장음표시 사용
21쪽
Sed&illud addimus, pari modo ut dicebamus de reflexis in suppositione prςced contingere etiam refraci ioni , ut radi propinquiore perpendiculari A B qualis est radius A D. fortius penetrent siquid recta
penetrant versius E. debilius frangantur,emsus I. Qui vero Sut remotiores ut A C. debilius in rectum penetrant Versus F. fortius tamen an guntur versiis .: hi fracti melius rem quaesit A. sua virtute perr fractionem repraesentant. ii Fractio haec set refiaetio radiorum non fit ubi interponi illi compus diaphanum densius aut rarius reli io meβ1o, si sit in pauca quantitate, de aequalis crassitiei, ut in elagii aqua altitudinis unius digiti,
vel circitur. Similiter si interponatur vitrum pellaicidium,Vel chrystallus, uniformiis, exiguae crassitiei omnes radi tam luminosi quam Visuales penetrant recta&irres acti absque ulla alteratione visius, aut luminis. Si tamen tale corpus sit difforme difformis crassitiei, etiam si sit exitimum, Ut sunt Vitra perspectiva quae vocantur specilla, seu perspicillia , net similiter fractio radiorum, non quidem ex ratione communi,quia, rientur medium in raritate & densitate , sed ex sola figura alis corporis, δ di imitat ac noxqualitate crassitiei, eo quod in aliqua parte sit cras sus , in alia lubtilius, in quantitate nimirum non in qualitate: tunc nactiones semper sient versus partem cras iorem Put si vitrum rotundum sit in medio crassius, ct convexum, ac Versius extrema&circumferentiam semper tenuius, iracilius,fi actiones fient ad perpendicularem,id est versus axem per centrum vitri transeuntem contrarium continget si
vitrum sit in medio gracilius. Versiis circunferentiam semper crassius: perpendicularis tamen penetrat recta absque sui stactione. In
22쪽
In vitro igitur M. perpendicularis A B. penetrat per centrum V. irrefracta: lineae vero C.&A D. non possitntrecta penetrare ad E. ad F. sed franguntur in C.&D. .ad perpendicularem versiis B. hanc tantiaragi iam fractionem S si negauimus paulo ante restactioni ordin Nae,ubi medium densitis merit aequabile, &vniserme in crassitie eam Gmen non negamus corpori sphoerico rotundo, siue conuexo, ditarini curimas enim illa plurimum iuuat stactiones; quod natura vitri non
radixi O.S I N. non possunt: ehi tendere ad S. ad R. sed refranoHntur ad partes oppositas, remouendo se a perpedicularium versius P
cum angulis P ad partes Vitri classiores Atque hae partit
h0β Xperimentis facillime comprobantur. N P ς
Propositiones Phasica,qua adpraesens nego is aciunt. Cap. II L
Rganum Visius in animal est quidem oculus totus,
pilla, idest huimore claristallino, seu glaciali ita pac
sim tenent Rhilosophi,4 Medici ac meritati
laesa enim pupilla etiamsi reliquce tunica, humores oculi acetiam nerui Optici illae permaneant,visius
veri vivonem per iniussusceptionem mox proponam, S explicabo tandem
23쪽
dem in pupilla terminantur penetrantes enim omnia anteriora, quippe dia phana,tangunt pupillam, atque ita totam excitant S alterant alteratione illa perfectiva. faciunt Visionem, per blum contactum partis anterioris, ipsa tamen tota elicit actum Visionis perdictum contactum, dum a re visibili pulsetur; bla enim superficies ipsius anterior non exemcet visionem, sicut S alia sensi, iasiue organa sensuum non sentiunt id uod intra se habent, sed quod est extra ipsa, a quo tamen tangantur tocet Arist. 