장음표시 사용
141쪽
Alia pictura Narcissi. Plinius iri Narcisso ces
men Vagum, multis comune noribus .
tudine Reuathi alamitti,quae duo minora, * in Lilio sunt, Lilio 1ς speciem reis, re eum testati oes stant. Et praeter id serotinus nos post arctum enim Augustio niense, Sad Autumni aequinoctiu stoi et inter Lilia stores et alios qui sere oes tune desecerti larere no potest. Haberct ali as in scriptore hoc notas, abus deprehendi possit: Folia porracear quae Plinius in radice esse illi ait, minora in& angustiora: Concauu caulem dc ine soths dodrantali altitudane Postremo fiorem candidum, in medio croceu: S quod alteri eius generi copeta necesse est, in aliquibus purpureii. In qua descriptione, nisi in cunctis graecis, is hactenus uidere licuit, uictu sit, ratiocinari oportet, duplicem esse Narcissum. Quod Plinius fiane manifesto indicat duobuς locis. Primum. 21. Mostumine, capite ς. in Liliorum historia, dicens. Narcissum uocant, huius alteru genus candido flore, calice purpureo. MOX eius ctem libri, cap. ist. Narcissi duo genera in usu medici recipiunt. Vnu purpureotiore:&alterum herba ceu Non leui, ut uidetur in docendis his uarietate. Siquidε in priore illa descriptione, alteria Narcismum flore candido, Scalice purpureo: in posteriCre alterum purpureo flore, alterum uero herbactum esse dixit. Theophrastus quod hactenus in eo obseruauerim, cum saepius Narcissim eminerit, nulla huiuscemodi generii di uisione usus est: semper φ tan* unus Narcissi is sit de eo doce nunc solia, nunc florendi lepus, nune caulem describens ea quo credimus Himium alterum genus hea hac eum uocasse. Siquidein eius historia inter caetera auditur, etsi Ac καυλο, δρυλ di, πιαδ. I. . Quod est . Cauic quidesine foliis, uenim tamen herbaceum. Ex quo potuit Plinius non a flore herbaceum alterum id genus appellare. On ideo tamen non recipiendum duplicem Narcissum esse. Hoc enim a Dioscoride, Plinio ,& ab alijs traditur. Sed quae eorum discrimina in flore docentur, non satis &in se iptore hoc S in Plinio certa sunt. Caetera quidem ut ex Theophrasto patet, eandem ii bent historiae ueritatem. Ille enim. s. de plantarum historia Narcissum his uerbis descripsit Naxcissus uero, aut Lirium sunt enim qui hoc S qui illo no inine appellent) folium Asphodeli figura terrae proximum habet latius tamen Φ Asphodeli, S quasi liliaceum. Caulem nudum sidem foliis, uerumtamen herbaceum in firmo cuius stos est. Semen ueluti in vasculo membra Na quadam clausum grande, nigrum, S figura oblongum Id decidens sponte sua germinat Verumtamen id colligentes etiam in terra a depangunt. Serunt S radicem, qua rotundam nosam S grandem habet Serotinus flos est. Postareturum enim Scirca requinoctium floret.
Idem eodem libro in foliorum disciplina ait, Narcissum angusto, numeroso, et pingui solio e se. Nec multo postae caulibus plantarda gens ait. lirabile aut incudiis quod in Scylla ct Narci accidit. In alns enim de quae a Principio conferunt, εἴ persere germinant, uere folia primupi odeunt dein catilis in his autem, ad est, Scylla S Narcisio caulis precedit , S in Narcisso floris tantum caulis. Postque cum longius descripsisset Scyllae causis &floris ortum subiecit. Cilautem caulis hic consenuerit, tunc post aliquot dies folia prodeunt. Similiter'&in Narcisso
um caulem p te floris causia prolatum, ut premonstrauimus Narcisias habet. mainifestum itidem non habet semen. Flos autem ipse una cum caule arescit S cum Metierit, tunc folia maergunt Praeterea florere prius Scylla, postea uero Narcissum, idem paulopost testatur scriptor.
