장음표시 사용
331쪽
sceleris hominem amicum Reiplib. causa videretur. quod nunc quoque videtur, sed minus prodest. non enim habet,cui prosit: eumque arbitror poenitere: nisi sorte id j sum est falsum discessisse illum mos quide pro certo habebamus . Et velim quanquam, ut scribis, domesticis te finibus tenesin sorinam mihi Vrbis exponas, ecquod pompeii desiderium, ecquae Caesaris inuidia appareat: etiam quid censeas de Terentia &Tullia: Romae eas esse, an naccum,an aliquo tuto loco.& haec, &siquid aliud, ad me scribas ve lini, vel potius scriptites. Vale.
D E Vennonianis rebus tibi assentior. Labienum iudico: facinus iandiu nul lum ciuile praeclarius.qui, ut aliud nihil, hoc tame profecit, dedit illi dolorem:sed etiam Mad summam prosectum aliquid puto. amo etiam Pisonem. : cuius iudicium degenero suspicor visum iri graue .quanquam genus belli quod sit, vides. ita ciuile est, ut non ex
civium diffensione, sed ex unius perditi ciuis audacia natum sitiis autem valet, exerci tum tenet multa spe Si promissis: omnia omnium concupivit. huic tradita Vrbs est, nuda praesidio reserta copiis. Quid est quod ab eo no metuas, qui illa templa &lccta n6n patriam, sed praedam putet ρQuid autem sit acturus, aut quomodo, nescio, sane Senatu,
sine magistratu. ne simulare quidem poterit quicquam πολm M. Nos autem ubi exurgere poteritnus aut quandot quorum dux quam απαπι - , tu quoque animaduertis, cui ne Picena quidem nota suerint. quam item sine consilio res stet. ut enim alia omittam decem annorum peccata, quae conditio non huic sugae praesitit e Nec vero nunc .
quid cogitet, scio ac non desino perliteras sciscitari. nihil else timidius co stat, nihil pet- turbatius. Itaque nec praesidium,cuius parandi causa ad Urbem retentus est, nec locum ac sedem praesidii ullam video. spes omnis in duabus inuidiose retentis, pene alienis legionibus . nam delectus adhuc quidem inuitorti est, Si a pugnando abhorrentium. Conditionum autem amissum tempus est. quid futurum satino video. commissum quidem a nobis certe est, siue a nostro duce,ut e portu sine gubernaculis egressi, tempestatinos traderemus. itaque de Ciceronibus nostris dubito quid agam : nam mihi interdum amanda di videntur in Graecia. De Tullia autem &Terentia, cum mihi barbarorum aduentus ad Vrbem proponitur, omnia timeo. cum autem Dolabellae venit in mentem,
paulum respiro. sed velim consideres,quid faciendum putes: primum oaliter enim mihi de illis, ac de meipso consulendum est. dcinde σπασα sinc repre-Mhendamur quia cas Romae velimus esse in communi bonorum suga. quin etiam tibi& Peduceo scripsit enim ad me quid faciatis, videndum est is enim splendor est vestrum, ut eadem postulentur a vobis, quae ab amplissimis ciuibus. Sed de hoc tu vide-bi quippe chm de ipso ac de me ista considcrare velim reliquum est ut& quid agatur, quoad poteris explores, scribasque ad me & quid ipse coniectura assequare. quod etiamate magis expecto. nam acta, omnibus nuntiantibus, i te expecto sutura. μανῖς F e
ς. Loquacitati ignosces, quae & me leuat ad te quidem scribentem, & elicit tuas literas. AEnigma Oppiorum ex Velia plane non intellexi . est enim numero Platonis obscurius . iam intellexi tuum aenigma. Oppios enim de Velia Sanctones dicis in eo assu,
aut die. quo aperto, reliqua patebant,&cum Terentiae summa congruebant. L. Orsa rem vidi Minturnis ad v ii l. Calend. Febr. mane cum absurdissimis mandatis, non h0 sminem sedi pas solutas: ut id ipsum mihi ille videatur irrido di causa secisse, qui tantis de rebus huic mandata dederit: nisi forte'ion dedit, & hic sermone aliquo a repto
pro mandatis abusus est. Labienus, vir mea sententia magnus, Theanum venit adi x. Calend. Febr. ibi Pompeium, Consulesque couenit. qui sermo fuerit,&quid actium sit,scribam ad te,cum certum sciam. Pompeius ab Theano Larinum versus, pros ctus est ad v ii l. Calend. eo die mansit Venafri. Aliquantum animi videtur nobis attulisse Labienus. sed ego nondum habeo,quid ad te ex his locis scribam : ista magis expecto, quid illinc afferatur, quo pacto de Labieno serat, quid agat Domitius in Mar-
332쪽
ss Tignit Thermus, P. Actius Cinguli, quae sit populi urbani voluntas, quae tua.coniectura de rebus suturis. Haec velim crebria & quid.tibi de mulieribus nostri, placeat, &Α quid acturus ipse sis scribas. Si scriberem ipse, ngior epistola fuisset, sed dictaui propter lippitudinem. Vale. . P
A D v I. Calend. Febr. Capuam Calibus proficiscens, cum leuiter lippirem,sias literas dedi. L. Caesar mandata Caesaris detulit ad Pompeium ad vii l. Calend. cum is esset cum Consulibus Theani. probata conditio est, sed ita, ut ille de iis oppidis, quae extra suam prouincia occupauisset, praesidia deduceret. id si fecisset, responsum es, ad Urbem nos redituros esse, & rem per Scnatum consecturos. spero etiam in praesentia pacem nos habere: nam & illum furoris,& hunc nostrum copiarum stippoenitet. Me Pompeius Capuam venire voluit, di adiuuare delectum. in quo parti prolixe respondent Cani- pani coloni. Gladiatorcs Caesaris, qui Capuae sunt, de quibus ante ad te falsum ex Torquati literis scripseram sane commode Pompeius distribuit binos singulis patribus sa- miliarum. secutorum in ludo L I o. steriit. cruptionem facturi fuisse dicebantur. sane multum in eo Reipub . prouisum est. De mulieribus nostris, in quibus est tua soror, quaeso videas ut satis honestum nobis sit, eas Romae esse, cum caeterae ulla dignitate discesserint. hoc scripsi ad eas, & ad te ipsum antea. velim eas cohortere ut excant, praese tim cum ea praesidia in ora paaritima habeamus, cui ego praesum, ut in his pro re fiata non incommode possint es c. nam siquid offendimus in genero nostro, quod quidem ego praestare non debeo, id sit maius, quoJ mulieres nostrae praeter caeteras Romae rem aserunt. Tu ipse cum Sexto scire velim quid cogites de cxcundo, de totaque re quid ν existimes. Equidem ad pacem hortari non desino: quae vel iniusta utilior est, quam iustissimum bellum .sed haec ut sers tulerit. Vale.
