장음표시 사용
31쪽
Liber Primus. 9Solis corpus longe propius nos esse, quam quatum ab an ' so erti quis lariptum sit it aut in ipsa deferentis corpulentiato ii iiii a cum mutasse videatur.' nde eli ajcripta inquit Scali scaligero, ger) ongi' 'vel ipsi Auctores uticis ni coligandi. Sermonem vero hunc de motu terrae totius, secundum sui naturam, qua a summo pilice donata ab initio suit, iuxt i quam stabilis omnino est, prorsus l. immobilis, liccilla I latonis opi . to etiam aliter sentire vel co Oelini viceatur intellige te oportet, non de peciali, secundum aliquas tantum partes, violento,ac praeter naturali, quo terram interdum, Ontes e consueto loco dimoueri violentia terri motuum, de procelloio Ventorum turbure,exti istori , infra adducendi, 'abunde constabit, velut e Seneca testimonio in Qtiaest. Natur ubi tradit, terrae motus terram ab ursino mouerellana subrigere,valles aperire, in summa mille mi acula edere Hlioquin etenim terra immobilitate gaudet S c con Terra in m tra, caelestes orbes una cum stellis iugi perenni l .motu circumuoluuntur prout communi cst Peripateticorum bes perpetuis Astrologorum opinio et de Calo cap. i . at ut , 'i' etiam Sacra pagina confirmant. Neque enim hinc propterea nascitur, quod Caelum sit ignobilius icta a, ut aliqui perperam censent hoc ipso argumento Praestanti iis habetur cessare a motu a Xmae locali, quam moueri, excellentiori corpori nobilior competit status; sed terra moles perpetuo quiescit, Gaetum irrequieta vertigiti circumagitur Ergo terra excellentioris est notae, Caelum deterioris. Proculus solutione non defuere viri grauissimi qui Caelo quietem dederes, arbitrantes sola in eo astra circumserri, ut Eusebius Emissenus, Procopius argus ad .cas Genes Op η'0ζ0rsi,
Iustinus Mart. respondens ad 93. quaest. Orthod. est mul Quies E' ri quibus fauere quoque videt L D. August. lib. a. de Ge s dat ira in nc ad lit. cap. 4. aliae pariter opinio antiquissima fuit,cum id ea mentionem faciat Lucretius lib. 1. de Nat. - -' 'Est etiam quoque , utipossis Caelum omne manere Eadem traiii. Insatione, tamen cum lucidas aferantur . -pud Lit
32쪽
Et Laertius dicit, astrorum motus nihil obstare, cum fiant ex Caeli totius vertigine, aut eo stante, 'uiescente , eorumdem vertigo fiat ex ea, quae ab initio in origine Mundi ei attributa in imposita est ad ortum Solis, necessitate , deinde ex eo, quod calor ignis semper ad loca coniunctariusdem con confluxerit Attamen cum maiorem habeat probabilita-ψ - φ' tem sententia Aristotelici, instrologica, ficro etiam atque diuino corroborata eloquio , quae statuit caelestes or-
*φ' bes una cum astris circumuolutiquar astra vanum est putare Caelo non es e infixa sed aeri incumbere,qui ea perinde sustineat,ut volucres allata ad argumentum responsio contemnenda, quippe quae si validam vim haberet, non minus, Q ης iij de stellis,quam de uniuerso caelesti orbe concludet et. Quare respondeatur, tametsi quiete frui, caeteris paribus, praestantius, expetibiliusq. sit, quam locali motu cicri nihilominus aliquam dari lationem suadam quiete excellentiorem , uti latio Caeli immobilitate terrae , chin alias ob causas , tum quia caelestium orbium circumactio est medium cuius ope , ac interuentu Mundo exhibetur quadripartita anni varietas,sicut dierum,noctium q. vicissitudo,ut sic caelestium corporum influxus subiectis corporibus commode, apteq. dispensentur. Sed his omissis , ad rem intermis. sam stylus vertendus est. Per motum itaq ego hoc in loco non simpliciter localiter factum motum accipio Ad
concutientem, aut conquassantem, de quo intelligi voluit Aristo t. a. Meteor dum quoddam terrae motus genus tremori simile esse dicis ubi tremorem sumit pro illo motu, qui fit in horrore,atque rigore,non autem pro tremo -
2.. . re proprie dici ,&apud Medicos usitato tracta scilicet
limus '. metaphora a nonnullis febricitantibus, in quibus utrum-munt, lar que simul apparet, ac persentitur, id l. non quia terra, uti
animal laborare febri possit , quae quorundam sui opinio
