Pomponii Melae De situ orbis libri tres, : accuratissime emendati

41쪽

LIB. I.

pernobilis. Est m regio,in qua Persarum exercitus, diuises spatiopelago s terras, ακμspontibms iungere imim atq; ingens facinus: ex Asia in Graeciam pedes, O non nauigata maria transiressis est. Sunt protesilai ossa cosecrata de lubro. portus Caelos, Albentes brum Lacedaemonijs nauali acie decernentibus. Laconicae classis signatus excidio. Est C nostema tumulus Hecubae,siue ex figura canis, in qua conuersa traditur siue ex fortuna,in quam deciderat humili nomine accepto est Macidos, es Eleus, quae mnit Hestestonto n. Aegaeum stati pelagus uaste longum littus impellit fummota ue terras hinc ad promontorium,

quod Sunium uocatur, magno ambatu, molIsque circum

agit eius tractum legentibus,praeuect sique Mastasiam, tu sinus intrandus est, qui alterum Chersiones latus ablues, iugo facie uastis includitur , ex fluuio quem accipit, Melas dictus duas urbes ample tatur, Alopeconsum, γ' in altero Isthmi littore sitam Cardiam. Eximia est Aenos,

ab Aenea profugo codita. Circa Hebrum Cicones: transeundem Doriscos, ubi Xerxem copras suas, quia num ro non poterat, statio mensium ferunt. Deinde promo

torium Serrium, ex quo canentem Orphea secuta narra tur nemora, Zone. Tu Scoeno uuius, ripis eius a Liaces Maronia . Regio ulterior Diomedem tulit immanebus

equis mandendos solitu obiectare aduenas, m isdem ab

Hercule obiectum.Turris, quam Diomedis uocant gnum fabulae remanet: urbs, quam soror eius sevo nomine nominaui Abdera sed ea magis iὰ memorandu habet, quod Democritum P sicum tulit, quam quodsta condita est. Ultra Nestos fluit, inter 1; eam Syrmona, urbes sunt,

42쪽

36 POMP. MELAE. DE SITU ORB. Philippi, Apollonia, Amphipolis. Inter Si mona m Athon, turris Calarnea, 'portuN Capruston, urbs Acanthos, m Oel ma. Athon m Pallenen, Cleona σOlynthos. Stymon Icut diximus amnis eglongeque ortus, oe tenus,alienissubinde aquis fit amplior, ubi non longe a mari lacum fecit, maiore quam uenerat alueo eru- sit. Athos mons est adeo elatus, ut credatur altius quam unde imbres cadunt, urgere . Capit opinio fidem, quia dearis, quas in uertice sustinet, non abluitur cinis, sed quo relinquitur aggere manet. Caeterum non promontoris,ut a by,uerum totin est, totoque longe dorsoprocedit in pelagus: qua continenti adhaeret, a Xerxe in Graios tendentepem

fossus, transin auigatusique, oe fassim steto nauigabili pem

uius. Ima eius tenent paruae Pelasgorum coloniae. In summo fuit oppidum Acroathon, in quo utferunt dimidio longior quam in alijs terris aetas habitantium erat. Passene soli tam patentis, ut quinque urbiustris sit atque ager, to ta in altum abit, angustasatis unde incipit: ibi est Potidea. At ubi laxius patet, Mende , Scioneque referendae: ista ab Eretri, haec ab Achiuis capto Ilio remeantibusposita. Macedonia Caput III. TVm Macedonum populi, quot urbes habitant uarum Pegam maxime illastrem alumni essiciunt, Philippus Graeciae domitor, Alexander etiam Asiae. In littore sexuπMe bernaeus inter promontoria diutidit Canastreum, portum qua Copos dicitur:urbes Toronem m P stellam, atque unde ipsi nomen est, Mec berna incingit. Canastreo

promontorio Scione proxima est. Meybernaeus autem in medio qua terra datgremiuimodice in littora ingreditur. Caeterum