Nos tam multa ex eo coli mus, Ut facilius S certius deprehendi possit tanti nominis in antiquorum coronamentis flos Quae enim Plinius diuersis locis de eo tradidit, in Theophrasto quidem deflexa sunt: sed tanta breuitate ab eo tractata, Ut obscuriora legetibus aliqua do sinck ut respondere sibi inuicem Theophrasius &Diosc. uideantur. Cuncta enim de laliis, cauli bus,& semine ambobus eadem sunt. FI oris color, Se coloris discrimen in Theophrasio tantades deratur: id in obseruasse ct discrevisse legentes oportet: prs sertimi quod hic croceii de purpureum in medio describit: quod Plinius fiorem appellat, non satis certo intellectit, totum ne florem sic uocet, an qu scrocata in eo sunt S purpurea ut hic manifeste docet. Potest enim utracppars Bos dici: quemadmodum in Viola nigra de duplicis floris ex disciplina Theophrasti floribus diximus. Nos in Apenninis montibus his nosseris, frequentem uidimus florem Augusto& Septembri mensibus storente, figura Lilii, doci natali alii iidine: foliis qualia in Narciso hoc
deleribuntur: singulari caule, risdem aliis Omnibus, emcepto colore, qui nec callidus, nec purpureus ut Plinius docet si sed intercandidum Sc luteum colorem nullius, aut exigui odoris. Vidimus Scin mitio hus collibus natum sed non tam sipeciosiim, S magis albicantem: diu credidimus Narcissum eum esse: nem ab Opinione ea longius adhuc discedimus. Inclinat enim animus, potuisse antiquis uagum Narcissi nomen esie: ut in plantarum disciplina saepe alias testati sumus, congeneribus, similibus et multis comunem eam appellationem fuisse Tanti abest, ut constituamus Iuleo colore Narcissum esse ut ita ueniendum hunc florem legentibus relinquamus, a candido colore sit, croceis intus stamini biis et in aliquibus purpureis: quod unuin colore eius a Diosc. discrimen tradi . Nobis enim hactenus uidere non licuit candidos Lilio
142쪽
mam figura flores, capillamentis,aut staminibus intus purpureis Relinquimus etiam pmno - Hrihus cogitanctum, obaueritne hic scriptor arcissium simpliciter montanis locis na1 tem , lata sativo5 hortensi secerneret arides cloari ultra aliud potiit, quales cilicet Plinius ait pro hacissimum nasci in Lyciae moncibus in quam partem propensiores trahimur. Superlativum enim illud kExωσιν, bertiores sibi nescio quomodo natales locos eNigere uidetur: &praepositiuus ille articulus eoctem sensa rem etiam indicare credi potest. Suspicio tamen haec sit, non de cretu haesis eua est in uerbo vis se, quod statim sequitur, significet ne uirescere, Scherba ceo colore ecterari potius a Porro uerbum factum fueri significet odore sentiri. Quod tamen nu libi inuentum in antiquis a nobis est. Quae omnia diligentius obseruanda Seoniti tuenda alias relinquuntur
In Narciseum IVDICIUM NOSTRUM.
Ah annis sere duobus uehementer nos torsimus S omnibus pene nostrae Urbis Getistitaris molesti fuimus proinde & ex uulgo haerbari s illis ut nomen fialtem huius floris percunctaremur utrum adeo certi nihil tia utimus expiscari, ut mirari satis non queamus, quomodo herba, alioqui Vilissima, tam in omnibas pratis chim hirundine prima consipicua, in omni ho minum noticia disperierit. Hori nomen , Homungs Bluom. Sic enim insuperiori Germania eam a PPellan .Fuc rite o,qui persuadere nobis conabantur, albam Violam esse, quia pri ma Veris flos est alba Viola Alfi c nstanter Ligustrum adseruerunt,autilis certe congenerem donec in Narcissum Theophrasti S Dioscoridis incidimus, S herbarios aliqMot percunctari coepimus: qui non ex libris sapiebant, sed experientia rerum e dri erant. Sicili Narcissum o -mnia quadrare animaduertimus, at nisi plane noctuinis oculis simus,uidemur nobis semel apprehendis te. Quod igitur ex harinariis accepimus quod parum etiam nos seruauimus, is est. Duorum,in taliantisti, generam nos est,mas L& emina, Purpureus, luteus, ct aIbus.Biseciam in ano florent semel in