장음표시 사용
191쪽
tas radices egerit, licet, venae sectio ter vel quater instituatur, vix auscultare solet. Haecce toties celebranda est, quoties inevitabili extoris ferit necessitas; & eo quidem gradu, ut morbus augeri nequeat: interim respectu habito ad aegri vires, aetatem, sexum, sanguinis qualitatem, anni tempora, morbi magnitudinem , durationem, aliasque circumstaΠtiaS, quae Omnia a Medico probe notanda veniunt 3 porro qua copia sanguis sit educendus, ita facile limitari nequit, sed pro diversa aegri conditione, aetate & robore &c. admodum vaIiare debet, sic in adulto & robusto homine mediae aetatis, educatur prima vice ad uncias decem , vel duodecim &c. sicque plus minusve detrahendum prout aegri vires &c. morbi ratio postulant. Quomodo, quo tempore, ti quo usque se guis sit mittendus, optime docent medicorum Principes Hippocrates& Celsas, ubi circa hoc nobile auxilii genus insignes regulae & praecepta praescribuntur. Summe autem cavendum , ne nimia copia detrahatur sanguis, & aeger prae sanguinis inopia & exhaustis viribus . insuperabiles debilitates & Chronicos morbos incidat; neque licitum erit venam secare in extremomorbi vigore, ubi natura jam jam desistet eum mombo conflictari, sed in initio vel incrementonsIOrbi, quando adhuc nulla in otabilis critieae vacuatio conspicitur: illud quoque monet medicosum Parens hisce verbis; incipientibus morbis, si quid movendum videatur, INOFe: Vigentibus vero quiescere melius est. Praete rea ne aeger in animi deliquium cadat s si taliquoties accidere solet) f cetur vena .corporusupino ο quiescente in dicto .& licet unc ta quine cim mittantus , non patior ua aeger animi ce-
192쪽
ii quium, vide Bellinum, .nam adger tum non indiget tanto sanguine ad musculos ereή0s te. nendos, ac si staret; porro si accidat, ut saac guis ex aperta Vena non profluat, uti decet quod oritur, si edger non Velit fortiuS respira re vel tussire prae dolore)tum decipiendus est aeger,& loco vini, acetum Vel OUmel est danadum, vel jube, ut per Πare, vaporem calidum aceti hauriat, ut ad tussim incitetur & dilaus
sio sanguinis fiat in pulmo , hoca facto san. guis pleniori saltu prodibit. Si vero dolor priama vel secunda Venae sectione non cedat, tune
debito temporis interVallo intercurrente; iterum repeti debet; interim bene attendendum, an non teger in inspiratione levamen doloris.
percipiat, si remittat dolor, statim abstinendum erit; si postea ut aliquando contingit redeat idem dolori, repetenda erit missio sanguinis eo usque, donee diathesis inflammatoria in sanguine sit repressa: S licet aliquis exiguus dolor remaneat, nil est metuendum, quoniam sponte evanescere solet; sicque ulterius pergendum. a. Interim in toto morbi decursu ab initio ad finem usque, fomenta calida & mollia toti thoraci erunt imponenda, ut hisce vasa inha Iantia venosa imbibantur, & ut sanguis stagnans iterum ad motu mi circulatorium adaptetur Certe nullo remedio post venae sectionem Medicus plus efficiet quam fomentis ; cum non s0Ium vasa tinguinea, sed quoque decrescentia, uti serosa, lymphatica dic. obstruantur, tumessicinissimum praestant auxilium humctando,
laxando, & reserando vasa obstructa, ad quae venae sectio statim pertingere nequit; hunc iasin emi conducunt omnia mollissima, farinis
193쪽
