장음표시 사용
221쪽
18. Materia deposita est ad transfluendum , hinc nullus sit potus calefaciens , inflammans, stimulans , sed omnia lenia & Ω-ponacea, quo optime faciunt clus mala, nam colon replere est Verum fomentum hepati, pancreati & spleni ad latera, hinc calore semper sit plenum, ne aliquid remanens scirrhum faciat , unde . dein oritur morbus, hypoci on-driacus & melancholicus. In hoc morbo hepatico sit dolor pulsans circa dratram partem, cavendum tantummodo ; ne ullum Diagus accedere possit, hepati, nec etiam calor nimiuS , qui materiam morbosam accendere posset. I. 9is. Si adsit dolor capitis, circa frontem, si oculi rubeant, & nasus dexter titilletur, &nonnunquam gutta sanguinis , tum fomenta; ex Lacte calido sunt applicanda, si non nimis fluat sanguis, tum decoctum ex Salsaparilla, Lactuca &c. sumendum, in hunc finem opti- madi sunt spongiae humetiatae fronti applicatae, ut faciebat Hippocrates , juvat & vapor aquae, calidae , si Haemorrhagia fiati nimia, tum illa est sistenda , nunquam hoc mihi fefellit se-queBS: N Vitrioli communis
Postea sumo mantilla vieta ex crassiori filo Belgiee servetien) inde facio turundaS conicasi ad crassitiem dimidiate digiti minoriS, ad lon gitudinem minimi digiti , & tunc flexili stylo
222쪽
2.22 H sititis. mum tu rundae circumtorice tubo plumbeo vel hoc plumaceolum calamo exceptum huic mi sturae, mensurando extrinsecus longitudinem nasi, tunc impono naribus sursum horigontali
ter juxta ductum palati pergendo, id est, parte
qua retinetur, intra manum paululum elevand6 'postquam jam ad illam altitudinem oculorum mensurata perventum est, verti debet internet versus medium nasi, ut tangat arteriolam sub Crysta Galli stillantem, deinde aeger clausis naribus exspuat, si nil sanguinis veniat , sanatio facta est, hac mixtura ilico Haemorrnagia sisti tur, tunc penna extrahitur , plumaceolum qsset relinquitur usque ad tertium & quartum diem, 'quod postea sponte a natura sparatur. Ili hac operatione tantum est cavendum, ne ad ossicula spongiosa etiam arteria llaedatur. f. 92o. Hoc facto sudores non uno momentato sunt movendi sed lente sustinendi, nee sanguis obruendus, ut per hos sudores exsiccetur, itaque non una vice magna copia diluentium
est adhibenda, sed coryus sensim replendum est diluentibus, abstergentibus, & aperientibus, s nimis fluat sanguis & sudor continuetus, ut determinem, dabo lenia sudorifera non calida, Diascordium Theriacalem Philonii , sed Π0uaquam, detur aqua cum Lactuca, ScorZOne Ia, Sonchio, Taraxaco, Tragopogone, Hie racio , Radicibus quinque Aperientibus, Fu'maria, vel similibus hepati, quasi propriis sapo naceis medicamentis, Coquentur & potentur ingenti copia , si materia dissiuat, ille morbus tollitur , nempe si febris adhuc adsit, aliter nimis serum est. f. 921. Si seger a morbo Acuto Ictero labo- Laverit , cum omnem materiam ex hepate Pl'
223쪽
vere debemus, hoc Vero factum esse scimus, si urina per tres dies non habuerit flavedinem, si oculus 'nec labia microscopio appareant flava, si excrementa naturaliter flava, si in motu paulo majori non sentiatur dolor ad hypochon -drium dextrum, tum nil materiae remansit, &salvus est aeger, si vero color flavus remansit,& pondus ientiat aeger tum aeger non est relinquendus, nam aliter abibit in scirrhum.
