장음표시 사용
201쪽
Pleuritis. 2o Inatura vel arte suppuretur, debito tempore gau-
ῖμη, Haec omnia ex Hippocrate collegi, cum olim ejus magnum opus in classes redigerem. Hae e docent talem esse diathesin, .ut partes destrui debeant: Funestus & exitialis est morbus, respiratio admodum sit dissicilis, tussis modesta, strepitus id pectore, quod notat tantum sanguinis in arterias pulmonis venire, qui non transire potest in Venas, unde tunc pulmones strepunt; si sputa nulla vel perniciosa & naturali colore & consstentia valde recedentia uti sunt viridia, nigra, fulva, faetentia &α quae si se-gerrime prodeant, nec morbum levent, cito mortem annunciare solent; huc quoque spectat pulsus languidus, urina aque a maxime tincta, lingua arida livescens vel nigra, latus lividum, nigricans aut virescens, pulsus inaequalis, debibi lis , vel derepente remittens, quae omnia signa sunt pessima, alvi fluxus in Pleuritide salutaris est, at si sit faetidus non levans, ut hic descria. bitur in Pleuritide, est ichor putrefactus, gan Aramosus derasus per vasa hepatica, & in inte-hina depositus o Si Peripneumonia superveniat Pleuritidi ό,est malum symptoma , ut testatus
est Nippocrates in Aphorismis, In Italia, Hispa-
Mia&femidis regionibus magis advertitur, quod si sanguis ex corpore Pleuritico demptus accipiatursa fis puro, breyi .erit crustaceu S, coria Ceus, sed si sit ruherrimus vix coccineus, seger Certe
morietur ; quando hoc accidit, tum putant Itali &s Hispani commenta ses: hoc seri a nimio impetu&. fervore i annuinis , sed potius significat .ssti crassa ad locum inflammatum, sed tenuissi-
2 optima excerni, mala ad locum accumu--- qdrandiu hoci sustinere nequit, Si sputurn
202쪽
Θη . Phurit . bito supprimatur est fignum; nam
intr* paucum tempus aeger morietur, hyposta sis nigras furfurea est lethali S, nam notat gangraena parte, occupari; fi adsit nuxus alvi viti dis , est persimum signum, hoc fit, quando ma. teries biliosa sani inna adeo agitatur per nisum, ltunc primo abire potest in colorem viridem , vide denhamum de morbo 'pochonissaco circa lPomitam, in navi materiae 2iridis.
f. 893: Si sicca sit, ob, defectum virium est lethalis , lingua sicca &c. est signum lethale,
nam in hoc casu talis est externa pulmonsim lmembrana , qua aerem recipit. Pessima hie sint laudata Chemicorum remedia , nempe
Spiritus Theria ales, Vitae, Cornu Cervi, Sa. lles. Ammoniaci, liquor Cornu Cervi Succino ltas ,. qUae Omnia ab Hesmontio & quibusiain Chemicis Cori sanis laudantura f. 896. Chirurgi, ubi gangraenam metuunt, lhac ratione curam adhibent. Vide Aureliami l Severinum de Absceguum Natura . Fortibus 'emundantibus. Huc conducunt so
menta ex foliis. Scordis, Ruthae, Absynthii , Marrubii , Centaurii- minoris; Rorismarini , ex his fant fomenta & cataplasmata pectori inducenda, haec praeserti In coquantur in vino, &aceto addito sale quae caIide teneantur. Ope vasurum figulinorum concavitate sua reponen tium; co Avexitati corporis, hacque ratione 'io' an pen duas ' et 'tIes horaS: servetur perpetuo calidus Q U . 1 Diluentiis. Sumat aeger Wgι libram unam aquae cBm uncia una aceti cum Nitro. Hauriantur 'Nempe prius applicatur. deco
'ura. Scordii VI imperatoriare, Marrubii , At liariae,
203쪽
