장음표시 사용
101쪽
SIMPLICI VIAE Pharma C leritate conglutinat Sc satiat. Eo cssicacius si ter die resectam, hoc est, recentiorem frequetiuS impositi eris donec finescat. Eius potescas tanta scrotur habere utilitatem, ut ossa quae fracta consolidet.& ui sua extrahat. OCVLORVM doloribus medendis. Betonicae herbae radices ex aqua ad tertias coquito, & ex ea aqua ocuGlos foueto. Ipsam,aut eius folia certa supra fronte, S oculis imponito AD OCVLORU Μ caligines. Betonicae drachmam unam, aquae calidae cyathos quatuor, ieiunus hibat: deducit ad inferiorem partem cum sanguinem,qui caliginem Oculorum fecerat. AD OCULOS lachrymos s. Betonica manducata, aciem oculorum clariorem facit. Item Betoniscar herbae traue. paululum salis adiicito digitis duobus, pollice quam, alias, to tum tolli Potueris , sublatam, formatam ' tormidulam si naribus inse rundul , ineris, idem efficies.
A V R I V Μ doloribus succurrendis. Herbae Betonicae recentis folia uel per se aut in aqua madefacta. Desinde adiecta rosa liquida tepe ito, δί in aures stillato, lanal spissato,mire proficere creditur. Ad dolorem D E N T I V M. D Herbam Betonicam ex uino ueteri Sc aceto ad tertias de istam Pa εgariza, dolorem dentium discutiet. AD V O M s T V S. S suspiraosbs. Herbae Betonics drachmam unam 'sumptis ex aqua tepida cyathis duobus bibenda si dederis iuuat. Idem suspiriosis prodes Ic creditur PHTHYSICIS, &cis qui purulenta egerunt curandis. Betonicae drachmas recis dato cu melle,& glutiat ieiunus, auxiliatur
SPLENI CURANDO.Betonicae drachmas treis dato manducare per triduum, uel in aqua frigida cyathos dabis bibere. Betonicae drachmas quatuor, aqua calidae cyathos quatuor da, ut his Herbam Betonicam ex uino decoctam S pos bat per riduum. tui datam, lienosis prodesse experti assirmant. Betonicae drachmae binae ex mulso cyathis duobus.bibente sanabit.
Betonicae drachmas trois ex uini ueteri cyathis tribus, piperis grana xxvii. contrita*cat aesta, ieiunus bibat. UENTRIS DOLORI medendo. Herbae Betonicae drachmisi unam in aqua calida cyathis duobus hic hendam da. His autem dumtaxat haec apta erit compositio, quibus non
ex cruditate intestina torquebuntur. AD VENTREM concitandum.
Betonior drachmas quatuor, laydrometitos , octo dies bibendum
102쪽
PrimuS. 93corum, T O M V sdato,uentrem mouebit Ad LVΜBORVM dolorem. Betonicae drachmas tres ex uini Amynsi cyathis tribus piperis grana xvii contrita calefacta ieiunus bibat, curabitur Betonica ex mulso potui data, febrienti ex aqua calida, lumborum dolores sanare creditur. Ad C O L V M. Herba Retonica, cum unio austero aeque proficit. Ad T V s S 1 M.
Herbae Betonicae uncias cluas ex melle accipiat per dies odio. Ad typum QUOTL DIANAE Herbae Betonice drachmas. is Arnoglosse unam ex aqua calida cyastinis quatuor bibendum si ib accessione ministra.
Ad typos TERTIANAE, O QUARTANAE. Herbae Betonicae drachmas treis,mellis attici unciam, aquae calidae cyathos tres in unum miscebis, &ante accessionem potui dabis, mire sanas hitur.
Ad V E s I C AE dolorem Betonicae drachmas quatuor, apri radicis scrupuloS treis decoquito radices uero apii in aquae sextario ad medium quum decocte fuerint, tum demum Betonica admiscenda, potuitis exhibenda: dolorem ita exterminant,ut postliminio redeat nun*. Ad CAL CVLV M. Betonicae drachmas redis ex aceto J Optimo,& mellis 5 aquae calida cyathos octio bibere consere. HYDROPICIS curandis, mulieribus item, quae P A R T V laborant necnon&ηs qui
FEBRICITANT. Betonicae drachma una ex aquae calidae cyatho uno pota, med tur.