& blanda medicamenta, uti farina seminis Lini Avenae; Famu Graeci, radices Alth Eae, Liliorum Alborum, Faeniculi &c. herbae Bin malvae, Verba ci, Parietariae, Linariae, Mercurialis, flores Papaveris erratici , Althaeae, Meliloti, Sambuci, Chamarmeli, Verbasci, Sc. ex his in Lacte cocta varia parari possunt
fomenta; insignem quoque opem prete stant vapores aquae calidae per infundibulum externe ad locum dolentem admissi. Sic quoque egregie laxat & resolvit, si aeger ore attrahat calidum illum vaporem, & per nareS iterum emet Externe quoque conducunt ungnentum Althaeae, Populei, veI Nutritum , linimenta ex oleo Lini,
Liliorum alborum, Lumbricorum, Verbasti, vel simile V. g. 31. Sacchari Saturni 3t, . t i Aceti . 5
M. F. Linimentum ad latus inungendum. Dein interne pro potu assiduo conducunt decocta, bulapia laxantia, diluentia antiphlo- gistica &c. cui scopo apta quaedam sequuntur, ex quibus quisque pro lubitu varias formulaqConcinnare potest, vel quae omnia ad unum
decoctum adaptari post uni, uti Rad. Althaeae -- Lapati acuti
194쪽
Herb. Agrimoniae -- Acetosae -- Taraxaci ana M. j- Flor. Althaeae Pap. errat -- Violar. ana ASem. Lactucae
'ssumat inde aeger omni 1 horae uncias treaealidas ; vel si magis arrideat Julapium. Aq. Decoct. Hordei j Sal. Prunellae 'Ea Syr. Pap. Rhaead. -- Violar. an a JjβΜ, F. Julapium Bibat inde aeger pro lubitu. Vel decoallai radicum & foliorum Faeniculi, Peucedani, A nethi, quae omnia coquantur in sero lactis 2 aqua, & hoc decoctum postea edulcoretur sy rupo Glycyrrhi , Jujubar, Capillorum Vene ris, Diacodii, Papaveris vel Melle; si adda tur Nitrum, tanto melius erit, haec calid/sumantur, ut sorberῖ possint; vel decoctum ex Rusco, Gramine, Glycyrihi , Dulcamara, P pavere Rhaeados . verbasci similibus. De di etiam quotidie in hoc casu oleum Amygd 'larum
195쪽
tarum dulcium recenter expressum ad uncias; duodecim. Nitrum purum Vel defaecatum , uti
Sal Ptune lae & Polychrestum sunt spectu ea in
hoc morbo, vel Nitrum sola fusione in crystallos praeparatum. interim tegeri ne nimis fluida dissipentur, ountidie e lecto eximi potest, ad aliquot horas, quod maxime ad curam cou- tribuit : minime enim obruendus eiu nimia. stragulorum mole, uti perperam nonnulli faciunt ad sudores exprimendos, sed servitur in aequis bili, & leni calore, aliter innam natio ad augetur, unde pessime sese habent aegri, dein iusine morbi, quando omnia symptomata remiserunt , tum leni clysmate, vel purgante per os affumpto ex Rheo, Cassia, Senna, Ta- marindis, aliisve antiphlogi isticis purgantibus re mediis , alvus sollicitetur , ut relicta materia morbosa, si quae adsit, lex pellatur; ex hi Scouspicue patet . quam maxime aberrent a rei veritate & vera methodo curandi Chemici & nonnulli Mediet, suis hypothesibus S pr aeconceptis inanibus speculationibus plusquam par est addicti, qui hunc morbum ab acido oriri tituunt, ideo Calida, & aestum augensia remedia praescribunt, quid aliud fiet: quam aegrum ist
fu minum vitae periculum conJiςere. Hisce enim sanguinis aestuationem hon impediunt, sed magis promovent: tandem nul Iuni cmugium nec eventum videntes sed omnia symptomata vehementius excandescere & pejus verti ae serientes, hoc in statu quid demum consilii capiunt 8 motu nempe exterriti in que maxima hac angustia positi dum ultro Mitroque se agere necesse habent, tandem ad sanguinis milito-mem, aut ad alia. extrema remediorum generδ