Marcio inde an Seprembri. Pentecoste semen fundit. Et initio quidem albo &luteo hyeme purpureo flore prodit. Id naturae quodam miraculo se dicunt de Gprehenisse. Nam si quis λdere pertentaveritin Martio, uno diςto facile scalpit: eo aut em tempore indies magis at ma S in terram desilit, iam us ad Septembrem,quo tempore MiXa in negocio effoditur Interdum altitudine unius cubiti in terra delitescens, moX hyeme rursum succrescit, ut supra terram etiam exilia primo flore, & ubi adspiraueritver. Quod ita habere,& nos quom experti sumus, Obserreauimus cp, primo teneram S bulbotam radicem,S BPorri uel Satyrionis λlia: moπeandem durari A pinguiora lalia ea in sine caule eradice tam tum prodeuntia in Septembri prorsum et duratam,et profunctissime delitescentem,tenello tantummodo S lilia eo flore palmi altitudine in summa terra se aperiere, post alteram pratoriam det assonem. Cui obseruationi quonia respondere uidimus Dioscoridis 5 Theophrasti Narcasium, postremo ης adsitipulari doctorum etiam uirorum commentarios, ausi conitantersu mus Narcissi nomen indere, uel Lirn Februarii: ut diuersus quidem flos sit. Caeterum ex Una radice bulbosa procedes, S qui a Dioscoride Narcissus, S ab Arabibus. & neotericis Hermodach rius uocatur. Qua aut probe haec obseruauerimus,&Φscite etiam illi nos docuerint, a bitrium aliorum, misit imationem4 uolumus esse, quos S ipsos tants rei periculam aliquando
VIRES ET IUVAMENI A Dioscoride. RadiX Cocta siue estur siue bibitur, uomitoria est
Ambustis igni prodest cum exiguo melle trita. Praecisos neruos illitu glutinat Luxatis malleolis diuturnis articulorum doloribus, trita ex melle et imposita subuenit Vitia cutis in facio,vitiligines', cum semine Vrtice Sc aceto emaculat.
Cum cruo Sc melle ulcerum s beses cXpurgat. Abscessus rumpit concoctioni r Ugnarit .
Infixa corpori extrahit illita cum lotri farina.& melle
143쪽
144쪽
corum, T O M V S Primus. U DE VIOLIS RHAPSO DIA XX. Nomenclamnae, Violae Nigrae.
Latinae, Secialis. Muraria Viola. Viola nigra. , iola purpurea. Germanica l
145쪽
vaccinia. HiacynthUS. Sessiles vi is. Leucoia.
I O L A Μ Purpuream, a liqui Das podion, alia Priapeiora, alij Ion sylvestre, alii Cybelion, Romani Violam purpuream MO G
cant. Folium habet Haedera minus, tentatus, ac nigrius, nec multo disii mile. Catiliculus a radice prodit, in quo flosculus suauiter olens, purpuφreus. Opacis & asiperis nascitur. Paraphrasis HERMO LAI BARBARI super pisdem purpureis Violis.
violam Graeci Ion pro flore, Violari u Ioniam pro frutice appellat. Nicander in Georgicis Ion uocata credit viola, quia nymphaequo da Ioniae, forcetim Ioui primu dedere muneri.Nasici tuitis modo e supernis, quasi e puppi dicas, non prora, ut Ruta, Sisymbriia,Serpillum: eo oes Phrygana, hoc est, surculi, siue Cremia violae dicunε:excepta Nigra, quae hoc capite desciribit. Viret haec perpetuo, ut quida ferunt, si certo gne cola , anno toto. Serit plantas ut olus. vere foret, post Leucoion, SI ante Rameam. Cu Ion Graeci dicit Nigra , seu Purpuream sere intelligur. Huimilis haec & latiore solio, statim ab radice multa carnoso exeunt sine ramis: ob id uulgo Loripede Viola vocamus. Hae note a caeteris distinguunε, sole Ia appellatae Graecis: ut ab iis Ianthina uestis Suiolacea diceret. Alia uiola a genera in Leucoio reddidam . Violas Sarranas, a colore , cu purpureis easde esse apud Columella arbitror Purpureas, vaccinia,&Hiacynthu dici, Servius Gramaticus existimat. Dioscorides quom Hiacynthii, latine Vacci nisi appellari scribit. Admonendi sunt, qui haec liniit, purpureas Violas duom generia haberi. Alias inter Loripedes siue Sessiles, de quibus hic agit: alias inter Leucoia,O raras Ces esse. Sed&cadida ruq neminalis ediscrimina cernunt. Alis Loti pedes alis Leucoia. Leucoia inrelligo, qs Mauritania Chieri appellat: Loripedes, q uulgo Claude notant, et Maurice Senephur.
