장음표시 사용
311쪽
quas ambas diversitates diximus ti paulo ante in Parapoplexia explicavimus; legantur modo, quae scrip sit Carolus Piso in Libro de Colluvies rosa.1oi . Curatio autem, ut Variae sunt causae,
vario modo est restituenda & generalis id circo dari nequit, sed illa pro diversitate causae diis stincte est proponenda. yiam Ad vas sanguineum in homine ruptum, nulla est cura si Apoplexia succedat) aut
cranium esset aperiendum & sanguis ex cerebri ventriculis educendus non nego, quod vulnera ad ventriculos cerebri aliquando. sunt curata,
sed nemo hoc facere audebit, si Apoplexia a pituitosa materia sic infasciente corticem oriatur tum illa materia est dissolvenda, sed si serum sit inflammatorium, alia resolutionis via indicatur, ergo generalem methodum adhibere non possum, nam talis causa, talia requirit
I. io is . Si ab aquosis & pituitoso humore
oriatur Apoplexia, tum tentandum est, primo ut p essio glutivo si a capite omni vi removeatur, secundo, ut lentor in cerebro & in toto corpore attenuetur, nam humores sunt lentinfimi', 'frigidissimi, ut non transfluant per cere brum, nec segregentur spiritus , si haec materia etiam ad cerebellum v euiat, actum est de vita, hinc mihi est annitendum , ne in vasorum angustias prematur, sed ut avertatur. l. Io I 6. Primo derivatione, secundo evaeuatione, hinc patet non semper curari corpus
senile, iners, frigidum, vix enim patitur has
evacuationes , hinc non curatur, & ex Centum talibus vix unus resurgit; evacuatio universalis
in frigida conititutione raro convenit, hinc videlis, quam raro prodesse possumus. f. Io I 7,
312쪽
f. roi . Patet ex hac. paraphrago, unde inte ger liber conscribi potest, quod materia mucdsi iii capitis vasculis haereat, qu ad nec tolli nee propelli potest, ergo pressionem aVertere cucremus ; si aeger maneat in somno per tres quatuorve dies, tum curabo si possim, ne materia prematur, quae uagnans levissime putrescii , tum si abducatur, non, nocebit, hoc fit vapore, si aeger toto corpore involvatus eXcepto capite intra stragula humida, si superne imminuatur, inferne aggregatur materies, hinc fotus &balneas milia inferne adhibemus; suctiones tiepi pastica ad inferiora, Vesicatorium ex pulvere Cantharidum, Euphorbio, Castoreo, Camphora
fermento acerrimo, aceto Ru taceo &c. tricli 0-nes in plantis pedum cum Muria acri aut loco hujus cum sale & aceto sunt optimae. Fiant leves ligaturae ad venas artuum superiores, sic vente tumebunt, arteriae sanguinem peIlent, sanguis ibi accumulabi ur, pressio ad caput minuetur, quod est magnum areasum quorundaΠὲ medicorum. Valent. Dum derἰvant ad partes oppositas, ut a capite morbus avertatur, videtis, quod in omnibus his, ne unicam missionem sanguinis commendem, sed saltem derivationem, nam
misso sanguinis tollet quidem pressionem, sed
Massi caloria. dando Veteres videbant hominem in frigida δε poplexia, surnebant Pyre' thum, inde faciebant pastillas, quas dabant
masticandas, jubebant, ut exspuerent &sic derivabant. Sternutatoria ex sequemibtis parata sub optima.
313쪽
Detur naribus attrahendum. Vel sequens pulvis calamo exceptus naribus instetur. v. g.
v. Fol Nicotian. 5j Semin. Nigellae
Hellebori albi Castorei ana Θ'
M. F. Pulvis. suppositoria quoque ad hostem hunc debellandum & profligandum parari possunt ex trochiscis Athandat, speciebus Hierae Picrae & Melie q. t ad debitam consistentiam cocto. Necnon ex felle Tauri in spissato, succo Rutae cum sussiciente quantitate Mellis Antholati. Nunquam Cantharides plus juvant quam hic, nam
9 Iot 8. De vomitoriis cum aliis laudis en- comto dignis viris quid sentiam, paucis sic accipitos quum videam duas acies, suasores nempe & dissuasores ad latus utrumque meum conflictantes , medium ut teneam iter ratio postulat, observatum enim illud est , aliquando a conatu vomendi nimium concutitur caput, unde materia altius impingitur, aliquando autemi discutitur, igitur Scyllam evitantes, ne in Charybdim incidamus, attendendum puto ad sequentia signa : si nimirum Apoplexia sita plethora, sed adsit nimius sanguinis motus , quod ex pulsu dignosci potest, si sit sanguine Irim. IV. O ex-
