장음표시 사용
271쪽
isens obstructis veniente, tum fiunt ibi species
f. 98o. Haec vero vascula obstructa sunt, quae liquidum emol liens transudare deberent , ut partes ibi positata humectarentur, quod jam non faciunt, hinc superficiei siccitas fit; & tum os aliquando est tam siccum, ac esset corium. Aliquando interna superficies oris, faucium, ae-sophagi, ventriculi, intestinorum Aphthis est obsesia, ut chrius in lactea ingredi non possit Crustis. Inserius dilatatis resolutis, deci dentibus, qua data porta emit liquor , qui fi Ius bonus est , si Aphthae non renascantur; m lus & di sentericus, si tedeant, sed si Aphthae decederint, &. dein fiat stillicidium, tum est bonum , ut signum & ut causia, ut signum, quia signat abscessisse, ut causa quia liberatur tractus intestinorum a ciusta decidua. Quod cunque enim vasa & finem obstruit, ante finem semper dilatat, hinc sit tumor, qui, si haereat
in palato , tum deglutionem reddit dissicilem; totum os internum ut & ventriculus & intestiana sunt spongiae bubulae, si ergo haec osculac audantur a crusta aphthosa, tum patiuntur Attophiam, hinc sanguis fit acer & alcatinus, simul ac vero Aphthga deciderunt, tum saIlva
copiose profluit &c. AEgii in Aphthis tantopere debilitantur, quia nil in lactea ingredi potest qui ab Aphthis moriuntur , credo , quod ab
hac causa moriantur, nempe quia nullus chylus in lactea ingreditur. Bonae . Nam dum materia jam semiputrida exit, & vasa se contrahunt, sit vero renascari fur, tum pessimae sunt, nam liquidum adhue requisium subducitur: Si Aphthae palatum O
272쪽
cupantes decies Vel duodecies cadant, tum periost eum ossis palati, quod est valde crassum cpnsumetur, & tandem ipsum os cadit , cioriuntur horrenda symptomata, uti in Lue Venerea. Vidi aegros matulas aquae plena S eScrevisse, nempe in tam magna copia, quasi sal varent, tum suasi ut illam aquam deglutirent, ut os ventriculus S reliquae partes madesceren
g. 98 I. Tristis eventus saepius docuit, quod crustae saepe tam densae & pertinaces fiant, ut vix a parte, cui adhaerent Aphth te, separari ponsnt, par, tali crusta obsita putrescen S plane petit.
Erosio Fc. Palatum solum habet coriaceum illud integumentum si illa crusta diu haereat, ct febris adsiit, tum in fariores partes exulcerantur, & saepe omnia sub involucro perduntur, crustat ex ore cadit, Omnia exulcerata usque ad os apparent; hinc non putandum, ut Vul
go quidem fit, Aphthas esse critim, sed novum symptoma sub ortum , cum quo saepe pejus ,
quam cum priori conflictantur. g. 982. I. Humoram. MedicuS , quantam fieri potest, naturam adjuvare, vel si sint Obstacula , tollere debet, caeterum natura est e, mix manet sola, nam ut dicit Hippocrates na- aura sola sibi sufficit in Aphthis, attamen tumores parvi seu papillae aphthosae elevantur semper sursum a vi vitae, ergo praecipuus scopus est ut haec materies aphthola lente & moderate &aequaliter protrudatur , quod fit tenendo motum sanguinis in statu moderato , ergo tunc vires vitae non statim sunt minuendae per venae sectionem , ut Medici faciunt , qui credunt tuac adesse quandam malignitatem & omnes aegros
273쪽
aegros Inori. t Alii Medici fuerunt p'sertim externi a plagis calidis venientes, qui sudoriferis tunc uti l usuerunt, sed qui urget matertiam non coctam in vasis, ubi haerent obstructiones, ille ibi gangraenam procreat, ergo tunc sudorifera non sunt danda ; sed quando materies est cocta, tunc per sudorifera curari pote f. - . Cmsis ulcerosae. Si haec fiat , tunc superior pars sensim abscedet. Resolvente. Nempe aqua cum Nitro puro, Nistro Stibiato, Sale Prunellae, Polychresto. Abstergente. Melle. Ex ery devi. Hoc plerumque negligitur, sed observavi in plurimis aegris adesse Diarrhaeam ,
