장음표시 사용
211쪽
mortis causa fuit, quia oleum omenti circulatur per singulares ductus ad hepar & miscetur bili demonstrante Malphigio aliisque, si a nimia
motu vel secti u li uescat pinguedo, . tum ferturis: hepar , obstruit, in farc t &iruptionem hepatis producit, atque in sine morbi oriuntur Diarrhaeae imagnae & dejectiones quasi totum hepar esset fuscum, hinc hac ratione solvitur pingue' do, & tum copia olei per vasa epiploica ad hepar defertur , & hepar oleo obrutum non transmittit oleo sas partes , & sic vasa obstrinunturae obstipantur, si equus penitus iobesus ivalido cursu exagitetur, solvitur omentum, obruitur hepat ad crepaturam usque & animal brevi moritur; hinc obesi in calore multum moti saepe ab haec Hepatiti de moriuntur, aut Ictero liberantur, Verum hanc esse causam ipse vidi, sed
vix advertitur a plurimis, licet saepe fiat. atrabilia L. Nempe ex Gleo di tersa fistuljunctis, dictata Aarte spirituosa , ct aquosa,
quando per caeliaca ad hepar haec materies atra-bi liaria ruit, tum ibi instammationem producit, qualem saepe vidi in viris Hypochondriacis multis vectis, currentibus aut aestuosis. Temperies. Miror sagacitatem veterum , qui nesciverant circulationem; bilis atra vocatur pars crassa faeculenta sanguinis , haec debet a Corpore cum sanguinea massa deorsum ferri &haerere circa vasa caeliaca, & mesenterica, &quidem ex circulationis lege. . Sostraulicae. Hoc clare patet, quod hic nullast vasorum contractio , sed inertia, & simul angustia , hinc ibi fit magna puris collectio, S: hoc abit in sanguinem , hinc caeochymia Oritur. V. g. mamma exscinditur, scissio non mali facit, sed pustea cutis non coit, sed re
212쪽
tirotrahitur, si tegatur, emplastro glutinatoriis, ut pus eΣire non possit, tum paulo inferi , pus. aggregatur, & ordinario inde moriuntu, laegri, nam pus retrorsum deorsum currit, ciit vel in hepar vel in pulmonem; haec materiarique facta ruit semper in hepar, quia porta ibi somnia deponit; hinc hepar luit peccata reli quorum viscerum abdominalium. Calor. Si non accedat calor , tum tantum obstructio orietur non inflammatio, sed si mo . tus 1 quacunque re accedat, ex obstructionem fiet inflammatio 'hinc optimi Medici hae cedris pora Vix movere audent, sed usque ad finem
Bilis fetie stra. Quia violentia circulationis orbatur partibus subtilibus, & in omni violen tiori motu semper fit acerrima, si ergo per se brim Ardentem sanguis fit acrior, eo fiet acri0rhilis , sed cum bilis sit omnis humorum cor
Poris post urinam acerrimus, eo acrior fiet caeteris paribus; ac sanguis dic. unde produceteros ones &c. in hepate.
1 Lapis. Concrescit cipeiintra hepar, eysim, ductum biliarium vel communem lapillus, quis magnus congestus impedit omnem hum0ris transitum,' humor accumulatus movebitur di larietabit in lapidem , hac ratione facit innam mationem, hoc se pei fallet Medicos; sunt , qMCertis temporibus , post Mam ederunt alacri ter , laborant dolore , anxietate , torminibus summis , nausea, vomitu, postquam malum
aliquantulum duravit, abit, sed postea fiunt ae gri Icterici, hoc semper a lapide esse factum inveni , ubi fibrae tandem adeo irritatae prod.' Xerunt nauseaS, vomitus , tormina, unde bit φtum per Veuam cavam regurgitante fit icterui in
213쪽
in hoc millenis experimentis confirmor , sed calculus per se nou i aedit, sed quatenus moveritur , nam ii ibi Mereat calculus in medio hepatis & vomitorium a Medico praescribatur, vessi aeger ab alia causa vomat, tum hepar comprimitur, & margo calculo vicinus conteritur ,
