장음표시 사용
361쪽
qui Octauium Manilium contra patriam: impie Coriolanus,qui auxilium petiit a volalcis: recte Themistocles qui mori maluit: nefarius Hippias, Pisistrati filius, qui in Mara dithonia pugna cecidit, arma contra patriam serens. At Sulla, at Marius, at Cinna recte, immo iure sortasse. Sed quid eorum victoria crudelius ρ quid senestius t huius belli te nus fugi, At eo magis, quod crvdcliora etiam cogitari & parari videbam. Me, quem no nulli conseruatorem istius Vrbis, quem parentem e sse dixerunt, Getarum & Armenis rum & Colchorum copias ad eam adducere 3 me meis ciuibus famem, vastitalcm in serre Italiae 3 hunc primum mortalem esse, deinde etiam multis modis posse extingui cogitabam:Vrbem autem & populum nostrum seruandum ad immortalitatem quantum in nobis esset, putabam. Et tamen spes quaeda me obtentabat, sere ut aliquid con ueniret potius, quam aut hic tantum sceleris, aut ille latum flagitii admitteret. Alia res nunc tota est, alia mea. Sol ut est in tua quadam epistola) excidisse mihi e mundo vi detur. Vt aegroto, dum anima est spes esse dicitur: sic ego,quoad Pompeius in Italia fuit ii sperare non destiti. Haec me sesellerunt,& sui verum loquar aetas iam adiuturnis labo ribus devexa ad otium,domesticarum me rerum delectatione mollivit. Nunc siue poriculo experiundum erit, experiar certe ut hinc avolem: ante oportuit fortasse: scdea quae scripsisti, me tardarunt,& authoritas maxime tua. nam cum ad hunc locum venissem, euolui volume epistolarum tuarum, quod ego sub signo habeo, seruoque diligna tissime. Erat igitur in ea, quam x. Calend. Febr. dederas hoc modo, SED vidcamus.&Cneus quid agat, Si illius rationes quorsum fluant. Quod si iste Italiam relin luci si ciet omnino male,& ut ego existimo) γέ ς: sed tum dcinum consilia nostra com-nuitanda erunt. Hoc scribis post diem quartum,quam ab Vrbe discessimus. Deinio,
V Il i. Calend. Febr. TANTvMMono Cneus noster ne, ut Vrbem reliquit
sic Italiam relinquat. Eodem die das alteras literas , quibus mihi consulenti planis me respondes: est enim sic, sED venio ad consultationem tuam. Si Cneus Italia cedit, in Vrbem redeundum puto: qui enim finis peregrinationise Hoc mihi plane libsit. Et nunc ita video, infinitum bellum iunctum miserrima fuga ,quam tu percgrinationem sequitur, v i. Calend. Fcbr. E G o, si pompeius manet in Italia nec res ad pactionem venit, logius bellum puto fore. sin Italiam relinquit ad posterum bellum tamin, strui existimo. Huius igitur belli ego particeps & socius ti 'adiutor esse cogor, quod & ασπονδεν, & cum ciuibus. Deinde v i. Id. Febr. cum iam plura audires de Pompeii conlilio, concludis epistolam quandam hoc modo,-rco quidem tibi non sim author, si Pompeius Italiam relinquit, te quoque profugere:sunmmo enim periculo facies, ncc Rcipub. proderis:cui quidem posterius poteris prodesse, si manseris. Quem ac hominis prudentis & amici tali admonitu