314쪽
extravasato, aliisque laesionibus capitis a vomi. torio esse abstinendum , si vero a pravo victu& sanguine viscidiore vel levior Apoplexiaegra dus sit, vel patiens non sit nimium adultus, tum commode adhiberi potest, modo virium iratio semper habeatur ; si enim aeger satis validus sit, valida etiam danda, nam .: duras AEus, duram requirit --m ; sin contra aeger sit valde debilitatus; caxendum est praeserti in , ne recidiva oriatur ; eg tra parogysmum' vomitorium utilissimum: erit, idem censeo, appetitus prostratur, aliaque signa ventriculi laesi, pople- Iiae paroTysmum praecessserunt, tum quum motabi fomes in ventriculo sit, utique Emeticum est exhibendum. Emeticum vero in ipso pa-roxymo adhiberi solitum est ; Mercurii vitae grana ij imponantur linguae, ut cum saliva descendat, aut seu sim deglutimur; Sextra parmy smum vero Tartarus Emeticus, aut vinum Emeticum eahibete utile erit ; vel,
M. F. i Vomitarium. Detur pro una vice. Credo, quod nulla corporis actio sanguinem in cerebrum premat &- cerebrum proinde distendat, quam vomitorium, ratio est, quia musculi abdominales &diaphragma contenta abdominalia validiis ine1tringunt, tum aOrta ascendens est compressa, hinc cor non poteΠs steo momento sanguinem
per aortam diliri duere , sanguinem ad caput ferre cogitur , hinc facile oculi &c: sanguine turgent, si nunc hic pituitosa materia sit, . tum
vomitoria sunt optima ; quae sunt duplicia ,
315쪽
alia lenientia, alia commoventia; lenientia tuto adhiberi possunt , quia leniter pituitam edum cunt, commoventia vero pulsum imminuunt , ac respirationem dissicilem reddunt, ad primas vias evacuandaS propinentur statim medicamenta mitiora scilicet ex aqua tepida , aqua
Hordei tepida, butyro, oleo simplici, strupo Acebosae, Oxymelle simplici atque Scillitico, semine Raphani Rusticani, & succo du s di
quaedam alia. f. Io I9. Lentor est disibi vendus diluentlbes vel attenuantibus vel circulationem augentibu S, sed si lentiora dissolventia adhibeas, tum simul danda sunt talia, quae ad inferiora determinant , aliter materia attenuata versus celebrum vergit. S. I Oro. Licet nunquam talem Apoplexiam legerim curatam, ne aeger videatur neglectus, tentanda tamen, quae si ulla alia juvare possint, haec instituenda sunt, statim instituatur venae sectio, haec non necat, Vel sanat, Canthar des, Spiritus Salis Ammoniaci naribus app4icentur, haec vero nocent vel prosunt, saltem stimulant, clysmata juvant Frictiones cum pannis asperis, hirudines, cucurbitae ad ,inferiora applicatae sunt optimae, simulque capillis derasis cataplasma antiphlogisticum capiti apponitur est hocce. Flor. recent. Absynth.
316쪽
M. Coq. cum Vino Rhenano vel aceis q. s. vase clauso sub finem adde
Farinae Lini q. s. ut fiat Cataplasma. Colatura, omissa farina Lini, pro semento hic no capiti applicando haberi potest, dein, hoc clysma acre ilico ingerendum est vel 1imile.
F. Clysma. Vesicatoria ad nucham & post aures ponantur , conveniunt optime Cantharides, tinctura Castorei vel Vini Alcohol, in quo Camphosa soluta, temporibus aliisque capitis partibus asefricetur. Pulvis sternutatotius ex Helleboro, foliis Tabaci &c. in nares instetur, vel seta haeirritentur, ut sternutatibnes cieantur, & Spiritus Salis Ammoniaci iis admoveatur, in aetophagum injiciatur Sal Volatile oleosum, tin eiurae Callor ei, Spiritus Cornu Cervi, fuliginis. Ad capitis robo ratio nem etiam fieri pose sunt sacculi in forma pilei ex herbis cephalicis, Salvia, nempe, Roremarino, Majorana, Ru'ta, ex foribus Lavendulae; Lilior. Convallium, Stoechados Arabicae, ex Carro phillis aromaticis.