v τ An Vrbe discessi nullum adhuc intermisi diem, quin aliquid ad te literarum darem, non quo haberem magnopere quid scriberem, sed ut loquerer tecum absens, quo mihi, cum coram id non liceret, nihil est iucundius. Capuam cum venissem ad V i.Calend. priaie,quam has literas dedi, Consules conueni, multosque nostri ordinis. omnes cupiebant Caesarem abductis praesidiis stare conditionibus iis, quas tulisset. uni' Fauonio leges ab illo nobis imponi non placebat sed is auditus in consilio:Cato enim ipse iam seruire, quam pugnare mauult: sed tamen ait in Senatu se adesse velle, cum de conditionibus agatur, si Caesar adductus sit, ut praesidia deducat: ita,quod maxime opus est in Siciliam ire no curat: quod metuo ne obsit, in Senatu esse vult. Posthumusso autem,de quo nominatim Senatus decreuit,ut statim in Siciliam iret, Furfanoque se cederet, negat se ituru sine Catone, & suam in Senatu operam, aut horitatemque magni aestina at . ita res ad Fannium pervcnit. is cum impcrio in Siciliam praemittitur. In disputationibus nostris summa varietas est. plerique negant Caesarem in conditione mansurum : postulataque haec ab eo interposita csse,quo minus quod opus esset ad bellum, a nobis pararetur. ego autcm eum puto iacturis, ut praesidia deducat: vicerit enim si Consul factus erit.& minori scelere vicerit, quam quo est ingressus: sed accipieda plaga est. sumus enim flagitiose imparati cum a militibus,tum a pecunia,quam quidem omnem non modo priuatam, quae in Urbe est, sed etiam publica, quae in aerario, illi reliquimus. Pompeius ad legiones Actianas est prosectus. Labiciatim secum habet. Ego tuas opio niones de his rcbus expecto. Formias me continuo recipere cogitabam. Vale.
o M N Ei s arbitror mihi tuas literas redditas esse, sed primas praepostere, reliquas or- .dine quo sunt missae per Terentiam. De mandatis Caesaris, adventuque Labieni,& responsis Consulum ad Pompeium, scripsi ad te literis iis, quas ad v. Caled. Capua dedi: pluraque praeterea in eande epistolam conieci. Nuc has expectationes habemus duas: X. iiii.
333쪽
sceleris hominem amicum Reipub. ςausa videretur. ouod nunc quoque videtur, seiminus prodest. non enim habet, cui prosit : eumque aruitror poenitere: nisi sorte id j sum est falsum discessisse illum:nos. quide pro certo habebamus . Et velim quanquam, ut scribis, domesticis te finibus tenesin sorinam mihi Vrbis exponas, ecquod Pompeii desiderium, ecquae Caesaris inuidia appareat: etiam quid censeas de Terentia &Tullia: Romae casesse, an naccum, an aliquo tuto loco. haec,&liquid aliud, ad me scribas ve lina, vel potius scriptites. Vale.