non moueret authoritas e Deinceps iii. Id. Febr. iterum mihi respondes consulenti, sic, o D quaeris a me iuga ne fidein, an moram deserendam utiliorem putem: .ego vero in praesentia subitum discessiim, & praecipite prosectionem cum tibi, tum ip- si Circo inutilem &pcriculosam puto: &satius esse existimo, vos dispartitos,&in speculis esse. Sed mediusfidius turpe nobis puto esse de fuga cogitare. Hoc turpe Cncus noster biennio ante cogitauit: ita Sullaturit animus eius, de proscripturitiandiu . Inde ut opinor, cum tu ad me quaedam bivωτευχ scripsisses, & ego mihi a te quaedam signiscari putassem,ut Italia cederem : detestaris hoc diligenter x I. Caled. Mart. Ε Go vero nulla epistola significaui, si Cneus Italia cederet, ut tu una cederes: aut s significaui, non ei co sui inconstans, sed demens. In eadem epistola alio loco, NI uix relinquitur,ni si suga: cui te socium neutiquam puto esse oportere, nec unquam putaui. Totam au tem hanc deliberationem c uoluis accuratius in literis v III. Cal. Mart. datis, s i M. Lepidus & L. Volcatius remanent, manendum puto, ita vi,s saluus si Pompeius &constiterit alicubi, hanc rara iαν relinquas, & te in certamine vinci cum illo facilius patiaris,
quam cum hoc in ea, quae perspicitur, sutura colluvie regnare. Multa disputas huic
362쪽
sententiae conuenientia. Inde ad extremum, i D si, inquis, L E P i ny s & Volcatius disiccdunte plane Gπρα Quod euenerit igitur,&quod egeris, id si ι πω putabo. Si rum dubitares, nunc certe non dubitas istis manentibus. Deinde in ipsa suga v. l. Mart. 4 INTEREA non dubito quin in Formiano mansurus sis: commodissime enim sm ν ibi meri ra ς, ad Cal. Mart. cum ille quintutam diem Brudusi esset. TvMpoterimus deliberare non scilicet integra re,sed certe minus infracta,quam si una proi ceris te. Deinde iiii. Non. Mart. - -λ ν cum breuitcr scriberes, tamen ponis hoc, cRAs scribam plura,& ad omnia. Hoc tamen dicam, non poenitere me consilii de tua mansione:& quanquam magna solicitudine,ta me quia minus mali puto esse, quam in illa prosectione, maneo in sententia, & gaudeo te mansisse. Cum vero
iam angcrcti&timerem nequid a me dedecoris esci admissum, i ii. Non. Mart. T MEN te non esse una cum Pompeio, non sero moleste. Postea si opus fuerit, non erit
difficile:& illi,quoquo tepore fiet erit ασμενιπν. Sed hoc ita dico, si hic qua ratione initiusecit, eadem caetera aget,syncere temperate, prudenter,valde videro, Scinderatius utilitati nostrae consuluero. v ii. Id. Mart.scribis, Peduceo quoque nostro probari, quod 1 quierim: cuius authoritas multum apud me valet. His ego tuis scriptis me consolor, ut
nihil a me adhuc delictum pute. Tu modo authoritatem tuam defendito aduersus me. nihil opus esse, conscius ego aliis. Ego, si nihil peccaui, reliqua tuebor. Ad ea tute homtare,& me omnino tua cogitatione adiuva. Hic nihilum de reditu Caesaris audiebatur. Ego his literis hoc tamen proseci: perlegi omnes tuas,& in eo acquievi. Lentulum nostrum scis Puteolis esse: quod cum e viatore quodam esset auditum, qui se dicerct, eum in Appia, cum is paulum lecticam aperuisset, cognosse, etsi vix verisimile, misi tamen Puteolos pueros, qui pervestigarent,& ad eum literas. Inuentus est vix, in hortis suis se occultans,litera sque mihi remisit, mirifice gratias agens Caesari: de suo autem consilio C.Caecio mandata ad me dedisse. Eum ego hodie expectabam, id est x ii I i. Cal. April. s Venit etiam ad me Matius Quinquatribus, homo mehercule, ut mihi visus est,temperatus & prudens: existimatus quidem est semper author otii. Quam ille haec non probare mihi quidem visus estρ quam illam νεκυira sui tu appellasὶ timercili uic ego in multo sermone epistolam ad me Caesaris ostendi eam cuius exemplum ad te antea miserogavique, ut interpretaretur quid esset quod ille scriberet, consilio meo se uti velle, gratia, dignitate,ope rerum omnium. Respondit, se non dubitare quin & opem & gratiam meam ille ad pacificationem quaereret. Vtinam aliquod in hac miseria Reipub. πλm-υν opus efficere & nauare mihi liceat. Matius quidem & illum in ea sententia esse confidebat,& se authorem sore pollicebatur. Pridie aute apud me Crasippus fuerat, qui se prid. Non. Martii Brundusio prosectum, atque ibi Pompeium reliquisse dicebat:
