Illustratio sacri patrimonii, seu, De bonis et possessionibus ecclesiarum : vbi agitur de veteris & nouae legis sacerdotum censibus, origine & fundatione oratoriorum, parochiarum, episcopatuum, monasteriorum, ecclesiae seruis, mancipijs, colonis, cas

591쪽

is De Juribus ri Censibus Di coporum

se Concilium vocat mediocre subsidium. De quo

inter recentiores iuris canonici mystas variae quς- stiones mouentur, quarum Vnica tantummodo

huic nostrae disceptationi competit, nempe quibus in casibus liceat istud ab Episcopo implorari. In

genere,censent grauem Vrgentem necessitatem

idoneam esse rationem illius subsidii expetendi, ita ut quantitas illius auxilii necessitatis magnitudine sit mensuranda. Speciatim autem definiunt casus eiusdem necessitatis, primo, ubi in fabricam Ecclesie:Episcopus cogitur grandes sumptus facere. Ita Hostiensis in capite Conquerente de C nsibus in capite Cum is post lus. Secundo, quando Episcopus ad S. Pontificis tribunal profectionem instituit, praesertim quando Episcopi facultates ad eas expensas non suffciunt. Innocentius in capite primo de satis

Monachorum, Hostiensis in dica incap. conquerente. Tertio , quando pergit ad Regem Principem. Quarto,quando excipit Rege in prouincia. Quinto, quando nuncii Apostolici excipiedi sunt ac procurandi. Sexto quando in re Ecclesii propugnanda ac defendenda sumptus fecit insignes. Septimo, quando in fauorem totius Dioecesis operam reditus proprios impendit Octavo,quado ege alieno grauiter oppressus est. Nono, quando bellis aut latrociniis vexatur. Decimo quado vocatur ad Concilium generale. Undecimo quando tenues sunt Episcopii reditus Duodecimo, quado nulla sua culpa facultatibus lapsus est. Decinio terit pro ex- ensis pel

592쪽

Liber fecundus. θspensis Bullarum QAnnatae. Decimo quarto pro

iucundo aduentu.

An autem quando haec charitativa substadia in Gallia indici possint& colligi, legatur Boerius Decisione s. ubi refert Burdegalensem Archiepiscopum imposuisse Clero pensionem quater mille&quingentarum libellarum, pro suo ad Prouinciam regendam accessu, aqua impositio. ne appellarunt Monachi sani Romani ad Senatum Burde galensem, qui re cognita Religiosos, Clerumque omnem ab hac pensione absoluit. Licet vero per modum tributi extorquere non possint Praelati charitati uia subsidium tanqua domini leporales Attamenon video cur illis inopia laborantibus possit hoc negari: si enim Christiano cuiuis subuenire ex iustitia tenemur, quoties pecuniarum egestate aut vita illius periclitatur, aut dignitas quato magis id debetur Episcopis,si angustia rerum ac fortunarum languescant, oceorum nomini ac ordini dedecus impendeat. bas,inqui, uulus, Ecclesii Me πολ uis endia ac ' cipiens ad minasterium nostrum. Si ergo ad Corinthiacae Diceces eos regimen Paulus no dubitauit ab aliis Ecclesiis suppetias promere , quanto aequiori ratione ad propriam Dioecesim regeri dam ad ministrandam, possunt moderatum a suo grege auxilium implorare.

593쪽

De obuentionibus quas BD copi olim ex consecram altarium E clesiarum con equebantur.