tum vidi mea medicamenta non penetrasse, dein exhibui balnea, fomenta ex aqu* tepida, se ro Lactis vel Lacte dulci, vapores extrinsecu Sex iisdem feci eo proposito, ut, quae via Ordina
ria in corpus introducere nequibam, tenta rem per poros corpori ingerere, quod. Optime succedebat. Lapsas. Omnis enim crusta per vim vitae est superanda, nam tantum consolidat & cura plerumque subsequitur. sibi s. Nam si nil detur, moriuntur aegri, quia nil accedit, balnea externa per totum corpus fieri possit ni nempe pannos & spongias hinc illinc ponendo, vel ponatur aeger in bal neo, si sat virium habeat , hac ratione liquidum imbibitur , balnea & sementa ex sero Ladus fieri possunt; cibus semper sit glutinosus, neminpe aqua vel lac cum pane addito pauxillo Uini. vet. Mellis, sc fit cibus lenis, abstergens, Sa-ponaceus , Nutriens , Amygdalata. spissa aliquantulum lauti rejicienβa, quia sese non insi- M s nua ut,
274쪽
nuant, verum vinosa & hydromellta hic pinferenda, nam inertia peccat 3 nil penetrantius est quam: vinum Cum duplo aquae permistum& calide potatum , si vero Mel, addatur , tumιst optimum remedium. Potus sit talis, in quem ingrediuntur remediae, quae inferne laxant, hie potus primo in ore est retinendus , tum in veniatriculum est dimittendus'. a. AEger teneat tenue liquidum in ore pro gargarismo vel fomento, hacque ratione crusta des quam matur; non nulli voluerunt hoc solum curare per remedia detergentia, sed male, nam me. dicamenta mollissima esse debent, omnibus enim notum est , quod a diuturna lavatione epidcrmis eadat & speciem sordis exhibe , si e&hic thoc dicitur macerare Aphthase, si Aphthae tantum in ore sint, tam garganismata sussiciunt, sed & hae xent in tesophago, ventriculo, intestinis tenuibus, in crassis vix unquam deprehenta , hinc non modo in ore, sed- in tota hac fistula crusta est solvenda, quo faciunt elysmata ex aqua Atelle , Sahccaro decocto panis , quae bonaa sunt ad locum, vitam & viduam, ad os omni mucilaginosum maturans & emolliens est optimum, hinc Belgae invenerunt Raparum re Rosarum succum expressum ; quia imira est
substantia Rapae nam in Rapis est vJs lactescens , saponacea, abstergens , tum Mel Virgineum non codium addatur , & in hoc decocto
Raparum diluatur, hoc remedium omnia alia medicamenta nota superabitet, sed; Hyeme vix. a sunt, quando Rapae non valent, tum invenutum est decoctum Dauci lutei nostra tibus, luest non tam bonum sit, ut . Rapprum, si necho Q. adsit tum semina vel farina: Lini recen i cum aDa decoquantur spissitudinem lata
275쪽
tum tactis dulcis , addatur Mel 'fAeehs, alii
1hmunt decoctum, Althaear, Vel Malute, nil re fe-t, modo sit blandum abstergens, sapona. oeum, emollien8s talia clysmata sunt optima, si alvi fluxus non adsit, tum crusta laxantur &ad lapsum disponuntur. Chirurgus, qui resolvere vult , febriculam intus excitare & externe
emollire debet , tum aqua Hordei est optima, cum syrupo Violatum vel Capillo tum Veneris , vin quinque radicum Aperientium, vel Asthaeae Fernelii &c. si teger tum similia potet di in ore pro fomento teneat, & per clysmat1aecipiat , tum omnia loca, simul emolliuntur; ergo dentur pro victu jura carnium, decocta
eum Milio vel Seeali , & nihil magis prodest in
hoc casu quam Dauci radices rata vel decoctete cum aqua, quo diutius eo melisis sipsin sco letur per linteum & exprimatur, expresso ad dasar 'lupus Althaeae ct faei gargarisma: ves Rapae crudae & non decorticatae presis etiam sunt optimae , cui succo expresso addatur Mel 3. Si crusta ceciderit, tum ilico robor indum, nam vasa ibi tum sunt laxissima, vide Materiam