llum & antlsepticorum, praesertim si hae plantae in vino cum magna aquae copia diluto infundantur, & postea Melle eduleorentur, vel addatur Hordeum & Oxymel tantum, ut aeger aciditate non . offendatur, maxime hic conveniunt succi Citri & Limonum, sic extrinsecus parte disposita tentabu . materiam per sudorem expellere, hoc vidi in juvene, cui mens erat fana, mire juvisse, sed plerumque prius delirant
aut furunt.: f. 887. Rest ad inquirendum, quomodo Pleuis ritis transeati ita mortem , qui est exitus frequen
Pendebaut. Id est magnus ille dolor subito tollitur, haec sunt' signa jam imminentis gangraenae, hinc Medico est attendendum, ut recte suam sententiam ferat, nam aeger videtur se bene habere, corpus libere movere & mente constare ,' sed 'vix quadrans horae praeterficit quin aeger moritur'cum perturbationst amicorum & ignomina Medici, sit aegrum non esse in periculo dixerit ἔ. hinc in hoc casu ad pulsum bene est attendendum, si sit bonus, aeger sana bitur, sed si vacillans , deficiens quasi nimis velox cum frigore extremorum aeger brevi erit moriturus , eo periculosius decumbit sager, quo magis felicia promittunturi per alia signa; hoc etiam aliquando contingit in morbo Iliaco, S pessima D sentenae, sed tun tamen, brerii
g. 8o8. . Causa mortis Im Pleuritide videturresse gangraena, quia sanguis spissus in pulmonibus, attenuatur ,& aeger, prae doloris metun*m spirat, sangdis in pulmone colligitur ω si
204쪽
venitum sanguis coagulatus in . deTiro corde ad
fines arteriarum pulmonalium. . .
9 899. Cur superaecidat λ Hoc fit ex duplici
causa I. ob vicinam loci inflammationem, a. quia aeger metu doloris animam retinet, quae est causa Peripneumoniae.
Lenibus Quia in his, si fiat pleuritis, causa debet esse maxima, adde,' quod in his sanguis non ita mitti potest ut in aliis. Puerperae utrumque simul vix ferre pomunt, nempe id flammatio-uem ad uterum,& ad pleuram, gravidae enim non possunt respirare per abdomen, sed tan. tum per costas, verum dolor pleurae hoc inhibet, unde cito moriuntur.
Cur thoracie s Eu. Illud in multis Asiae & Italiae locis est Chirurgicum remedium, dum aegri summopero dolent, sumunt fasciam latam, &constringunt thoracem & foveas linteis carptis implent, hac adstrictione efficiunt, ut thorax una cum pleura inflammatus per exspirationem minus dilatari possit, & aeger per abdomen respiret, sed in hac dilatatione tantum cita destructio impeditur , hinc si non cito adhibeanturalia remedia, tanto citius in gangraenam & pus abit, licet dolor non sentiatur, ideoque est fallax remedium, hinc his remediis quidem ut hi sed non considere licet.
f. 'oo. et μεν dicitur mens VeI veteribus anatomicis loca diaphragmatis vicinia. hinc dia. phragma ipsum ita est Vocatum; Veteres voca Iuni
205쪽
iunt Paraphrenitidem, quia multi animae sedem esse in diaphragmate putarunt, aut quia inflammato diaphragmate cito supervenit Phrenitis, est ergo Paraphrenitis acuta inflammatio dia phragmatis sive in parte superiori ad pleuram sive in inferiori ad peritonaeum Vel in carne vel
occupat. Docuit oliui Eusachias, hodie Clarissimus Ru chias, quod totus musculus dia-phragmatis usque ad centrum penetret arteriis phrenicis accedentibus ramis intercostasi
t Dirus. Nam costar diu comprimi possunt, ne moveantur, diaphragma vero necessario est comprimendum, & in exspiratione producit iterum dolorem ntolerabilem.