ν quod etiam, qui v i ii. Id. illinc profecti erant, nuntiabant: illa vero omnes, in quibus etiam Cratippus, qui prudentia potuit attendere sermones, minaceis inimicos o ptimatium, municipiorum hoste is, meras proscriptiones, meros Sullas: quae Luceium loqui, quae totam Graeciam, quae vero Theophanem: & tamen omnis spes salutis in illis est: & ego excubo animo, nec partem ullam capio quietis: & ut has pestes effugiam,
cum dissimillimis nostri esse cupio. quid enim tu illuc Scipionem, quid Faustum, quid
Libonem praetermissurum sceleris putas quorum creditores conuenire diculur. Quid
eos autem, cum vicerint, in ciues effecturos e quam vero putas μακρο υχυ Cnci nostri
esse ρ nuntiant AEgyptum & Arabiam En ψνια cogitare,Hispaniam abiecisse. Monstra narrant: quae salsa esse possunt. sed certe & haec per)ita sunt,& illa non salutaria. Tuas literas iam desidero. Post fugam nostram, nunquam iam nostrum earum interuallum ., fuit. Mis ad te exemplum literarum mearum ad Caesarem, quibus me aliquid prosecturum puto. Vale.
v T legi tuas literas, quas ab Furnio nostro accepera,quibus mecum agebas,ut ad δε-
363쪽
bem effem, te velle uti consilio εἰ dignitate mea, minus sum admiratus: de gratia dide ope quid significares, mecum ipse quaerebam: spe tamen deducebar ad eam cogi a tionem, ut te pro tua admirabili ac lingulari sapientia de otio, de pace,de concordiaci uium agi velle arbitrarer: de ad eam rationem existimabam satis apta cise de naturam εἰ personam meam. quod si ita est, de si qua de Po mpeio nostro tuendo, do tibi ac Rei . reconciliando cura te attingit: magis idoneum, quam ego sum,ad eam causam prole cto reperies neminem, qui & illi semper, εἰ senatui, cum primum potui, pacis aut disti: nec sumptis armis belli ullam partem attigi: iudicavique te eo bello violari, contra cuius honorem populi Rom. beneficio concessum inimici atque inuidi niterentur. sci ἡVt eo tempore non modo ipse author dignitatis tuae sui, verum etiam caeteris author aite adiuuandum: sic me nunc Pompeii dignitas vehementer mouet: aliquot enim sunt
anni, cum vos duos delegi, quos praecipue colerem, de quibus essem, sicut sum, amicis smus. Quamobrem a te peto, vel potius precibus omnibus oro &obtestor, ut intum maximis curis aliquid impertias teporis huic quoque cogitationi, ut tuo beneficio bo nus vir, gratus, pius denique esse in maximi beneficii memoria pollim . quae si tantum ad me ipsum pertinerent, sperarem me a te tamen impetraturum: sed ut arbitror,&ae tuam fidem &ad Rempub. pertinet, me & pacis utriusque vestrum, de ad ciuium coim
cordiam, per te,quam accommodatis sinum conservari. Ego, cum antea tibi de Icii
tulo gratias egissem, cum ei saluti, qui mihi suerat, suisses: tamen eius literis lectis quis ad me gratissimo animo de tua liberalitate, beneficioque misi, eandem me salutem a lite accepit se putaui, quam ille. in que si me intelligis esse gratum, cura obsecro ut etiam in Pompeium esse possim. Ualc. .
