Richardi Bentleii et doctorum virorum Epistolae, partim mutuae

411쪽

sed tamen habet quamquam, quum hae Valdo negligenter facta sit, non multum ei tribuam. Blud vero apparet, admodum IeVem esse tam corrupti scriptoris auctoritatem. Itaque tertium denique argumentum via deamus, quod depromptum M x duobus aliis erentii Iocis, Andr. I, 1, 32. horum in nihil egregis Maera caMerauudebo te M omen omnis Ma minisoruor

et timant, e tamen res premi denegare.

At quid probant hi loci Inveniri ι amen nihil amplius. Quin secundus eorum ne debebat quidem commemorari, ut in quo non et aman conjuncta sint, sed duo e sibi respondeant. Prior vero locus etiam redarguit emendationem, quam si'cit. Demonstrat enim,

ubi dici possit e tamen. Est autem his oculis non nisi in primiuria sententia locus. Atquo hoc ibi vult Simo, nihil quidem istorum illum egregie studuisse,

sed tamen omnia mediocriter i. e. quantum satis esset.

Atqui in prologo illud ει ια- in secundaria sententia fore Neque enim hoc dicit, esse quidem sabulas ist non ita dissimili argumento, sed tamen oratione ostilo dissimili ex quo simul apparet, cur quidem ibi poni non potuerit: sed hoc vult, etsi oratione ac stilo dissimili sint, tamen argumento non esse ita dissimili. Bino primo eam, quae primaria sententia est, solani ponit: non ita dissimili sunt argumomo. Et recte de inde addet, sed tamen ortations uni Daimiai, quo paullum restringat, quod dixerat. Quod si e eamon diceret, non restringeret illud, ae plane elevaret et tolleret, ut jam non esset amplius primarium. Est enim illud e tamen idem, quod nihilo minus. Itaque Οquum edisamem metri caussa, et amara autem propter sententiam dici non potuerit, quid aliud, quam me trum admittendum esse, sed aliam emendationem quaeri

deber judicabimus Et quum tribu modi scribero Adiatam, f

412쪽

potuerit Terentius, aut amen soluna, aut altamen, aut sic, αι aman Daimili rasiona in facta a M D, nemo facile erit, quin, nisi tamen, auarne prae serendum putet, quod non ita raro eadem potestatE est, qua Merumtamen, ut apud Cic. Ep. ad iam VI tis. Ac permutantur ab librariis uamon, ae tamen, et aetatamen, ut apud Cic. de in III. 5. f. 48. cujus loci propterea mentionem seci, quod interpretes neque disputationem tuam, quae ibi est, satis commode expliacuisse, et non recte istud uamen recepisse ridentur, quod, utim longe maxima pars librorum et amen habeat, in quod ibi vix quisquam librarius incidisset,

magnam emendationis speciem prae se fert. Ego quidem si quid video, negligentia familiaris sermonis fecit, ut ista et intelligerentur male, et perperam in terpungerentur. Quare sic ea interpungenda putem: hae mi8Milia Mideri intelligo: ae quum caris superior, ma ac Mora sine his autem ea Omentanea est consequemia, s de horum quidem es Deriιαι dubia tandum, sed, quamquam negant nec mirtute nec silia crescere, et amen utrumqus eorum fundi quodam m-do et quasi dilatari putant, dirilia autem Diogenes cense non eam modo Mim habers, is quasi duces intad Doluptatem se ad aletudinam bonam, sed Miam ut a contineam, non idem facere ea in Mirιute, sequain caeteris arsissius, ad qua esse dux pecunia potes continere autem non Mese. Cohaerent haec ita node horum quidem est Veritate dubitandum, sed non idem sacer divitias in virtute censendum est: quod sensendum eat, quoniam latet in illo, non est dubitan- duri, omisit. Et sic etiam quae sequuntur, facilius videntur explicari posse.