Annotatio VERGILII in purpureas molas.
Veserrugineos Hiacynthos, δύ nigra Vaccinia uocari a Iacino ν poetis fecit nigri spurPUra, uel ut aptius loquamur, in nigro puri Urgus color, ea de Theophrasto,grs corti alijs scriptoribus caussa fui ut Viola, quae nunc tracianda a nobis est, nigra diceret: tam De Eti, recepto passim in ea coloris discrimine huiuscemodi, ut multis locis Theophrasti in plantam hi storia nihil certius intelligas tibi, lxαν ' M. dicenti Viola, qUae nigri ante purpura, ad murorum radices, hortoue marginibus, et sepibus, Crens prinati, aut tu primis aduentu ueris mortalibus nunciat: nota uulgo, Si tibi inuetu facilis, quae roto anno Direat, ct flores tenui quidem, sed longiore coliculo altius a terra inter solia erigat. Quae hic crito Haedere coparauit: quonia proxime ad eam figura accedunt. Mirraria violam a latinis uocari in Dioscoride legis Ne scimus in , Φ uetusta ea uoXs1t sed quaecula ea est, naturae eius rndet: quonia, ut diximus ad muroru radices, umbrosis locis freques &speciosa nascit. Ea de causia fuit, cur sylvestris Viola itide diceretur: qtii locis no cultis nasci nec uiolaria in hortis, ut ceterae illi cognOies habet. Potitit quondaecia rei gione aliqua & numinis gratia comendari ideo Cybelios viola, ab antiquissima dea Cybele dicta , laude potius Φ nomen id inuenisse. Sed nobis nulla est eius in Oisceria ratio, aut coniectura: quoad moduct reliquae aliae penitus ignorae. Nisi Priaprios non dis simili ratione 4 Cybelios, ab antiquo ruris S hortolii numine dicta fuerit. Descripsit ea Theophrastus lib. s. de plataim historia, diπit . κἀ αει φυλλαν τινε σ φασὶ, μένχν φψειν τὸ τρόπω τινὶ θεραπευκται. Quod est, Exire S triuere solo eius in radicis capite tantia, perpetuac uirere fronde. Id enim uoces illae dux significant Facile , est uidere folio1um violae huias cespitem nullis caulibus aut ramulis a terra surgente, quod ceterae habent Violae: nec aestu anni arescere, aut hyeme, quod aliae patiuntur, Ged post amitas flores, uirentibus folijs,naedicinae toto anno etia inseruire. Adiecit praeterea, resitari quosdam , posse hanc Vio Iam continue toto anno sorere, si aliqua ratione curetur: quam tamen ille non retulit, nec qui bus locis id excogitauerint homines Adiecit eode libro scripto differre hanc a reliqυis Vio
scilicet latiores Itost reliquae violae sit: intelligit reliquas Violas Leucoia ab omnibus appellatas codem in solio sit id est terresim, quod a terra non surgat,& pix ter id carnos &pingui. Quae Omnia lotimus forte dieta aliquibus uidebunt. Sed tios rerucem trudini consulentes, obscuriores breuitate nolumus fieri. Quo consilio in Violae hDius signa do colore, a principio statim usi sumus: S contia aliorum in te retii editiones, Nigram, non pu uream Vio
146쪽
iam proposuimus. Ne si purpuream diceremus, miscerentur diuersi colorigeongeneres flo Ares Sunt enim in Leucoiorum generepurpureae Violae, quas Columella Sarranas ab eadem purpura, . Sarrano Ostro appellat, incensu earum s ordine quae surculose sunt: in parieti husin &horres nescuntur, aliter haec dispositis in more sol 's, replures uno pediculo pen dentes, quae Proprie &uerius purpureae uocantur. Et haec pro notissimi fioris historia factu sint. Quibus adheseamus, mutasse nos titulum capires huius, Ecde nigra viola inseripsisse: quoniam residerigebat: &in melioribus graecis, aut nulla coloris nora addita fuerat, sim plieiter de Viola caput inscribebatur: aut ἰαν μιλαν, in aliquibus legehaturi
iri textus Dioscoridis. Leucoton ex Graecis aliqui Rasilion uocasiLatini Violam alba,aliqui Augustiam,nonulli Violam autunalem,aut Pinarina . Vulgaris est noφticiar, sed in floribus disserentia quaedam. Namin aut caerulei, aut albi.