L E G E A A M tuas literas x iii. Calend. cum mihi epistola assertur a Lepta, circunuallatum ei se Popeium, ratibus etiam exitus portus teneri. Non mediusfidius prae lacli mis possum reliqua nec cogitare, nec scribere. misi ad te exemplum. Miseros nos, cur non omnes satum illius una executi sumusr Ecce eade a Matio &Trebatio:quibus Minturnis obvii Caesaris tabellarii. Torqueor in selix, ut iam illum Mutianum exitum exoptem. At quam honesta, at quam expedita tua consitae quam cuigilata tuis cogitationi bust qua itincris, qua nauigationis, qua congressus, sermonssque cum Caesares omnia situm honesta, tum cauta. In Epeirum vero inuitatio quam suauis, quam liberalis, quam
fraterna3 De Dionysio sum admiratus: qui apud me honoratior fuit quam apud Scipionem Panaetius: a quo impurissime haec nostra sortuna despecta est. Odi hominem.& odero: utinam ulcisci possem: sed illum ulciscctur mores sui. Tu quaeso nunc vel maxime quid agendum nobis si, cogita. Populi Ro. exercitus Cn. Pompeium circun-sidet: sosia de vallo septum tenet: suga prohibet. Nos vivimus,& stat urbs ista praetores ius dicunt AEdiles ludos parante viri boni usuras perscribunt ego ipse sedeo coner illuc ire, ut insanuse implorare fidem municipiorum boni non sequentur: leues irridebunt: rerum nouarum cupidi,victores praesertim,&armati,vim de manus asseret.Quid
censes igiturε& quidnam est tui consilii adfinis huius miserrimae vitae/nunc doleo,nunc torqueor,cum quibusdam aut sapiens videor quod una non ierim, aut felix suisse: mihi si contram unquam enim illius victoriae socius esse volui calamitatis mallem fuisse.Quid
ego nunc tuas literas, quid tuam prudentiam aut beneuolentiam implorem tactum
est. nulla re iam possum iuuari, qui nequid optem quide iam habeo, nisi ut aliqua inimici misericordia liberetur. - m ς- ut opinorὶ ille de ratibus. quid enim est quod Dolabella iis literis, quas ii l. Id. Mart. a Brundusio dedit, hanc quasi
Caesaris scriberet, Pompeium in fuga esse, eumque primo vento nauigaturumiquoi valde discrepat ab iis epistolis, quarum exempla antea ad te misi. Hic quidem mcnscelera loquuntur sed non erat nec recentior author, nec huius rei quidem melior Dolabella. Vale.
364쪽
T v A s x i. Calend. accepi literas quibus omnia coisilia differs in id tempus cum scierimus quid actum sit. Et certe ita est: nec interim potest quicquam statui, ne cogitari quidem. Quanquam hae mihi literae Dolabellae iubent ad pristinas cogitationes reue ti: fuit enim pridie Quinquatrus egregia tempestas, qua ego illum usum puto.