Levius est alterum in prologo Andriae. Nam quod

413쪽

isquis fatetur' inquit: an enander is enim nomi- sinativus in proximo est: adde igitur in fine versus, ,,ex Perinthia his. inane hoc argumentum est, quum recte pronomen omittatur, ubi res ipsa non sinit dubium esse, de quo sermo sit uuare et hi isto ad ditamento recte carebimus, et in uniaelii prologo m3 I. ac Phormionis V. 4. Illud Vero mireris, eur eam emendationem non secerit in prologo fautontimor semen v. a. ubi majorem videri potest offensionem habere haec omissio pronominis. Sed videamus unuchi prologum, cuius statim Primo versui manum emendatricem admovendam in lavit. Ibi haec leguntur: ε quisquam se, sui placere se ae sat bonis quam prurimis, e minime MPO Madero, in his poeta hic nomen prinum auum. Hic studeant exhibuit Nisi inim Mudeant Iegeris,

inquit, , inepte insertur in his. Itano vero Immo nihil putem inconsideratius dici potuisse. Nam si inepte infertur in his, misi tudeam praecesserit, Atiam studeant inepte inferatur necesse est, misi a quiquam sunt praecesserit. tergit autem: ci,quisquam qui Ἀω- ,,deant, Plane ut And. IV, I, 3. cuiquam ut gaudeant Becte sane: sed dicendum erat, quarει haec similia essent, quum facile dissimillima videri possint, si inter Se comparentur Sic enim ibi: hoccine credibus aut memoraliae, tanta vecordia innata cuiquam ut aiae,u malis gaudeant, atque ex incommodis

Non hic simpliciter quisquam, sed tanta quisquam νε- cordia commemoratur Quod contra, a quisquaim σε qui placera a studeam bonis, videri potest si dierum esse, ut sit, si quisquam est eorum, qui placere se omnis studeant Sic vero deesset pars necessaria sente

tiae. Deberet enim talo quid Hiei quisquam est aris

414쪽

aomni qui pla re so studeant bovis, qui id recte.

atque ex animo saciat, is est hic poeta. Sed, qui sio verba ista interpretaretur, Vel erraret, ve argutareturi Neque enim dubitandum videtur, quin recte illud diacatur, si graisquam eae, qui Murioins, ut id sit idem ac, si quiquam studem, ideoque plane comparari pos- ait cum illo, cuiquam, tua sane. Nam quisquam etsi non est nomen collectivum, tamen aententia ut ait collectiva facit quam plene si eloquare, talis est: a quisquam est, quales multi sunt, qui studeant tam tane cuiquam innata vecordia est, quanta sunt multi, ut malis gaudeanti Quamquam his omnibus nihil aliud incitur, quam potuisse Terentium aludem scribere. Scripsisse vero, qui probabit ,,Ubi Donatus inquit, ,,cum dixi et ruiquam, mulie numerum pluratim: Mut alibi si quisquam ει qui placere ε ει εα -- rinis. Ita quidem hodie editum est: sed luce clarius Mest, Donatum hic legisse Mudeant. Priscianus p. IO99. M ωιruuntur, inquit, viseerat numeri Teremtus in is nucho, , quisquam eae, qui placera a Mudeam, ibonis etc. Quisquam anim a multos intollegitur: πινο-- in Adelphis, Aperias aliquis actutum. Ubi MPutachius quidem studeat dedit, plane contra loci ,sententiam. At testor ego me in quattuor risciani

,,exemplaribus tudeant Tepperisse. . Indignum Vero, tantum virum ob tantillam rem ita a passum esse cupiditate abripi , ut ii a fraude quidem et fallacia auxitium petere adspemaretur. Cur enim tacuit, et Don tum isto loco, quem affert, ad Andr. IV, 1, 3. et Priscianum, etiam illum versum adjecisse, in his poeta Aio nomen prostatur suum p quo aperte consequitur, ut Potuerint legere ae sari tamen non solum non luce clarius, sed potius valde disium esse, id eos in libris auis habuisse, quum, ut Plin alam et ingularem conjungi ostenderent, illa in

