장음표시 사용
301쪽
qaando tumores strumo si ad glandulas salivales
comprimunt venas iugulares. Multis, contingit,i dum frigus egiernum accedit, quod saninguis erumpat ex naribus, quia sanguis tum fis compactior, & hinc tanto majorem vim in infert, sed hinc omnes homines laqueo suspensi Apoplectici moriuntur, nam in ipsis laqueis respirant. hinci carnifices eorum nares & os obri stupant, ergo quidquid externe caput comprimere potest, facit Apoplex iam , hinc compressis venis jugularibus statim sit Apoplexia, unde
si modostutraque vena interna comprimatUR,'
statim strangulatur homo, ut accidit suspensis, qui omnes nempe ApopleXia moriuntur, quia sanguis a cerebro redire non potest, hinc genae rubescunt, livescunt, labia fiunt retorridaT Isic motiuntur ; si strumosi tumores occupent loca circa hasce venas utique homo per Apo-plex iam mori potest.' με. Omnis humor, qui intra crantum &.duram Matrem, intra hanc & piam, intra piam
ct corticem cerebri affusus hoc facit; hinc plurimi fiunt Apoplectici ex Hydrope cerebri, id est,
venael resorbere non possunt aquam Vaporosam,qnte intra cerebri thalamo S semper exhalat. . ... P. Cerebram facit quat uor Cavritate S. . quae
302쪽
ebm p imit; mastis Gallus Mediens optime deset, psit holus Apoplexiae causam, dicit enim esse aeri
moniam atrabillatiam vasis ruptis inter cerebri ventriculos ortam , cerebrum comprimentem. hoc saepe verum est, sed non semper, ut ex priurib0s appositis exemplis patet hinc in eo curavit, quod omnem ApopleXiam ab hac acri monia oriri voluerit, sumsit enim unam causam pro omnibus Dresi ursius plexum choroideum ruptum se vidisse testator. Atrabi liaria. Hoc vidit Hippocrates in sua Pra. xi, nam illa rupta sursum materies erodit vasiseerebri, hinc sanguis effunditur, unde videmus saepe homines Maniacos, qui in initio furebant, postea mori Apoplecticos. s. Si Crocus in loco calido clauso detur, teddit hominem Apoplecticum solo odore, sed
an non haec medicamenta in spissando, comprimendo, rumpendo, an vi sua in pulmones ae
gant, dubito, hinc in dubio sum, quonam haec
referre debeam, censendum tamen eadem nocere posse primo potius pulmonibus quam e rebro, nam pulmo a venenis stricte contrahi tur , ut nil sanguinis a dextro ad sinistrum cor venire possit; hinc multa venena in pulmonibus agunt eos ita corrugando, ut sint inhabiles eIplicationi, Vel humores pulmonum in spissando , vel vasa constringendo , ut non.
transirittant; est antrum in Italia supra quod si vixi canes suspendan tur, moriuntur, sed si istatim post ea supra aquam frigidam suspendari. inr , reviviscunt, & quidem ideo , quia sanguis versus cor determinatur. Videtur, quod in hoc casu pulmo'spasmodice contrahatur, fit
enim per hoc antrum idem, quod per Sulphur exhalans vel accensum. Quando murtum
303쪽
magna eopla in dolio vehementer effervescit, si quis tum nares admoveat foramini & vaporem tum inhauriat , Apoplecticus statim cadit, idem qui versatur in loco, ubi multum musti est repositum in Parapoplegiam incidit. Causae sequentes Apoplex iam producere etiam possunt, nempe tumor cranii externo sanato, coninsueta narium haemorthagia suppressa, Venus nimia praesertim in senibus; nimius oculi ictus, indeque valida capitis & cerebri concussio; causa etiam aliquando est, si quis ex fenestra veta tecto, vel ab alta turri in terram cecidit, ut cranium depressum sit, & subjectum cerebrum
I ioo3. Haec omnia inveniuntur apud omnes inspectore cadaverum, optime apud Bo- metum in Sepulchreis Anatomico , Carolum Pi- Ionem in Tractatu de morbis colludie ferosa ortis,