Betonica item drachmae duae, aquae calicis cyathis quatuor, si sine se stire fuerit: si cum illa, ex uini cyadiis duobus ministra,fert opem. Ad DARALYSI M. Betonica trita et imposita neruos etiam praecisos glutinare, &perianaere creditur. Contra HORRORES.
Betonice drachme due ex uino austero cyathis duobus:item ex aquae calide pari mensura,sub accessione bibere dato. Pro mulierculis quibus loci frigore uexantur. Betonice drach. in . ex aqua calida totide cyathis p triduu bibere dato. Aduersus EB RIETATEM. Betonica si prius sumatur ebrietas uinum non comitatur.
Herbam Betonicam ex uino sepius sumpta proficere piria didicimus.
103쪽
's. SIMPLICIVM Pharma φC CARBUNCULO sanando. Betonica iii aquae calidae cyathis duobus pota, carbunculo medetur. His qui perfrietionibus laborant. Betonica cum axungia trita plagae imponatur prodest uti .
Detonicae unciam ex uini cyathis tribus,triduo ex itinere lassus bibat. Aegris FAsTIDIENTIBUS CIBVΜ Betonics drachmas geminas ex aquς mulsς cyathis tribus Potui dato Vt facile quis DECO EVAT. Betonicae drachmas treis, mellis de dii unciam sumim,mes quoad indurescat coquito ex aqua calida,cyathos duos Potui dato. Pastillos quos ex eo facere conuenit,& ex calida deglutire. Ad sERPE NTLVM morsum. Betonicae drachmas treis ex uini cyathis tribus diluito, &potui dato. omnium quippe serpentium morsus fanat. Retonicam quo uini nigri cyathis tribus conterim S uulneri inlinito. VENENIS datis expellendis. Betonicae drachmae tres statim potae, uenenum discutiunt Admoisiis rabidi CANIS. Betonica contrita,& contus morsui imponitur. Ad vis T VLAS. D Ex Betonica contusa, SI contritaturundulas facito A pusillum fidas inserito, fistulam obligato, expurgat. P O D A G R AE Rigandae Betoni radices casoliis, coetas ad tertias in aqua potas, ipsam quo . per se tritam, et applicatam, mire dolorem indagrς lenire repti affirmat. Ad PURGATIONES. Betonicae drachma purgationes herentes in uino expellit.
Ex IOANNE VIGONLO. Betonica inter herbas, quς capiti conferunt, obtinet principatum.
Et solia eius imposita fronti, medentur dolori oculorum,&destillatiis
nes retinent. AUTOR Es ET DESCRIPTORES.
Apuleiussib. de laudibus Betonice.
Galenus. . simplicium. SQ apion, cap. 322.& P. EO. Platearius cap. . Dctonica.
Hermolaus Barbarus,in Corollario. Marcellus Vopilius. ' Oribasius dii bone, Betonica Aemilius Macer, dic Betonica. Ioannes Vigonius Patidulphus Collinutius. Nicolaus, Leonicenus.
104쪽
corum T O Μ. V S Primus. DE CONSOLIDA MEDIA,
o ala dolia irae,ingenue fateor me ignorare. Rhapsodia. XXIII. NOMEN CLATURA
P R A testati in Solida gine sumus , multas esse Consolidarum species, ex qui Ghus 3 praesens est, quam me diam, uel minorem Consoli odam uocant, uulgo, Gulbenteste H I Bronymo herbario. Qui Sc huius quo triplicem differentiam facit. Et Primae quidem nomen indit germanum, Erimet, flore purpureo. Alteri. Gulbe flore veleto, blari . Et Tertiae
Gostue gundet . sine floribus,
VIRES ET IUVAMENTA. Vimperiores Consolidae, uulnera glutitiat. Sanguinis trombos, ex casu,uel contusionibus coactos in corpore, dis
Praesens remedium ess alcesar, S oris ulceribus serpentibus Decoetum eius, uel aqua tumoribus illita,disSipat tumores omneS Datur apopleticis desperatis eius aqua, et ardore linguae laboratibus, si subinde Ozimi sieminis aliquot grana in eo maecerentur. maiuscular usus est ad intertrigines,ad ulcera penis, Pudendorum, ad mariscas,& ad Omnes tumores at abscessus. Sunt qui in dolore neruorum aqua eius se obliniunt, at inde melius incipiunt habere Vidi qui colicis bibendam propinauerunt, Sc corrosione intestanorulaborantibuS.