Ais adjiciendum duxerint, quo si ι-- Iegebant,

415쪽

carere certo potuissent cur autem hic illud, nisi de cipiendi lectoris caussa tacuit Benileius. et non ad Heaut Ι . 4, 1 a. ubi plane ita, ut et Donatus et ri cianus videntur voluisse, scribit: ,mutatio est numeri 13 Mut un. Prolog si quisquam est in his Ita omnis illa disputatio eo redit, ut nihil pro isto uuisa protulerit, quam quattuor illos libros Prisciani, quorum non videtur permagna auctoritas esse, quum et postremum versum addiderit riscianus, neque de isto at dea re quidquam dixerit, et in his, quae de plurali dicit, verba in his potius spectasse videatur, ut qui Terentii locum cum hoc Sophoclis comparet in Antigona,

τις αρ αὐτος ἡ φρονεῖν μονος δοκε , ἡ λωσσαν, si οὐκ αλλος, mi 'πὴν ἔχειν,

Ουτοι διαπτυχηθέντες, ἄφθησαν κενοι Sequitur statim apud Terentium: tum si quis est, qui dictum in se inciamentius existimabit esse, sic axistimet. Edidit Benileius existimaria, et hanc adscripsit parum consideratam adnotationem: Plures ex nostris existi rimas/a, unus existimabit. Sane sentetitia ipsa futurum ,, postulat si quid in hoc prologo dicturus es incle--,,msmius Legendum tamen, existimari esse, is exta ,,stimet. Si quis existima ris, ut V. I. siquis studeat. BDonatus ad locum: Existimi, pro Existi Mit. Com,rige, Existimarit, ero Existima ria. Neque . . scriptum est, si quis studeat, neque, si esset scriptum, comparari cum eo posset si quis existimarit: quod verbum hic manifesto non est conjunctivus perfecti,ae indicativus futuri exacti Donatum autem quis credat tam inutilem adnotationem fecisse, existimaria

pro existimaDeris p Immo scripsit hic axistimae sto enim legebat, et est hoc in aliquammultis libris pro exiuimabis. Hoc ipsum autem extatimabit, Pro quo multi astraxi vulgari errore exiειimari seripserunt,

416쪽

multo magis communi sermoni conVeniens est, quam axistimaris ut appareat, nihil mutandum fuisse. uox dedit: qui bona Manendo σι eadem rectendo mau, Grasei bonis Latinas faei non bonas. ME Graaris bonis. Sic ,' inquit, Faernus ae σπ14 ,priori versu apponendum ut infra V, 2, α ρομ,,--um n viarum. Neque enim cum viro doctoritani facile corripuerim syllabam cum positione, tum Anatura longam Praepositionem istam priori versui jam G. Fabricium, uretum, et alios addidisse, Rei-aius adnotavit. Et in his quidem nihil est quod hoc miremur. Benueium Vero nollemus, utinario contradiceret, fecisse, quod rectius, si quid video, non fecisset. Exemplum, quod assert, alienum est. Nam ibi cohaerent Verba ut iusque Versus una perpetuitate. Hic vero interpunctio est in sine Versus, et non O- haerent verba, ut ineptum Videri debeat, praepositionem divelli ab nomine suo. Quod autem addit de correption ejus, in eo ipse sibi repugnat, qui in Heaut II, 4, 17. admiserit hanc correptionem in hoc trochaico:

in ex illius commodo meum O araram commodum.

Et recte sane. Unde scribendum erat, si quidem signis quibusdam et notis indicanda pronunciatio est, x Graeeis bonis Latinas fecit non bonas. Eodem modo anni verba disponenda ridentur apud Cic. de r. I. 45. auarum rerum incerti, suos ego Fe mea, inceriis carios, compotesque comitidimitto ut ne res emers tractem urbi S. Im primo hujus fragmenti Versu, suum Vulgo Iegatur me Ps mutandum fuisse ordinem verborum vidit

etiam Gar. Reifigius in conject in aristo lib. I.