D E Vennonianis rebus tibi assentior. Labienum c iudico: sacinus iandiu nul lum ciuile praeclarius. qui, ut aliud nihil, hoc tame profecit, dedit illi dolores sed etiam ., ad summam prosectum aliquid puto. amo etiam Pisonem. : cuius iudicium de senem suspicor visum iri grave. quanquam genus belli,quod sit, vides. ita ciuile est, ut non ciciuium dissensione, sed ex unius perditi ciuis audacia natum sit is autem valet, exerci tum tenet multa spe & promissis:omnia omnium concupivit. huic tradita Vrbs est, huda praesidio, reserta copiis. Quid est quod ab eo no metuas, qui illa templa & tecta liba patriam, sed praedam puteteQuid autem sit acturus, aut quomodo, nescio, sine Senatu,
sine magistratu. ne simulare quidem poterit quicqua in mλπD M. Nos autem ubi exut-gere poterimus taut quandotquorum dux quam οἰ οι 6 ru, tu quoque animaduerti cui ne Picena quidem nota suerint. quam item line consilio res stet. ut enim alia omitram deccm annorum peccata, quae conditio non huic sugae praestitit e Nec vero nunc u
quid cogitet, scio, ac non desino per literas sciscitari. nihil esse timidius collat nihil perturbatius. Itaque nec praesidium cuius parandi causa ad Vrbem retentus est, nec locum ac sedem praesidii ullam video. spes omnis in duabus inuidiose retentis, pene alienis legionibus . nam delectus adhuc quidem inuitorti est,&a pugnando abhorrentium. Conditionum autem amissum tempus est. quid futurum sit, no video commissum quidem a nobis certe est, siue a nostro duce, ut e portu sine gubernaculis egressi, tempestati nos traderemus. itaque de Ciceronibus nostris dubito quid agam : nam mihi interdum amand adi videntur in Graecia. De Tullia autem &Terentia, cum mihi barbarorum aduentus ad Vrbem proponitur, omnia timeo. cum autem Dolabcllae venit in mentem, paulum respiro. sed velim conlideres,quid faciendum putes: primum G ἰς ε αι αλες. aliter enim mihi de illis, ac de me ipso consulendum est .dcindo os ins xξας, nc repre- shendamur quod cas Romae velimus esse in communi bonorum suga. quin etiam tibi& Peduceo scripsit enim ad me quid faciatis, videndum est. is enim splendor est vestrum, ut cadem postulentur a vobis, quae ab amplissimis ciuibus. Sed de hoc tu videbis quippe cum de ipso ac de me ista considerare velim. reliquum est,ut&quid agatur, quoad poteris, explores scribasque ad me & quid ipse coniectura assequare. quod etiam
ate magis expecto. nam acta, omnibus nuntiantibus,a re expecto sutura. μαβς
ς. Loquacitati ignosces,quae & me leuat ad te quidem scribentem, & elicit tuas literas. AEnigma Oppiorum ex Velia plane non intellexi . est enim numero Platonis obscurius. iam intellexi tuum aenigma. Oppios enim de Vclia Sanctones dicis in eo aestu,
aut die .quo aperto, reliqua patebant,&cum Terentiae summa congruebant. L. Casa rem vidi Minturnis ad v ii l. Calend. Febr. mane cum absurdissimis mandatis, non h0Mminem, sed scopas solutas: ut id ipsum mihi ille videatur irrido di causa secisse, qui tantis de rebus huic mandata dederit: nisi sortemon dedit. & hic sermone aliquo arrepto
pro mandatis abusus esL Labienus, vir mea sententia magnus, Theanum venit ad I x. Calend. Fcbr. ibi Pompeium, Consulesque couenit. qui sermo fuerit,&quid actum sit,scribam ad te cum certum sciam. Pompeius ab Theano Larinum versus, proscictus est ad v ii l.Calend. eo die mansit Venafri. Aliquantum animi videtur nobis attulisse Labienus. sed eso nondum habeo quid ad te ex his locis scribam : ista magis ex-'pecto, quid illinc araratur, quo pacto de Labieno serat, quid agat Domitius in Mar-
334쪽
sis, Tignit Thermus, P. Actius Cinguli, quae sit populi: urbani voluntas, quae tua coniectura de rebus suturis. Haec velim crebro. & quid tibi de mulieribus nostri, placeat. &
quid acturus ipse sis scribas. Si scriberem ii se, longior epistola suill et, sed dictau i pro
AD v i. Calend. Febr. Capuam Calibus pro iscens, cum leuiter lippirem, has literas dedi. L. Caesar mandata Caesaris detulit ad Pompeium ad v ii I.Calend. ctim is eo set cum Conse libus Theani. probata conditio est,sed ita, ut ille de iis oppidis quae extra suam prouincia occupauisset, praesidia deduceret. id fisecisset, responsum est, ad Urbem nos redituros esse, & rem per Senatum confecturos. spero etiam in praesentia pacem nos habere: narii & illum suroris, & hunc nostrum copiarum suppoenitet. Me Pompeius Capuam venire voluit,&adiuuare delectum. in quo parii prolixe respondent Cani- pani coloni. Gladiatores Caesaris , qui Capuae sunt de quibus ante ad te salsum ex Torquati literis scripseram sane commode Pompeius distribuit binos sangulis patribus sa- miliarum. secutorum in ludo L I I. suertit. eruptionem facturi fuisse dicebantur. sane multum in eo Reipub. prouisum est. De mulieribus nostris, in quibus est tua soror, quaeso videas ut satis honestum nobis sit, eas Romae esse, cum caeterae ulla dignitate discesserint. hoc scripsi ad eas,& ad te ipsum antea. velim eas cohortere ut exeant, praesertim cum ea praesidia in ora naaritima habeamus, cui ego praesum, ut in his pro re fiata
non incommode possint esse. nam siquid offendimus in gen cro nostro, quod quidem ego praestare non acbeo, id fit maius, quod mulieres nostrae praeter caeteras Romae rem asserunt. Tu ipse cum Sexto scire velim quid cogites de exeundo, de totaque re quid , existim cs. Equidem ad pacem hortari non desino: quae vel iniusta utilior est, quam iustissimum bellii in .sed haec ut sors tulerit. Vale.
v T AA Vrbe discessa nullum adhuc intermisi diem, quin aliquid ad te literarum
darem, non quo haberem magnopere quid scriberem, sed ut loquerer tecum ab scns, quo mihi cum coram id non liceret, nihil est iucundius. Capuam cum venissem ad V i. Calend. prigie, quam has literas dedi, Consules conueni, multosque nostri ordinis. Omnes cupiebant Caesarem abductis praesidiis stare conditionibus iis, quas tulisset. viii ' Fauonio leges ab illo nobis imponi non placebat:sed is auditus in consilio:Cato enim ipse iam seruire, quam pugnare mauult: sed tamen ait in Senatu se adesse velle, cum - de conditionibus agatur, si Caesar adductus sit, ut praesidia deducat: ita, quod maxime opus est in Siciliam ire no curat: quod metuo ne obsit, in Senatu esse vult. Posthumus
sm autem de quo nominatim Senatus decreuit ut statim in Siciliam iret, Furfanoque succederet, negat se iturii sine Catone,& suam in Senatu operam, aut horitatemque magni aestimat. ita res ad Fannium peruenit. is cum imperio in Siciliam praemittitur. In disputationibus nostris summa varietas est. plerique ncgant Caesarem in conditione mansurum: postulataque haec ab eo interposita esse quo minus quod opus esset ad bellum, a nobis pararctur. ego autem eum puto facturu, ut praesidia deducat: vicerit enim si Consul factus erit.& minori scelere vicerit, quam quo est ingressus: sed accipieda plaga est. sumus enim flagitiose imparati cum a militibus tum a pecunia,quam quidem omiacmnon modo priuatam, quae in Urbe est, sed etiam publica, quae in aerario, illi reliquimus. Pompcius ad legiones Actianas est prosectus. Labienum secum habet. Ego tuas opiniones de his rebus expecto. Formias me continuo recipere cogitabam. Vale.
