Commentaria in celebrem titulum institutionum juris imp. Justiniani, De publicis judiciis quibus insigniores quaestiones criminales sedulo & accurate discutiuntur, atque explanantur. Rerum indice locupletissimo adjecto. Auctore Johanne Harpprechto ..

221쪽

Unde Quintilianus lib. I. cap. o. Opinatur, per abusionem matris aut fratris interfectorem, parricidarn vocari. Ve-1rum ut ut sit, certo certius est, lege tPompda de parricidiis teneri non tantum eos , qui patrem vel matrem; sedctiam qui avum, aviam , fratrem, sororem, patruelem, matruelem, patruum, aVunculum, amitam, conse-brinum, cosobrinam, uxorem, Virum,

generum , socrum, vitricum, privignum , privignam, patronum, patroiiamve occiderint. Sed&mater, quae filium filiamve interfecerit, Cus legis poena afficitur: &avus, qui nepotem necaverit, i. I. adi Pomp. deparricia. At quid de patre dicendum Z Et sane probabile est; lege ista patrem non fuisse comprehensum. Quid ita es quia licebat ' olim patri filium trucidare sine crimine , jure patriae pote

statis, L in suis, v. V. de liber. o povhum. Sed hodie quia patri id amplius non licet; & quia fret belli Marcianin ait, in L , I. . adl. Pomp. deparriciae

222쪽

patria 4 potestis inpietate debet, non Zatrocitate consistere : de parricidio perinde, ut mater tenetur, per hunc f. ibi, aut sibi, o L unis. in princ p. C. de his , qui parentes vel tiber. occide- .

runt.

Plane, parricidii poena ob criminis atrocitatem non illi solum plectun. atur, qui crimen ipsi admiserunt: sed& qui ejusdem conscii & participes

fuere , quamvis extranei omnesque illi, quorum ope, doloque malo id factum est, hoc j. n. vers. Nec non is, cujus dolo, cte. I. utrum, o. U. adl. Pompe-jam de parrisid. Hinc medicum, spharmacopolam , chirurgum , Vel quemcunque alium liberis, aut parentibus scienter & dolose , ad nefarium ejusmodi scelus committendum,

Vcnenum, Vel pecuniam , qua venenum comparent, vel latrone, constituant suppeditantem eodem cum Upsis parricidis supplicio assiciendum

223쪽

a 4 g. ALIA DEINDE LEX.ro Scientibus ' vero solum, nec pates, cientibus, neque praeterea flagitii pari licipibus: etiam eventu secuto, nono

dinariam, sed leviorem poenam impo-

nendam esse verius utcunque noviter Decianus in tract. cri n. lib. q. p. .num S. st B Ad. in cap. r.de, e.

deleg. num. s. & alios, dissentiat. Nec novet in contrarium hic g. noster, α Q d i utrum, si A. eod. Nam ibi vocabu- .liam consis complices duntaxar, 3 au-' 'esiliatores, atque Conjuratos, Vci eos conscios, qui criminis participes sunt,

significa : a quibus distinguendi sunt' sceleris gnari, qui licet id non prodant: aut judicent; haudquaquam tamen ultimo supplicio, sed relegatione, vel alia poena arbitraria coercentur. haec finterpretatio placet glossae in ael virum, si . . di. Pomp. deparriciae GHenochio lib. 2 de arbitrari judic. quaere. cent. δ. casnum. I . 9sq. Suilboc io ct V Uenbs cis in hocf. n. ad sinem, o in Paratis. . d. r. num. I. Et de ea re nonnihil uiam dia

ctum est in L publica autem judicia ,sup. b.

224쪽

De fito, qui, ut patrem vel matrem ex- II tingueret es necaret , venenum emit' quo tamen uti postea non potuit, nonnulli dubiarant , quanam parna mulctan in esse vide

tur ' Sed hu)us L Pomptae animadversionem quam tamen judicem temperare ac mitigare posse asserunt cum non effugere manifesto jure de- fendi potest, ae l. i.i . . adi. Pomp. de parrici . ct hoc g. n. in v obis, fata prae- paraverit, sive clam , sive palam id a sui fueris, uno. ibi, fata praeparave/it. C. de his, qui parent. vel liber. o cid. V Uenbec. in Paratis. f. ad Pomp. de parraci . mimer. 7. V. hic numer. ρ. Decian. praea Q. lib. p. cap. Ia. Rusque ratio clara est : quoniam conatris, In

qui ad achim aliquem pervenit, in tam atrocissimo teterrimoque delicto , merito pro delicto perfecto &consummato accipitur. Quemad- modum & lex diuina eum , qui pz cussit patrem aut matrem, Vult moriendo mori, hoc est, omnino & sine misericordia atque distinctione , utrum percussus sit inde mortuus , an non intei

225쪽

1os s. ALIA RBINDE L Tinterfici. Exo cap. a I. N

y P rro de ' poena parricidii quatu0r

tempora videntur consideranda. Etenim primo parricid e culco tantum ipsi insuti, in mare deiiciebantur, ut indicat Tullius in Oration. pro Rosi. MLiv. ld. ubi Publium Malleolum y - primum Romae, matre interem pia, culeo insutum poenas luisse scri bit. Secundo in culeum additae sunt duae belluar, serpens vel vipera, & simia: quod a primis Imperatoribus inductum videtur, sicut innuit Iuvenalis kbo. Satyr.I. his verbis:

Liberas dentur populo sesagiae quis

perditus, ut dubitet Senecam praeferre

Neroni.