quam consutat Seneca in Quaest.Natur sed similitudine quadam,cuius gratia res dilucidior efiicitur, ut cernitur in
ijs , qui tertianis intermittentibus,d vere exquisitis mancipati
33쪽
LiIer Primus. I Icipati sunt aliquando tamen etiam continuis, sed obscurius, silc uid quotidianis, quartanis quarum inuadente
parOxysmo, minabra eorum ita contremiscunt, ' aestuant, ob acres tum inlinores, tum vapores violenter motos,
per sensu exquisito praeditas particulas impetuose vagantes, quos effugies calor in intima usque adeo sese insinuat, ut Xtrema partes frigidae aliquo tempore maneant, carnes i. vRa,ad pectoris situm praecipue, igniti inflar Sulphuris, praecalidae exhalationis incendentes, ut motum concussuum,&flagrantiam .perinde ac Vesuuius nunc, illo accessionis tempore lati rationabiliter dici possint. Vbi pro dit' r gor; pterea animaduertione dignum censeo, per rigorem , me. 'ca dis non frigus, non algorem, qui a natura rigoris non secludi illiina. tur, intelligere, sed, ut nuper dicebam, motum valde tremulum, secundum aliam rigoris conditionem, quae est inae qualis agitatio, ac concussio totius corporis , iuxta Galenimentem lib. de tremore, palp. c. similitudine illius, quoiuicti sebrientes ad modii in conquassantur, cum indicibili persaepe dentium, tremulae j vocis stridore, non ablum limodo ab eo, quo fera ventorum vis tametsi externa causa, atque diuersi, et r. magis accommodata rigori, a quo corpus non febricitat, veteribus Medicis ob summam iiii Rictor citrigalitatem incognito, qui J auctore Gal. s. de Sympl. caus 'i
horroris cuiusdam potius sensum,aui,si rigoris,certe quam cis cur esset minimum praesesert horrorem nobis incutere solet,atque Qgnuu . tremorem, secundum hanc Lucretissententiam lib. 6 de Nata Frigus uti no ros penitus quum veni in artus Concutit, inuitos co ens tremere, atque moveri. Qui de rigore assertio,iuxta Galeni doctrinam,meam i in Hippocratistentionem, corroboratur etiam Hipp. testimonio lib. .de xiiii 'oniuaa
Morbis,ubi violetam acrium humor ima in partem aliquam o' airruptionem, vehementem dissidentium inter se humo i euium Azrum impetum, cum totius corporis concussu rigoris origi , -
34쪽
in quibus ab acrium succorii reliumatismo affuturum iamiam est aut extrinsecum erysipelas ad cutaneas parte brachiorum, crurumve, aut si trinsecum, vel ad pulmones,Vel ad membranam succingentem costas , quae Graeci pleurae dicuntur inde Pleuritidi nomen , non a membrana ipsa , quae alio nomine apud eos donata est Ad differentiam al-Σ eri u febris Epialce Graecis appellatin qua detenti semper .hi ut steti eodem i. momento frigus sentiuntiatque calorem, vi-
calent. ire id causante pituita diuersina o de alterata, cuius portio,pΗtredinis expers, algida remanens, sensum inuehit frigiditatis,pars ero putrefacta calorem concipit extraneum,qui aegris non exiguus impertitur. Ideo cum hac magis fortas se congruit Aetna , quam Vesuuius tametsi enim nivibus interdum riget,ut Capacius ait,mo nihilominus dissoluu-tur, quod item his diebus in eo tot flammas euomente suit In Aetna a animaduersum,velut 2 o. die Ianuaris.&44.Februari Nam de illo ita legitur tDum mea continuis vruntur scera flammis
Vruntur cano caetera membra gelu.
Eodem siquidem tempore,quo ab intestino igne comburitur, glaciata nive forinsecus ei assidue incubante congela -
istu tur; De quo propterea, post Pindarum in Pythijs, Solinus 4 4 Polys, cap. s. ad hunc modum loquitur. In illaseruems
naturae pervicacia mixtas ignibus nities proger , ct hcΘtoasis exundet incendi; s,apicis anitie perpetua brumalem detine aciem. Itaq inuicta in troque violentia nec calo rigore mitigatur, neefrigus calore dis oluitur Praesertim sisera foret Aristotelis assertio a 7. Sect. Probi a. quod j a Epi-l stbre interiora caleant,exteriora frigeant; nam ise eli,' ni agi Veritati congruum censetur contrarium ab Auiccn- Avicenne in a traditum me sileam, quod Epiata Aristoteles,id Medi-
35쪽
Non inepta sane est comparatio. Qitibus haec, et Altera libri addita legere ne graueris, benigne Lector Inscriptio librilium erat V αν baos in ordinem descriptum , late i.