Liarium ac sidium sacrarum inaugurationes solis licet aggredi pontificibus In quorum Dioecesi versantur. Ac licet summi Eceletr Rectoris maiestas ubique veneranda sit 'ac supremam omnes. auctoritate dominetur Censuere tamen Veteres non elle temere petenda ab

eo priuilegia aedis alicuius acrae praeter mentem& consenium Episcopi Dioeces ani consecrandae, Rodolphus laber refert ventis ac tempestate

disiectam .dissipatam Ecclesiam Monasterii

Luca censis, inpago Turonico, quam Fulco An degauorum Comes extruxerat, cum eam Petrus

quidam Cardinal contra voluntatem Hugonis Thironesis Archiepiscopi cosecrare meditaretur, quod inquit Glaber Monachus is multa per renonem actum comperi sent,nusta venit in dubiam, quonia Volens praesumptionis audacia irritum constitui petu tum imulque praestentibin cfuturis quibusque ne huic simile agerent euidens indutu git hcet namque Pontifex Romanae Ecclesiae ob dignitatem Spostolicae sedis caeteris in orbe constitutis reuerentior habeatur, non tamen ei laetin aliquo transegredi Canonici moderaminis

594쪽

Liber secundus. 9 Non inficiandum tamen Catholico imperio& generali administratione posse . . susscere quosdam in locum Dioecesiani Episcopi, ad con secrandas Ecclesias, sit id eligionis splendor Vfidelium utilitas postulet , cui proprii praesules ac

ioce sani obnitantur. Ita Patriarchico nomine consecrantur apud Obbπη eo ritia qui in Euchologi Graecorum

Stauro egi qmsic sit. Refertur ad Patriarcham de ad catione templi, Grion cribuntur litterae commonitoriae ad exarchum ipsius et latiquem ex Archipraesubbus t tem iam si jetur, con secretur perficiatur sub nomine lauro legi Petriarebici. Jubet autem feri crucem si gneam in qua notar Patriarchici risunt exina parte haec verba tauropegium Patriarchicum consecratum in nominesancti N. in hac a Deo struata Ῥrbe netati P rim t. , pr9prio nutu voluntate Talis sanctissimi Pa trior bae: ex altera tero parte scribitur regnantibus pi fi

mi Regibus tali mensie,tuli anno . c.

595쪽

is De Juribus: Censibus Oscoporum.

Id autem ex Galliae nostrae ritibus non omittendum censeo, non modo templum , sed templorum quoque portas solitas fuisse consecrari, ac reliquias sanctorum iis inseri, non secus ac in altaribus includuntur Morem hunc elicio ex Capitulis Ludovicipii capitularium lib. 2. tit. 1 Sonatrio Liscis cuiusporta reliquiissanctorum consecrata

el ,huiusmodi homicidium perpetratu uerit, mili modo

emeniatur vel componatur: .ero porta Ecclesae non est

eo ecrata,eo modo componatur a Modin atrio committi tur , cui componi debet, quod in immunitate violenter committitur. Consecrationes porro Ecclesiarum

fiebant solenni ritu, vocatis quotquot commode venire poterant Episcopis; unde occasione Encaeniorum plerumque Concilia celebrata,quod fu-Hilleiiu in sissime docuit Hallerius noster pre fatione in de Inibili sensionem Hierarchis. Ah Quod vero ad expensas sumptus consecrationis pertinet, reperio inter solennia Encaenio rum annonam pauperibus largissime rogatam. Ita Gregorius lib. I. Ep. 1 . ad Petrum Subdiaconum. Quia cellae ncqui denuita exigit debere nos in ipsa dici e liuitate concurrere,propterea dolumus , ut ad celebrandvm dedicationem dare debeas ad erogandum. Ehόρ. pavcribus in aμrosolidos decem lini amphora trinia,

Epist annonae modios ducentos olet orca duri erveces duode

cim, gallina centum, apuae tuis posent rationibus impu--i.Loquitur aute de dedicatione oratorii Beatae

Mariae in Monasterio Abbatis Mariniani ramo Reges ac Principes non pauperibus modo sed

596쪽

ataber fecundus. uiris quoque illustribus Episcopis ac sacerdotibus donaria impertiebantur, quando aedes sacra ab iis constructa dotata dedicabatur. Apud Matthaeum veli Monasteriensem ad annum Domini 98. Cinulphus Rex Merciorum inter de- dieandum Ecclesiam uni chel cumbam insigne M. ix, b, edidit specimen Regiae munificentiae Ν mi vita . l.

loquitur a vilior raeter illa Aent.i, qaι optimate sus ad ann.733

ceperant inae limabilis preci oe numeri, in tensilibri vestibus, quis lectissim , omnibus qui agros non habebant libram argenti, Presbyteris, marca auri, Monachis soladum uo postremo est uniuersepopulo erogauit de largitione in Episcopos paulo ante haec habet in conuenti Sinquit, tredecim Episeoporum nustia largitatis passus est repulsam, dum singuli refectis marsupiis

hinc abibantu.