1. de Anima, pluribus. Noluit autem Natura pupillam exponere statim in principio oculi, ne pateretur, sed ipsi parauit alios hirumores,diuersasque tunicas,muniminis tamen Mimenti gratia Circun- dedit vero ei tunicam quae dicitur uea, nigram S opacam, ne vis vista ua& spiritus dis i parentur atqtie reliquit paruum foramen ut ita vis Visiva esset fortior uisio distinctior ex quo fit etia ut tota pupilla aptast videre per quaecunque ipsius puncta anterioris superficiei. Non sunt itaque audiendi Althazen, Vitello, quicumque volunt visionem fieri in coniunctione neruorum opticorum : nam pupilla interposita sua desitate Mucrassitie,S figura lenticulari,fractiones magnas ficeret vi stim semper deciperet fi aetiones vero intra oculii nullas fieri paulo post probabo Et si pe idem visibile dia plex apparet ii viroque oculo cernatiar, praesertim quando alter oculus digito comprimitur, in naturali situ dimouetur conicinctio vero nertiorum est extra globtim oculi, est nica,
de immobilis, ter copressione non disiungitur. Neque etiam audien is filii qui visionem immediatam tribi uini ipsis neruis opticis, ubi in globum Guli exeunt, parte posteriori,quam mihi libet fundum oculi appellare. Quia sic etiam fractiones in oculo fierent in ipsa lente chrystallina,cuius notabilis est distantia a capitibus neruorum opticorum,cum toto intermedio humoreaqueo&Vitreo . Et consequenter fierent ordinarie innumerabiles diceptiones in sola visione directa, simplici squod non est verum. Nam stactiones nullas intra globum oculi fieri, inde estina nifestum, quod sicut situm suum res non mutant respectu visiis, quae orthogonaliter per iramen ueae in oculum suis formis visibilibus in grediuntur; ita neque eas mutant quae oblique S lateraliter ingrediuntatur. Oculus enim in suo vero situ non modo videt anteriora sibi directe
obiecta,ubi fractio nulla fit,etiam si medium varietur,quia perpedicularis infracta penetrat: sed etiam lateralia: nam irius oblique visa , c postea directe per obuersionem oculi, in eodem situ cernunturhS expetientia conuincit,si inter obiectum oblique S lateraliter vissim, oculum,in una rectam lineam signa disponantur, puta tot candelis noctu lucentes, illae cum ipso obiecto aeque lineam unicam rectam efficient, sicut si obiectum sit perpedicillariter ante oculum, positum. Quod est euidens ibi stactione non esse.Sed praeterea impossibile esset cernere, oculo immoto permanen te,ea quae sunt lateralia, quia debent perforamen uear ingredi, c inde frangi adfiindum oculi,ubi ponitur Visio,hoc autem eicere non possitnt
nisi obiecta quae sunt ante ipsum soramen ipsi serme perpendicularia
24쪽
alioquin fractio esset longe maior quam eam siue natura, siue, id figura corporis frangentis possit ferre S nihilominus oculus immotus cernit pene totum horizontis hemisplicerium Signum ergo est patentissimum, visionem fieri in pupilla, siue in superficie anteriori chryse allini , quae est
proxima ipsi foramini ueae,& parum admodum distans a cornea, cum admodum exiguo humoreaqueo inter oramen ipsium S pupillarn, quictura sit viai mrmis exiguus, nullam potest eicere rest actionem . Ad ipsem vero pupillam ita propinquam facile est peruenire per rectas lineas quodcunque visibile ex quocunque puncto totius iam dicti hemisplice-rij, propter oculi globosam anteriorem prominentiam r. Visionem fieri per extramissionem , censuit Plato, tota fere vetus schola unde Sc omnes antiqui perspectivi sitios efffectus explicant per radios Visiuales, qui ex oculis ad obiecta emittantur hos etiam secutuGest Galenus Peripatetica tamen sententia est , Visionem fieri per susceptionem luminis, aut formae,&speciei quae ab obiecto perueniat usque
ad organum. Upm opinionem licet ego cum moderni. Philo phis Perspectivis in suscepto proposito sequar,nihilominus tamen illud in
neo,aeque bene res Perspectivae explicari per Visionem extramissionis, a que explicantur per intusii sceptionem: perinde enim construuntur trianguli, pyramides, doconi Visuales, angulique visiui, nec non reflexiones.