o M N Ei s arbitror mihi tuas literas redditas esse, sed primas praepostere, reliquas or- .dine,quo sunt missae per Terentiam. De mandatis Caesaris, adueni uc Labieni, Si responsis Consulum ad Pompeium, scripsi ad te literis iis, quas ad v. Caled. Capua dedi: pluraque praeterea in eande epistolam conieci. Nuc has expectationes habemus duas: X. iiii.
335쪽
Vnam, quid Caesar acturussi, cum acceperit ea, quae rescreda ad illum data sunt L. Cossari: alteram, quid Pompeius agat: quiquidem ad me stribit, paucis diebus se firmum
exercitum habiturum: spemque affert, ii in Picenum agrum ipse venerit, nos Romam
redituros esse. Labienum secunt habet no dubitantem de imbecillitate Caesaris copi rum : cuius aduentu Crxeus noster multo animi plus habet. nos a Consulibus Capuam uvenire iussi sumus ad Non. Febr. Capua profectus sum Formias ad ii l.Calend. eo die cum Calibus tuas literas hora sere nona accepissem, has statim dedi. De Terentia do' Tullia tibi assentior ad quas scripseram ad te ut reserrent. si nondum proseche sunt nihil est,quod se moueant, quoad perspiciamus, quo loco sit res. Tuae literat mihi grata iucunda que sunt. De pueris in Graeciam transportandis tum cogitabam, clim fuga ex Italia quaeri videbatur. nos enim Hispaniam peteremus ullis hoc aeque commodum non crat. Tu ipse cum Sexto etiam nunc mihi videris Romae recte esse posse: etenim minime amici Pompeio nostro esse debetis: nemo enim utiquam tant in de urbanit praesidiis detraxit.Videsne me etiam iocariZScire iam te oportet, L. Caesar quaercsponsi reserat a Pompeio quas ab eodem ad Caesare serat literas. scriptae enim & datae ita sunt ut proponeretur in publico. in quo accusaui mecum ipse Pompeium, qui ctim scriptoth
luculentus et set,lantas res, atque eas quae in omnium manus venturae essent , Scilio nostro scribendas dederit. itaque nihil unquam legi scriptum σηλωόi- . perspicitamen ex literis Pompeii potest, nihil Caesari negarii omniaque .& cumulate quae postula, dari: quae ille amentissimus fuerit, nisi accepcri praesertim cum i inpudentissimc post lauerit.quis enim tu es, qui dicas, si in Hispaniam prosectus erit,si praesidia dimiseri tria men conceditur minus honeste nunc quidem. violata iam ab illo Repub. illatoque bollo, quam si olim de ratione habenda impetrasset: tamen vereor ut his ipsis contentus sit. nam cum ista mandata dedisset L. Caesari, debuit esse paulo quietior, dum responsa
referrentur: dicitur autem nunc esse acerrimus. Trebatius quidem scribit, se ab illo i x. Calend. Febr. rogatum esse, ut scriberet ad me, ut essem ad Urbem : nihil ei me gratius sacere posse. Haec verbis plurimis. Intellexi ex dierum ratione, ut primum de disicili s nostro Caesar audisset, laborare eum coepisse, ne omnes abessemus. Itaque non dubito,
quin ad Pisonem, quin ad Seruium scripserit. illud admiror. non ipsum ad me scripsisse, non per Dolabellam non per Celium egisse. quanquam non aspernor Trebatii literas a quo me unice diligi scio. Rescripsi ad Trebatium snam ad ipsum Caesarem, qui mihi nihil scripsisset, nolui) quam illud hoc tempore esset dissicite: me tamen in prae iis
meis esse, neque delectum ullum, neque negotium suscepisse. In quo quidem manebo, dum spes pacis erit. sin bellum geretur, non deero ossicio, nec dignitati meae. pueros in Graeciam. totam enim Italiam flagraturam bello intelligo: tantum mali excitatum partim ex improbis. partim ex inuidis ciuibus. Sed haec paucis diebus uex illius ad nostra responsa responsis intelligentur quorsum euasura sint. tum ad te scribam plura si erit bellum : sin aulcm etiam induciae, teipsum, ut spero, videbo. FP a m i. Non. Febr. quo die has literas dedi, in Formiano,quo Capua redieram, mulicres expectabam: quibus quidem scripseram,tuis literis admonitus ut Romae manerent sed audio maiorem quedam in Urbe timorem esse. Capuae Non. Febr. esse volebam, quia Consides iusserant.Quicquid huc erit a Pompeio allatum, statim ad te scribam,tu squc de istis rebus literas expectabo. Vale.