ju splicio non deboit una parari

ij mia , nec serpens unus, nec cociu

226쪽

INs T. DE PIBL. Iud. 1er Et deducendum co=io bovis in mare, sum quo

Clauditur adversis innoxi mi alis. Tertio haec singularis poena in d suetudinem abiit: de coepcrunt parricidae bestiis obiicit . vel vivi comburi,

Quarto & postremo imp. Constan- tinus veterem poenam , id ca, culeum, in usum revocavit, & in illum quatuor belluas addidit: viperam, simiam , canem, & gallum gallinace-Um, HLuN. C. deho, qui parent. veli her. Occia. Et haec l quidem poena locum habet , si mare sive flumen propinquum sit, adeoque commode exerceri possit: alio istin parricidae bestiis subiici debent, L tenuit. f. ad L v. de parrictae Ratio autem hujus poenae singularis, id est, cu- Ισlci cgregia tum in P. L untc. C. de his, qui parent. vel ober. Occiae tum in hoc nostro 3 exponitur, illis verbis: In

omnium elementorum usu et tuum care

re incipiat , ct ei cartam superstiti , ct

227쪽

ro 3 g. ALIA DEINDE LEY.terra mortuo auferatur. Rusdem supplicii vim atque rationem M. Tuli. pulcherrime descripsit pro Sex. Esc. rino: ubi cum Solonis memini ilet, ii quit: tauanto majores noEri sapientius 'qui cum intesi ercnt, nihil esse tam in-cium, quod non aliquando i olaret audacti Japplicium in parricidas ingula e excogita ut: ut , quos natura ipsa retinere in os cio non potuisset, ii magnitudine pinnae mas ciose moverentur: insiui volueruntra culeum vivos, atque ita in plumen deiici. s singularem a n iam , judices. Nonne vi entur hunc hominem ex rerum natura pistulisse, eripuisse, coi repente cor

lum, lem,aquam, errami ademerunt: ut qui eum nec et 'unde ipse naim e set, care ret iis rebus omnibuta, ex quibuo omnia nata esse dicuntur λ Noluerunt feris cor

cere , ne buti quoque, quae lautum artigissent, immanioribub uteremur: non ς nuris in meis deiicere; ne, cum d lari essent in mare, ipsium po aereat, quo caetera , quae violata siunt, expiari puta tur. Denique nihil tam vile, neque tam vulgare est, cum partem v am relique -

228쪽

rint. Etenim quid tam es commune, quam stiritin vivis,terra mortu ,mare luctuantibus , litus jectis ξ Ita vivunt, dum possunt, ut ducere animam de cario non queant: ita moriuntur, ut eorum ossa terra non togat: ita jactantur ctibus , ut nunquam abluantur: ita postremo eiiciuntur, ut ne ad saxa quidem mortui conquiescant. Haec Cicero. Eandem quoque rationem expressit Ovidius Ab. I. amorphos his versiculis: Diit ummoveant, o nostri infamia fecit,

Orbesuo, te usique tibi, pontusique nege

tur.

Ex quibus jam relatis rationem cernere promptum est: Cur majores nostri parricidam culeo institum in mare sive profluentem proiici, & praecipitari volucrint. Erat autem cu-i leus hac iapoena uter sive sacCus, ex corio factus, ejus capacitatis, ut reum simul & pr dicta animantia capere possit. Isidor. Et ymolog lib. s. cap. a . Theoph. O mg. in hoc g. num. ILΡ Caete-

229쪽

1o g. ALIA DEINDE LEx. et erum viperam ea ratione cum parricida culeo inclusisse iidem majores censentur: quod illa simili sit delicto obnoxia: cum&ipsa exeso parentis utero prόruperiti inlucena, paxentemque occiderit. QIam rationem sequuntur Ludovicus Catrus lib. s. antiquari s. cap. 27. Stephantra Fo catulus in Necyomant. jur. ca'. I . Co Uir v. in praecitata Clement. sit furio μου, a. p. relect. in initio, numer. Ia. de homici . Placa d. lib. t. Epitomes delictor. cap. 22. numer. 7. Aliam rationem reddit nove Decianus in . Iractat. criminat. lib. st. cap. ILnu; . . ubi dicit, viperam ideo adhibitam esse , quod scilicet ea maximum semper homini horrorem ac timorem incutiatduxta illud Horatii ub. I. Serm.

Epist. ιδ. Caneh jui ct angue. Eij uxta iulud Virgil. Eclog.3. Frigidus, o pueri fugite hinc, latet anguis

in herba.

3 Canem cro praefati Interpretes

adjectum existimant: ut ipse sceleratum ottendat hominum& immundum

230쪽

si ve immundos appellat, dum canit: Tempore quanquam illa te quoque,ctaequora Ponti,

Ob urintque canes mortuo Gi volucres, Signa dabant. Item Q Horatius id. Epimiar. r. ad Lognum, quando ait: Vixi fit canis immundus, vel amica lutosus Quidam etiam hanc rationem assi- gnant 'quod canis,tes e Plinio lib.δ. cap. .sit fidelistimum homini animal. Idcirco ad arguendam parricida: infidelitatem, conititutum est: ut canis Cum ipso in cuicum mitteretur. Duo mam-2que contraria juxta seposita magis, ut dicitur, elucescunt,perstrinc. t. de tuten

s ocurator. Alii praeterea ea de causa cane simul insutum autumat: quod fame rabida percitus canis, parricidae corpore & cadavere pascatur. Ideoque Bald. inae l. I. C.de his quiparent. vel libenocrid,