unde oritur instammatio , quae etiam ab alia causa oriri potesti Hoc etiam observavit Θωλωham tu Practatu de Passione inserica , sed ignoravit causam, si scirrhus adsit, vasa viciisna recipient attritum, unde instaminatio circa limbos scirrhi orietur. Potam. Nam hepar ventriculo incumbit , hinc si homo aestuans gelidum potum bibat,
turn sanguis in hepate copiosissimus frigescit &
: Natationem. Homo, qui 1 in aestuatione a venatione redux in flumen se contulit antea sanisi
innus, jam veso totus iclaricus itactus est, ct sic per totam vitam mansit; idem fieri potesta vino & motu, aut si per rimam frigidum veniatum accipiat aeger, inde facile Peripneumonia vel Hepatitis producitur. Sitis. Nu pejus est . quam non bibere, namtum: sanguis fit crassus, de natura etiam sanguinis crassi est , quod non in caput, sed in hepar tendat , hinc multi milites pereunt in magna siccitate , ubi vi S potum accipere pos- fiant, nam multum laborando sudant, & sieliquidissimum avolat, hi tum accipiunt lolores ad latus, fiuntque icterici, qui morbus, .s adhuc sit levis, Dysenteria saepe absolvitur. Hoe observavit Hippocrates in messoribus , viatori-hus aestivo tempore , quibus: si sanguis inspissetur, per hepar non transit, sed ibi accumu-
214쪽
Febris &c. Semper fere desinit in hunc m6t.bum, hinc qdibus non fatis potus in febre Aridente datur, si resurgant, diu circa haec loca se male habent; hinc pessimum est tum a po tu abstinere ; ego ipse a Medico solis sudorise ris olim curatus sum a febre Ardente, sed die ibi circa hepar dolui, hinc credo plurimum
peccare eos, qui in aere calido versantur linon potent, sed tamen non. fiat nimis cito,
nec larga sed parca simul potatio.
Summae animi pertactationes stagnationem se.
ciunt , hinc polypos creant in maximis vasis ante cor, in sinibus venosis hepatis, falcifol. mibus cerebri., redeunte per periodos Icteros talem vidi in mercatore, cui nunciabatur eum perdidisse navem & omnia, cui perturbato paulo post oriebatur Icterus, emarcuit, & m0rtuus est a scirrho so hepate. Vomitoria. Nil periculosius est, quam dare vomitoria, quando nescimus, an humores sint meabiles nec ne per sua vasa, notandum igi tur, quod si in I Stero a calculo excitetur vomitus, & tum si calculus brevi .exire posset, opti me, quidem succedet, sed si non descendere
possit calculus, tum vasa 4n hepate rumpuntur. 9 pessime cedent vomitoria; omnis enim sanguis abdominis tunc maximo impetu pr0 jiciturὲ in venam portarum, adeo ut saΠguis eat tu minora vasa lymphatica , unde errore loci fit inflammatio. Mati hypochondriaca. Nam si totum systema arterlosum, vel si arteriae mesentericae & cae liacae 'obstructaei&; sanguinem crassum non trans mittant, tum ubi haec sanguiuis crassilies sol
vitur, Δ it in hepar, Prima sedes horum malo tum est in ductu gigmoidio, utrumque scili
215쪽
cet, secunda in hepate, ubii fiunt morbi Chroianici & Icterici. f. 91o. Hepatitis habet r. causas communes reliquis inflammationibus, a, praedisponentes in hepate , 3. Varietatem Oausae alius morbosae, hinc ille morbus mirifice varius est; quo mala, ex quibus hic morbus ortus, peJOra, eo morbus
quoque pejor, si simplex sit inflammatio, spes est facilem fore curationem, si ab atra bile sit; vix ulla spes superest, si ingens febris lethalis hoc semel vidi, aliter non ex Hippocrate haec dicta de hoc morbo intel legissem. Penenis. Unde si dicta diathesis in materia
atrabiliaria obtineat maxime cavendum est avomitoriis. f. 9Il. 'Tamoram elevat. Quo plus tument Vasa langui Oeareo plus comprimunt Vicina minorae vasa, quae coius esita inflammantur, dihoci se magis ac magis ita 'extendit, ut tandem