105쪽
S H PD CIVM Pharma Herba paralysis.s GDE HERBA PARALYSI, Rhapsodia XV. No ΜΕ NC LATUR AE. Latinae, Herba paralysis, Marmarita.
ULTA SUBINDE apud autores de Paralysi heri a uestig uimus, Plurim Acum herbariis contulimus uerum necdum quicΦ con Perimus, quod ad stomachu fecerit nostrum. Nomen ignotu ueteribu*scriptoribus. Barbari tam inscite, tam inepte, colafanee Ora misi erat, lx Quam negociu fecerint. Sieem retiat de ea Pande stara in sed βρ1deciarius HerbR Paralysis est, ius folia florere incipiut tepore hyemis, quS se φης dunt in terra, quasi alba SI crispa:ut Alisfagus,florem album Proseri
106쪽
corum T O ' V s munus Quibus quid sibi uelit, non intelligo. mdam aliam lange hodie nobis demonstrarunt herbarii principio ueris subamirim & sublucentem. Horibus Betonicae fere foliis erumpentem, cui tam similis est, ut nullum lac laeti sit similius: quod mihi suspicionem facit. Helonicae quandam specie esse, albam scilicet: tametsi re agante Hieronymo herbario. Verumtam sen id coniectura esto, nulla dialectica dignitas. Plura apud probatos autores non lego, nisi in Barbari Corollario. Qui in ΦIuestta Cucumere de Paralysi quadam herba sic meminit Alius quo flos habetur, Ecliis nomine, Prateras,& radictus, Scqua' Hereri bdam tenus Uticus, aduersias strumasestica ut minio ui tur. Sit arat
Bellis idem qui Sc Restius sese Bellio. 8. ipse flos pratensis, quem Plin1st .uS quinquagenis quinis barbulis pastillicantibus coronatum scribit, animaduertendum puto Quano enim luteus uidetur a Plinio deseribi Bellio, uolumine primo &secundo Bellis uero candidus, sexto et vigesimo, non tame ita in omnibus Plinianis codicibus luteum eum esse 1egimus.
107쪽
Quidam luteum ci semen, non ipsum florem audini,& Paralysin dic iam uulgo interpretantur qua &primus ueris flos, Sc margarita cognominatur et hyeme quo* tota nascit ex Occidete, ut adam existimant in Italisam conuestus. Quinquagenas in ei ternaS, non qnas harbulas inuenio. Laudat ad paralysim, a qua S nomen. Item P ad Podagras, & ischiada Paralysii uocatae flore habet simile paucioribus in barbulis. Flos, quiqina longinquo conspicuus est Paradetis uulgo dicit solio em non admodudiuersio, nisi Q serratum est huic non Paralysi. Sunt qui Buphthalmon. 8c Bouis oculum appellent. Nam qui Antipatrem uulgo dictum rentur eum esse, liquido fallunt:cusit Antipater surculosus,&flore luteo quasi Cunilaginis minore. Folia Roris marini, latiora, minus Chri; stophoriana,&oculii Consulis nonnulli uocant. Huius illa proprietas. quod flores post nascentes, altius tollunt Φ prius nati. De cuius rei argumento uideri possiet aliquibus,hac herba me qua Plinius Impiam uoca ri tradit. Herba inquit Impia uocatur incaua Roris marini aspeetu, myrsimodo uestita, & capitata inde alii ramuli assurgui, sua capitula geret ob id Impiam appellauere liberi supra parente extollant. Alil potius ita appellata, quod nulla animal eam attingat,existimauere. Haec insquit, inter duos lapides trita seruet, pcipuo aduersiis anginas succo . Nec tentati unΦ eo morbo interiere. Sunt et qui in auium nidis inseri aliquido ea putent,iam ita non stragulari pullos auidius deuorates. Haec Plinius C eru,quan* similitudo in ea proprietatest, multa sunt inter utra discrimina. Primum quoJ Impia incaua est herba, Antipater non esti Alterum quod trita non feruet Tertium, quod nec capitula, nec thyrsos gerit sed flores dumtaxat. Haec Barbarus.