IIII. Non. Febr. mulicres nostrae Formias venerunt, tuaque erga se oscia plena tui suauissimi studii attulerunt. eas eso, quoad sciremus utrum turpe pace nobist, an missi re bello esset utendum , in Formiano esse volui, &vna Cicerones. ipse cum fratre sic puam ad Consules Nonis enim adesse iussi sumus) ii i. Non. prosectus sum, cena has literas dedi. responsa Popeii grata populo,& probata concioni esse dicuntur ita putat quae quidem si ille repuiliarit, iacebit si acceperit. Vtrum igitur,inquies, matrisfRcspon
336쪽
derem,s,quemadmodum parati essemus, sciteria Cassiunq, erat hic auditum, expylsum. Ancone, eamqueVrbem a nobis teneri: si bellum suturia est, negotium utile. Caesarem quidem, L. affare cum mandatis de pace misso; tame aiunt acerrime delectum habere, loc occupare , vincire praesdiis. o perditum latronem. vix ullo otio compentin-dam hanc Reipuli turpitudine mi sed stomachari desidam , tempori paream qs, cum
Pompeio in Hispaniam eamus . haec opto in malis, quoniam illius alterum Consulatiis ra Repub. ne data quidem occasione repulimus. sed haec hactenus. De Dionysio fugit me ad te antea scribere:sed ita constitui expectare resposa Caesi ris,ut, si ad v rbem rediremus , ibi nos expectaret: sin tardius id fieret, tum cum accerseremus: omnino quid
ille facere debuerit in nostra illa fuga quid docto homine & amico dignum fuerit, cum
praesertim rogatus cssct. sed haec non nimis exquiro a Graecis. Tu tamen videbis, si erit quod nolim in accersedus, ne molesti sinus inuito. Quintus frater laborat, ut tibi quod debet, ab Egnatio soluat mec Egnatio voluntas deest: nec parum locuples est. sed, cum tale tempus sit ut Q Titinnius multum enim est nobiscum viaticum se neget hab re, idemque debitoribus suis denuntiarit, ut eodem stenore uterentur, atque hoc idem etiam L. Ligus secisse dicatur,ncc hoc tepore, aut domi num os Quintus habeat, aut exigere ab Egnatio, aut versuram usquam facere possit: miratur te non habuile rationemia nutus publicae difficultatis. ego autem,etsi illud ita enim putatur obseruo, usui δυην, praescrtim in te,a quo nihil unqua vidi temere ficrutamen illius querela mouebar.hoc,quicquid est, te scire volui.
Ni uix habeo quod ad te scribam. quinctiam eam epistolam,quam eram elucubratus, ad te non dedi: erat enim plena spci bonae, quod & concionis voluntatem audiera,&illum conditionibus usurum putabam,pr. aesertim suis. Ecce tibi III i. Non. Febr. mane accepi literas tuas, Philotimi, Furnii, Curionis ad Furnium, quibus irrident L. Caesaris legationem. Planc oppressi videmur: nec quid consilii capiam,scio: nec mehercule de me laboro. de pueris quid agam, non habeo. Capuam tamen proficiscebar haec scribens quo facilius de Pompeii rebus cognoscerem. Vale.
' BR E V I LOQUENT E M iam me lepus ipsum facit: pacem enim desperaui. bellum nostri nullum administ rant: caue enim putes quicquam esse minoris his Consulibus, quorum ego spe audiendi aliquid,& cognoscendi nostri apparatus, maximo imbri Capuam veni prid. Nun. ut eram iussus. Illi autem nondum venerant, sed crant venturi, inanes, imparati. Cneus autem Luceriae dicebatur esse, & adire cohorteis legionum Achinarum non firmissimarii. At illum ruere nuntiant,&iam iamque adesse, non ut manum conserat squicum enim ij sed ut sugam intercludat. Ego autem in Italia ηομ σμυα- πιθανή : nec te id consulo. sin extra, quid ago ad manendum hyems, lictores, improuidi & negligentes duces: ad sugam hortatur amicitia Cnei, causa bonoru, turpitudo coniungendi cum tyranno. qui quidem, incertum est, Phalarsmne an Pisistratum sit imitaturus. Haec velim explices,& metu ucscosilio: eth te ipsum istic iam calere puto: sed ta- έο meia,quantum poteris. Ego siquid hic hodie noui cognoro, scies: ia enim aderunt Consules ad suas Nonas.Tuas quotidie literas expectabo. Ad has autem,cum poteris, rcscribes. Mulieres &Cicerones in Formiano reliqui. Vale.
D E malis nostris tu prius audis quam nos: istinc enim emanant. boni aute hinc quod expectes. nihil est. Veni Capuam ad Non. Febr. ita ut tu rant Consules. eo die Lentulus venit serta alter Cosul omnino non venerat v ii. Id. eo enim die ego Capua disce Osi, & mansi Calibus. inde has literas postridie ante lucem dedi. Haec Capuae dum sui cognoui, nihil in Consulibus,nullum usqua delectui . nec enim conquisitores πέν audent,cum ille adsit contra,cum noster dux nusquam sit, nihil agat mec nomina
337쪽
dandi deficit enim non volimias, sed spes.ciacus autem n8ster ob rem miseram &incre ιidibilem ut totus iacet: non animus est,nonconsilium, non copiae, non diligentia. Mitiato illam fugam ab Urbe turpissimam, timidissimas in oppidis cociones, 'gnorationem non solum aduersarii, sed etiam suarum copiarum . Hoc cuiusmodi est V i i.Id. Febr. Capuam C. Cassius Trib. ph venit:attulit mandata ad Consules,ut Romam venirent pecunia de sanctiore aerario auferrent statim exirent Vrbe relicta. Redeant. quo prasidici
Deinde exeant. quis sinat Consul ei rescripsit ut prius ipse in Picenum. at illud totum erat amissum: sciebat nemo, prater me ex literis Dolabellis. mihi dubium no erat quia ille iam iamque seret in Apulia, Cneus noster in naui. ego quid agami ἐμμα magni meque mehercule mihi quide ullum, nisi omnia essent acta turpissime. Neque ego vllius consilii particeps: sed tame quod me deccat. ipse me Ca ar ad pacem hortatur: sciis
antiquiores literae,quam ruere coepit. Dolabella,Celius, me illivalde satisiacere. miramitorquet: iuua me consito,si potes:&tamen ista,quantum potes, provide. nihil habeo, tanta rerum perturbatione quod scribam. tuas literas expecto. Vale.