planatum, quae cum nonni: llis doctis, ac ingeniosis amicis o hyminime arriserit,' tacd titulis operum ea inesthiis debcat, It perspicue ictu j. oculi Lee toris menti deam eorum,quae intus agitantur, repraesentet, perinde ac in fronte, di facie saepenumero alii animorum motus, tanquam in speculo cernuntur idcirco mutata me fuit; sed ne indicta causa Auctoris seu in eorum sententiam descendisse idear, rationes, quae ad
huiusmodi titulum super laribendum me impellebant, hae
sint numero tres. Prima,quia veteres Ethnici Romani, qui ut Dio est auctor tempore alterius incendi ciusdem montis, Tito imperante Vespasiano, cuius violentia Romam
usque nunc vero jummi Dei beneficio,ne signum quidem perlata etiam fuit, Chaos ipsi'iiodammodo istius nodi calum appellasse visi sunt, dum ius impctu, tantorum l. accidentium acerbitate cuncta in Chaos redigi, Solem in terram cadere, hanc in Caelum ascendereri nec-mon rerum innuim ac clementorum indicibilem sinchesm, e Xtremam l. rilinam, cuiustraodi crit in supremo niuersalis Iudici die, fieri,aut instare existimabant ita si quidem: hodie non modo motis accolae, Nolani l. perquam vicini, sed etiam inclyta ac famosissima Neapolitanorum Vrbs,que se circiter milliarior.spatio interiecto A esuuio litans est, ex tot tristibus , horrendis l. cuentis, tametsi cum traditione, tum maiori adhuc certitudine, quam visus raestat, originem eorum agnoscerent nihilo miniis, viiij ea litanolent hontines, ac vere Christiani,supremum totius Mun- p - finem, quo cuncta igne soluentur, uti impcia dcntem , naiam afuturium pertimescebant. Secunda, quia dictum obseruo Chaos apud Graecos aBM,sundo, quod steri su chaos undesio,idest, oras bis cuncitorum elementorum. Quippe ob id 'quam apte praetcns conflagrati , ac terrae motio Vesuvij montis Chaos nuncupetur, iudicium fieri poterit ex totcius
36쪽
eius confusis euentibus . conturbatis undequaque in eo elemetis omnibus,dum e suis intimioribus latebris, profundis visceribus igneos globos, fulgetras,ardetium aquarum flumina, cineres, arenas, ingentiaq. saxa, denique post mugitus varios, ac fremitus, tonitrua, bombardarum more, eructat, ac Vibrat Tertia, quoniam, ut antiqui illi vocabant Chaos,materiam Caeli terrae confiisam,atque Ide quid es informem, quam primo ex nihilo factam esse dicebant, set antiquis, de qua postmodum omnia sigillatim per species variasiormasq. proprias prodijsse putabant ita nunc ego omnem congeriem eventuum, qui in Vesuuio, proesentis casus occasione,confusim accidui,dirimere studeo,singulis ecpem mixto aceruo seiunctis, in ordinem i. descriptis, in suas causas,atque principia redactis,ut ex Chao ordo nascatur. Haesens su Verumtamen, his posthabitis rationibus,hanc alteram In-Pς istyyp i scriptionem amplecti decreui, quia mei argumenti vim, aci se ' ' totius operis naturam magis exprimit,& Vesuuiano Incendio, a quo velut notabiliori, iunctis, prae terrore, damnisq. illatis, magis conspicuo, sumenda est denominatio, magnopere congruiti, Inscriptio enim cuiusumque libri Olimpiodo mitur ἀ partepraedominante in Tractat , ut inquit olim .hobesita piodorus ibi Meteo)ron titulum tuetur aduersiis nonnul-
os , qui contra censebant, eo quod Liber ille non solum de passionibus tractat , quae fiunt in sublimi, sed etiam de
multis alijs, quae generantur infra terram, ut metalla sunt, ac terrae motus; & circa terram, velut salsedo, glacies,&c.
Et hic finis primo Capitulo. Idultiplex Vesuuimontis Nomenclatur ac Etymolo
gia I primo de duplici Temperamento iuxta Hipp.