refractiones, virolibet modo fiat visi, Et rationes Vitelionis propos
23.quinti,in contrarium adductae,nihil probant, facile enim aquocuno uequi vel mediocriter sit in Philosophia naturali instructus, bluentur turali tamen rationi longe conuenientior est explicatio hortim effectuti visionis exfippositione opinionis Peripateticae de in tussit sceptione Itaque supponimus Visionem non posse fieri nisi per contactum Phusicum obiecta cum potentia, atque hoc non immediate, sed cum debita distantia medii Ioitur cum obieettura non contingat oculum seipsi, continoet per aliquid sui quo tendit ad oculum hoc communiter vocatur species intentionalis, seu sorma rei visibilis fue illa sit qualitas quaedam subtilisssima, siue lumen reflexum, siue lumen proprium, siue aliud itidpiam tale quo res visibilis tendit ad oculum 3. Species seu formas rerum visibilium esse necessario admittendas,mulatae rationes nihilosbphia, multa experimenta containcunt. Et plane conia scit has species sicut dolumen in instanti, secluso a pedimento distim di in medio diaphano totas simu chim nullum habeant contrarium positatiuuninatque hoc cum dependentia a suo sonte,idest ab obiecto cuius fiunt
species: sormς,in es , so loquamur cum scholis in feri, Scis conserta
. necies seu formae huiusmodi,sicut de lumen caeteraque a oentia naturalia, habent determinatam sphoeram activitatis, Ultra qua non agunti&hanc malore vel minore pro magnitudine,aut Virtute a entis: intra v. in sph coram in partes quidem propinquiores Obiecto visibili fortius, in Pa te vero remotiores ab ipsi obiecto debilius semper ipsum repraesentant.
25쪽
3. Datur semper in narium minimum visibile in determinata quantit te, quae si minor fuerit, res non erit Visibilis, quia sensibilem angulum non potest secere in oculo, sine angulo ac Puramide Visuali nihil videri potest,ut dicam infra. Quae quidem minima Visibilia habent maximam arietatem, pro maiori aut minori virtute visiva, S distantia a visu. Quod enim minimum Visibile est , si distet a Visu decem cubitis, inuisibile erit si distet undecim cubitis S ita minimum visibile ad viginti cubit s debet esse duplo fortas maius minimo ad decem cubitos, respectu eiusdem vittis, aut aequalis Idem intelligendum est proportione de remotioribus, intra phoeram tamen activitatis Visibilium, S citra Obstaciata impedimentorum. Quando ergo cernimus integrum parietem, conditiones Visius, Sc ficilitas seu disticultas videndi, caeteris paribus, nori pendet a toto pariete, sed a minimis ipsius partibus, quae in tanta distantia sint minima visibilia. Si enim minima particula talis parietis clare
videri possitnt , etiam totus paries clare cernetur; si autem minima ista confuse videntur, etiam totus paries confuse cernet r. Haec omnix
quotidianis patent experimentis, e confirmari possunt ex varijs perspectivorum Theorematibus, pr esertim Vitellonis i 9 48.32 dc 17 libri 3.