μαγωγη consiliorum tuorum non est a me collecta ad querclam, sed magis ad consolationem meam. nec enim me tam haec mala angebant, quam suspicio culpae ac temeritatis meae. Eam nullam puto esse, quoniam cum consiliis tuis mea &sacta&consilia consentiunt. Quod mea praedicatione sectum esse scribis magis quam illius merito , Ut tantum ei debere viderer: est ita. Ego illum extuli semper, & coquidem magis, nequid ille superiorum meminisse me putaret. Quae s maxime meminitiam tamen illius temporis similitudinem iam sequi deberem. Nihil me adiuuit, cum post: & post- σε ea fuit amicus,& tam valde,& quam ob causam, planc scio. Ergo ego quoque illi. Quin' etiam illud par in 'troque nostrum quod ab eis lem illecti sumus. Sed utinam tantum ego ei prodesse potuissem, quantum ille mihi potuit. Mihi tamen, quod iacit, est gratissimum. Nec ego eum nunc iuuare quare possim, scio: nec si possem, cum tam pesti- serum bellum pararet, adiuuandum putarem. Tantum offendere animum eius hic manens nolo. Nec mehercule ista videre, quae tu potes iam animo prouidere, nec interes
se istis malis possem. Sed eo tardior ad discedendum sui quoi difficile est de discessu voluntario sine ulla spe reditus cogitare: nam ego hunc ita paratum video peditatu, equitatu, classibus, auxiliis Gallorum,quos Matius sui pulvi sed certe dicebat peditum, equitum se polliceri sumptu suo annos decem .Sed sit ho sc μα. Magnas habet 1s certe copias.& habebit non ille vectigal,sed ciuium bona. Adde confideliam hominis, adde imbecillitatem bonorum viroru m, qui quide, quod illum sibi merito iratum pu-- tant, oderunt. Vt tu scribis ludum. Ac vellem, scribis, quisnam haec sgnificasset. Sed&iste, quia plus ostenderat, quam iacit,& vulgo illum, qui amarunt, non amant. Municipia vero, &rustici Romani illum metuunt:hunc adhuc diligunt. quare ita paratus est. ut, etiam si vincere non possit, quomodo tamen ipse vinci possit, non videam. Ego au
placebant: sed habebam in illis & occultatione fidelem quae si mihi Brundusii suppetant, mallem. Sed ibi occultatio nulla est. Verum sui scribis) cum scimus. Viris bonis me non nimis excuso. quas eos enim coenas & facere & obire scripsit ad meso Sextusequam lautas, quam tempestiuas sed sint quan uis boni non sunt meliores, quam nos: mouerent me, si essent sortiores. De Lanuino Phameae erraui: Troianum som-- niaueram. Id ego volui in sed pluris est. Istud tamen cuperem emeres, si ullam spem fruendi viderem. Nos quae monstra quotidie intelligamus, ex illo libello, qui in epistolam coniectus est. Lentulus noster Puteolis est, άmνων, ut Caecius narrata Quid agat Corfiniensem reformidat: Pompeio nunc putat sati stactum t- beneficio Caesaris mouetur: sed tamen mouetur magis prospecta re, nec haec posse serre. Omnia misera: sed hoc nihil miserius. Pompeius Cn. Magium de pace misit, & tamen oppugnatur, quod ego non credebam. Sed habeo a Balbo literas, quarum ad te exemplum misi. Lege, quaeso,& illud infimum caput ipsius Balbi optimi, cui ιν Cncus noster locum, ubi hortos aedificaret, dedit: quem cui nostrum non saepe praetulitρ itaque miser torquetur. Sed ne bis eadem legas ad ipsam te epistolam reiicio. Spem autem pacis habeo nullam. Dolabella suis literis Idib. Martii datis merum bellum loquitu Maneamus ergo in illa eadem sentcntia misera & desperata, quando hoc mi
CAEsAR nobis literas perbreues misit, quarum exemptu subscripsi. Brevitate epi-Z in
365쪽
stolae scire poteris eum valde esse distentu qui tanta de re tam breuiter scripseritis uidpraeterea noui fuerit, statim tibi scribam. Caesar Oppio Cornelio s. Ad v i i. Id. Mart. Brundusium veni: ad murum castra posui. Pompeius est Brudusii. misit ad me . si gium de pace. quae visa sunt, respondi. Hoc vos statim scire volui. Cum in spem venem ii de compositione aliquid me conficere, statim vos certiores faciam. Valete. Quonam do me nunc putas mi Cicero torqueri, postquam rursus in spem pacis Veni, nequites compositionem eorum impediatenaque quod absens facere possum,Opto quὀesimi essem, aliquid fortasse proficere possem. Nunc expectatione crucior. Vale.