aut Purpurei, aut lutei inueni uiatur. Luteae uero praecipui in medici ona usus. Huius aridi flores feruefaciti in desessionibus, ualent contra uulsuae inflammationes. Et menstrua expellunt. Sanant Oris ulcera cum melle. Cum carrato rimas sedis . Somen duum drachmaru Pondere ex uino Porum,aut cum melle inditu,menses, secundas,&partus extrahit. Radisces cum aceto illitae lienem reprimunt, Sc podagricos iuuant. PARA PHRAS ss ALTERA H E R M Os
iri Barbari in albas Violas Dioscoridis. Leucoion, etsi candidam Violam ipse nomine signiscat, tame &pro
lutea,& cerulea,&purpurea saepe capitur. Hinc apud Columellam caniadida Leucoia. qaas1 3 nigra quaeda sint. Hippocrates certe, nigra inquit Leucoia quaerantur. Paulus Ioton inquit oleum hoc est, Violacest, mostdo Purpureis modo ex candidis, modo ex croceis confici selere Vio,
lis Scienctu & illud est Dioscoridem hoc loco scribere molam, quς graece Leucoion dicatur, a Romanis Ligustriam quando nominari, etiam si codices sunt in quibus non Ligustria,sed Augustia legatur:ut classe Columella in horto suo intelligat de Viola, cum cecinit, Nigro commista Ligustro. Nam Ligustrum candidum, pro Cypri flore capitur. Caeterum de pii
Purea siue nigra seorsum Post dicetur. Cerulea quae sit, non constasi nisi quis Cyanum hanc intelligat. Est autem Cyanus flos, rosam accipiens: cuius color honorem nomenoe dederit ceruleo. Cyanu Amaranthus excipit Triuialis, ut quidam existimauere, flos est Cyanus,in Dumentario nasicens agro, & hortis quo , russicorum puellaru corollis, calicem sara, sed siquarroso, atin tristi sine odore Verum siti a colori gratia, qui Sc Baptisecula ruribus dicatur quonia secantibus &metentibus officiat, retusa in occursu eius falce. Nam seculam ueteres dixere falcem. Flo rum porro Prima se ostendit alba Viola, necdum exacta hyeme. Sub idem fere tempus exit 8c Viola cognomento Flammea, quae Phlogiori uocatur: Sylvestris tantum ab aliquibus Phlox: ut errare putem, qui
Phlogion eandem esse cum lutea Viola scripserunt, quod quidem ex se e
Ligust . Ligustrum. Cypri flos
Baptisecula. Secula, quia Phlogion Phlota
147쪽
Polyphaerae.13s s IMPLICIUM Pharmasquetibus apertissime liquebit. Theodorus Flamma uocauit, colore commendabili, odore nullo, semine proueniens coronis. Non est haec autem
Iouis flos aut quod idem est. Iouis flama, hoc est, Dios anthos. Idcvneu dubitem, facit u Iouis flos licet sine odore sit 8c coronarius, & obseruas
tur semine,tamen aestate floret, no per hyeme, ut Flamea. Plinius quo , Iouis inquit flos, colore im commendatur, odor abest, sicut&illi, qui a
gricis inquit Plox uocatur. Diximus 8c Lychniri uocari quado Flammeam sed inter rosas potius Φ Violas. Aliud est apud Graecos Phlogis. nam 8c uestis genus significat, quod nos flammeam, de flammearios opi
fices in Plauto vocamus,& carnem tostam, ut est apud Stratidem. Violarum ergo alba 8c flamea plurima durant. Sed satiuis maxima autoritas Luteolis. qui colos in nuptialibus Rameis quaesitus,ritu antiquissimo,&s minis totus concessus traditur : ideo fortasse non numeratur inter principales ,hoc est , munes maribus &steminis quonia coloribus so cietas principatu dabat. Genera Lutearu. Tusculana: & quae appellatur Marina, lio aliquato latiore, sed minus odorato, in totu uero sine odos re, ac minuto solio. Calathiana munus autunt. Caeterae Veris. Proxima
ei Chatta est concolori amplitudine,uincit numero foliorum marinam, quino folia non excedente:eadem odore superatur. Est em grauis Chalta,non leuior es qua Scopam regia appellant. QuanΦ folia eius oleant, non flores, ut inquit Plinias. Quod aute genus ei sit inter Violas Scopa regia, parum liquet.Dios rides Scopam regia Naporum generi connumerat. Plinius alio loco Sideritin quae latissimo solio sit. Scopam regiam a nostris dici uult. Violae odor a longinquo suavior propinquus hebetatur Vita longissima candidae, trienniu. eo tempore degenerat&misttiuit : flores ιν assidue candidiores affert. minor uis est recentibus. Ideo paridis utuntur post annu. Honor Violis apud antiquos postrosam & lilium. Violam iccirco dictam Ion Greci putant, . cum Io in uacca a Ioue conuersa es et, terra storem illa pabulo bouis eius suderit. Nostri quo Violam,quasi uitulam,imitatione graeca, uideri possunt appellasse. Optima quae de Nomenclaturis VIOLARUM