GaI mentem , ibi etiam Fernelius defenditur Dubium tollitur e Galem merbisΣossim pervicaciam
37쪽
Liber Primus . II praesens I e tu i stilus conuoncit, P erm tio , qua b e euum uium nomine ac lic' singuit, sicut ab ragraui imo, ιιm Auctorum de or
ῖ EN AD MODA M Hippocrates a prin Hipp. locire cipio libri de Locis in honi. si non poti iis - ὸ ui Q ς, Herophiliis auctor est scriptis mandauit.
Vatar.3 pri1rcipium est in Arte IIedica; seu .ria iam intelligat de structura locorum, partiumue nostri corporis , quarum anatomes dignotio perquam necessaria est ad diagnosin, prognosin, curationem, seu de temperamento Omnium uniuersim, aut speciatim singulorum hominum , de cuius agnitionis praestantia cum ipse in Epidemiis, de alibi, tum Galenus verba faciens . Methodicap.7.dicit: Ego i cui que priuatim naturam exploratam ad υnguem holerem, utique quale uisse Aesculapium mente concipio,talem me esse putarem, tantiti est in medicina factitanda monacti, perspectam habere indiuidui, cuius a Cognitionis letudo regitur,curaturue, tam peraturam, cognitum Om h ne,quod ei naturaliter inditum est. Unde idem sciatenus ab estuas. initio Libelli πιαι , ων Omnia iri it quaesunt in medendo, opum habent id quod natura es con fitutum. Non est autem in hoc loco inquirendum, de quonam temperamento Duplicis tempraesens sermo intelligendus sit, nempe an de uxO, Vivo i 4 'cant, J habituali partium solidarum, quod in proportione caloris implantati,&humidi primigenij conlistit, in quo Galenus ipse vel essentiam animae ponit in lib. Quod animimor cap. 3. vel quid esse ait complens propriam solidarum particularum substantiam,v I. de lupa r. cap. 9. Vel denique quod cum Hippocrate naturam, habitum cor poris appellata a.de rat .vict.in acut.comim-7. Quod tem
38쪽
De quo temperameto intelligedae sint definitiones Averrois SI Fernelij. Idem quomodo delenden
risimus interpretatus a Celso. Temperame- tum Vagum,
peramet genus illud esse reor, quod Fernelius desinit concentum mixtionis, siue primarum qualitatum harmoniam, velut ante eum Averro es non incogrue sormam mixti definiuit , eo quod sit finis, seu persectio mixtionis, cum semper clementa misceantur, ut inde crasis emergat de quo quidem temperamento si Fernelius loquitur, quando nec annorum, nec aetatis cursu mutationem siti bire tradit de Temper. 4.& II non est ita arguendus,prout aliiviri celeberrimi existimarimi, quia fixum cum sit,& habituatum, dissicile admodum mutari potest, iuxta Arist. dcustrinam in Praedic Qtiasit. Ideo namq. omnes fac contemnere alterationes videtur, quae ei possunt ab extrinsecis occasionibus euenire, licet tandem, post diuturnas actiones, reactiones, euidenter ipsum patiatur, ea videlicet ratione , qua Ferreus a duo consumisu annulus D Ἀωduro in silice aliquam denique notam a molli gutta imprimi videmus: De quo sertasse temperameto intelligi voluit Hipp. Seiu. a. Aphotaro. Qibus iuuenibus os fores aluus,dis senescentibus contrahitur; Et quibus in adolescen-ilafuit a tricta, eqfeta aetate luitur. Quem interpretans Celsus lib. I. cap .ait Gibus iuuenibus uxit altius, p&runque insenectute contrahitur quibus in adolescentiastiit Uricta ,saepe in senectute soluitur Melior est autem in iuuenes sor , in ne frictior . O dii dicat Hippocrates, quod natura hominis eiusdem non est semper una δε eadem An vero de alio temperament0, quod assidue ab aere, cibo, potu q. conssimilibus permutatur,4 in dies, ne dicam,momenta, variabile esse constat quod a Galeno sub dispositionis potius corporis appellatione comprehcditur, in spirituum,& humorum omnium fluYili substantia instabilem sedem habens Maecentis l. obnoxium varietatibus nihil nquam,vel parum refert, utrum de hac,vel illa temperatura tam Hippocrates,quam Galenus intelligatur, quamuis ambo fortasse inagis de secuda, quam de prima loquantur. quoniam haec ad Physiiologiam pertine illa vero M
39쪽