dieam; crusta aphthosa e lingua delapsa sanguis saepe pleno rivo salis, idem in gutture, se-sophago, ventriculo Adandum est medicamentum blandum,demulcen . vulnerarium moderatissime roborans, nam post
quam crusta decidit , vasa a liquidorum appulsu nimis laxa ad miti Unt & tcansmittunt partes cras- sores, hinc roborantia pro sunt; hic egregie . conducit syrupus Cichorei cum Rheo,qui syrupus Rha barbari quoque vocat hoc remedium
roborat & simul purgando deterget, vitellum ovi eum aquisy Rotarum dum pausilli Tere' binthinae Venetae etiam Moe est optam D
276쪽
R omnia decocta Vulneraria , Oleum Amygdalarum dulcium recenter eXpressum , emulsiones ex Amygdalis & seminibus Papaveris. q. Hoc omnes Medici neglexerunt. Sue -- hamus mirabatur, quod in morbis Acutis post Aphthas delapsas omneS morerentur , verum dicit Corticem Peruvianum teque ac febrim In. termittentem id sustulisse; vasa enim sunt nimis laxa, tum requiritur validum corroborans decoctum Rhei parum ullulati, terra CatechuOrientalis, qui succus est expressius ex acerbis immaturis quibusdam fructibus Indorum, Cortex Peruvianus, Tamarisci, decoctum Gran torum strupus Mororum , Myrobolani Ci- trini, Rheum siccatum & tostum, & breviter similia adstringentia quae huc mirifice faciunt. . Hoc feri potest ex Rhabarbaro &c. si v ro quis non purgetur , tum materia relinquitur, pessime hinc agitur, hinc semper purgans est
Coq. in s. q. Aquae purae ad Colaturam unciarum V.
Vel Decoct. Tamarind. m jSyrup. Cichorei cum Rheo fit
277쪽
. y83. Hic inulta problemata Practica solvuli
Cur in febre cum Diarrhaeat uuia in Hiitio liquidissima materia de sanguine subducitur,dccrassistima relinquitur in vasorum extremitatibus. Cur iis Pueris ξ Quia ibi natura est languida. Cur imprimis in senibuιὸ inia humores sunt lentiores, & vasa laxa & debilia. Cur maxime medicamenta ξ Quia extrema vasorum oscula multo plus constringuntur. Dataὸ Si Diarrhaea laborant imprudens Medicus dederit ad stringentia, nulla purgatione praemissatum materia, quae est expurganda, retinetur, quod pessimum est, nam lupus in stabulis includitur unde Aphthae oriuntUr. Cur intulis morbi initio Quia tum mala materia educitur & detergetur id, quod oscula vasorum postea obsedisset , hinc dicit Θdenhamus, quod in Diarrhaea Epidemica, prius Purgante dato, eXpurgetur visciditas , ct materia, quae Aphthas creare posset, tollatur. Cur in Posmis Ues Quia in his ventriculus 'bia1RsZest Aphthis, quae ceciderunt, & nudae sunt papillae tum hic sit convulsio;hoc signum est, quod pars superior ventriculi nervosa occupata sit crusta' aphthosa, qua deinde deglutita nervi haerent nudi, unde postea ventriculus facile inflam
Cur ora aphtholia ξ Quia hic ingesta non mutantur, & in lacteis non admittuntur , haec quoque causa. est, quare aphthosa tunica ventriculi Lienteriam creat. Hippocrates haec tria symptomata simul jungit, quia tum Ventriculus Aphthis obsidetur. Vide Finesum de Aphthis, qui omnium optime de morbis Batavorum aQProinde Britannorum quoque scripsit videatur M quo Μ
278쪽
quoque Κetet aer de Apthis Car aphthssa tunica bc.t Quia humor dilueng Mi ventri culum non deponitur, α eibus, ut intravit,
Cur aphthae nigrae' Quia vasa sunt gangraenosa. Cur aphthinum os λ Si in ore sint Aphthar, vel si vascula uterina his obsideantur, tum certissime oritur abortu S, quia uterVS non transmittit requisitum nutrimentum, & quia sanguis videtur esse cacochymicus, qui per vasa uterina transmitti non potest.