Detulit candori multum in hoc sole antiquitas,nec leuesplandoris su gratiam illi habuit, Una ab eo facta appellatione, tres alios colores indicans: qui in toto hoe Violarum genere ascriptore hoc numerlitur,&Uno eMaepto a cunctis passim quotannis Midentur. Leucoiorum enim nomine in graecis oti indicantur Violoeliae,qus primae flores suos proserunt, ubi mitior re tepidiorae r fuerit hyeme statim ubi asperior&frigidior postea: Ubi aDic per ver primς noui anni aduentu nunciantes plures non uno ramulo tantum, sed uno pediculo florentes qua caussa fui ut a quibusdam Polyphsrae inter alias appellationes dicerctur.Id enim ea uox significat Florent hae passim triplici colore, candido, luteo, S purpureo Qui quartus deinde ab hoc numeram ceruleus in violarum genere hoc quod sciam,in Italia nulli hi uidetur. Ex eo oborta nobis suspicio est,possem Graecis abundare eam uocem, et si in cunctis pariter lega tur Is eciam quem nos habemus egregiae antiquitatis 5 fidei Latinum Dioscoridem Longo hardis litem Leriptam tres tantii colores illos notos omnibus numerat. Quartus hic ceruleus nullus in eo est. Nec nos tantu illi deserimus,ut unu uelimus pro cunctis aliis nobis esse,sed a cedente rei natura qi 8c suspicioni huic nostrae hoc ueluti teste,qualiscutit ille est,nori fore cre didimus inutile hoc eua legentes monere Proesessim nulli,,urpaulo ante diximus,ostenden
148쪽
te in hoc store eum colorem natura. Alioquin oportebit, quae primo uolumine In Iasme dicta Aa nobis fuerunt meminister Sc quae longius illic de Violis docentur,in hunc locum referrero pinari in ceruleo colore ho aut atris locis nasci hunc florem. Late enim patet naturae uis, Scadmirabilis rius maiestas: qua potest multa ubicu uariare, Squae nobis, &nostro orbi nega- Di tiris dedisse. Aut violarum appellatione alia etiam censerinorum genera, quales Iesami nos omnes tunc esse diximus,mQcto magnitudine, &forma pares, ct similes illis sint: Sint et lexisse in Dioscoride neceisse erit, florem quempiam alium cerulei coloris, qualis uerbi caussa anus est, sic a Graecis a colore dictus, uulgaris nos, omnibus notus inter segetes, Maio SIunio mense nascens . Quem rura nostra rem Alysium uocan triplici de ipsum colore, cam Hos Mysus. dido, Purpureo, ploreum aute ceruleo. Nodis tamen in priorem illam sententia inclinat anitamus Credimusis quartu illum colorem huic scriptori remere accreuisse. Vtimur ea ratione praecipue, non uerisimile est,miscuist e diuersa 1imul genera Dioscoridem:S cum de Leuco ijs certo scilicet genere priuatim ageret de cunctis Violis, quae Graeci 'ἰα, non uocant, agere cogitasse Obseruauimus enim τῶν πων, id est, violarum latius patere appellariOnc,ps res complecti sores: Nigram Ceu malis ferrugineam violam Iesiminos omnes , Cesar hi Ferruginea nam,&quam Graeci Phloga Plinius fiameam uoca plures alios qui figura,quantitate, M- viola . toria positura aliat huiuscemodi racione aliqua proprie nidiis violis similes aequalesve sint. Phlox. λευκι ων aute triplex tantu hoc genus,quodsolo colore differt, quod lios paulo ante eKTheophrasto descripsimus. Solae enim hae violae Leucoia dicuntur Accedit Sillud, is si Cyanus
in hoc genere intelligendus erit, qua uoce nos credimus irrepsime eum colorem in has Vio Ias uidebitur temere miscuisse Diolcorides,quor non eodem tempore florent. Cyantis aurem prima aestate rantum,ille sponte λa in parieuhus,S murorum pinnis a Iiquando, illi inter segeres passim nas cuntur. Possunt quidem ambo in hortis conseri, seditos simplices naturae nata les renotas,non coacta artis opera tractamus hoc loco.