43쪽

LIBER II. 3TCaeterum longis in altum immissis lateribus , ingens inter maria sinus est. In eum Axius per Macedonas, etiam per Thessalos Peneus excurrit. Ante Axium Thessalonice est. Inter utrunque Cassandria, Cydna, Aloros, Derris: a Pe neo, Sepia Coronia, Melibora, stanea,pares ad fama nisi quod Philo Aletes alumnus Meliboeam assuminat. Terrae interiores claris locorum nominibus insignes , pene nihil ignobile ferunt. Hinc non longe est Obmpus,hic Pelion,hic Ossa,montes gigantum fabula belloque memorati b c musarumparens domusique, Pieria b c nouissime calcatum Graio Herculi selum altus Oetaeus hὶ acro nemore uobiha Tempe b;c Libethra, carminumque fontes obiacet. Tu iam uasteo multum prominens Graecia , dum My thoum pelaguου attingat, a lepte trione in meridiem uesilao

quasol oritur,Aegaeis qua occidit, Ioniis futilibus obiacet: acproxime stariosa est Hestas nomine grandi fonte pro

cessit mox mari utros, Ionio magμ,latera eiuό intra-

te,donec quinque millia passeum pateat, media fermeprole inciditur. Deinde rursum terris huc se illac , uerum in Ionium mare magis expandentibusprogressi ue in altum, non tam lata quam coeperat, inges tamen iterum Crquas peninsiuia extenditur, uocaturque Peloponneses , obfinru promotoria, queis ut fibris littora eius incisa seunt: simul quod tenui tramite in latus essenditur,platani folios missima. In Macedonia prima est Thessalia, deinde Magnesia, Phthiotis in Graecia, Doris, Locris, Phocis , Boeotis, Atti Megaris sed omnium Attis clarissima. In Peloponnes, Argolis,Laconice, Messenia, Achaia, Elis , Arcadia: ultra, Aetolia, Acarnania, Epiros usique in Adriam. De locis,

44쪽

38 POMP. MELAE DE SIT V ORB.

atque urbibus,quae mare non abluit, haec maxime memoranda sunt in Thessalia, Larissis,aliquando Iolcos in Magnesia, Antronia in Phthiotide,Phthia in Doride, Pindas, oe iuxta situ Erineon in Locride, nos Calliaros: in Phocide, Delphi Gr mos Parnaseus, Apollinisfanu atq;

oraculum an Boeotia,Thebae, Cythaeronfabulis carminib/ sis celeberrimus in Attide, Eleusin Cereri consecrata, ' clariores, quam ut indicari egeant, Athenae in Megaride, unde re oni nomen est, Megara. At in Argolide, Argos CT M cenae, templum Iunonis, uetustate G religione percelebre Laconide, Terapne , Lacedaemon, Amri

mos Taragetus in Messenia, Messene G Methone in Achaia atq; Elide quondam Pisae Oenomai, Elis oe numen δε- lubrumque Olympi, Iouis, certamine omnico, singularisanctitate,ipso quidem tamen simulachro , quod Phidiae opus est, maxime nobile. Arcadiam Peloponnesiacae getes undique incingunt. In ea sunt urbes, Psopbi Tenea, Orchomenon montes,Pholoe , Cyllemus, PartheniuN,M natus flumina,Er manibus, Gr Ladon. In Aetolia Naupacto in Acarnania Stratos, oppida : in Epiro , Dodonaei

Iouis templum , fons ideo sacer, quod cum sit figidus,

immersa acti sicut caeteri extinguat, ubi me igne pro cui admouentur,accendit. At cum littora leguntur, apro montorto Sepiadester demetriam GT Boion,Phtheleon GrEchinon ad Pagaseumsinum cursus est. Ille urbem Pagasam amplexu amnem Sperchion accipit: γ quia Mivae Colchi la petentes inde Argo nauem soluere memoriatur. Ab eo ad Sun/um tendentibus illapraenam landa, Malia cru Opuntius grandessimus , oe in his caesorum etiam