g. cior. Quam pauei sunt Medici, qui rogati, quem decursum habet diaphragma, nemo dicet; novimus, quod diaphragma ad costam quintam ascendat, & qnod descendat ad ultimam dorsalium , secundo est tam latum ac homo, nunc Medici non putant, quod mor bus, qui tam diversa loca & tam diversas sedes
occupat, sit unus morbuS, hinc putant saepe ense dolorem ventriculi, renum, coli, hepatis,' intellinorum , pancreatis , qui morbus tantum est in diaphragmate. 'i f. 9oa. Continua. Nam omnes inflamma. tiones fixae habent pro charactere febres nota desinentes. Dolore. Quoniam musculus diaphragmatis est tendinosus, circa omnes partes. & in me kio, hincaedus centrum est totum carnosum do fibrosum , hinc cum haec pars sit fibrosa, &tensa, nusquam est atrocior inflammatio , unde
dolor est pungens, ardens & lacerans, si sit
206쪽
superlustiadi costas, putabitur esse Pleuritigi, a ad abdomen, creditur esse in ventrieul O, pali. create omunto , hepate, dum interna est pa raphrenitis. Cognoscitur ibi haerere inde, quod in omni actione, qua diaphragma sursum vel
deorsum trahitur,' sit. dolor. maximUS in respira
tione , tussi, dolor maximus in sternutatione di aphragma dilatat pectus & dein contrahit
unde tum summus dolor: ex eadem ratione o 'ritur, si in nausea, vomitu &e. a uetus sit dolor, hoc semper. notatu inflammationemi in septo transverso. In his mira & vix imitabilis est re sinatio Hippocoati dicta, ni sublime ad superiora trahunt pulmonem , ut caveant impingere ad diaphlagma, delirium semper a diaphragmate
affecto ob multos nervos a vago inter costali, huo recte tendentes ; hypochondria .retrotrabuntur ut diaphragma ad saperiora vel inferio. ita trahi multum opus non habeat, introrsum liram sunt hypochondria : quod est unum ex perpetuis hujus mali signis. ino inflammatio est major intra corpus; eo violentior ci citior fit motus diaphragmatis; quia dimidium nostis diaphragmatis est tendo pellucidus, unde tam facile ibi: iit dolor, inflammatio & gangra
Risu Sardon eo. Hic risu saviolentus fit a mania dispositione cerebri, Sardonicus dictus est 1 Sardinia Insula, ubi crescebat herba nobi S Ja . dicta Apium, qua conasia homines incidandiu risum cum convulsione ; hi Segri habent convulsionem circa musculos lovatores labio- rum, & .musculi in hisce casibus morosi sunt, qui . has partes deprimunt circat diaphragmo vafrietaticivel contus semper risum Sardoni-l
207쪽
9o3. Omnia sunt, eadem, ae in Pleuritude , sed obj motum perpetuum aliquidi singula
te hic oritur, hinc haec pars inflammata pejor est, tamen ejus motus est necessarius ad vitam;& dolor maIimus adest ob membranas tendunosas, unde malum ellasperatur, est enim dia-phragma in suo medis membrana nervosa pellucida, sensibilissime tenta instar chordae musicae, at si hae partes inflammatae in respiratione semper extendantur, , tum dolor fit summe turbans cerebrum, unde oritur delirium,
hinc ob situm, motum necessarium &. structu.ram omnia hic pejora sunt. cites. Multos homines vidi dolore imm ni cruciatos , qui postea nil mali habuerunt in visceribus , sed totumriabdomen pure plenum fuit, sed hic vomica in . diaphragmate fuit deorsim rupta . si vero in thoracis cavo rumpatur
oritur Empycma. ι3. 9 . Hic omniarui in Pleuritide sunt agenda, videndum est, an morbus curari possit per se resolutione, sputo , coctione , tum haee promovenda sunt, sed quaedam, quae in Pleuritide commendavimusi, bic fieri nequeunt, scilicet inustio , emollitio, ceductio , a qUae ob a Iois cum hic institui vel tentari nequeunt. Clysmata mollia ob loci vi cinitatem valde juvant, quod iam faciunt balneum internum , haec. om ni hora sunt injicienda , & tamdiu donec vicstera fiant Paralytica , nam ad. tonum facile restitui possunt. g. 9os. Hoc fit post inflammationem dia, pntagmatis V apossemaψ quod plerumque rum
208쪽