317쪽
h. Ioa I. gate Omnia incumbendum est Me dico, ut rite pensitatis signis naturam praeeuntem sequatur ducem, & ubi necessitas exegerit molientem, sed inertem adjuvare, ut si aeger sit plethoricus, obesus, pinguis, optimo cum corporis habitu, nullis praegressis morbis conflictatus, attritus & debilitatus, illico venam
pertundere imperet, nam ut ex Observatis constat, ct ut una fidelia duos dealbare possimus parietes , saepe una venae sectione totus debellatur morbus, imprimis si tempestive Medicus advocatus fuerit; at scrupulum fotte mihi in-φclat Cornelias Celiss cum dicat; s omnia mem bra vehementer snt resolata, sangsinis detractio vel liberas mel occidii ; sed pace magni illius viri, vix ut ei hac in parte assentiar, inducor , quum Apoplexia e medio sublata, an venae sectionis neglect*s , vel adhibita venae sectio necave t, ignore111; nam si certissima digna in hoc morbo venae sectionem imperarunt, prudenti manu &tempestive adhibitam, tamen morte peremptus abiit, vix auderem asserere, quod neglecta venae sectione vita superstes mansisset, e contra
si in altero signa prohibent & negligitur, quod adhibita venae sectio a morte vindicasset; ubi tamen sui opinor) laudatus Auctor suo illo dicto inculcare vult, sanguinis in Apoplexi amissionem non debere fieri regulam genera lem, ita ut sive suadeant, sive dissuadeant stagna, ad eam tanquam ad sacram anchoram confugere debere, sed prius tentatis tentandis, tandem satius esse anceps secundum eundem quam nullum experiri remedium. De hac venae sectione in Apoplexia adhiberi debita,)multae inter medicorum filios exortae sunt quaestiones, quarum praecipuae hae sunt I. an in omni
318쪽
Apopberia debeat institui pz. an statim antequam aliud quid agatur; 3. an contra post clysteres injecto P q. an vente sectio debeat esse larga p . an venae jugulares secandae ξ an brachiorum an pedum' Ad quae omnia sigillatim respondere quum supervacaneum esse putem, quod eΣperientia ac auctoritate celeberrimor Em modicorum exploratum est, generaliter paucis se baccipito. Si Apoplexia sit sanguinea , venae laetio omnibus aliis remediis praeferenda, eaque s habita tamen aetatis & virium ratione) se. tis larga; si vero pituitosa fuerit, non semper quidem, saepe tamen utilis videtur, imo necessaria; si enim Apoplexia bene fano adveniat, vix dubium videtur, an vente sectio prohiberi possit, imo ut larga fit, oportet; in cacochymicis vero, somnolentis, languidis, & qui
diu cum mala valetudine conflictati sunt, aut est omittenda, aut avara manu erit instituenda.
Simile quid de iis quoque censeo, quibuSi jam
praevaluit morbus, morsque prae foribus adstat; nota deinde si Apoplexia a vulnere capit IS, d pressione cranii, ebrietate, casu ab alto oboriatur, utique vente sectioem necessariam & utilem esse. q. io22. Si vero Apoplexia oriatur vel a D, mio motu vel sanguinis rarefactione. Si morbus mortem portendat per Phaenomena & signa, quidni mittatur sanguis i si corpus ante sanum, penitus plethoricum, temperie calida praeditum, cibis potibusque calidis usum, valde motum, Valae ab illo motu rarefactum & cal factum non pulsu validissimo & recens sit ma tum, tum venae sectio est instituenda e brachio vel alio loco, sive ex majoribus venis, imo jugularibus, quae venae sectio pro re nata repe titur : post hanc enim, si homo: sanus evadat ,
319쪽
sistim levamen oriri solet, larga manu sanguis est mittendus, hoc enim animadverti debet, utilius ac tutius esse, non una vice mitti debere, sed per vices, latra tamen paucarum horarum spatium. Saepe oritur Apoplexia plethorica nullo vase rupto si sanguis ita impleat caput, ur cerebrum &φcanales anedul los sint compresesi, hinc sanguine mi O minuitur cerebri compresso statimque aeger resurget. a. Parata venae sectione purgans antiphlogisticum propinetur aegro & si opus- fuerit re petitis vicibus duis aucta adhibendUm, ut alvum servetur libera, materya qae derivetur: ad inferiora: hoo autem. Optime procedet, praesertim in Apopsegia pituitosa, ubi nec nimia sanguinis copia, nee nimius morus adely, in hunc finem optime sunt. Agaricus albus, folia Sennae, Rhabarbarum, Tamarindorum pulpa, pa, Manna, Cassia, radiees Meehon annae , Jalappae , ct multa alia purgantia, ite ex his formulae praeparantur scilicet. v. Fol. Sennae Mund. amariti d. ana MAgari .
incera in aqua pluviali spatio ἱ horto dein lenis fiat ebullitio spatiora horae,
tum colaturae Jviij admisce Nitii 5jdosis aliquoties de die iumenda, ut alvus per aliquot dies bene laxa sit. .
320쪽
M. F. Conditum. Capiat unciam unam omni hora, donec purgetur satis fortiter. Si autem haec purgantia, non satis cito operentur, clysteres acre S inrtesque injiciantur ter quaterve de die, quia praeparentur
ex foliis Origani, Hyssopi, Calaminthi, Lavendulae, Rutae, Tabaci, Centauri minoris, Ma joranae, Serpilli, Salviae, Asari, vel ex pulpa Colocynthidis, Hellebori nigri, Roris marini, Origani, ex floribus Staechados Arabicae, Lilio. rum Convallium, radicibus Aristolochiae rotundae, Imperatoriae, Pyrethri, & seminibus Carthami. His ipsis clysteribus commode etiam addi possunt Salia Volatilia, ut penetrent, &ea suscitent aegros, inter quae salia eminent, SalGerninae. Sal Ammoniacum, Sal Nitri, Sal Volatile Succini. Exempli gratia. Fol Calaminth. -- Tabaci Rutae ana M. j
Coq. in s. q. Aquae purae ad Collaturam unciarum X. Admisce Sal. Gemmae
F. Clyster. Deinde maxime est cavendum , ne nimia corporis impletio, nec appulsus ad caput magnus fiat, nam vasa semel nimium dilatata, facillime, ad Ruguinis appulsum paulo majo