Eadem. Haec est: margo tuberculi iterum inflammatur a tumore comprimente, hujus vero margo ob tumorem marginis praecedentis inflammatur, & hac ratione inflammatio ser
Dolet. Demonserante Ru schis arteriae phreniticae multos ramos ad hepar dimittunt, proinde hepate inflammato arteriae phreniticae M hepaticae inflammantur; hinc staphragina labo rat, unde saepe cito fit. Paraphrenitis & mors, Hepar est vasculosum, hinc ejus inflammatio vascula obstruit,lsistit triplicia liquida, sanguinem arteriosum , venosum portae , biliosunt absorptum sortes a venis mesentericis, uh de in tumorem elevarer; & instanimatione loca Vicina tenera hepatis comprimuntur , in loco
216쪽
eoinpressb iterum fit similis in fiammatio, hine
increscit hepar, ut totum fere abdomen saeph occupat, ventriculu, be pati subjacens compri. lmitur 9 impeditur, ut inflato ventriculo dole bit, distento ventriculo ornnis ejus sanguis fisiit
Omnem cruorem impedis. Hoc inde sequitur, quia solum hepar omnes humores harum par tium 'transmittit, hepar enim non solum peccat sibi . sed pluribus aliis partibus , sanguis to. tius fere abdominis e Vacuatur per hepar , quo, omnis circulatio jam pervertitur, & depravatur; hinc idterus quibusdam dictus Regius Mor. bus vel Morbus Auliginosus, in quo oculi tunica alba & tota cutis flavescit, ille oritur, sibilis a sanguine venae portae secerni impediatur, hinc materia biliaria abit in venam cavam, ltransit per cor, & miscetur sanguini ad glan- ldulas iubeutaneas facit: lympham , & serum flavum, hinc ubi lymphatica vasa ibi navedo fieri debet. Lymphaticum. Quamvis lymphatica hepatis non inserantur hepati, sed tendant ad alvum, chyli, attamen quia comprimuntur 4 vasis sen-guineis vicinis inflammatis impeditur in illis fluxus lymphae, circulatio bilis est ex cavo intestinorum in
venas mesentericas minimas, unde secundo ia enam portae, tertio in ejus ramos per hepat,
quarto in suum ductum ad intestinum Duo qdenum, & deinde ex intestinis rursus in hepat& sic porro per easdem vias citatus; haec est tantum via circulationis bilis Actionem inversit. Deus enim in hepatis venis nec in arteriis valvulas fecit, hinc sta'
217쪽
Efectus. Vidi oculis meis & manibustractavi
aegrum, qui in 'tota vita Ictero omni mense redeunte laboraverat, nam per tres septimanas aeger se bene habebat, sed quarto vomitu violento vexabatur, & tum iterum sanabatur, &ὲ iterum eodem modo redibat usque ad ipsam mortem, in ejus cadavere post mortem aperto inveni ductum chol edochum calculis obstructum, unde dolor, 'totumque malum oriebatur, antequam vero Vomitus fiebat, oriebantur murmura, ct tum Tequebatur vomitus color aeruginosus, urina aurea, hinc re expurgata
sensim abibat, & post collectionem iterum redibat, hocque hic factum est bile retrograda,
si vero calculus solveretur, tum oriebatur san
guinis ut & qymphie deturbatio, & totus homo atra bile flavus fiebat. Putrefactio. Nam bilis est sapo attenuans &in liquidum subtile humores convertens & sic viscosum tollit; Hydropem & putrefactionem
producit, ut clare in illa veteri qncola in nostro Nosocomio explicavi. mala. Bilis sanguini rei a eum maxime fluidum reddit & 1esol sit in aquam pergentem in Hydropem, contra quod Vulgo putatur , nam dicunt bilem sanguini mistam creare obstructiones per visciditatem. f. 9Ia. Exitus hujus morbi est triplex ut i alio morbo. Sanatio vocatur mutatio morbi inperfectam sanitatem. f. 913. Sanatio fit per naturam Vel artem, per naturam, quando in corpore talis est status , ut materia morbosa possit solvi sine ullo alio morbo residuo , nec inde recursuro ; morbus solvitur diaphoresi, vel resolutione vel Crisicea coctione benigua.