D O C V S. Prouenit ultro in pratis uirentibus. COLLECTIO.
Colligitur partim inalembico eXstillatur, partim siccatur in umbra,
VIR Es ET IUVAMENTA. HIERONYMO herbario. Eius demetrum uel aqua illita capiti dolenti, dolorem reprimit. Stomachum calefacit, R hepar,&matricem. Quamobre conuenit 8c grauidis laboratibus, menstrua prouocat. Serpentium quoin morsius fanat &uenenatorum omnium. Tumores capitis sedat, &r percutit, lineo Panno in eius aqua intin ρcto &subinde cataplasinata. Macerantur flores eius in olm Olivarum et sit ex eis unguenum ad paralysim & neruos stigore,&humoribus resolutos
Vitiligines exteri & in iacie 8c in reliquo corpusculo. Humores parientes Ischia resoluit, expellit , 8c per urinam educit.
108쪽
DE C A P N O, id est. Fumaria herba, uel Fumo terrae, Rhas dia Decimaquarta. NOMEN CLATURAE
εἰ Fum riar herbae descriptio ex DLOS COR DE
RVTr COSA herbula est Fumaria praetenera, Coriandri Omilis, foliis candidioribus undio numerosis, cineracei coloris, flore purpureo Eiusdem deliniatio ex P L I N I O. Caprius prima, quam Pedes gallinaceos uocat, nascens in parietibus, Capnus&sepibus ramis tenuissimis sparsis , flore purpureo, uiridis. Succo caliginem discutit. Ita I in medicamenta oculorum additurii s
109쪽
Similis & nomine de essiectu est alia Capnos seu icosa, praetcncra, λαliis Coriandri. cinera i coloris, flore purpureo. Nascitur in hortis &hordeaceis segetibus
Barbari de Herba Fumaria Caprios siue Capnion, hoc est, Fumus, duplex. Alia hic descripta, naseens in hortis et sinetibus hordeaceis. Alia & nomine essiectu similis, quas Pedes Gallinaceos uocant. in parietibus &sepibus genitam, ramis tenuissimis sparsis , flore purpureo, ut inquit Plinius: quam nonnulli modo Cimbesarem uulgo dic ta nescio Q recite interpretant solio Hede xae proenui ut in Cotyledone comonuimus. Hanc aut Capiton, quae nascitur in sepibus Chelidonia phraginitem uocare moris est Aetio , ad exinanitiones partia in iocinore curuaru utilem dicita: ut puto quonia sic eo discutit caligine ut Chelidonia: & ob id in medicamer ta oculoru ad ditur ut in Collyrium Marciani, eam Chelidoniam Capnitida cognominantis. Quod si eadem probetur esse cum Simbalari, ut quida coniiciut, etia illa similitudo confluet. quod folia Hederae habuerit, quale Chelidonio minori contigit. Propterea cons*derari cupio, nunquid non similis. ses eadem omnino si Capnos hsc, cum Chelidonio minore. Multa cerete paria comperio. Caeterum exeo, , Caprion Plinius a nostris Pedes gallinaceos uocari scribit, magnus pigrosin inuasit error, existimates Copnon a Gioscoride monstratu non aliud genus este, Φ quae uulgo Sanρguinaria S galli Crus dicitur. Pudenda&poenitenda inscitia: niti frons attrita multis esset. Quandoquidem ea quae galli Crus uocatur Gramini est tam similis, ut ab eo sorte non admodum seiungi possit: nis Q solio minore cernitur.5 fibris potius Φ radice nititur. Id autem quod in utro que summo frutice Trifarin, gallinacei Pedis imitationem habet, candi εdius in hac, Φ 111 Gramine Conspicitur. Unde dicta est Fumariaex, MARCE VER GLI IO. Fumariae herbae notissima res lamus, quondam nomen secit: haud fine quia triclinioru parietibus eoru cameris uaducis, nigredine noceat aut quia, ut Poeta cecinit susipensem exploret, duret in ad fabrieam materiam, sed quouia uis illi contra hominis oculos lachrymosa sit, qualis in fumo est. Ob quam causiam Flaccus , lachrymosum in carmine suo fit εmum appellauit: Zc Aristophanis seruus, inseaenam redisse se dicebat,