PEDEM in Italia video nullum esse, quino in istius potestate sit. De Pompeio scio nihil: eumque, nila in navim se contulerit, exceptum iri puto. ὁcelcritatem incredibi lenas huius aute nostri. sed non possum sine dolore accusare eum, de quo angor & csiicior. Tu caedcm non sine causa times: non quo minus quicquam Cessati expediatae diuturnitate victoriae & dominationis: sed video,quorum arbitrio si acturus. recte sit. censeo cedendum de oppidis his. egeo consilii. quod optimum factu videbitur, fici cs. cum Philotimo loquere atque adeo Terentiam habebis Idibus. ego quid agamiqua aut ιι terra aut mari persequar eum, qui ubi sit nescior etsi terra quide,qui possum ξ mari quor . tradam igitur isti me sic posse tuto: multi enim hortanturmum etiam honchesnullo modo quidem. K te petam consiliv. ut soleo. explicari res non potest. sed tamen, siquid in mentem venit velim scribas,& ipse quid ss acturus. Vale.
v. Id. Febr. vesperi e Philotimo literas accepi, Domitium exercitum firmum habcre: cohortes ex Piceno Lentulo & Thermo ducentibus,cum Domitii exercitu coniunctas esse: Caesarem intercludi posse, eumque id timere: bonorum animos recreatos Romae,
improbos quasi perculsos. haec metuo quidem ne sint insomnia: sed tamen M. Lepidum, L. Torquatu C. Cassium Trib. pl. sit enim sunt nobiscum id cst in Formiano phis
lotimiliterae ad vitam reuocarunt. ego autem illa metuo ne veriora snt, nos omnes pene iam captos esse, Pompeium Italia cedere.quem quidem so rem acerbam in perscqui Caesar dicitur. persequi Caesar Pompeium 3 quide ut interficiatZ o me miserum : &non omnes nostra corpora opponimus e in quo tu quoque ingemiscis . sed quid faciamust victi, oppressi, capti planc sumus. Ego tamen Philotimi literis lectis mutaui cons-lium de mulieribus: quasviscripseram ad te, Romam remittebam - sed i nihi venit in mentem multum fore sermonem. me iudiciu iam de causa publica secisse: qua despcrata, quas hunc gradum mei reditus csse quod mulieres reuertiisent. De me aute ipsetibi assentior ne me dem incertae S periculosae fugae cum Reip. nihil prosin nihil pompeio, pro quo emori cum pie possum, tum libenter. manebo igitur: eis vivere. Quoia quaeris,hic quid agatur: tota Capua, & omnis hic delectus iacet: desperata res estuta su-ga omnes sunt,nisi quid eiusmodi suerit ut Pompeius istas Domitii copias cum suis ciniungat. sed videbamur omnia biduo triduoue scituri. Caesaris literarum exeplum tibi misi: rogaras enim. cui nos valde satisfacere multi ad me scripseriit: quod patior facile, dum,ut adhuc,nihil faciam turpiter. Vale.
Puriori Mi literae me quidem non nimis, sed cos,qui in ii is locis erant admodum
delectarae. Ecce postridie Cassii literae Capua a Lucretio familiari eius, N igidium a Do-
338쪽
mitio Capuam venisse, eum dicere, Vibullium cum paucis militibus e Piceno currere ad Cneum, consistim sequi Caesarem, Domitium non habere militum vim. Idem scripsit Consules Capua discessisse. non dubito quin Cneus in iuga sit, modὁ effugiat. a co-ia silio sugiendi ut tu censes,absum. Vale. .
c PM dedissem ad te literas tristeis, & metuo neveras, de Lucretii ad Cassium literis Capua missis, Cephalio venit a vobis: attulit etiam a te literas hilariores, nec tamen fi mas,ut soles. Omnia facilius credere possum quam quod scribitis, Popeium exercitum
habere. Nemo huc ita affert, omniaque,quae nolim. Rem miseram. malas causas semper obtinuit, in optima concidit. Quid dica nisi illud eum scisse e neque enim erv diLficile hoc nescisse: erat enim ars difficilis recte Rempub. rcgere. sed iam iamque omnia sciemus,&scribemus ad testatim. Vale.
NON venit idem usu mihi quod tu tibi scribis, Quoties exorior: Ego enim nunc paulum exorior,& maximὸ quide his literis quae Roma assertitur, de Domitio de Pice-tiu cohortibus. omnia erat facta hoc biduo laetiora. Itaque iuga, quae parabatur, repressa est. Caesaris interdicta, Si te secundo lumine hic offendero, respuuntur. Bona de Domitio, praeclara de Afranio fama est. Quod me amiciscinae admones ut me integrum, quoad possim seruem, gratum est. Quod addis, ne propensor ad turpem causam videar: certe videri possum. Ego me ducem in ciuili bello, quoad de pace ageretur, negaui esse: non quin rectum esset:sed quia, quod multo rectius fuit, id mihi fraudem tulit. Planὸ eum, cui noster alterum Cosulatum deserret,& triumphum, at quibus verbis ιε pro suis gestis amplissimis, inimicum habere nolueram. Ego scio &Huc in nactuam, &quam ob rem . sin erit bellum,ut video fore, partes meae non desiderabuntur. De iis . x x.Terentia tibi rescripsit. Dionysio, dum existimabam vagos nos fore, nolui molestus esse. tibi autem crebro ad me scribenti de eius oscio, nihil rescripsi, quod diem ex die expectabam, ut statuerem quid esset iaciendum . nunc, ut video, pueri certe in Formiano videntur hyematurimum &ego nescio:s enim erit bellum cum Pompeio esse constitui Quod habebo certi, iaciam ut scias. Ego bellum foedissimum suturum puto, nisi qui ut tu scisὶ Parthicus casus extiterit. Vale.