& Vergilii in Iasininam consectionem. Vnguentu hoc & Iasim inu. 8c Iasine dicitur. Quae uox admonet me,
ut ex ea fere Viola composita intelligam, qua uulgo Iesminu uocatur, distincitiones.& harundineos parietes in hortis opere topiario conuestis BCnS, Flore candido, pricipus suauitatis solium in uiridi ni ricans, oblongum, fastiga alli mucrone languido magnitudine rosa ei, sed angustum. Hoc Violae genus Persicum &Particum.& omnino peregrinu uocaues rim, ab alba Viola nostrate longo interuallo distans, ueteribus Utar hi tror incognitum, saltem Italiae. Recentiores tria Iasmes siue Iesimini geo
nera constituunt, albam colore, Ceruleam,*in Aegypto luteam, quasilem & in Venetia nasci modo cernimuS.
Florem quem omnes Iesiminum dicimus, colore candido , violis figura non dissimilem violam antiqui uocabant, ignotum diu Italiae, ut uictetur, nunc aurem plebaeis hortos etiam grato odore commendantem, tam notum omnibus, ut nulla descriptione nostra indi grat. Credimus nos de eo egisse hunc scriptorem, cum communis Violarum historia ter clo uolumine ab eo tractaretur. Numeratis enim albis, luteis, seu pulsureis violis, quae comunes ¬ae omnibus sunt, quartum genus colore ceruleo addidit: qua nullae in Viola rum genere nunc cognoscuntur, necessein est ad Iesimini huius florem referri ceruleum colo rem illum . Posteriores enim&inter eos Serapion, tria Iemini ex colore discrimina, genera fecerunt. Candidum, Iuceum, quem ille Citrinum,& Ceruleum, quem coelestis co loris uocat, omnes quondam peregrinos, dc Italiae ignotos, nunc omnibus communes: uiderm Italia, ct habet iam non candidos tantum , sed Liat eos etiam Iesminos . Nec in alio violarum genere Iasime haec, & Iasminum Unguentum, intelligendum est. Nam quoa PALLA ULM S Violaeeum docet a Graecis Vα ων dictum, ex violis proprie nune dictis conficiebantur. V l O L A S nos Graecorum more dicimus eas, quae pri mae Ver nunciantes, plures uno ramulo scirent, paucis&exiguis foliis, colore triplici,can
dido, iureo,&purpureo, praecipui in medicina usus. Qua enim Theophrastus Nigram di
149쪽
est in alio perhere ab antiquis numerata est, de qua suo loco dicemus . Videntiar postremo nobis male tibi inuicem respondere, in Iesimini huius conlaetione,olei sextarium,& flores unciae duae, credimus in florum pondere uitium esse, nec tam exiguo store, tantam olei itiensuram satis poste odorari
Floriam prima uerti unciantium, Uiola alba, tepidioribus uero locis etiam hyeme emicat. Postea appellatur purpurca proXime Ulam ea, ita EN Phlox uocant r. sylvestris dumtaxat Etrursiam codcin lib. cap. s. Violis honos proximus. Eam plurima genera, Pur Pureae luteae, albae Planstris Omnes ut olus sanc. EX ijs Ucro, quς sponte opacis,& macris locis proueniunt purpureae latiore solio, statim ab radice carnoso exeunt la Urasco nomine a caeteris discernuntur appellata Ia ab his Ianthina uestis. Sed fatiuis maxima autoritas luteis. Genera iis, Tusculana, &quar Masrina appellantur solio aliquanto latiore sed minus odorato, in totum uero sine odore, minuto folio. Calathiana, munus autumni, terae ueris. Proxima ei Chatta est, concolori amplitudine. Vincit numero soliorum arinam . quino folia non Oxcedete. Eadem odore superatur. Est enim grauis Cattha non leuior ei quam Scopam regiam appellant. Odor ei cynamomo proximus gracili solo, nec humido proueniri THEOPHRASTUS DE VIOLACEO genere, ex quo sua mutuatus est Plinius, lib. s.