confugiunt, & uude incipere debuissent, id
196쪽
morbo iam eonsistente tentant, & ea saluti,
praesidia alieno tempore frustra adhibent, qua artis periti inter initia morbi magno cum de eum bentium commodo praecipiunt. Hisce tute peractis tum demum ea medicinae pars, qua victu curat, prudenter instituatur. Aer igitulsi humidus, & temperate calidus, in quem finem veteres latas pelve S, aqua calida plenas, in cubiculo, ubi aeger decumberet, ponebant: cibus & potus sint tenues ct molles, ex oleri- lbus mollissimis & leniter saponaceis, uti sunt lLactuca, Endivia, Cichoreum, Brassica, Be- lta, Spinachia, Borago, A cetosa, Rapa &αjuscula angina vel vitulina, quibus addi ponsunt herbae molles, addito Sale Prunestae; hue quoque spectant juscula hordeacea, Avenacea,
Aquae Citratae, Serum Lactis , Hydromel ,
Aquae Saccharatae ; convenit hic quoque omne syruporum genus, quod emollit & laxat, additis aquosis & nitrosis; vitentur potus generosi& spirituos uti & nimis frigidi: non ad sint vehementiores corporis motus, & animi pathe, lmata; somnus & vigiliae sint moderatae, alvus sit mediocriter Iaxa, Sc. improbatur quoque a nobis methodus medendi Pleuritidem per di-Iuentia & incidentia sola, omissa venae secti ne, quoniam in Acutis & inflammatoriis morbis sanguis ad instar picis tenax ct crassus exi. lsit, haut aquam admittere nequeat; haec est Tatio, cur fere omnes Acutos morbos sanare
possemus, sia qua sanguini miscibilis reddi posset, quod sine divisione di subductione sanguinis facile fieri nequit. 6 884. In Pleuritide ante quartum diem semper est spes resolutionis, post tertium diem
semper fit suppuratio ; sanguis non est mittendus l
197쪽
dus usqne ad integrum doloris finem . nam si
hoc Medici sacerent, tum aegri integre exhaurirentur, Verum tantummodo sanguis est detrahendus, donec dolor superstes non sussiciens esse videatur ad faciendam suppurationem, nam credere omnino debemus, quod quamdiu aliqua & minima supersit inflammatio, dolor non integre finietur, sed semper aliquis remanebit, nisi aeger sit omnino exhaustus. . a. Ex signis generalibus dolore, calore, tumore magno in parte inflammata, febre magna & symptomatibus his ultro triduum durantibus, nec malo per naturam vel artem
β. Si post quartum diem dolor adsit max
mus, respiratio summe dolens, tussis perpetua, non curabitur aeger per resolutionem, &lacus sapparabitur. ν. Si nullum oriatur sputum vel alvi excretio crassa vel urina stranguriosa, nec tumorichorosus ad aliam corporis partem. . P. Si negligantur medelae impedientes trans tum inflammationis in suppurationem. Si haec quatuor signa adsint, certo suppurabitur Pleuritis, quae suppuratio si negligatur, aeger misera Phthisi moritur. g. 886. Quaeritur quomodo sciatur a Medico quam certissime, quod abscessus ex inflammatione jam fiatῖ respondetur, si cognosca mus omnia signa, quae docent omni loco transire inflammationem in suppurationem, si nem pe duraverit dolor per quatuor dies, die quarto minuitur, succ dit pullatio , gravitas depre henditur , febris minuitur, respiratio manet dissicilis , quando inflammatio in suppuratio, Lem desinit, tum semper fiunt horrores U-
198쪽
μωante Hippocrate per corpus, quia pus insan. guinem. infunditur , aliquando hoc apostemas puto redditur.