417쪽

Statim sequitur. apud Terentium vvom Menandri Phasma nunc ver ad asque in Thesauro cripsi et reliqua. Ibi haec adnotarit ,,Donatus: Naru pronunciatum, qMasi hoc ψε admonuerit peceatqrem,riquam turpiter et imperias haec fabula scripta te. ,,Iterum Phasma: ano fabulam oιam damnas, M

, Naret, ilentio Thosaurum Mer non Mum, ed, ex uno loco. Recte quidem haec sed tamen, uti,nunc fertur, totus hic Versus arena sine calce est: , nec cum Prioribus, ne cum sequentibus cohaereti,,Εquidem in Donato manuscripto hoc legi, quod in 15

,editis non reperitur item i. e. similactr. in edidit, item ut Mena nisi Phasma, et confirmandae ei conjecturae asser II. I, 33 et Heaut III. I, 8. Poterat multa afferre exempla sed quo plura attulissret, eo facilius vidisset, frustra asseret. Nam idem est aliud quam ita, et item e aliud quam ita ut Nam ita significat, eo modori item autem, eodem modo. Unde similia quum comparantur, recte dicitur item, ut HeauLV, 4, 12.

non ex viis sis meo natus, item ut june Minerὐ- esse ex ODs; non etiam, ubi exemplum assertur, comprehensum jam ais, quibus, quia comprehensum est, est etiam simile.

Cui rei significandae ita aptum est. Recte dicas hic malas scribit fabulas ita Phasma scripsit. Non recte dixeris hic malas scribit fabulas item scripsit hasma. Contra non recte dices hic male scripsit hasma: ita 'hesaurum recto vero hic hasma male scripsit item Thes rum. Ex quo sequitur, alienum esse ab illo Terentii loco item ut nec minus item sine ut, quemadmodum est in illa Donati adnotatione. Sed mittamus hanc observationem Donati, quae sertassene est quidem hujus, sed alius cujusquam adnotati',

item in corrupto codie legentis: quid illud est quod

418쪽

versum istum nec emm prioribus, ne cum sequentibus eoiiaerere ait Bentiesus, imperiose hoc dictum est minime vere. Nam quis nescit, hoc vocabulam is natura sua nectendae orationi inservire, ubi quidem do eodem diversa praedicantur 2 oratius infornis fit mos aduri Huppiter idam submo M. Et sic Terention hic aptissime hoe vocabulo sua est ad connectenda, quae de poeta isto refert. Bene Vertendo, inquit, ex Graeois bonis Latinas fabulas fecit non bonas, i. e. ut recte enueius, oratione parum Latina scriptas idem Adinandri Phasma nunc nuper dedit, atque in Thesauroposuit quaedam valde absurda. In Phasmate quid e

caverit iste, nescimus. Aliud certe, quam orationem non satis Latinam notari, apparet ex ipsa Ha voco idem. Loquitur autem ut de re nota cum quadam contemptus ignificatione, ut colligi possit, hanc fabulam 1 aut non stetissου, aut certe valde displicuisse. In hesauro autem apertum est non orationem, sed inventionem reprehendi. Itaque tantum abest, ut damnandum ait idem, ut videatur potius unice verum judicandum esse. Quin dubitari etiam illud potest, an ista Donati adnotatio, qui ad emendationem faciendam usus est Benueius, etiam confirmet librorum scripturam: si quidem non inepte conjicias, Donatum sic potius scripsisso Mens, . . simi ter. Quae non Vocabuli, aedaententiae explicatio erit. Versu 17. ita Iegebatur habeo alia musta, quale nunc condonabitur riguas proferentur Post, si perget laedera. MEgregie,' inquit, codex C. C. nunc quae condonab , ur, si enim et nono et post, quae opponuntiu , in , ut ambo sunt, et quas non inchoat utrumque colo ,,parum Venusto. Codicis illius seripturam in textu Posuit. At ea non egregia, sed pessima est Iliud quis 1 eve est et non dignum argumentum quod quis venitet, quod ait parum venuste utrumque colan a