An vero stipendii aliquid decretum fuerit

Episcopo dedicanti, hic certe cardo est controuersiae Concilium Braccarens secundum Can. quarto,non exigenda donaria decernit, sed nec respuenda constituit, si ultro offerantur, placuis lineil. ut quoties ab aliquo fidelium ad consecrandas Ecclesiaόη - φ scopi inuitantur ton quasiex debito munu aliquod a fundatore requirant, βds ipsi quidem aliquid exsuo ποι obtulerint, non Quatur. Si vero aut paupertas illumam necessita retinet, ni ea statur ab illo. In Concilio Ooneil.ea- Cabilonensi sub Carolo Magno idem constitu

Licet autem ex actiones Ecclesia perpetuo sit aversata, tanquam indignas Christiano Praesule,

597쪽

Loo De Iuribus Gensibus Epi coporum. cui terram sordescere oportet omnes animi cupiditates in caelum eniti. Attamen recentiori. bustaculis, video aliquid persolutum Episcopo nomine consecratorum altarium . . Nam apud Hel modum legimus Episcopum omnibus bo-

Presbyter iis ac Lacultatibu exutum lato ac milem tem- ,uotiin, porum suorum, ex consecratione altarium V ii, c-p ιλ- thedratico vii titasse, Hartuicus,inquit, fremensis

Episcopus necessitate compulpta ministeriata redit QEpiscopales per triennisi abiurauit, ut insta tepu illud omnia ex integro soluerentura se copus ero ex his, quae deCathedratico te consioratione altarium constequi poterat, nsielitabat, Chronici blauorum lib. 3. U. M. Omnino vero plura&varia obtingebant Epis copis ex altaris dedicatione, quorum alia adhonorem alia ad lucrumin commodum spectant, Iura honoritica erant, admini 'tratio dotis Eccle-s1asticae, cuius indicem tradebat Epis .fundatores, ita ut liberum ei esset deinceps quam vellet administrationis legem conscribere. Secundo licuit Episcopo in ea Ecclesia quam consecrasset Cathedram ponere. Imo vero existimarim perpetuo haesiisse illic ac stetisse Cathedram Episcopalem, quae esset indicium ac monimentum summa autoritatis,qua Ecclesias a se consecratas regebat. Conjecturam peto ex priuilegio Monasteri sian 'cti Cassiani apud Gregorium libro sexto epist. 2.

' dioli Monasteri, ερ copo illi Missarum sacra Vnuc niat solemnia cel hin, quo tamen ita est hoc si i

598쪽

Liber fecundu . ΟΙ exoluendum, ut Cathedra eius nisii praedictis dieἶκου dumissi Mi surum solemnia celebrat non ponatur. Quo Asecedente similiter etiam Cathedra illius de eodem ratorio auferatur. Nisi enim consuetudo fuisset ut Cathedra Episcopi perpetuo fixa in Monasteriis haereret, non opus fuisset priuilegio ad illam amo uendam. at priuilegium eo tendit ut discedente Episcopo tollatur eius Cathedra. Eundem ritum confirmat Martinus Pontifex in priuilegiOMOnari, hu,

in eodem coenobrio fleri omnino oro abemus, ne in seruo tu LIqtaeum

rum Dei recessibin, eorum receptaculis, ulla optilari . nationum bus praebeatur occallo conuenticuli, nec audeat ibi athe 'r' ' dram cogocare,oec. apud Miraeum in donationibus Belgicis. Ita Hebraei quoties circumcidunt Moysi athedram ornant, existimantes ea ceremo

nias imaginaria eius praesentia fulciri Tertiui uris honorifici caput fuit ius di potestas illic Synodum congregandi, Ordines celebrandi, Malliam tenendi, quod ius aut sua sponte aliquando abdicabant Praesules, aut priuilegijs summorum Pontificum inuitati. Succedunt iura quaedam utilia quorum primum est annus census. Nam inter inaugurandum Ecclesias censum annuustatis diebus luendum imponebant, ut liquet passim ex artis' tabulis, o toto titulo ob res , Non solum autem sibi censum paciscebantur Episcopi,sed Monasteriis,

quoque Religiosis domibus, quibus Capellas Ecclesis efficiebam vectigales. Quam obrem