218쪽
f. piq. Resolvitur, si materia sit recens, lim. dum actis, ut rodat tenera & friabilia hepatis sti. mina, si lenis & reliquae conditiones ante jaiud ista ad sint. Ut si v. g. quis febre laboret, ubi color croceus & urina crocea ad ost, tum iit bilis resolutio, si nunc talis homo habeat talem urinam, & colorem navum imprimis in oculis& labiis, ubi vasa su ut nudissima, i tum scimus . Icteri praesentiam, jam- vero definiendum est, an hic aliquid sit agendum an non φ hoc sic ju- idico, si taces adhuc sint tin , digestio 1 l
omnes functiones utcunque bonae , tum spero resolutionem, si vero contrarium adsit, nempe
si urina valde sit tiam, digestio nulla &c. tum inflammatio abit, in suppurationem re scirrhum
dic, hinc tunc ars succurrere debet huic aegro non dabo cibos, qui requirunt bilem, ut temperent, non dabo juxta sententiam non nullorum potus, qui faciunt materiam fluere in corpore , ut Crocus, haec quidem circumeundo per cutim E materiam eXpellunt, sed morbum non sanant, dabo vero decoctum seri lactis Cum Acetosa ,r radice Gramidis, & fomentissimilibus, locus tegatur, clysmata injiciantur, ut interne balneum ti c. si vero fortiter purgetur aeger, plerumque inde male se habebit, po tus diluens cum nitrosis maxime convenit, uti & balnea, haec cum leni motu & frictione ma Σime , promovent , frictiones irepetitae summ0pere prosunt, quia hae urgent humores, & es' Tum transitum Juvant. Erat Amstelodami AE' Ithiopissa S sanans malum hypochondriacum, di lcebat se habere unguentum specificum, quoi applicabat , sed semper simul fricabat ad latus
dextrum, sic curatio vulgo adscripta .fuit vi pφ' l
219쪽
netranti unguenti , sed frietio hoc essiciebat, mi i. Galenum de Ura Frictionis.
Misendo per Saponem Venetum, per mel recens cum pauco Vino Rhenano aut simplici aceto aut per succo S seponaceos ex omnibus
herbis pappescentibus laAescentibus Cichoreis,
vel ex succis Horaeorum ut ex succo de Ba cis Sambucis, Cerasorum &c. tum potissimum ex j succo recenter expresso Graminis. Haec etiam tum semper leniter movent & apponenda sunt i primo per epithemata &c. veteres tales aegros in balnea deducebant S nos idem facere possumus per epithemata, latus, potus, Clysmata, ut omnia exteriora & interiora laxen
s. 9Is. i. Adfui in tali casu domicellae, cni post ingentes dolores hepatis, ardorem, & sitim, incepit faex alvina deponi flava, sanguinea, biliosa; alii Medici putabant esse Dysenteriam, & dare volebant antldysenterica . sed ego stiri, unde curata est, sed hoc fieri de bet ante quartum diem. In hoc casu dabo decoctum Lini Cannabini seminis , decoctum Filicis &c. ut & Saponem Venetum. Faeces in specta: exhibent strigmenta sanguinea interspersa & sunt glutinosae & hoc idem contingit in hepate ac per sputa ex pulmone, itaque hoc est
bonum signum notans materiam resolutam huc ferri.
a. Hoc etiam ante quartum diem fieri debet, ne abeat in suppurationem, nam ante illum diem obstructio sensim potuit dilatare vascula
versus intestinum: duodenum, ut materia eva Cuetur , & per urinam exeat; hoc etiam deno at hanc materiam resolutam per reneS excerni,
220쪽
b22o Hepatitu. 3. Solus Hippocrates soc annotavit , vade
mire torquentur. interpreteS & Commentatores
sed nil obscuriratis habet , nam oritur, quialien est multo facili dolore assiciendus quam hepar, & saccum dimittit per hepar, itaque hepate male affecto intumescit lien i& fit hebes verum sis hepar incipiat liberari 6 sturus fieri per illud, tum lien quoque intumescere incipit, ct hinc tandem dolore assicitur, ergo fluit sanguis, antea Vero nervicierant stupefacti ob va scula nimis eos distendentia jam vero palliu- Ium soluti dolent se si vero ille dolor accrescat, ut bene notat Hippocrates, tum item p.
q. Hoc Hippoerates dicit an forte putaret, quia est hepar deItrum, saltem observatio id Confirmat. S. Nunquam sudor est flavus, faetens, vises ius & c. ad diem quartum in hoc casu, quin hoc sit bonum signum, si alia signa adsint, nempe si cessient simul mala symptomata. l9. 916. Primum si fieri incipiat, dabiter optime serum lactis, quae essentia Graminis , fBellidis, Cardui Pratensis, Acetosae Bratensis,
nam haec quatuor imprimis vaccarum pabulum lsunt, & maxime hic conveniunt vi diuretica; es dolor cesset, frictiones sunt adhibendae, Optime conducunt clysmata desumpta imprimis ex Cichoreis , Endiviis , Chondrillis, Eonchis , Lactucis, Traxacis , Scorχoneris, ex his parari lpossunt Epithemata & decocta cum pauco Rhabarbaro f. 917. Eadem fere diuretica hic sunt opti ma ; surum Lactis aestate optimum , Hyemst vero Πon bonum, tunc eniin potius exsic' cat, quia vaccae vescuntur faeno.