N. T V l CICERONI s EPisTOLARUM AD T. POMPONI WN ATTICVM LIBER VIII. CICERO ATTICO S.
v M ad te literas dedissem, redditae mihi literae sunt a Pompeio. caetera de rebus in Piceno gestis,quae ad te Vibullius scripsisset de delectu Domitii,quae sunt nobis nota, nec tamen laeta, crant in his literis. quam ad me Philotimus scripserat, ipsam tibi epistolam misissem, sed subito statris puer proficiscebatur: cras igitur mittam. sed in ea Pompeii
epistola erat in extremo ipsius manu, Tu censeo Luceriam venias: nusquam eris tutius. Id ego in eam partem accepi, haec oppida atque oram maritima
illum pro derelicto habere: nec sum in iratus, eum, qui caput ipsum reliquisset, reliquis
membris no parcere. ei statim rescripsi, hominemque certum mi a de comitibus meis, non me quaerere, ubi tutissime essem si me vellet sua, aut Reipub. causa Luceriam venire, statim esse venturum: hortat isque sum ut oram maritimam retineret, si rem seu incitariam sibi ex prouinciis suppeditari vellet. Haec me frustra scribere videbam ded uti in Urbe retinenda tunc sic nunc in Italia non relinquenda testificabar sententiam meam: sic enim parari video,ut Luceriam omnes copiae contrahatur:& ne is quidem locus sta-
339쪽
bilis sed ex eo ipso, si urgeamur, paretur suga. quo minus mirere, si inuitus in eam cati sana descendo in qua neque pacis, neque victoriae ratio quaesta sat unquam: semper ea gitiosae de calamitosae fugae .pundum, ut quencunque sors tulerit casum,subeam potius cum iis qui dicuntur esse boni quam videar a bonis dissentire. Etsi propediem video bonorum, id est lautorum & locupletum Vrbem resertam fore: municipiis verὁ his reli ctis refertissimam. Quo ego in numero essem si hos lictores molestissimos non habe
rem: nec me M. Lepidi L. Volcatii, Ser. Sulpitii comitu poeniteret: quorum nemon cstultior est quam L. Domitius nec inconstantior,quam App. Claudius.Vnus pompeius sme mouet beneficio, no authoritate. quam enim ille habeat authoritatem in hac cau sa, qui, cum omnes Caesarem metuebamus ipse eum diligebati postquam vero ipse me tuere coepit, putat omnes hostes illi oportere esse. ibimus tame Luceriam:nec eum sortasse delectabit noster aduentus: dissimulare enim non potero, mihi, quae adhuc acta sunt, displicere. Ego si somnum capcre possem,iam longis te epistolis non obtuderem. tu,s tibi eadem causa est, me remunerere sane velim. Vale.
viiiii vero omnia grata: & quod scripsisti ad me quae audieras:& quod non credidi si,quae digna diligentia mea no est ent:& quo d monuisti quod sentiebas. Ego ad Casarem unas Capua literas dedi, quibus ad ea rescripsi quae mecum ille de gladiatoribu,
suis egerat, breueis sed beneuolentiam significantes, non modo sine contumelia scietiam cum maxima laude Pompeii. id enim illa sententia postulabat, qua illum ad concordiam hortabar. eas siquo ille misit, in publico proponat velim . alteras eoecm die dedi quo has ad te: non potui non dare, cum &ipse ad me scripsisset, & Balbus: earum exemplum ad te mis, nihil arbitror sere quod reprehedas. siqua erunt, doce me:qum modo enim effugere possum 3 Nihil, inquies, omnino scripseris. qua magis effugias eos, qui volent fingere veruntamen ita faciam, quoad fieri poterit. Nam quod me hortaris ad memoriam factorum, dictorum,scriptorum etiam meorum: facis amice tu quidem milisque gratissimum: sed mihi videris aliud tu honestum, meque dignum in hac
causa iudicare,atque ego existimem mathi enim nihil ulla in gente unquam ab ullo au-sthore Reipub. ac duce turpius sectum esse videtur, quam a nostro amicosactum est.cuius ego vicem doleo, qui Vrbem reliquit, id est patriam, pro qua, δἰ in qua mori praecla rum fuit. ignorare mihi videris, haec quanta sit clades: es enim etiam nunc domi tua: sed inuitis perditissmis hominibus esse diutius non potes. Hoc miserius, hoc turpius
quicquam ivagamur egentes cum coniugibus & liberis. in unius hominis quotannis periculose aegrotantis anima positas omneis nostras spes habemus, non expulsi, scdeuocati e patria:quam non seruanda ad reditum nostrum, sed diripiendam &inhamandam reliquimus. Ita multi nobiscum sunt non in suburbanis . non in hortis, non in ipsi Vrbe:& si nunc sunt, non erunt: nos interea ne Capuae quidem, sed Luceriae,& ora quidem maritima iam relinquemus. Afranium expectabimus S Petreium: nam in Labic-έno pam est dignitatis. hic tu in me illud desideras . nihil de me dico: alii viderint. . hic quide quae est domi vestrae estis,& eritis omncs boni. quis tum se mihi non oste- .dit quis nuc adest hoc bello sc enim iam appellandii est. Vibullii res gestae sunt adhuc
maximae. id ex Pompeii literis cognoscest in quibus animaduertito illum locum, ubi erit δε πλη. videbis de Cneo nostro ipse V ibullius quid existimet. Quo igitur hac spectat oratioρ ego pro Pompeio libenter emori possum .facio pluris omnium hominum neminem .sed non ita non meo iudicio spem de salute Reipub. significas enim aliqua- . to secus, quam solebas: ut etiam Italia si ille cedat, putes cedendum: quod ego nec Reipub. puto esse utile, nec libcris meis: praeterea neque rectu, neque honestum. Sed cui poter sine videre tyrannum 3 qiiasi intersit, audiam, an vidcam: aut locupletior mihi sit quaerendus auth or, qua m Socrates:qui cum triginta tyrani essent, pedem porta non e 1
tulit. Est mihi praeterea praecipua causa malaedi, de qua utina aliquando tecum l iun
340쪽
Ego x ii i. Calend. com eadem lucerna hanc epistolam scripsssem, qua inflamma- . ram tuam,Formiis ad Pompeium,si de pace ageretur, profecturus eram:si de bello, videro. Vale.