ibi patet semper in Apoplexia adfuisse has causas, dein observatio hi torica antecedentium. concomitantium & consequentium Apoplexi te multum lucis attulit, eademque confirmavit, vix aliorum scripta in curatione Apoplexi se aliquid praestant, quia semper universalis cura praescribitur, quae impossi bilis est, sed pro quinque classibus diversarum causarum diversum quid praestari: debet; hinet omnia, quae hic dixi de Causis Apoplexiae, firmari possunt exemplis;
eausa pro ima Apoplexiae est impeditus trajectus. spirituum cerebri, sedi cau sae remotae sunt in- filii ae quae tamen omnes ad has quinque rein duci possint; si caput alicui percutiatur , vertigine laborabit, vomitu ribit& Apoplemcus fiet in cranio post mortem aperto invenitur sanguis effusus sed aliquando larga venae sectio-
304쪽
ne instituta & strictissima diaeta adhibita, taliue
g. ioo . Medici olim putarunt, . quod o Hs Apoplexia a frigore & ab inertia oriretur ,: lunde senibus adscribebatur, posteriores dixe- lrunt, quod a plethora , postea quoque vide- irunt, quod a vino quoque oriretur, hinc vel pituitosa, vel inflammatoria, sed praeterea serosa & atrabiliaria, imo ex ipsb tumore cranii ut
f. ICOS. In omui Apoplexia violentior est cerebelli tonus, quoniam motus cordis & mo- jtus respirationis non minuuntur, sed augetur in ipso malo bos, qui cuneo percutitur, pri mo humi cadet , & jacet humi Apoplecticus, educta postea. sanguinis copia . ut fensorium commune liberaretur , Apoplexi a solvitur, animal se iterum movere incipit tandem educt, sanguine Apoplecticus cuin summo steriore mo
Parapolixia est, si ali quid In sensorio communi supersit, in Apoplexia totum. sensorium commune assicitur, quod est omne issi cerebro, ubi post corticem medulla sit, hinc ibi concipimus totam corticem vel medullam ita bine compressam, ut 'nil transire possit. in Para popleria non integre sed valde laeditur sensorium commune , tu Ac cerebrum nondum totum est clausum, sed fere, quaedam actio sensus & motus est superstes cum magna dissicultate , ut indo mi entibus, sed si per arxerias nil transeat , t O-t Um perfectum eriti a me Aum, 'unde cerebrum pditus illa sum tandem etiam obruitur. f. 1 Oo6. De fractis . Quia hae duae sumstiones
exercentur per nervo S non a cerebro, sed ce
305쪽
tus animales oriuntur a cerebro, Vitales a cerebello. De Ucint. Arteriae ad cerebrum vadunt majores quam ad cerebellum, adeo ut cerebrum
triplo plus sanguinis accipiat quam cerebellum, jam si sanguis per cerebrum non transeat, tanto major copia per vasa vicina finit, hinc plus derivabit & fluit per vicina & nervos cerebesti,
hinc respiratio, sterior, pulsus major, & non pejor est in Apoplexia signum, quam si aeger profundissime & magna vi respiret es pulsum
habeat fortissimum , nam signat totum cerebrum obstructum & omnes spiritus fluere per cerebellum, hinc cerebrum hanc vim non diu fert, quin alteratur; in Apoplexia respiratio est aliquando adeo fortis, ni ad duas vel tres sedes saepe audiatur: quo homo morbo propior, eo fortior respirat, & hoc in solo hoc morbo obtinet. g. IOO7. Magnitudo hujus morbi colligitur ex aetate, robusti non tam facile assiciuntur; temperies aquatica atrabiliaria pessima, sanguinea optima, fabrica nempe caput majus , COI-lum breve &c. pessimum; respiratio de pulsus fortis , violentissimus sterior & reliqua pessi ma ; quibus spuma ante os vix unquam resurgunt, quia ex respiratione valida, sensuque abolito sequitur necessario magnus pu moniS attritus, detritus humoris investientis , & quia non sentit id tantum Iegurgitat, cerebellum solum agit; spuma viscida damnatur ab Hippocrate & habetur pro pessimo signo , 'quoniam est spuma ex contrito & deraso pulmone; sudor tenuis, frigidiusculus pessimus, si morbus ortus sit a praegressa Parapoplexia aegrum
306쪽