g. 922. Si in febre Acuta valida dolor inflammatorius, punctorius ardens ad locum hepatis& diaphragmatis ad sit, hypochondria dura extrorsum pressa , cutis flava, albedo ocul OIum: navescens, tum adest He patitis, tum cavenda
est suppuratio, hocque fit per venae sectionem , sed tamen hic nulla fieri potest revulsio, ut in pulmone, verum 'hoc nimiam vitae, vim infringit, postea per elysmata & fotus partes sunt emolliendae, hinc saponacea diluentia & putredini adversa - eonveniunt; Galenas notavit, quod si acutissimus dolor adsidi, tum saepe experitonaeo materia externe rUpta. deponitur,
quod si vero in medio hepatis haereat, tum do l0r est obtusus morbus prior; consideranda tunc est magnitudo symptomatum & degener tio functionum, quae, tunc in corpore sit, tum igitur vis vitae est minuenda, mittatur ergo sanguis, donec dolor non amplius urgeat, & febris dicunque sit remissa, secundo statim injiciatur clysma ex Tamarindis, Tararaco minutissime conciso in sero Eams recentis decocto, Vel in aqua pura, inde parabo clysma' ta & potum diluentem, qui etiam instar sapodinis absterget; hinc, veteres omnes ad plantas amaras lactescentes reourrunt, Cichorea, En divia, Taraxaca, recentia optima , magna Co
224쪽
pia non in 'rupis , sed, meris decoctis v. g. ra dices Graminis, Taraxaci sumantur ad partes aequale S nempe ad duas libras, ct coquantur in quantitate suffciente aquae purae, tum eo latura adhibetur pro potu ordinario. Tertio utatur epithematibus , fotibus &c, optimum
etiam est Nitrum Stibiatum, Stibium Diaphoretia cum vel Sal Polychrestum cum syrupo de En maria, de Cichoreo cum Rheo vel syrupo Equinque Radicibus Aperientibus. 6, 92 3. Omnes febres Autumnales inflammatoriae. malignae vomitum faciente S, Acutae fere
sic haerent; signa sanationis sunt, sex non fia-iva, sed cocta figurata, naturali colore & urina bona, oculi albi, hinc scitur abesse Icterus. Symplomata sunt gravitas , anhelatio dot tin loco &c. g. 924. Secunda Icteri species curatur , ut secunda Pleuritis, & per se est lethalis vel abiens in alium morbum; hinc maxime errant Practici Icterum nunc describentes & genera',
lem curam & universale medicamentum, unlis
laudat pulverem Martis, alter Camphoram cum Croco, tertius aliud speciscum, sed quilibet Icterus, quilibet ejus gradus aliam requirit cu
f. 92s. Bonum pus. Quia totum hepar constat textura vasculorum, hinc nata ibi suppu-xatio omnia illa. vasa corrodi & facit ichorem hepaticum, unde suppurationes hepatis tam pessimae sunt, nam non potest Iente procedere im flammatio, ut fieret, si ibi. adesset pinguedo, ut in multis aliis partibus; denique nunquamift suppuratio in magnis arteriis, sed in capillaribus, hepar quasi spongia sanguine tumet, quod ruptum est, sanguinem accipit, hinc potius fit
225쪽
materia ichorosae putrefacta, vel amara ut dicit Hippocrates) quam album pus. Putredo plerumque talis oritur, nisi inflammatio aliquando tantum fuerit in exteriori parte, hinc distinctio inflammationis oritur. in pase te media vel gibba; gibbam bonam dic t Galenus , at in media si1 facta sit suppuratio , funestus
erit exitus. Hoc vidi in moderate viventibus& lubricantibus , uti & in otiosis domice,
iis,g. 92.6. Praevidetur futura haec supputatio ex signis sequentibus. q. Omnis quippe inflammatio , quae stat, ne Cretrograditur , habet febrim violentam non pessimam, dolorem non summum sed increstet rem, si duret ultra triduum suppuratur, S. 927. Tum scimus suppurationem fieri , nec resold tibilem esse sperandam. I- Hepar enim est valde friabile & digiti conteri potest' dempta membrana exteriori &crepat in cadavere violenta motae exstincto. Vires tum deficiunt ut fortissimus quisque nullas vires habeat, tum jam nata est suppu