puntur: i& inIestina eroduntur , Omnia maceraninitur, quali coquerentur in lixivio ex urina se .lidissima confecto; Medicus in hoc casu quidem pastiare potest per anti septica seu putredini resistentia sed nunquam eurare potest, ergo Medici vocati ad morbos abdominales cogitant in diaphragmate esse inflammationem , nec in remedia calida tam pronis sint . . s. g. 9o6, Dices, an nil potest ars I responde est Eruvix aliquid imo. parum M sed incertissimum est; dummodo sciatur, I. esse abscessum, a..hodie rumpi, 3. cadere in abdomen, sic habere. tur aliquid auxilii, nempe quatuor digitis ab umbilico abdomen est pertundendum , cannula imponenda , pus evacuandum est, sed cum haec omnia fieri vix possint, apparet fere multum insanabille. ibi enim haec nimis sero post aliquot septimanas cognoscuntur, jam omnia ζCOIrd-pta sunt, sed si possit sciri lactum esse pus, tum abdomen esset aperiendum ut in Ascite, hac ratione pus ibi ut aqua educitur, quo facto Omnia sunt agenda ut in Gastro raphia, Quid e Caput de Vulnere, Boiiniti, hinc mali ejus periculositas & cura dissicilior cognoscitur. Ibri
quidi dicere puto. hoe caput esse ψmnium opibinum in toto opusculo 1 quoniam hic omnia, quae V etere S de hoc morbo habent, collegi,
209쪽
borum Melancholicorum , Hypochondriacorum &c. Icterus est cacoethymia sanguinis humani cum colore bilioso diffuso per totum corpus, non dico cum colore flavo, nam si sit atrabilis, tum,color est ater, si bilis sit viridis, tam color est viridis. Sequitur hic infammatio hepatis, cui semper fere conjungitur Icterus; dabuntur hic dogmata maxime singularia apud alios non invenienda, ad quae ansam S cognitionem solum duo Auctores Hippocrates Cum suis commentatoribus & Bouetas is Sepulchre-ro Anatomico dederer raro de hoc morbo cogitatur, & forte non ita frequens est ob rationes ,s quae hic dantur . habet enim hepar exiguam arteriam reipectu tantae molis, ibi positum est, ubi perpetuo movetur, 'asaque ejus sunt fatis magna, satis laxa, facile resolvitur hoc mptu, cur non sit frequens inflammatio
Per Venam i portam p. quia . ejus sanguis fertur mihimo, impetu, illinc raro fit. I. Ob motum, a. ob pauca vasa arteriosa, 3ώ ob Cenam portam laxam, per eam sanguinis lentissimum
mens est inflammatio. Nulla bilis est in san. guine , sed omnis bliis est in hepate, vesica feli is, poro hepaticos, poro 'cystico , ductu communi, intestinis tenuibus si duodeno, jejuno , Venis me seraicis , absorbentibus: .si nunc bilis deferens hoc tertitorium agatur per Venae cavae radicem, tum totus sanguis fit colore bibloso tinctus, cum bilis naturaliter tantum tinisgat eIerementa. Omnis, sanguis venosus ineptus' est ad inflammationem, omnis sanguis venae portae est sanguis venosus , sed postquam ran sivit per pulmones, ubi concutitur & com pingitur, Jam ad: finem arteriae pulmonalii Com
210쪽
pactissimus factus, hinc tum aptissimus evadit
ad inflammationem , hinc omnis inflammatio in arteriis ab Eorta oriundis, raro in pulmoni cis . Nullus Medicus , post Hippocratem hune morbum bene pensitavit, solus Hippocrates cet sparsim notatuitamen digna huc illuc an .
g. yo8. Ultimis. Nimirum in arteriae hepaticae ramo Caeliaco ad dextrum vergente Clariis. mus Ruschius post Eustochiam demonstravit diaphragmatico hepaticas imo a ligamentis he. patis & a cysticis deferti arterias, haec quatuor
genera arteriarum veniunt ab sorta. In toto systemate vasorum mesentericosum nullae sunt valvulae in vasis brevibus In caeliacis, vide Ru chium de injectione per venas mesenteri- .cas ad arterias usque : hinc patet, quod sanguis pressu S retro ire possIt ex arteriis mesentericis in ipsa S venas mesentericas & inde patet resolustio problematis, quomoὸ o homo. vivere possit toto hepate impervio facto & induraro, ut ego observavi, nam inde liquet, quod sanguis tune in hisce vasis retro pelli debuit, hinc illi aegricum sua hepatitide semper laborant ad mortem usque.
f. 9O9. Nullum verbum hic posui, quia multis observationibus 'Anatomicis confirma' tum sit. Obesitas Omenti sar pe Hepatitidem produxit,
multi Auctores observarunt, quod si armenta in lata pascua ducta maxime pinguescant, tune que moveant multum, aut ingens aestus oria tur , haec circumrotentur vocamus stultitiam boum) ct postquam aliquoties sic se verterunt,& boaverunt, cadunt mortua, tum in aperti corum cadaveribus hepar ruptum invenitur , α mor