MAxibiis & miserrimis rebus perturbatus , cum coram tecum mihi potestas doliberandi non esset uti tamen tuo consilio volui. Deliberatio autem omnis haec est, si
Pompeius Italia cedat squod eum facturum esse suspicor) quid mihi agendum putes:&quo facilius consilium dare possis, quid in v tranque partem mihi in mentem veniat,3 explicabo breui. Cum merita Pompeii summa erga salutem meam, familiaritasque, quae mihi cum eo est, tum ipsa Reipub causa me adducit,ut mihi vel consilium meum cum illius consilio vel sortuna coniungenda esse videatur. accedit illud: si maneo.& illum comitatum optimorum & clarissimorum ciuium desero , cadendum est in unius potestatem. qui etsi multis rebus significat se nobis esse amicum, &, ut esset, a me est tute scis propter suspicionem huius impendentis tempestatis multo ante prouisum: tamen utrumque considerandum est &quanta ei fides si habenda:& si maxime .exploratum sit, eum nobis amicum fore, sitne viri sortis & boni ciuis esse in ea urbe, in qua cum summis honoribus, imperilique usus stires maximas gesserit, sacerdotio sit amplis smo praeditus non suturus sit sui iuris, subeund utrique periculum sit cum aliquo scricdedecore, siquando Pompeius Rempub. recuperarit. In hac parte haec sunt: vide nunc, ν quae sint in altera. Nihil actum est a Pompeio nostro sapienter, nihil sortiter: addectiam, nihil, nisi contra cosilium, authoritatemque mea. omitto illa vetera, quod istum in Rempub. ille aluir, auxit, armauit: ille legibus per vim,& contra auspicia serendis author ulle Galliae ulterioris adiunctor: ille gener: ille in adoptando P. Clodio Augur: ille restituendi mei, quam retinendi studiosor: ille prouinciae propagator: ille absentis in omnibus adiutor: idem etiam tertio Cosulatu, postquam esse defensor Reipub. coepit, contendit, ut decem Tribuni pl.serrent,ut absentis ratio haberetur.quod idem ipse sanxit lege quadam sua, Marcoque Marcello c os .finienti prouincias Gallias Calend. Martii, restitit. Scd ut haec omittam, quid foedius, quid perturbatius hoc ab Urbe discessu, sue potius turpissima fugaρ quae conditio non accipienda suit potius, quam relinqueni; da patria ZMalae conditiones erant:fateor. sed nunquid hoc peius)At recuperabit Rempub. quando aut quid ad eam spem est paratie non ager Picenus am issus e non patefactum iter ad Vrbem 3non pecunia omnis & publica & priuata aduersirio traditae denique nulla causa, nullae vires, nulla sedes, quo concurrat qui Rempub. defensam .velint. Apulia delecta est inanissima pars Italiae, & ab impetu huius belli remotissima. fuga &maritima opportunitas visa quaeri desperatione. Inuite cepi Capuam, non quo munus illud desugercna, sed sine causa, in qua nullus esset ordinum, nullus apcrius priuatorum dolor: bonorum autem esset aliquis sed hebes, ut solet,&, ut ipse sensissem, multitudo.& infimus quisque propensus in alteram partem : multi mutationis rerum cupidi. Dixi ipsi me nihil suscepturum sne praesidio & sne pecunia. Itaque habui nihil omnino negotii quod ab initio vidi nihil quaeri praeter fugam. eum si nuc sequor, quonam e cum
illo non . ad quem cum cssem prosecturus, cognoui in his locis esse Caesarem,ut tuto Luceriam venire non possem. In sero mari nobis incerto cursu hyeme maxima nauigandum est. Age iam cum statre,an sineecum filio,an quomodotin utraque enim re summa diis cultas crit, summus animi dolo . qui autem impetus illius erit in nos absentcs, sortunasque nostrast acrior quam in caetcrorum, quod putabit sertasse in nobis violandis aliquid se habere populare. Age iam, has compedes, fasces inquam hos laureatos ecferre ex Italia quam molestum est e qui autem locus erit nobis tutus, ut iam placatis utamur fluctibus, anter quam ad illum venerimus/qui autem, aut quo nihil scimus. at si restitero.& fuerit nobis in hac parte locus, idem secero, quod in Cinnae dominatione
Philippus,quod L.Flaccus, quod inMutius, quoquomodo ea res huic quidem cecidit,