MISERAM ad te v iii. Cal. exeplum epistolae Balbi ad me,&Ca aris ad eum. Ecce
tibi eodem die Capua literas accepi ab Q dio Caesarem ad se prid. Id. Mart. iniseel
teras hoc exemplo, Pompeius se oppido tenet. Nos ad portas castra habemus: consmur opus magnum, & multorum dierum propter altitudinem maris: sed tamen nihil est quod potius faciamus. Ab utroque portus cornu moleis iacimus,ut aut illum quam sprimum traiicere quod habet Brundusii copiarum cogamus, aut exitu prohibeamus.
Vbi est illa pax, de qua Balbus scripserat torqueri se ecquid acerbius t ecquid crudo Ilus3 atque cum loqui quidam ιωλrmia narrant, Cn. Carbonis, M. Bruti se poenas per sequi, omniumque eorum, in quos Sulla crudelis hoc socio fuisset: nihil Cutionem se duce sacere quod non hic Sulla duce secisset:ad ambitionem quibus exilii poena sepserioribus legibus non fuisset, ab illo patriae proditores de exilio reductos esse: quati in Milone per vim expulso: neminem tamcn se violaturum, nisi qui arma haec conita. Bebius quidem a Curione iii. Id. prosectus, homo non infans, sed quis vlli non dicats. plane nescio quid agam. Illinc quidem Cneum prosectum puto. Quicquid est . biduo sciemus. A' te nihil ne ante prorsus quidem quid literarum : nec mirum : quid enim eliquod seribamus ego tamen nullum die praetermitto. Scripta epistola, literae mihi,
ante lucem a Lepta Capua redditae sunt Idib. Mart. Pompeium a Brundusio consim- disse, ac Caesarem ad vi i. Calend. April. Capuae re. Vale.
c d xi dedissem ad te literas, ut scires Caesarem Capuae v ii. Cal. sere,allatae mihi sunt literae, eum in Albano apud Curionem v. Calend. fore. Eum cum videro, Arpinum pergam .li mihi veniam, quam pcto, dederit, utar conditione:sin minus,impetrabos, quid a me ipso. Ille ut ad me scripsit legiones singulas posuit Brundusii, Tareti, Siponti claudere mihi videtur maritimos exitus,& tame ipse Graeciam spectare potius quam Hispanias. sed haec longius absunt. Me nunc & congressus huius stimulatίis vero adessi& primas eius actiones horreo: volet enim scredoὶ s .c. facere: volet Augurum decre-tum: rapiemur, aut absentes vexabimur, vel ut Consules roget Praetor, vel Dictatorem dicat,quorum neutrum ius cst. at ii Sulla potuit efficere, ab interrege ut Dictator diceretur,& magister equitum, cur hic non possit nihil expedio, nisi ut aut ab hoc tanquam Mucius, aut ab illo tanquam L. Scipio. Cum tu haec leges, ego illum fortasse conuenero. τετλα κυντερον, ne illud quidem nostrum proprium. erat enim spes propinqui reditus, erat hominum quercia: nunc exire cupimus,qua spe reditus, mihi quidem nunquam in mentem venit. non modo autem nulla querela est municipalium hominum ac rusticoru, sed contra metuunt ut crudelem, iratum . nec tamen mihi quicqua est in serius quam remansisse . nec optatius quam euolare non tam ad belli, quam ad fuga secietatem. sed tu omnia consilia differebas in id tempus, cum stiremus quae Brundusi ἡacta essent,scimus nempe: haeremus nihilominus: vix enim spero mihi huc veniam daturum: etli multa affero iusta ad impetrandum. Sed tibi omnem illius meumque sisemonem omnibus verbis expressum statim mittam. Tu nunc omni amore enitere, ut nos cura tua & prouidentia iuves. Ita subito accurrit, ut ne Trebatium quidem, ut constitueram, possim videre. Omnia nobis imparatis agenda, sed tamen
366쪽