a. Tu more sub hypochondrio dextro sub eostis spurii S. . 3. Praeci pue si dolor remittat, de si tumor aepondus in loc . q. Nam homo , qui ulcus habet iii hepate eae debilissimus & valde sitit, vidi enim puerum ebibisse pintas una quaque hora, & debilem ad inmodum fuisse. f. sa8 Effectus suppurati hepatis sunt sequense
I. Substantia hepatis quasi sponte friabilis est, Iavera apostematis facile eroduntur, hinc tO
226쪽
tum hepar corrosivum corrumpitur tunc mem. brana hepatis, quae aliter tam tenuis est, si V
a. Aliquando per rupturam stillat pus in cavum abdominis, quod ibi accumulatum creat Asciten purulentum quem comitatur Tympanitis, tunc enim idem fit ac in Paraphrenitide, licet Icterus maneat, si abdomen post mortem aegri aperiatur, tum subcaeruleus apparet putrefactils liquor, ut aliquoties vidi. 3. Aliquando materia spostematica aperit oscula minima vasorum biliosorum ad ultimas radices, hinc transit in intestina per dumini communem, corrumpit omnia intestina, tum
ex Diarrhaea moritur aeger, & fit Dysenteria hepatical, haec est duplex, dum hepar pus sudimez purgare debet, si purget hancque bonam dejiciat materiam, sea si ille fluxus perpetuusso, malum est signum, nam hepar tum consumitur. l . Ab hac cacozhymia ichorosa creatur perpetua sitis, nam materies ichorosa tunc retro pellitur aliquando in sanguinem per periam ea
vani & fit febris Hectica pessima, priorque quam
si oriretur tantum pure, nam quod refluxit in sanguinem, est ichor pessimus, 'unde oritur Phthisis. Sic si abscessus externe rumpatur, sepe aegri sanantur, hoc saepius externe sit, ut se mel vidi in Pleuritico ; tubercula externe vidi orta, quibus ruptis magna puris deposita copia, aeger feliciter sanatus fuit, Galenus dicit ad gibbam exeso concreto fit sanatio.
929. Fit Tabes, id est, Atrophia, mamomus, exsiccatio totius corporis, Tabes lenta,
non tam cita , quam pulmonalis, laerica, id est , , flavi s
227쪽
flavi manent ad mortem usque, urina fere nigra; nam totus sanguis hac amurca inficitur; hinc TympaniteS , quia vapores horrendi elastici exeunte S, quasi Vento inflant abdomen, homines, qui per multos annos sunt flavit assiduo febricitant', nam cacochymia febrim naturalem producit, sitis sit intolerabilis ab humorum putredine; anxietas adest, quia sanguis per vasa hypochondriaca transire nequit. Tymparitide est tumor admodum elasticus sine materia haerente iri peritonaeo, tum in eum t morem pulsus sonum facit. In Praxi saepe contingit, ut aegri misere laborent morbo anomalo i& habeant Dysenterias, quae non sunt hepaticae, sed chylosae, quia bilis chylo se immiscere non potest. Vide 'falluvi de Radice : Chisaeinde viro tali morbo laborante , qui subito defecit & mortuus est. g. 93o. Nullam medelam. Nisi sint herbae recentes virides hepaticae dictae, antea recitatae se a fontes medicatae, si vires ferre possint, nam haec non agunt nisi per vim vitae, inde actuosa reddi debent, aliter aegrum suffocant; acidae blanda sunt optima, uti & fructus horaei. Haec I et eri species est lethalis & in .hac omnia nil juvant, quae aliis profuerunt. g. 93i. Collecto. Idem ac in Empye mate& Pleuritide, fiam hie Vomica depurari nequit. ciles est tumor abdominalium a materia Intus contenta distentus; est tumor abdominalis
instar utriculi in flati factus, & tunc si abdomen
Tympanitidem est morbus priori prior, hic enim Omnia vasa ventriculi, intestinorum Comprimuntur, & obstruuntur, & sic nutritio non
228쪽
fiet; Bol eas docuit, quod qua: dam sint edrinpora, Guae aerem generant, nempe sanguis &. alii humores praesertim si putrescant, di inde fit Γympanitis: materies tunc elasti a generatur a pure putrefacto, uti semper generatur ex materia putrida, tunc pondus non est majus caeteris partibus & venter percussu S resonat; Hanc vocavit Hippocrates Hydropem siccum. Drribilem. Omnia viscerae abdominasia, diam phragma & intestina eroduntur, corrumpuntur,& hoc accidit hominibus, qui pos: longum Icterum incidunt in Tympanitidem.