599쪽

vetitum,ne post Ecclesiarum dedicationem noui census seu ex arbitrio Clericorum seu Sacerdotuimponerentur, cap. ita nita, capite prohibemuε,cap. praeterea, de Censibus. Licet autem in fauorem Monasteriorum ac Religiosoru nouum censem Ecclesiis imponere non licereiciat tamen ad emerendam libertate, &impetranda priuilegia notas censibus locus fuit. Nempe cum a cognitioneis administratione Episcoporum soluerentur Monasteria, censum illi S. Pontifex imponebat pendendumEcclesiae Romanae, cuius Alodia dicebantur. Hinc illaeclo quendi formulae, Tradere in Adru D. Petri tubannuo centu. In priuilegio Monasteri Vindocinen-

,. 2A : si imperantur duodecim solidi gallicani sol

sis Mon uendi quotannis Lateranensi Palatio. Sane in-

Sirmundi quit alutus 2. y id indicium percepta huius ab Ecelesa obsi es Romana libertatis duodecim silidos monete vestrae quo Uyi ψςiης tannis Lateranensi Palaifo persoluetis Acta Mur'. rhensis Monasterii referunt omnia eius bona

rcnsu Mo- commendata Eghard cuidam, ea conditione

ribis,' ut Romam proficis cens ipse omnia traderet adtς νς gu altare sancti Petri Romae, fio pacti singulis anni

cιrca medium quadragesim e aureus nummus qui duos nummos sedimidium monetae de thurgo appendat, per fluatur. Sexcenta eius generis reperiuntur in

Cartis&tabulis Monasteriorum, e quibus patetritum constituendi Alodia beati Petri fuisse ut index seu catalogus bonorum praediorum Monasteri descriptus ad altare D. Petri Romam deferre tur

600쪽

cap. t.

deferretur, quo ritu designabant se in tutela Porratificis omnia contradere. Quin etiam Reges, si quod priuilegium indulgerent Monasterijs ut libertatem eligendi s bi Abbates induocatos inscio atq, inuocato Episcopolii natalebat sibi retat inere annuum cerum. Apud Ralpertum Monachum Rex Ludovicus pius eam libertate indui Ruipera,

get Monasterio sancti Galli. Et in ea carthinquit Ralpertus, conscribi iussit Regia dona sibimetipsi, e I '

cundum consiuetudinem aliorum Monasteriorum securi Alr te late praeditorum ouotannis mentura, id est, duos calatilos G duo sicuticum lanceis Post censum annuusuccedit inter iura utilia, ReLm io altarium, seu ius personae hoc est, Parochi, seu Sacerdotis institu edi. Quod ius maxime obtinebant Episcopi in Parochias Monasteriis insitas, quarum decimas vel ex toto, vel cx parte sumebant Monachi. Nam quoties earum Parochiarum ictores fato fungerentur,toties censebantur altaria decim e redire in manum potestatem Episcopi, tanquam summi&direct i earum domini, a quo Monachi eas iure

lius fetidi&benefici obtinent. Quamobrem indictam constituta pensione, decimas altaria ab Episcopis Monachi redimebant. Verum cum Monachorum Ecclesiae siepinspersenis ac Clericis suis orbarentur, siue quod emori ipsos contingeret raue quod tenuitas sit pendi hinc absistere compelleret, ista pensione Redemptionis altarium fessi, Pontificis auctori- ratem aduersus Episcopos implorarunt. Ita qua CC