nunquam surrexisse vidi, si ex levi, gravis itidem pessima; nam Parapoplellia Vocatur Apo-plexia , in qua aeger Vix magna vi excitari potest, quamvis iterum obdormiati si ab Epilepsia oriatur est lethalis, non enim vidi exinde hominem exsurrexisse, nam denotat cerebrum jam modo per Epilepsiam esse destructum,f. I Oo8. Si aeger non stertat , tum sensus motusque non plane sunt aboliti, si spuma non adsit, tum causa est valde levis. i 9 Vix alia Apopleaiae , nisi per resolutionem est sanatio, nam suppuratio vel gangraena hic lethalis; haec sequentia habentur iavera historiarum observatione, Apoplexia te nior abit saepe sudore molii, leni calido, antresolvitur urina copiosa, crassa, magna, alyisuxu cum levamine non a deliquio spirituum; haec sunt fere remedia, quorum aliquot Vel multa simul peccant, nisi Apoplexia naturae be-
nificio superetur. Si febris magna adsit in inbtio, & non, quando Apoplexia oritur ab inanitione, sed ab infarcta materia honum est, Π - crates ipse dicit, superveniens febris magna, i est, acuta in initio Apoplexiae solvit morbum, si fit a lentore , sed non ab inopia spirituum, Medici putant quod tum nares sunt stimulans
odoriferis, crines evellendi sunt, qui praesesi'bunt vomitoria in Apoplexia ex arteria rupta, male aguut, nam sunt exempla ex Vomi torio dato arteriam fuissie ruptam. Quando logimus libros rece utiorum facilis videtur cura, sed an exercuerunt, summopere dubito , sed
saepe pro Apoplexia habetur, quod ApopleXia
non est, contingit, ut homo a temulentia A poplecticus videatur, accedit urinae nuxus, is
dor dic. curatur, sed tum non est Apoplexia,
307쪽
verum tantum vasorum compressio, quae sau-guine missione ilico curatur. f. solo. Ex centum Apoplecticis, qui sanantur, vix unus evadit a Paralysii aut unius partis aut lateris uuius , parte cerebxi ab uno latere obstructa, vel omnium partium sub capite solo capite libero, dum materia ex ventriculis abit
per ventriculum quartum in medullae oblongatae membranam, hanc premen S, hae ens i tra thecam vertebrarum , decem paria nervorum libera sunt; hinc Apoplexi a semper aliquid relinquit vitii, & plerumque quaedam ex his malis manent, sic in Duce belli nummo & audacissimo Apoplexiam factam vidi ex itineribus &aeris injuriis, postquam resurrexit, fiebat instar pueri, vidi viros doctos ante jam Apoplex iam perpessos plane pusillanimos.
g. IOD. Attrito cerebro nihilominus tamen arteriae carotides vertebrales danguinem afferunt, qui non per cerebrum, sed tire omnis per cerebellum trajicitur , illudque tunc violentiori motu atteritur, quod mortem infert,
neque enim homo prius moritur ab A poplexia, quam destructo jam cerebello, homo in Hemi- plegiam cadens, primum sensum sinistri lat i yis amittit, postea & alterius , homo tamen mente constat, malum hic pergit, A cadit in Parapieriam, tandem in Apoplex iam, ac ultimo in ipsam mortem , sanguis enim compi mit dimidiam cerebri partem, tunc totum C rebrum , ac tandem cerebellum. Periculosus
admodum hic morbus est, quarto die plerumque oecans, imo perfecta Apoplexia rarissime sanatur, in lenibus tamen longe pejor est quam
tu unlotibas; st iu Apoplexi a sterior adsit, suffocatio est in propinquo, sic s Λρπlexia for-
308쪽
iis, quae totum prohibet spiritus commeatum cita mors venit; si febriS enim progresso mor lbo superveniat, est pessimum signum, sit d6- lcuit Hippocrates . Apoplexia lethalis est , si re spiratio praeclusa est, quae necessaria est vitae lnostrae , aegri suffocatio. Hic generaliter est 'annotandum, quod omnis Apoplexia sit mor. bus acuissimus, periculosissimus & dissiculta tibus plenus; fortis admodum exiguam de se. lute spem relinquit & vix ullam; levis tamen aliquam spem reliquam facit: secnndum H
pocratem dicentem: solvere A se exirem vehememtem quidem impossibile r debilem vero non facile.