Opticae. 6. Praeter colores proprios corporum in ipsis corporibus permanentes,
ex quacunque tandem huc illi resultent, Se Oxiantur, dantur in natura
colores aliqui mutabiles S variabiles, qui dicuntur Emphatici S apparentes, quos ego colores splendidos si, leo Vocare. Hos colores ex luce
oriri mihi non est dubium, imo nihil aliud sunt quam ipsemet luc; nam si in aliquo corpore pura sit lux, ut in astris, S igne, S ex aliqua causa scintillationem amittat, tale corpus fit nobis album Quod si luci admusceatur opacitas aliqua, qtrae tamen lucem totam non impediat aut extu mat,intermedii colores Oriunt ii siccirco enim ignis noster rubescit,quoniam admistos habet firmos, qui ipsum opacant iccirco etiam sol S c strarubescunt prope horizontem quia vapores interpCsit illa opacant. A
que hos intermedios colores ire proprie possumus en Umerare; prima enim opacitatis admistio quae albe an is candorem aliquantum muscat, facit ipsam lucem puniceam seu rUbeam, puniceus enim seu rubeusiclcrest maxime lucidus ex intermedijs, inter extremio altum nigium, ut patet manifeste in vitro Chlongo triangulari; Radiit enim solis qui penetrat vitrima prope angulos, ubi minima est cras ities S consequenter minima opacitas,puniceus egreditur proxime sequutar viridis ex maiori crassities; ultimus purpureus, quem pauonaceum CcamVS,e maiori adhuc crassiti, nam pro quantitate crasmittet opacitas intenditur S remi titi Ir. Paulo maior itaque pacitas facit colorem viridem quod si adsit adhuc maior opacitas, color erit coenaleus,seu purpureus,qui ex interme- dijs est maxim obscurias si demum adhuc magis opacitas intendatur, extinguit totam lucem, S remanet nigredo quamuis nigredo sit potius
priuatio lucis,qu1m color possitiuus Unde sensus eodem modo iudia
26쪽
I. Opacitas porro lucem ad colorem splendidum reducit, non modo si
permisceatur ipsi corpori lucido ut sit in igne, sed etiam si mre lucem Scoculum in medio interponatur; adeo flumen per corpus alIqu: t Opacum, non sublata perspicuitate, transiens, necessari inficiatur, J silc ii l-fectum non modo ab oculo, sed pe etiam in UOCUnqUe corpore recipitur coloratum. Ita sol in ortu Occasu nobis apparet rubeus, non albus sicut in meridie ita lumen transiens per vitrum difformis crassa icinotabilis tamen quantitatis, ut sunt, triangularia illa prisinata, aut per VasVitreum aqua plenum, aut per vitrum coloratilia , in citat O coloratur; iccirco montes procul dissatia bioeruleo cernuntur colore, distantia enim magna propter magnam quantitatem media aliquantulum ex sua corpU- lentia Opaci, notabiliter lucem, sinon sit eximia vi ilis, ies illuminatas Opacat, ac reddit caeruleas: ex eadem distantia lumeni oeli nobis est aeruleum qua vero sunt tenuioris coloris, etiam nigres Unt.
Vodcumque visibile, sicut torpora luminosa, radios suos, siue sint lumen, siue species, Vndequaque sph ice
diffundit, tanquam si ex nocentro totam phoeram circum quaque repleret imo quodcunque punctum rei visibilis idem praestat,ut totam repleat sphaeram.
Radi visibiles, id est specierum seu luminis, ex toto obiecto visibili ad oculum tanquam ad unicum puncti m peruenientes, coniiciunt quiaram quandam pyramidalem cuius basis sit ipsi res Visibilis , vertex verosit oculus,id est illud punctum pupillis in quolam diximus fieri visionem :d solus radius perpendicularis qui terminatur in centro basis die hae cum angulis rectis, dicitur axis visionis ex quo sit textremi radi talis p ta ramidis angulum necessario conficiant in oculo atque ex huius anc utivisivi quantitate, lependet iudicium Visitium quantitat rei vis P. Villel. 18.3.S 3 8.SI O. . ac consequenter eadem res si sit in proprio situ,hoc est in vera distantia ab oculo quae sit naturalis illi rei, ad hoc ut in sua vera quantitate cernatur, videbitur tanta quanta est qui tamen situs quae distantia non consistunt in puncto inditii sibili, sed habet phvsicam latitudinem. Si vero res sit propinquior citra suum suum naturalem