419쪽

vocabulo quas incipere quae res tanto minus offensiotanis habet, quod alteram quas in arri, alterum in thesi est. Hoc vero, quod de oppositione verbortim nunc et post dicit, tam est salsum, quam quod salsissimum. Be sane illa opposita sibi sunt: at pronunciatione et forma orationis non sunt opposita. Essent, si sic dixisset, nunc quae condonabitur, ed proferentur post Et tum omnino sic verba collocanda fuissent. At non est ita loquutus, sed multo Venustius, multo convenientius familiari sermoni dixit, quas nuno condonabitur, nullo letu excitans Vocem uno, et finiens his verbis orationem. Post demum ei in mentem venit etiam ali

quid comminationis adjicere unde dicit quas proferentur post Boo Os Vero omnino in ictu poni debebat, quia opponitur illi nunc quod ante dictum fuerat sed nunc quum dicebat, nondum in animo habebat ei aliquod post opponere quare non poterat nunc illudiet exigi. Falsa ergo scriptura est codicis illius, et argutae potius 'exilitati rhetoris alicujus, quam purae et simplici Iegantiae Terentii conveniens. Versu 25. in 1ibris est: Colacem esse Naeia et Plauti uterem MVulam. MColax lauti, inquit, a Nonio Marcello citatur;

HNaevi Colax nusquam memoratur: nam qua superioreissaeculo apud Nonium et riscianum ferebantur tam--,,quam ex aerii Colace, ea jam ex vetustioribtis co- ,,dicibus Novio tribuuntur. ira Vero locutio est, esse ,, lacem NaeMi Miserarem fabulam Plauti veterem ,,modo fabulam an nullum ei nomen erat et cur νε- , eram de lautinis, cum Naevianae essent illis et , ipres Denique, si haec vera lectio est, in eo quo Maccusat Luscius Terentium, etiam excusat. Quipperis noster Baratus sit personam parasiti et militis et aisPlauto et a Naevio, etiam Iautus suam a Naevio sit, uratus. Exemplo igitur ipso accusatio diffatur. Si,inae displicent. de conectione cogitandum erit. Co-

420쪽

ώdex bonus C. c. C. μων amavi sine conjunctione e , fauor, an sic dedit Terentius: ,, Col cam eas nempe, Plauti eterem a Iam r, parasiti personam inde ablatam e miluis 'Et hoc tu textu posuit Captiosa haec, sed valde in firma disputatio est De lauti quidem Colac hodies etiam per Frontonem constat, qui Vol L p. o. tres ex ea fabula versus assert De Colace Naevii autem quod ait, superbius simul et incuriosius pronunciatum est Operae pretium certe erat, mominatim indicare vetustos illos monii Priscianique codices, quorum a claritate Novio ea fabula adscribenda esset Nam N UL editiones antiqua Naevium nominant, cui Novit

nomen Ios Mercerus ex conjectura substituendum e

suit Nunc quum Novius Atellanarum scriptor fuerit, cujus fabulae sere omnes Latina aut Osca nomina habent, ut de perpaucis quae Graecis nominibus sunt, quaerendum, an hujus poetam sint, esse videatur; quum porro Terentii libri omnes aperte Naevii Colacem exstitisse testentur: denique quum iam fabulam sub Naevii nomine memel iriscianus, saepius Nonius asserat, in quibus sicubi variat nominis scriptura, non valet a continuo ad 4bjudicandam Naevio hanc

fabulam, siquidem Naevii. Novit . Laevii. Livii,

- mina ubique commutantur: omnia mos eo ridentur

adducere debere ut non movit, sed Naevii sabulam a Colacem fuisse statuam Accedit quod fragmenta hujus fabulae, it a Novit stilo non abhorreant. tamen ne quod a Naevio quidem alienum putari debeat, coutinent Sunt autem haec. Apud Nonium in V. prolubium p. 64, Mitia in Colaceret Olo, et Uereor, et acer in prolubio eae. Apud eumdem in V. collum p. oo, 4. aerius cor uvirum capulae itas in couum caui habeat inescio Corrigunt NaeMius Colace: ulrum; recte, ut Videtur