Quos subito & inopinato invadit, nihilque devehementia remittit, illorum vitam brevi ter
minari idem ipse observavit, quum ait; quibus ianis dolores derepente sunt in capite , sta rim muri fiunt; ac sertant , in septem diebat pereunt, nisi febris apprehenderat. Hic multi seducuntur , putantes; febrem Apoplexiae sum pervenientem bonam esse, sed longe optrito ii
dos fallit, & ad avos dedncit, nam si quid boni. aliquo in casu ex contingenti proVeniat ,. minime pro regula haben hum atque usurpandum est, quum ferme sern per si pessima, ut idem 'ipse Hippocrates ait: lena repentrobor , a solubilis , adveniente lenta febre mortifera est. Respirationem maxime laboribsam in forti poplexia cum inaequali de intermittente pulsa praesentissimum periculum praesagire docet idem Auctor , respi ratio enim inter omnes animales functiones quum magi me necessaria repUtetur , ita ut vita auferatur , ubi pila penitus ablata fuerit, sane periculo carere haud pote sit. Ap O ple iee ergo, praesertim fortissimae; ne curam
fmilem temerario avsu aciet Medicus , HVς etiam
309쪽
etiam statim desperet , , sed interim aegrum
haud plane negligat , Omniaque tentet, quae hostem irruentem arcere jam in ipsa penetralia prolapsum repellere Valent. Obesis &pinguibus, si Apoplexia contingat, raro sanan tur. Apoplexia . sevibus familiaris S aetati conveniens est, Apoplectici autem fiunt, maxime aetate ab anno quadragesimo usque ad sexagesidimum. Ut & illis, qui frequenter gravi Obruuntur sopore Cum capitis gravitate, languore 'insolito, oculisque turgentibias, & quibus freqΗentes . tepubrae o Cubis offunduntur , & qui angustam habent cervicem. Sudor frigidus in
fronte pessima, imo let bale, & si sudor a spiritus angustia prorumpat. Arteriis carotidimus . aut cervicalibus exoria Apoplexia in curabilis est : eadem estJratio , si spina ijs medulla
abscissa fuerit sternutamenti8 fortiter provocantibus G adhibitis , si aeger non sternutet, neque iampressibnem sentiat, vul go pro mortali habetur signo. Qui ex Apoplecticis paulo gravioribus , superata causa. periculum mortis effugiunt, illi in diuturnum plerumque morbum incidunt, Paralysin nempe unius vel alterius lateris, unde Hemiplegia, subinde etiam totius corporiS, uu- de Paraplegia, saepe idem illi memor sae tantam
jacturam faciunt, ut ne mini morum recordari Valeant, unde soporosi, hebetes, tremuli, vertiginosi & pusillanimes remanent & vere tepue rascunt, nec sane mirum , scimuS enim cor pus nostrum ab objectis sensibilibus, uls in nobis fiat sensus, accipere mutationem in saper. ficie nervorum per attactum moti objecti excitatam , ubi requiritur, ut ea mutatio libero nervo propagetur usque ad aliquem in cerebri
medulla locum , a singulo quoque nervo in
310쪽
sis gularum medullae cerebrosae plagam, ut pr6varietate oriecti, pro diversitate nervi affecti, pro discrimine fabricati organi sensus, pr variatione loci in cerebri medulla, unde ille ner vus; pro va. rio gradu motus, quo applicatur. objecti actio , oriatur in intellectu sentiente idea percepta varia. f. Ioia. I. Si caput magnum, collum breve cordi propius cerebrum ergo validissimae sanguinis impetui expositum magi si corpus obesum , pectus ita formatum', ut sanguis plerumque ad caput
a. Ex plethorica, caeochymia, atrabiliaria; hydropica, pituitosa materia praedicitur Apo-plexia; hinc si videam hominem perfecte plethori eum in aestate aestv ante debacchari, tum
praedicere possum ., eum fore Apoplecticum. g. Si plethorico accedat testus, oritur rarefactio humorum, cerebri ergo compresso, etiamsi ca-eochymico frigus, si atrabiliario motus sanguinis praedicitur Apoplexia.' q. Scotomia. Id est, tenebricosa caligo capitiue. Naribus compressis. Hoc signum evidentissime videtis, quando homo diathesin habet ad Λpoplelliam, cum naribus compressis respirare incipit, tum brevi erit Apoplecticus. Dcubus. Est terribilis compressio ad respira
tionem, quasi ab homine Ircem Carentur, quando seper non assuetus hoc morbo laborare incl-pit, indicatur, quod circa cerebri ventriculossit materia vasa comprimens , sensus gravativus in pectore est a compressione cerebelli. S. I Ol3. Ingens saepe apud aegros inter Medicos oritur disceptatio, quidam dicunt esse Λ- pople Siam, quidam non, prout sensus & motus su per sunt , hinc veri Medici distinguunt inter Λ pople Siam exquisitam & non perfectam, quas