maior apparebit,quia sub maiori angulo cernitur ba fui vero si sit remo tior vltra situm praedietum, quia sub minori. Vt Ima nitudo i certa natur ab oculo G sub angulo A G .cernetur in stia propria quanti
27쪽
tate idem erit si paululum sit propinquior aut remotior. Si vero cerianetur in C D. videbitur longe maior, quia aperit angulum longe maiorem C, D. At vero in EF cernetur longe minor U A quia angulus E GF est 6-ge minor ut patet ex Cperientia docet; nam si proprium digiti appona pr pe pupillam,videbitur valde magnus res vero valde
remotas longe minores apparere nemo est qui nesciat. Itaque totum iudicium sensius circa rerum magnitudines δc quantitatem, pendet a bis angulo visivo. Axis porro visionis est radius perpendicularis G H. 3. Corpus luminosum,maxime mi,etiamsi ex quocunque sui puncto infinitos emittat radios luminis circumquaque sphoeram conficiendo lumianosam, nihilominus tamen totum tale corpus supponitur ut punctum unum indivisibile, ex quo quasi ex centro tota sphoera illuminationis procedat; Corpora vero illuminata radios illos infinitos determinant, contrahunt ad aliquam figuram, pyramidalem quidem , sed contrario modo quam in visu:
talis enim pyratoidis basis est corpus illumita natum Verte Vero in cet cistri. Vt si super
ficies trianoularis A c. ab astro existentate in D. miminetur, resultat pyramis quae
patet .in qua axis D E. est perpendicitiaris ad superficiem A B C reliqui radi omnes
sunt ad eandem superficiem planam oblia qui non modo tres illi extremi Din. i. DC. sed etiam infiniti alij dc sane magis aut minus erunt obliqui prout magis aut minus vel accedunt vel recedunt ab axe perpendicularim E. idem erit de quacunque a
alia superficie illuminata , cuiuscunque m
28쪽
. Si stiper line ac D cadant ex puncto A. variae lineae,quarum tamenna sit perpendicularis puta A B., duae l. eri non plures ex infinitis pos
sim esse inter se Pqioles, ill e videlicet quae aeque distant a perpendiculari, ut stant A F. AG quaeque aequales angulos faciluit super linea CD ut secticostenditur ex . propositione libri primi elementorum Euclidis. Vnde sicut est Vera haec propositio, Duae lineae quo eiu per tertia linea ex uno puel o incidunt ad aequales angulos, illis sunt inter se aequales, d a perpendicular aeque distant; ita valete conuerso lineae quae ab eadem linea discedentes sub aequalitate angulorum, ad unum punctum coeunt illae sunt aequales, d a perpendicu iri aeque distant. Ex hoc sequitur necessario Cut si in totam aliquam superficiem planam e Vno puncto descendant infinitae
lineae, quarum una sola sit perpendicularis, non posse inter se esse aequales nisi sola illas quae aeque a perpendiculari distant, δή aequalibUS angulis in dicta stuperiacie recipiuntur: S i couerso solas illas lineas ad Vnu punctum coire, quae a superficie plana discedunt sub aequalibus angulis, S sunt inter se aequales , quaeque a perpendiculariaeque distant atquerat ob dictam aequidistantiam circulum in dicta superficie necessario describent . Sit enim superficies plana I KM L. ad quam descendant ex A. infinitae linea per totam,vitiorum una stola AB sit perpendicularis, reliquae omnes erunt obliqvs:atq; ex his A F. A E A G. A H. A C. A D. cum sint aequales, aequalesque angulos in dicta superficie efficiant, a perpendiculari Α . necessario equidistabunt, ct cons quenter ipsarum extrema puncta F. C. D. E. H. G. aequid istabunt a centro B erunt e so in circulum disiposita quia cum aequidistent ista puncta a centro, omnes lineae ab ipsis ad centrum B. licitae erunt aequales, quod est propriima circuli ut patet ex definitione circuli, quae est is libri primi Elementorum Euclidis ci ex proposit o libri tertij.