Cur in putridis Θ Cur Aphthae ire Phthisis pulmonali occurrunt, illi e certe inde moritur , quia isti bulla oritur in pulmone, & jam simul Aphthae; hincque idem languor peccat & humor liquidissimus consumitur, hinc idem verum est in hominibus , qui moriuntur ab ulceribus internis , quia materies, quae ad loca ulcerossi vadit, ad illa oris vasa quoque aeque ferri potest. Cur tumorὸ Quia spes erati Aphthas decidete posse, jam vero nulla est, nam nil periculosius, quam potum vel aerem frigidum applicare , qui, tum loca obsessa ae frigore plus argantur, hinc observatum est, quod homines', qui Aphthis laborabant si aquam frigidam tenerent in ore, subito mortui sint, quia reliqua viva tum suffocantur: Cur sudor ' Quia Aphthae calorem requirunt nam frigus ipsis inimicissimum est, hinc si it Ossant, aegri pereunt, haec Vero aegunt in fiar frigoris. s. 98 . Ab his primis aeger fere mn quam moritur, si vero Aphthae: sunt opacae, tum raro eva dit , hoc hic repeto , quia Vulgo putarunt Mediei', R phthas sem per esse lethales, quod minamhhit rum est, at verum hoc est . quod ante aliquot an nos pauci ab his evaderent 'quiS perperam in tractabantur , sed nos jure meritoque Jactare possu
279쪽
mus holle plures strvari, quam mortis secundum hancce nostram' methodum tractantur, addatis, vel im quod olim in naturam &. sedem mali noni inquirerent, ad quam sed talo hodie attendimus , hic vero est notandum, quomodo se in ore habeant, nam sic haerent in interioribus nempoaesophago, vaentriculo & intestinis. phrisista * 98 s. Inter morbos humano generi nomtantum, sed brutis quoque, non raro animantibus familiares, molestos & saepius lethales, non infimi momenti censenda est Nephritis, vox Graeca, cujus derivatio non . obstum, S modo cori sideretur , quod si ς sit: ren, α νω sum
& φέρ' ferri renes enim ab sanguine serosum separant humorem , qui, per ductus urinales fidit & defertur in vesicam, urinariam. Quem admodum igitur Pleuritis est membranae inte nam costarum superficiem ctingentis; inpatiti&externum hepatis involucrum constituentis ;Phtenitis piae 2 duradi Matris cerebium omne
ambientis , vel ipsius qno que ceribri substantiae inflammatio; se: Nephritis: proprie vocari possset renum inclammatios . juIta veteres quosdam Medicos, ut ex Hippocrate colligere licet, hoσnomen Nephritis, omnibus fere renum affectibus commune fuit, hinς inter Pleuritidem&Nephtitidem nullaa est disterentia nisi ab eminiuriis, & quod' aliquando calculo in renibus hae
reant; ex his . patet , Nephritidem esiε renum insamma tonem , renes vero inflammaru posse. novimus , quia est structura vasorum sangui
neurum, primo cognoscitur morbus, si adsit ,
280쪽
dolor punctoriHS ct ardens, nam valde errant illi Medici putantes renes non dolere posse. nisi a calculo, atque dolor a ConVullione, rei te
absente venire potest; ille dolor est, ubi renes siti sunt, attamen licet renes in corpore sano ad dorsum jaceant) Nephritici non de dolore
dorsi, sed laterum conqueruntur propter musculos vicinos ; deinde adest febris Acuta, continna, urina pauca rubra & flammea vel in misgno malo & aquosa, quod praecipuum est symptoma, nam talis urina notat inflammationem renum; stupor cruris Propter musculum psoam& nervos decurrentes , porro dolor inguinis quoniam Vena spermatica incumbens decurrit versus illa loca, sinister tamen ren habet testem lateris dextri tumentem, quoniam Venaspermatica comprimitur, ut sanguinem deferre
f. 986, I. Decabitus. Homo, qui nunquam laboravit Nephritide & coactus est a Podagra vel crucifragio vel simili morbo in dorsum in cnmbere, accipit Nephritidem. Nixus. Ut in luctatoribus contingit, quoniam hi homines tantum aeris capiunt , quantum possunt in tali nixa, sangdis in vasa premitur, unde Oritur dilatatio vasorum & saepe inflammatio; secundo quemadmodum Omnes Causae, quae sanguinis eirculationem impediunt, creant inflammationem, sic etiam omnes causae, quae impediunt urinam, eadem producunt multi bri uti & agricolae incidunt in veram inflammati onem renum, quando Conantur tollere aliquid de terra, nam tunc multum aeris
in pulmone retinent, q, d .essicit , ut sanguis: maxime adigatur in majora vasa, i unde mi-