Laconum

45쪽

LIB. II. 39 Laconum trophaea,Thermonia, inoes , Scarphia , Cnemides, Alope, Anthedon,La mna: Aulis Agamemnoniae, Graiorumque classis in Troiam coiurantium statio. Ma rathon magnarum multarumq; uirtutum testis, iam inde a Thesto Persam maxima clade pernotus. RhamnuΥ par

ua , illustris tamen, quod in ea fanum est Amphiarai ,

Phidiaca Nemesis. Toricos, m Brauron olim urbes, iam tantum nomina Suniumpromontorium est nitque id littus Hedados,quo e latia orientem. Inde ad meridiem

terra conuertitur usique ad Megaram. Atticae, ut modo latere,ita nunc ston tepelago adiacens Ibi est P aeus Athe niensium portuN. Syroniasaxa,seuo quondam Syronis hostilio ,etiam nuc infamia. Megarensium tractus vlhmo attingit hoc illi cognomen est, quia quinque missium stario Aegaeum mare ab Ionio Aubmouem,angusto tramite Heu lai Peloponneson annectit. In eo est oppidum Cenchreae fa num Neptuni, ludi, quos Immicos uocant,celebres. Corinthos, olim clara opibus ,post clade notior , nunc Romana colonia , exsumma arce, quam Acrocorinthon appellant, maria utraque contuens. Peloponesi oram scut diximus sinus oe promontoria lacerant ab oriente, Bucephalos Chesonesus, Sylleo ad meridie, Male Taenaros, Acritas, Ichthys ad uesterum, Chelonales,m Araxos. Habitat

ab Ilithmo ad Sylleon Epidauri , Aestulapii templo inci

thoe Troerent , de focietatis Atticae illustres. Portus Saronicinio Schenitagoe Pagonus. Oppida autem Epidauru , m Troe ebo Hermiona his littoribus apposita sunt Inter Sculleo m Malea Argolicus, inter hanc m Taena ron Laconism hinc ad Acritam Asinaeus, inde ad IAthyn

46쪽

o PUM P. MELAE DE SITU ORB. C pari ius. In Argolicoseunt noti amnes Erasinus , atque Inachuου, o notu oppidum Lerne in Laconico Gythius, σEurothas: in ipso Taenaro Neptuni templum, specus,

illi quem inponto Acherusium diximus , facie σ fabula similis in Asinaeo me Pami sum, in C parissio Alpheus. nomen dedere urbes in liuore sitae bino C parissus , istino Asine. Messens bique terras colunt spelago P

los adiacet. Cyllene, Cassipoli patrae oram agam tenen inquam Chelonales,m Araxos excurrutfed Cyllene, quod Mercurium ibi natum arbitrantur, insignis. Rhion deinde

maris id amen est anguste oe uela elo lacus ore fe-quenti incides inter Aetolos, oe Peloponnesiacos usique ad Immon irrumpit. In eo adsteptentrionem spectare littora incessit. In his est Aegio, Aegira, Oluros,oe Sic on:

at in aduersis Pagae, Creuses, Antic ra,Oeanthia, Cyrrha, oe notior alluanto nomine Candon , Euenos. Extra Rhion. in Acarnania maxime clara seunt oppidum Leucas,

fumen Achelous. In Epiro nihil Ambracios nu nobilius est:

facit sinus qui angustis faucibus, m quae minus millo

sibuspateant grande pelagus admittit faciunt urbes quae assidunt, Actium, Argi Amphilochis, Ambracia , Aeacidarum regia Dr sque. Butroton ultra est. deinde Ceraunii montes,abjsflexus in Adriam . hoc mare magno secessubitorum acceptum, o uaste quidem in latitudinem pates, qua penetrat tamen uastius,Issyricis usique Tergestum; tera Gasticis, Italisis gentibus cingitur. Parthini, m D freta, prima eius tenet , sequentia paulatim Encheliae, Phaeaces deindesunt quosproprie Illyricos uocat:tum D

rei, oe Liburni ria. urbium prima est Oricum Mecu

47쪽

da orrhachium, adamnos ante erat, Romam nomen mutauere, quia uelut in damnum ituris, omen id usum est. Vis sunt Apollonia, Salona, Iadera, rona,Tragurium inus Polaticus, Pola, quonda a Colchis usserui habitata in quantum res transeunt nunc Romana colonia. Amnes autem Aeaό m Nar, oe Danubius , qui iam

didius est Mersed Aeas secundum Apolloniam , Nar inter reos m Liburnos, per seros per emittitur. Tergestum intimo in sinu Adriae tum Mit Itbricum.

Italia. Cap. ΙΗΙ. E Italia magis, quia ordo exigit, quam quia mo arieget auca dicentum. nota siunt omnia. Ab Alpibus incipit in altum excedere,atque ut procedit, mediam se perpetuo vemni montis iugo attollens,inter Adriaticum σTbuscum,me ut aliter eadem appellantur inter Supersi mare Inferum excurrit , diu solida. Verum ubi longe abit, in duo cornua sicinditur , resticisque altero Siculum pelagus,altero Ioniu, tota angusta, cir alicubi multo quam unde coepit angustior. Interiora eius aliae aliaeque gentes habitant. Sinistraparte Carni m Veneti colunt Togatam Galliam. Tum Italici populi, Picentes, Frentani, Dauni,

puli, Calabri, Salentini. Ad dextram sent sub A ibus

Ligures, sub Apenino Hetruria. Post Latium Volsci, Campani, oeseuper Lucania Brutij. Vrbium quae procul a mari habitantur opulentissim unt, adsinistram Patauium Antenoris, Mutina oe Bononia Romanorum coloniae: ad dextram, Capua a Thusicis, m Roma quodam apastoribus condita nunc pro materia dicatur, alterum opus. At in oris proxima est a Tergeste Cocordia. Interfuit Tima- F

48쪽

uus, nouem capitibus exurgens, ostio emissus. Deinde Natis non longe a mari intem attingit Aquileia ultra est Almnu. Superiora late occupat littora Padus: nanque ab imis radicibus Vesuli motis exortus,paruise primum fontibus colligit, in aliquatenus exilis ac macer: mox aliis amnibus adeo augescit atque alitur, use perseptem adpo

fremum ostia effundat. Vnum de ijs magnum Padu appellant inde tam cituSprosilit,ut disicusiis furitibus diu quale

emisit unda agat uumque etiam in mari alueusteruet, δε- nec eum ex aduerso littore Istriae eodem impetu profluens, Ner amnis excipiat. Hac reper ea loca nauigantibus, qua utrinq; amnes eunt, inter marinas aquas dulcium haustus est. A Pado ad Anconam transiitur Rauenna, Ariminum, Pisurum, Fanestris colonia, umen Metaurus, atque Esis,

o illa in angusto illorum duoru promontoriorum ex di uerso coeum tu, inferi cubiti imagineste des,ac ideo a GrajsAAL Ancona,inter Gallicas Italica que getes quasitermi

nuου interest. Hanc en praegressos Piceni littora excipiut, in quibus Numana, Potelia, Claterna, Cupra urbes: castella autem, Firmum, Adria, Truentum:id a fluuio, qui praeteri nomen est. Ab eo Senogallia maritima,ad Aterni minis ostia. Vrbes Bucara m Histonium. Dauni astem Tifernum amnem, Cliterniam, Lucrinu, Theanum, oppida, montemque Garganum. Sinus est continuo Apulo littore

incin tuae, nomine Vriari morious stac tolleras asser a cessu. Extra, punium, ue ut Grai, dixere, Sinus, oesumen quod Canusium attingens, Aufidu appellat. Post Ba-τiu, Egnatia, Ennio ciue nobiles Rudiae oe in Calabria Brundus , Valetiu, Lupiae,Hνδεα mons, tum Saletini