29쪽
opaco , polito tamen jers, quale est aurtim, de omne fere metallum fit reflexio radiorum solis cistri, sed etiam a corporibus perui)S aran .s arentibus,sule duris, Ut est vitrum,chrystallus similia; siue etiam sui-dis,Vt est aqua, oleum, S similia immo etiani ab aere condensato fieri re- sexionem asserit Arist.in cap. de Irid. . Ac sane si corpus reflectens sit continuumiensibilis, ac diuisibilis ad sensium quantitatis, totam reflectet si mam astri, alteriusque rei reflexae si vero sit ad sensium indivisibile, totam quidem formam non reflectet, eius tamen lumen,aut colorem reflectet lumen enim S color sunt qualitates in infinitum diuisibiles, ad di uisionem subiecti mon sic figurae rerum imagines si plurima talia corpuscula simul congerantur,referent colorem illum quem reflectiunt
tanquam continuum.Vitell. 62.decimi.
6. Corpus globosum siue sphoericum,diaphanum tamen, perinde ac planum reflectit radios luminosbs ex superficie sua convexa, seruata eadem lege planorum, Ut perpendicularis radius , idest ille qui peruenit ad centrum talis phoerae seu globi, in seipsum reflectatur ut radius B A. refectitur ex A. iterum ad B radius vero B D. reflectitur ad E.& radius B C. reflectitur ad H. ita Vt anguli reflexionis sint aequa-las angulis incidentiae. Et Bcl. I Catoptr. Vitel. 14.secundi cum linea perpe
dictitaris ducta ex A. centro per punctum reflexionis D. in . siue per C. in G partiatur angulum BD E siue angulum BG H. in duas partes aequales.
7. Corpus globosum siue splicericum diaphanum supra dictum, plenum siue lidum, praeterquam quod reflectit ex sui superficie convexa radios modo dictos, facit aliam reflexionem lucis, permistam cum aliqua refractione: nam radius lucis excentro corporis lucidii penetrat irrefactus
30쪽
ecla usque ad V per cen mimi cum sit perpendicularis; radii vero B C. D. franguntur in C.&D. ad perpendicularem, per tradita supra
cap. r. supposit. II. penetrant similiter sitndum G ulterius in V. eoque multam lucem congregant simul cum radiis interioribus B R. B O qui ct ipsistaei inpunetis R.&O. perueniunt circa punctuir ii in fundo globi A. quod faciunt reliqui radi ex . quicunque incidunt in superiaciem conuexam totam a C. sique ad D. sed interim omncs radij fracti congregati circa fundum . non modo partim penetrant ciniuntur ad punctilin V., ubi&ignem possunt accendere, sed etiam bona ex Parte cum eadem lucis intensione ob dictam aggregationem reflectuntura fundo G. Qui fandiu G. varias secit titilla locis multiplicarae reflexiones, seruata lege reflexionum ex sphoerico concavos sed tamen nonnihil variata, quia est reflexio post iam dictas refractiones χ quia non modo reflectuntur radi incidentes in globum A. excentro corporis lucidit. sed etiam infiniti ali ex reliquo corpore lucidori valde magno ut est sol, quicunque videlicet ex T.&P.&reliqua circumferentia T J. egrediuntur. Quam varietatem nunc explicare demonstrationibus non est oper pretrum' sitis est me experimentis charissimis coimperisse, in phia I aqua plena id globulis vitreis a thra similiter plenis a me ad hiuaestat tum effectum perfici curatis, ex fundo G. opposito soli du ecte praeterrefractione quae fit in V. duplices fieri reflexiones alias statim per latera versus F.&E circulariter, alia Vero Versius solem prope perpendicularem B A. ad partem anteriorem, Versis H. I. similiter circillariter de non per unam solam lineam indivisibilem, sed per plures utrobique, cum aliqua latitudine, ut sunt in priori reflexione Ga G N. G M. in altera vero G I. I. i. quae latitudo oritur partim ex refractionibus qua ii tra globum fiunt, cum aggregatione plurium radiorum; partim ex in gna latitudine corporis luminosii A. vi paulo ante dicebamus.