Liber Primus i pis ad Pathologiam , vel sermonem de morbis, de qitibus ibidem illi verba faciunt Ita ego a simili ut aiunt pretium me facturum operae iudico, si de commotione, Uagrantia montis esuuii, quae ambo sunt grauissimorum instar morborum, Maccidentium, quae hominibus identidem eueniunt, hac in Exercitatione mentionem habiturus, initium duxero ab enarratione naturς eiusdem montis,&partium eius, in quibus facta est hoc in praesenti Incendio mutatio magna; quippe ea penetrata,non ardua admodum res erit, singula, vel phira potiora, quae cum anteactis saeculis,tum hodie accidisse constat, ad pensum vocare,inci .propria referre principia. Quoniam igitur duplex in unaquaque re expendi natu Duplex in ira solet tam a Philosophis, quam Medicis altera, quae no E p uiti
minis dicitur,& ad solam pertinet nomenclaturam altera, tui a Nomi quae substantia est, ad intimam rei essentiam internosce η βi S
dam nos perducit. Idcirco Logicis, ac Iatro-physticis praeceptis admonitus, de varia, di multiplici Vesuui appellatione prius agam , mox vero de natura magis intimata magis q.esientiali placet enim sapientissina Epicteti dictum: Initium doc rinae nominis consideratio . Qua Platoni in is picteti di Cratylo illa est, quae, qualisia res sit,nobis aperit, Mosten QV m dit, quippe nominis cognitio ad rei agnitionem nos manu ducit; v i. Elench .assertumsiit ab Aristotele,quod quino Alteriunxi. minum vires ignorat, di se ipsos saepe numero, alios quo iiQt que fallant necnon inter Iurisconsultos recte pronunciatum a Baldo fuerit in L. Liberti. nu. 9. C. de Oper. iber Omo Baldi. nem scientiam a cognitione vocabulorum incipere. Mons itaque,de quo sermo,in extremis oris Campaniae' eluui deest, quam veteres sub Phlegraeis campis comprehendebat, si h lvulgo dictae, T rraci Laut ro , iucunditate, ac fertilitate tertilitas.
Caeli, soli nulli alteri regioni cedentis quam ideo antiqui dixere Summum Liberi patris cum Cerere certamen, auctore Plinio lib. 3. cap. . Merula autem 2 .par. lib. q. c. 2 S.
Paradisum Italiae vocat ab ea parte, qua Neapolis ad Orien tem
40쪽
tem spectat,positus,Nohaeq.vicinus, excelsus quidem,sed in hoc valde nimis superatus ab Aetna, alijsq. multis ignivo Montis celsi iis montibus, cum a radice ad summitatem quatuor solum nostra interiacere milliaria quida scribant, quae din)csio pa-
rites lib. . c. r. altitudinis montis Casi in
mi quibus dii Syria Antiochena, quem non ulli Synai csic existimat; nescio creditur tamen modo, an eiusmodi altitudo iuxta ascensionis lineam re cicam , ac perpendicularem, vel obliquam accipi debeat; lippe Vesuuius a sublimiori fastigio ad mare usque recto tramite vix M. passibus distare dicitur, cum q. Galenus triginta stadia, set quatuor millia passus a mari ad collis sum-
s init 'Vin intei esse scribit loco paulo infra adducendo, de
e olle aeei Stabiensi colle intelligit, quod cl. Plinius citato loco de Capienda. si dicit Ambitus ad cacumen xim. M.fasstium est,altitu'do per ire itim υ Galenus simpliciter tradit de mox an notat colle, no autem de Vesuuio,qui tamen olim celsior, quam hodie quippe etia post hodiernu tam motum, quam incedi sibi altero cacuminu depressor apparet, nec biceps ampluls,Vt alias, quonia qui ad Neapolim vergeabat ape , unde ab initio tot fulgura,& horrifica tonitrua vomebatur, cu tot cineribus, aquis, lapidibus ignitis, solo nunc iacet aequatus. Quare hodie multo minus veru est, quod Dio in Amplitudo alto scribit Hic olim quid ex omni parte parater excelsus cro b An plit aut e cius,totus l. ambitus a radicibus adbitu, Meir cacumen spatio iginti quatuor millia r. comprehendi tradi-cuitu tur. Cuius quidem nomenclatura no una est, sed multipleX,
Nomencia communiter Vero,passim q. Vesuuius nuncupatur ut fidem
yyy facit Galenus, qui de eo agens lib. 3. Veth. cap. 12 sic denomine esit:hem montemis veteres Romani in histori's, se afuit, qui nunc diligentiores fant,si sutilum nominant; Man-
bii, olim 6 et ij, post dc scriptionem oppidorum Pompeii hodie oppidilum hoc Scalati est. non Torre della Nuntiata antiquis opulentos in Herculeii vulgo, ni fallor, la Torre dei Greco sitbdidi Imminet his locis Vesuuius mons, sib. . Sed