fumo coaetum, nec potui sic domi cum caeteriS esse, υακει νῶ taris,
quod est, quoniam eroderet palpebras eius & oculos. Quod maximum a fumo huic parti tardium est : cui potens idem Fumariae herbae succus a fumo indicata in graecis fuit . Nec tantu Caption aequali fumo appellas rione eam uocauerunt, sed Capnitim etiam, id est, Fumariam dixerunt. Quemadmodum a similitudine Coriandrum : quae UOX in seraptore hoc multitariam erevit. aliis simpliciter Coriandrum, aliis agreste Co mandrum, aliis diminui a forma Coriandron uocantibus. Nasici hic
110쪽
eorum, T O Μ v s Primus . 1 1n segete hordeacea ait, Plinuis tamen adiecit,&hortis: nec male, quonia ADequentior in hortis,in in segetibus inueniatur SERAPIONI s de Fumaria. Scehit g. id est, Fumus terrae, est herba similis Pastinacae agrestis :nis quia est magis minuta,&amarior &h et radicem, cuius color uer git ad albedinem.
Laus Fumarie ex M E S V E. Fumus terrae est ex medicinis benedictis, uerum exuberantia eius , 8c γωnimia copia, exemit eam enumero medicinarum preciosarum. Cum hoc . . enim quod aluum luit, etiam uehementer consortat caetera membra.
Nec est in ea aliquod nocumentum apparens. Est alia eius species cuius flos est subalbidus, cinericeus S alius, cuius color est pallens, uiolaceus
Melior est, quae uiret, foliis teneris, planis, & uiolaceo flore. Crispi ignobilis est.
Colligenda est a principio Veris herba semen a fine.
Calidae S sic est complexionis in secundo. Acutae simul λ amaraequalitatis. Nec prorsus ab acrore inest. Subtiliat,&penetrare facit, apes rit occlusa, resbluit. RECTI FLCATIO. Nihil quidem habet noxii, verumtamen exacuatione Indiget ut uehementius operetur. Censet igitur Mesue, in laxanda aluo adiiciendam illi aquam casei, mirabola nos,uel senas. Item passulas,&mel. Succus eius quiparatur succo Absinthri. Et si repleantur ex succo eius ultra angustis orificiis, superinfuse oleo oliuae, durat integro anno. VIRES S iuvamenta eius ex DIOS CORI DEHuius succus claritatem tacit oculis, delachrymationem ν : unde nos
Illitus cum gummi, euulses palpebras,renasci prohibet Commanducata herba biliosam urinam cit.
Solutionem iacit tacilem, e uestin choleram 8c humores adustos. Et virtus eius extenditur ad uenas,&mundificat sanguinem. Est medicina benedieta iuxta omnem modum administrationis eius, aegritudinibus. 8c insectionibus cholerae, &humorum adustorum: cu iusmodi sunt lepra scabies, Simpetigo. Salubris quo est medicina opilationum omnium. Confert stomacho hepati,&intestinis. Vsus eius etiam est in febribus cholericis.& Opilatis. DE D O s 1, & ministratione eius.
Potio succi ipsius est, ab drachma .us 3 ad. 3. Et decoetionis eius