cap. ultimo historiae plantarum. Florum prima. Viola alba, sese ostendit. Emicat coelum seminus statim etiam non hyeme exaeta ubi uero immitius postea: Uere nonian cum Uiola alba, aut paulo post Lilium exit S quae Viola flammea uocatur sylvestris dumtaxat. Haec caeteris omnibus,quibus coronarii Utuntur longe prFurit. Post haec Narcissus. 8c Lirium exeunt. Ad haec bulbi flos . quidam enim coronis hunc etiam inserunt . Sequitur Vitiflora, 8 Nigra etiam mola. Et e s uestribus Aurelia, &genus Fremit. DE sCRIPTIO VIOLARUM ex Serapione. Viola herba est, cuius sunt folia minora solius Cimos. & nigriora, R non elongantur multum ab eis in figura siua habet stipitem egredimatem ab una radice, S est super eupilus, &m summitatibus eius flos sini odoris, coloris purpurei.& nascitur in umbrosis 8c asiperis. Aliae species molarum, ut inquit Pandectarius sunt species ChriAE
PRAE STANTIA omnium, & Electro. Satiuis maxima autoritas Iuleis, ut inquit Plinius, sed melior quae est purpurea Ut contendit Galenus. Subinde quscuta est exprimis,&quam nec solis cesor siccauit, nec pluuia nimia tabefecit ΥΕΜ DERA MENTUM. Frigidae int& humidae in gradu primo. Quaecuo tamen sc tae, & frigidae &humidae sunI. minus in igidant. Sedant dolores calidos, leniunt, resoluunt,& inflammationes cohibent.
150쪽
corum T S ' V S Primus. UIRES ET IUVAMENTA Purpurearum ex D IOCO REDD.
Folia per se.& ex polenta, illinuntur aptis time stomacho aestuanti, &Oculorum inflammationibus, sedi procidenti. Aiunt, quod purpureum est in flore, anginis et comicialibus auxiliari, maxime pueris in aqua Potum. IVVAMENTA Albae 8c Luteae . Huius aridi flores ferruefacti in desessionibus,ualent contra uuluae inflammationeS. Et menstrua expellunt. Sanant oris ulcera cum melle. Cum cerato rimas sedis Semen duum drachmarum podere ex uino Porum, aut cum melle in/ditum menses secundas, Zc partuS extrahit. Radices cum aceto illit lienem reprimunt,&podagricos iuuant. IVVAMENTA Purpureae & Flam onaeae ex Μ E S V E. Solutione educunt oleram, reprimunt P.
Conserunt in flamisationibus omnibus. Sedat Soda calida, saeta in caliditate uehem LCiunt somnum, S leniunt pectus S guttur. Conserunt mulae,&anginae. Sedant sitim.&opilationes hepatis aperiunt. BDissipant Icitericiam,&febres inflammatas . Ex SERAPIONE CAP. AO. Quando fit emplastrum ex Elis seliis, aut cum sauich, in Agidat, Θ, confert inflammationi oris stomachi, &apostematibus calidis oculoru. Et dicitur. . flos eius a proprietate sua bibitur cum aqua,& confert est pilepsiae,& anginae puerorum:& illa est quam uulgares nominant,ma
Zuccharum molarum fit ut Rosarum. Sed Syropus Uiolarum sic fit. Violae in aqua quantur: & ex colatu sympus vi ra, Tuccham fiat colatura. Otarum Vel sic. Melius pst, ut Viole dimittantur in aqua per noctem, & fiat syropus Si autem ex sureo &zacham tanto melius. Oleum molarum sat hoc modo . Viole decoquantur in oleo, & φ Claum vi Ientur: ues fiat decoctio in duplici uase. Vel etiam sic, quos melius est.De iaceum. quantur SI colentur: SI colaturae recentes addantur:& sic dimittantur Per. is dies ad Qtem,&coletur: S sic secundo A tertio fiet. at perit eleetis sinum. Id oleum contra omnem hepatis calefaetionem ualat, est mnio
Nota etiam, , s opus Uiolarum magis debet concoqui, Φ Rosarii: