jumentis quaerere. Lotharingius expediendae pabulationi,&quia, sublata auxilii spe, Budenses illico se dedituros arbitrabatur, omnem prope, ut antea, equi latum, unamque peditum lsgionem rursus in limia 'ἴλ ' L stem ducit; omni studio, ut praelio confligeret, Ioraimi exercitii provocaturus. Cum his copiis duo millia passuum φ φορ α δ' phinctus , in aperta latissimi collis planitie eum in structo agmine occurrentem vidit. Nam Ibraimo Uisiriorum princeps, ejus exercitu aliquot IaniZ rorum cohortibus suppleto, mandaverat, ut procul mora urbi, cui tot jam dies oppugnatae veheme Εἰ nraimas ολ ter timebat, Opitulatum iret. Quare ubi Lothari t. gium contra se movisse, & cum parte copiarum aequo loco, non ad Valli munitiones cum univer se exercitu , decertandum sibi esse cognovit ; f rox oblata occasione certaque victoriae spe, quippe qui numero superaret , adversus illum matur bat iter. Sexdecim erant equitum millia , peditum quatuor. Hos in medium accepit, illos in cornua diduxit. Rem quoque novam ad incutiendum tem. rorem excogitavit. Bis centum Camelos longo ομιὶ,- dine digerit ante signa , qui ab agasonibus , sarin rem excogitavia se, qua ex alto ferire possent, armatis regebam tur & addebant speciem versicolores lemnisci hastis praefixi ; ratus hac illusione de insolito bruti as, pecta
284쪽
ΤΟ. Ι. LIB. III. 26 et pectu tetroque odore equos Caesarianorum facilE Tσ8 .consternatum iri. Quod ubi Lotharingio patuit, sistit agmen. Deinde dc ipse peditibus in medio loc
tis alas Germanorum equitum circumducit. In prima acie sagittarios, quia longius jaculantur ; in subsidiis Lubomischios equites, quingentosque Hu garos statuit; jussis omnibus, licistium impetum
telis tantum retundere , nec antea irruere quam ac- ses sinu elud
eepto signo . Camelis tardo gressu adventantibus r. sagittarios admovit, qui eminus certoque ictu i sessorem belluasque transfigerent ; simul periculum facerent, an equus ad insuetam speciem praestigias. que illas tumultuaretur. Hi, postquam intra mID silium jactum perventum est , laxatis pyrobalistis
dromadas rectoresque eorum tanta procella incessore , ut pars strati solo, pars vulneribus in fiugam conjecti terrorem in Turcas Verterint; quamquam isti data, qua Cameli fugerent, Via facile agmen restituerunt. Nec facta mora permittunt equos is Stabant densatis ordinibus Germani, excipiebantque telis hostem ferociter obversantem. Ille circum, rem Nequitans, sumpto spatio rursus praxipiti cursiuaciem tituri atqueenm impegit, si fortὸ distraheretur. At immobilis eo torquens jacula , ipsorum vim ludificabaturia Tu carum enim si primos incursus fregeris , certa Victoria est. Tertio ad pugnam per suorum stragem re diere, equis tamen tardius lassitudine pedes glomerantibus . Τune Lotharingio vice sua invadendi tempus visum est . Dato signo ab utroque cornu equi
285쪽
tur. Nam nec felli receotium equorum ferociam , nec Thrax Germanum equitem, frequentius certiusque manualibus tormentis jaculantem , sustinere poterat . Verumtamen pedites victoriam reta dabant ue qui, cum tanto essent plures , Cassiarianos Circumvenerant; non sine ingenti periculo, hos
tandem oppressum iri, si equites, longius urgentes hostem, ab ipsorum conspectu disce1lsissent. Dum ita in ancipiti praesium est , Lotharingius Hungaros Sarmatasque e subsidiis advocat, jubetque, datis fraenis impetum a latere in equestre Turcarum agmen facere. Res prospero succellu evenit .Jam enim istud a fronte motum nec servans ordines , nunc e transverso telis primum, mox gladiis percussum, cum nulla es et a procella quies , fugam arripuit . Levis eatu, in iubilia armatura dc pars loricatorum, fugientes persequuta Misitμr. cladem auxit. Loricati, haud plus mille passus progreisi, ad peditum pugnam rediere, quid illic age retur, soliciti. Ea ingenti strenuitate pugnata fuerat . Quippe Janizeros a tergo a latere turbo eque-veditatus erregie ster circumvenerat. Igitur quaquaversum interci dimicat, si, chira mortem aut servitutem subeundam sibi esse conspicarentur, magno pretio vitam prosun- Sed tandem μllL dere, inter se constituto , obversa per gyrum fron-tur, te atrociter dimicaverant. Nondum cum iis penitus debellatum fuerat; cima altera equitum pars,
ab insequendo regressa , conficiendis rei: qui is supervenit. Pauci JaniZerorum per tumultum deviis
286쪽
eslibus elapsi sunt ; equitum plus mille intersecti. Reliqui Muriam magnis itineribus cum Ibrai- Turca Mur mo se retulere . Qefariani quingentos desidera ς ςη runt. Castra capta ac direpta I Octo murales machinae in potestatem redactae . Praeda omnis Op lentissima, in eaque sex jumentorum millia, militi data. Missa Caesari, insignis victoriae documem tum , Ibraimi tabernaculum , amplitudine ornamentisque magnificum ac sumptuosum ; consularis quoque exercitus signum, equinae tres caudae. Haec ubi gesta, Lotharingius in vallum rediit. Duos captivorum ad Budae praetorem jubet, quid actum foret, renunciatum ire . Adderent: se de conditionibus auditurum, si statim oppido abire velint; renuentibus, ope iam penitus desperata, nullum Oppiduni ad des fore amplius clementiae locum. Responsum: Prς-torem majoresque duces inter se conjurasse, non priusquam vitam, oppidum deserturos. Id suam in Regem fidem, id anteactae vitae militare decus, quod tot laboribus partum nulla unquam ignaviae nota obscurari sinent, a se postulare. Praeterea nihil non sibi ad tutandum locum suppetere, copias , arma, commeatus; quae si deficerent, v terano militi arte ac strenuitate supplenda forent;
modo cum assiuant, quid non sibi sperandum, non hostibus metuendum esse Ipsi potius temerario op. pugnandae sortissimae urbis incςpto desistant, ac meminerint: plaudente fortuna facile in rerum maximarum spem animos erigi 3 aeque tamen , ViX dum
287쪽
dum solida & vera virtus, ingenti rutia spe cadere . Hinc ad belli opus audacter discessum. p. tis ηρο Tria confestim in angulis propugnacula Verberari ' e pta; sed cum partim rotunditate, partim muri compage ictus eluderent, Germani ad promoveri, dum aggerem adnitebantur ; quo tecti in fossam evaderent , atque illinc injecto nitrato pulvere murum subverterent. Quamquam enim ab ipsi collis radice cuniculos inducere conarentur ; ingentium saxorum occursit, fossorumque imperitia , qua νώ issici coην tunc maxima Germani laborarunt, raro e senten tia res succedebat. Id oppidanis augebat animos , tantaque accesserat audacia , ut quotidie erumpentes nunquam intra mqnia redirent, nisi qui piam obsidionalis aggeris deletum foret . Multa quoque Germani caede afficiebantur non tam h
stium incursu , quam quod vineae incaute ductae nonnunquam missilibus se se aperiebant; & Turcae, quamquam jaculandi haud leviter inexperti, adhibitis Gallis Belgisque libratoribus , quos in genti pecunia conduxerant , hoc etiam armorum senere Valebant plurimum. Vicit tamen Caesaria. norum pertinacia , summisque demum laboribus trigesimo die in sessam descendentes, moenia, qui solem occidentem respiciunt , subiere . Illic bicermani tradem duum, crebris quamquam eruptionibus tentati, se patro di is xςnvςIς Quo tempore caVata humo subtus propioris Danubio anguli munitionem inductus nitratus pulvis exarsit, abstulitque secum viginti pasi
288쪽
suum loricam. Magnum hinc urbi discrimen aderat . Quare Mehemeti praetori dignum se facinus visum, illinc hostes dejicere. Mille delecti Iantheri ex omni numero, bifariamque divisi, a dextra hevaque e portis se se estudete . Ipse ductor unius
agminis, alterius supremus praetorianorum praefectus . Germani ut in suspecto loco frequentes e cubabant ; quocirca pares viribus praelium ingressi conserebant manus. Nullus ibi telorum usus erat, Turcis illico tumultuaria exiliaque opera transgressi,
collatoque pede 3 stlictis gladiis hostis hostem re
tundebat , ει quasi corporibus adnitebantur. Promiscua mors, promiscuusque gemitus efferaverat pugnam, ἐκ quisque Vindictae non vitae avidus . Diu res in ancipiti manserat ; N Barbari ipsa dissicutitate fracti jam animos remittebant. Quod ubi Meli metes animadvertit, elata Voce : Budae, inquit, se tuna & Turcici decus nominis hoc uno praelio agitur, Commilitones . Id cogitantibus mors aut victoria nobis quaerenda est. Accipio verborum omen . Mortem inferamus hostibus ; stabit a nobis victoria. Agite dum mecum, & qua consuestis virtute , s quimini Imperatorem vestrum . Dixit, in mediumque se projiciens Germanorum agmen, digladiab, tur. Turcae partim praetori suo metuentes charus enim jucundusque militibus erat) partim pudor capti , caeco impetu irruerunt. Haec procella tumbavit primum , mox inclinavit Ocrmanorum . aciem ; Sc dissipasset, ni duces a tergo insistentes Tom. I. Ll du-
que atrox praebit. Mehemetes 'a tor fluos ad pugna incendit. Germani impeti
289쪽
2 66 HisTORIARUM dubiam . intentis gladiis fecissent trepidantium via
tam . Reintegrantes pugnam nova atrociorque
tempestas incessit. Thraces e moenibus ingentem majorum , manualiumque pyrogloborum vim in eos demittunt; quo telo, dum rupta compage Vulnera & stragem facit, vehementer concussos nulla vox, nullum amplius imperium Germanos retinere
3 2 δ βηρ potuit , qui In pedes illico se conjicerent . HOS Barbari ad collis radices insequuti cladem cumularunt , operibus eo usque deiectis; & Iongius penetrassent, nisi cum strenua recentium militum manain tempore occursum foret. Magnus ex eo conflictu metus Caesarianis accessit, Turcis alacritas. Mianuit tamen istorum gaudium Mehemetis mors ; quiris rapinaτω. dum ferociter dimicat , adversam faciem graviterror occiήθη - ictus , duos post dies occubuit. Luctus inde oppia se Misi H μα d utS , non damnum fuit, Seytano imperium ade- redit. pto, cui par Mehemeti bellica virtus ; sedulitas , sea indole seu praesenti occasione , forte major. Nul- aut -- lum enim decedere diem tulit, quo non semel, aeuunqua sinit qui bis quandoque praesidiarios in hostem immitteret ..ia,2.ω. Vario successu , sepius tamen infausto Caesarianis,
lat. ignaviter ad primum Turcarum incursum terga uertentibus . Et his angustae ad aggerem munitiones , ob bullis h. -DOD x niurn militum continere possent, quam reris vitia. μ tuin ad arcendos hostes fatis foret, minuebant animos. Quocirca Sextili nondum exacto jam ferrum ablumpserat Germani exercitus peditum novem
'V-t millia , equitum quinque. Stragem deinde auxere
290쪽
morbi, aestu primum contracti, mox ineunte au- I 68 tumno magnis imbribus . Et annona defecerat , non minus praefectorum incuria, quam aerarii diL IV per annona ficultate ; gravioremque reddebant eam Agriae C, nisiaeque praesidia , viam cis . transque Danubium convehendis terra commeatibus intercipientia. Ad reliquas aerumnas accedebat Lotharingius, febris vi a belli curis distractus et unde in militarem disci-
plinam, qua una Mars Viget, licentia irrepserat, febrim incidit. praecipue inter duces, qui non obscure abnuebant,
Starembergio oppugnationis moderatori, aemula- T.
tione aut meritiS, morem merere. Alea quoque manos irrepserat
conviviaque, ingenti pect12, perpetub celebrata, 'a bellico studio auferebant ipsorum animos ; miliis tum , fame atque inopia laborantium, non sine luberis querelis dejiciebant. De solvenda igitur obsidione agitari cetptum . Sed cum in mentem veniret De solvenda ολ externus hostis pulsus fligatusque, praesidium quod e ρης δεβὸς - ει transfugq renuntiabant tot cladibus imminutum, angusta huic pariter res fiumentaria, sublataque au- a viris pura. xilii spes; nemo liberandae urbis author fieri aude Oramur. bat. Quin aliqui strenuitatis in speciem audacior ferre consilia : Quod arduum erat, dicere, militum virtute jam superatum, deletas scilicet auxiliares copias ue reliquum esse, moenia transilire, exiguis propugnaculis & modico nunc praesidio parum tuta. Quae qui neget ab ea parte penetrari posse, qua per ruinas patet aditus ὁ negabit simul paucis multos potiores esse. Nam , utcumque nostrorum mili- Ll a tum