f. 887. Λbscessus est vel clausus Vel ruptus, clausus format cavum , quo puS continetur, labia sanarum partium alliciuntur, hoc ipso interim pus quotidie fit pejus, labia quotidie exeduntur, a postema increscii, quod magis ita
pletum attenuabit & extendit membranas coercentes, unde tuber & tenuitas membranarum,
tandem ruptura spontanea & exstillatio puris incavum pectoris, si sciamus in pectore haerere abscessum; inm ulcus non detersum novum pu S generat, totum corpus consumitur , ut meis oculis vidi, & quod non crederem, nisi lex puero Pleuritide neglecto post septem septi, lmanar. m scytellam pure plenam eduxissem ;hinc ergo pleuritica fomes omnes corporiShumores ad illum locum deponit, & ille locus in Oct poten S consolidari, augetur, & sic cadit humor suppuratas in pectoris cavum. AEger Pleuritide laborans per septem dies dolet, post lseptimum melius sese habet, decimo quarto die patitur dolores summos. hie dolor non esta Pleuritide, sed ab apostemate protuburante, quod est in nixu rupturae, decimo quinto die larger est sanus, Medicus tum scit apostema esse ruptum, vel aegrum per aliquot dies sese bene babiturum, sed eadem tragaedia iterabitur, nam
pus in thoracem abit. Omnis subita mutati sine bona causa semper malam metastasin significat, sic & hic phaenomenis doloris, caIOrisci c. cito evahescentibus scitur pus ruptum esse in thoracis: cava, 1imulac hoc factum sit, jurbet Medicus aegrum in utrumque latus decum
este, si nil inde sentiat mali, signum est pam'
199쪽
puris exivisse & empyema jam adesse ex his cognosci potest; si dolor qui antea fuit punctorius, jamque fit gravativus, & quo ma)or dolor iste punctorius minuatur, eo magis fit gravativus Ares ratio multo. fit difficilior & brevior, pati ens in latere affecto decumbens meliuς se habet quam in sano, cujus contrarium aΠte disruptionem abscessus observatur, dum se movet aeger , de uno latere in aliud contenti humoris fiuctuationem in thorace percipere potest,& quid grave ibi haerere observat. Si aeger Orthopnoicus fiat, senum est plurimum puris existe, si omni a rursu g adscendant, febris v es pertina accelit, oculi sunt rubri, tussis perpe 'tua, sudor maxime adjugulum & ad caput, taquia pus haeret loco calido, clauso & moto, hinc inquinabitur pulmo- , qui est viscu S tenerum fungosum, hinc cito putrescit, & oritur Phthisis purulenta. g. 888. Extrinsecus applicatur cataplasma suppuratorium ex Malva, Althaea cum Melle vel fimo Columbino, ex Liliorum alborum bulbis, farina Avente, Caepis sub cineribus aD satis cum butyro insulso, floribus Althaeae auC simili composito , hacque ratione locus reddatur tenuis & mollis , ut postea abscessus e trorsum pellatur, ne in pectus cadat, si per tr
duum aut biduum ho E fecero, nec tuber assurget, licet caustic0 inurere, dein vulnuS corro,
sim reddere profundius nil mali facit, nec si
non Recedat) multum nocet, non vero su cedit, si nimis profunde versus pleuram haereta postema , tuncque succedere vix potest haec methodus ; dices non esse exempla , verum est nullum post Hippocratem tentasse, sed ille ju
200쪽
metus avertatur, ne pus in thoracis cavum ea. dat, hoc facto non imponenda sunt plumaceola sed vulsius apertum tenendum, vid e Proinream Alpinum de Medicina AEnptiorum. l3. 889. Si pus jam penetraverit in thoracem, cito tolli debet, aliter pulmonem erodet, inficiet sanguinem, nemo eVadet, ergo eVacuan. dum est per Paracenthesin pectoris, hoc ut fat, locus affectus sciri debet, tunc acutostalpello pertundatur, uti dictum est in Capite de Valae re Thoracis, hoc facto teger jaceat in lallis affectum, tussiat, ut omne pus eΣeat, vulnus eluatur infuso Scordii, si pus eo usque sit eva cuatum, ut aqua inj cta non amplius faeteat, vel immittatur Mel cum pauca Myrrha soluta in ovi vitello cum sero Lactis So. & praeterea seger utatur sero Lactis & multis detergenti-
f. 8so. Si abeat in tuber scirrhosum&adhaesionem pleurae Belgice aangeti Fen tum oritur Asthina, Dyspnea, aut tussis sicca, quaeritui, quomodo sciat Medicus hoc malum abire inscirrhum vel ad natum pleurae pulmonem 3 re spondetur, si quatuordecim diebus nullum signum suppurationis adsit, nec teger sentiat ad latus aliquam molestiam, sed dum multum movet & currit, fit tussis & dolor
g. 89 I. Hoc malum cognitum vix curatur, quae hic commendantur, aliquantuldm prosunt. q. 8 a. Pleuritis yiolentissima decurrat usique ad tertium diem i sine remissione, fiet gangraena; unde intr* paucum tempus moritur
. 893. Si partes sint strigosae, densae strictae, humores acres, febris dolor in pectore cum pulsu cito titubante, sciendum est, pisi