49쪽

LIB. II. 43 campi, Saletina littora, oe urbs Graia Cassipolis. Huc que Adria , bucinq; Italiae Lim alterum pertinet. Frons

ejus in duo quidemst cornua sicut supra diximus sicindit

Creterum mare, quod inter utraq; admisit, tenuibuNpromotoris emetiterums distinguens, non uno margine circuit,

nec diffusium pates, ,sed persinus recipit. Primus Tarentinus dicitur interpromontoria Salen oe Lacimu,in eo; sunt Tarentus, Metapontum,Heraclea, Croto, Turiu. Se

cudus Systaceus,interpromontoria Lacinium, oe Zeph riu,in quo est Petilia, Corcinu, Syllaceum, Miserae. Tertius inter Zephyrium oe Brutium, Cosilinum , CaulomaLocrosique circudat. In Brutio seunt, Columna regia, Rheg u, Scylla,Taurianum,m Metaurum. Hinc in Tusicum mare deflexus est, oe eiusdem terrae latus alterum Terina, Hippo nunc Vibon, Temese, Clampetia, Blanda , Buxentum, Velia, Palinurus,olim Phrmi, gubernatoris, nunc loci nomen Paestanus sinus, Paestum oppidum, Silarus amnis, Pracentia, Petra, quas Sirenes habitavere. Mineruae promotorium, ima Lucaniae loca sinus Puteolann , Surrentum, Herculaneum,Vesuvij montis sectus , Popeii , Neapoli Puteoli. lacus Lucrinus m Auernus, Baiae, Missenum , id nunc loci aliquando Ph gii militis nomen: Cumae,Linter num,Vulturnus amni Vulturnum oppidum, amoena Capaniae littora, Sinuessa, Liris, Minturnae, Formia, Fundi, Tarracina,Circes domus, aliquando Circeii, tium , A- rodisium,Ardea,Lauretum. Ostia citra Taberim in hoc later uni lira i,Anio, strum nouum, Graviscae, Cossa , Telamon, Populonia, Cecina, Pisae, Hetrusica ,σloca oe nomina. Deinde Luna, Ligurum m Liguria,

50쪽

POMP. MELAE DE SITU ORB. Genua, Sabbatia, o Albigaunum . Tum Paulon, Varum mina,utraque ab Alpibus delapsa sed Varum, quia Italiam Mit Aliquanto notius. Alpes ipsis ab ijs littoribus longe lateque diffusis , primo ad septentrionem ma

gnogradu excurrunt: deinde ubi Germaniam attigerunt,

uerseo impetu in orientem abeunt , direptrique populis immanibus, que in Thraciampenetrant. Gallia Narbonensis. CV. V. Allia Lemano lacu , oe Gebennicis montibus in duo M latera diuisit,ars altero Thusicum pelagus attingens, altero oceanum hinc a Varo,illinc a Rheno ad Pyrenaeum que promittitur. Pars nostro mari apposita fuit aliqua-do Braccata, nunc Narbonensis magis culta, oe magis consita deoque etiam laetior Irbium quas habet opulentissimaesiunt,Vasio Vocontiorum, Vienna Allobrogum,Auenio uam,Arecomicorum Nemaustus , Tolossi Tectosagum,

Secudanorum Arausio, Sextanorum Arelatae, Septumanorumque Blitera. Sed antestat omneis Atacinorum, De Cumanorumq; colonia, unde olim iis terris auxilium fuit: nunc γ nome , m decus est Martius Narbo. In bitoribus aliquot sunt cum aliquibus nominibus loca caterum rara

urbes, quia rari portuου, momnis plaga Austro atq; Astico exposita est Nicea tangit Alpes, tangit oppidu Deceatum, tangit Antipolis: deinde forum Iuli, O lauianorum colonia,tunos Athenopolis,m Olbia, Glanon m Citharistes , o Hahcidon Massiliensium portus , oe in eo ipsa Massilia. Haec a Phoceis oriunda, oe olim inter aste Spo sta, nunc ut pacatis,ita di missimis tame uicina geldms. Mirum quam facile σ tunc stilem alienam ceperit , σ