Mors. Nam omne corpus intra fluidum postum aequaliter praemitur in omni puncto, sic hic aer in abdomine premit omnia contenta χaer raterne reprimit, hinc in. prelo haerent vasa & intestina & ideo mors. Hic Icterus vix est sanabilis, in quo aegri tot annis manent,&quo cumcolluctantur . cum variiς symptomatibus, tandem extenuatis fit cutis. primo flava ,:tum viridis , dein atra;& postea aegri exstinguuntur; nec Apollo hic ipse remedium dabit, ni si ulcus mundetur, di pus eluatur, nil pro scitur, quod hic loci fieri non potest. 3. 932 Si ulcus adsit in hepate, pus sit quo
tidie tenuius, rarius, ultimo vascula . biliosa erodit, in ea se insinuat, fertur in speciem materiae ichorosae corruptae, hoc itinere facto, faetidum pus in intestinae delapsum sursum fertur, unde icterici totam vitam vomunt materiam biliosam; horti dissimam, sitis est magna ;:
aegri habent animam faetidissimam, ructumque cadaverosum, & quidquid assumunt, semper evomum, in id summae cida devoraverint, Ad inferiora si guat, fit Diarrhaea purulenta, a ris maneria intestis a erodit, oritur Diarrhaea colib
229쪽
qnativa, biliosa ichorosae; tales Diat rholci su*t
Icterici. sed haec Diarrbaea non ut Icterus curiiratur, sed haeret Vomica, quax se i in intestina evacuat, sic aegri consumuntur tali colli quatia vel sursum per vomitum vel deorsum per Diar. rhaeam & inde: cito exstinguuntur. Si tales vomitus, Cholerae vel Dysenteriae fiant, morbuς
brevi est leth lis , quod saepius vidi, oriebatur
morbus Acutus, qui terminabatur in I cterum . in quo omnibus, frustra tentatis Dysenteria & Tenesmus oriebatur, quem Compescere non poteram, & hac ratione hepar consumebatur, sic vidi quoque nonnullos male semper materiam foetidissimam deponere Coacto S, antequam vero han C posuerant, instar cadaveris olebant si tum darentur adstringentia, tum summa anxietas oriebatur, si vero nimius esset. profluXus,
tum summa debilitas ; hinc ille novus Icterus est maxime metuendus, nam si talia vomant vel dejiciant, quidquid agatis exstinguuntur miserrima morte, nam quidquid est sanguinis, illud se huc evacuat quovis momento stimulati cum summo dolore, parum subflavi deponunt, medelam viri capit, solum aliquid eff-ciunt acida& deviter salsa Diarrhaeam promo-Vent , hinc acida; meliora, vinum Rhenanum
cum pauxillo succi Citri, spiritus Salis Nitri,
sed omnia putredinem inhibentia pro potu tenui, & leni, ex oryza, Milio ., ex hordaeo sunt optima, nil plus no cet, quam pisces, Carnes,.-ae; & similia, nam statim in ventriculo pu trescunt, sed acida putredinem corrigunt & re
llatur, tu mi sanguis fit cacochymicus & putridus, si vero quid alieni sanguinem ingredia K 1 tur,
230쪽
tur, tum horremus, ut & hic fit, si tum nunc
dum moriantur aegri, tum novus Icterus ori tur, qui per multos anno S eX tenditur.
Mors oritur, quando scilicet ichorosa ficte: materies exesit fines vasorum in cerebro vel in cerebello, sed antequam hoc fiat, aegri labor verunt perpetuo Phthisi ichorosa ex hepate. f. 93 Hanc medelam jam ante clare exposui, hic morbus tamen aliquando in initio curatur, nempe si balneum praeparetur victu te nus, & aquis acidulis utatur aeger, & si sing lis diebus equo vehere sustinere posset, tunc adhibenda sunt ea, quae non sunt valde acria, sed aperientia v. g. Vinum Rhenanum cum succo Citri & aqua dilutum & copiose pota, tum hoc maxime prodes , deinde succi herbarum, ut Taragaci &c. item Aquae Spadanae hic multum prosunt
f. 93s. Si post inflammationem hepatis in
dextro hypochondrio nascatur tumor mollis,
cogitat Medicus hoc fieri ab hepate, pars gibbosa concrescit cum peritonaeo, quae vi respiram tionis pellitur extrorsum, tum affugit tumor, simulac hoc oritur, non repercutientia, sed
attrahentia, laxantia & emollientia sunt applicanda, v. g. farina Avenae in Lacte cocta ad finem ρ addendo butyri insul si aliquantulum, vel ex ipsis recentibus, Caepis assatis, floribus
fili haece &c. tum Melle, hoc cataplasma pornatur ad locum, interne vero maturantia danda sunt, si tum tuber album fiat prominens in aeutum apicem, tum in medio est pertundendum tum locus est inurendus lino crudo sui Hippocrates Voluit, putabat enim Scalpellum esse incertius , denique sensiim urebat, non