vi ait ille, M quicquid egero continuo scies. Mandata Caesaris ad Consules & ad Pompeium quae rogas, nulla habeo : quae descripta attulit, illa evia misi ad te, e quibus mandata puto intellisi posse. Philippus Neapoli est, Lentulus
Puteolis. De Domitio ut facis,sciscitare ubi sit quid cogitet. Quod scribis asperius me, quam mei patiantur mores, de Dionysio scripsit se: viae,quam sim antiquorum homi- , num . te mediusfidius hanc rem grauius putaui laturum esse,quam me: na praeterquam quod te moueri arbitror oportere iniuria, quae mihi a quoquam facta sit: praeterea teipsum quodam modo hic violauit clim in me tam improbus suit: sed tu id quanti aestimes, tuum iudicium est:nectariue in hoc tibi quicquam oneris impono: ego autem illum male sanum semper putaui, nunc ctiam impurum & sceleratum puto, nec tamen mihi inimiciorem quam sibi. Philargyro bene:causam certe habuisti & veram & bonam: relictum esse nae potius, quam reliquisse. Cum dedissem iam literas ad v iii. Cal. quos cum Matio pueros, & Trebatio miseram, epistola mihi attuleriit hoc ex lo. is Matius & Trebatius Ciceroni Imperatori s. 'Cum Capua exissemus, in itinere audiuimus P cium Brundusio ad x v i. Cal. April. cum omnibus copiis, quas habuerat profectu esse: Caesare postero die in oppidu intro. isse concionatum esse, inde Roma contendisse, velle ante Cal. elle ad Urbem,&paucosis dies ibi commorari, deinde in Hispanias proficisci. nobis non alienum visum est, quoi, niam de aduentu Caesaris pro certo habebamus, pueros tuos ad te remittere, ut id tui, quam primum scires. Mandata tua nobis curae sunt. eaque,Vt tempus postularit, agemus. i, Trebatius Scaevola facit ut antecedat. Epistola conscripta nunciatum est nobis, Caesarem ad v II i. Cal. Capuae, ad v i i. Sinticliae .hoc pro certo putamus. Vale.
c v'M quid scriberem ad te nihil haberem tamen, ne quem diem intermitterem, has dedi literas. Ad v ii. Cal. Caesarem Sinuessae mansurum nunciabant. ab eo mihi lite-ώs rae redditae sunt ad v i i.Cal. quibus iam opes meas, non, ut in supcrioribus literis, opem expectat. cum eius clementiam Corfiniensem illam pcr literas collaudauissem, rescri- ,, psit hoc exemplo. Caesar imp. Ciceroni Imp. s. Rechc auguraris de me bene enimi, tibi cognitus sumὶ nihil a me abestia longius crudelitate . atque ego cum ex ipsa re ma-M gnam capio voluptate,tum meum factum probari abs te tritipho&gaudeo. neque iui, lud me mouet,quod ii, qui a me dimissi sunt discessisse dicuntur,ut mihi rursus bellu in- ,, serretmihil enim malo quam & me mei simile esse,& illos sui. Tu velim mihi ad Vr- , , bem praesto sis, ut tuis consiliis atque opibus ut consueui)in omnibus rebus utar. Do- , labella tuo nihil scito mihi esse iucundius. hanc adeo habebo gratiam illi: neque cnimis aliter facere poterit: tanta eius humanitas, is sensus, ea in me est beneuolcntia. Vale.
M TREA AT iv M vi. Calend. quo die has literas dedi, expectabam. ex eius nuntio, Matisque literis meditabor quo modo cum illo loquar. o tempus miserum . nec dubito quin a me contendat ad Urbem veniam : Senatum enim Calend. velle se frequentem adesse etiam Formiis proscribi iussit. Ergo ei negandum est e sed quid praeripi statim ad te perscribam omnia. ex illius sermone statuam, Arpinumne mihi eundum sic an quo alio. Volo Ciceroni meo togam puram dare, istic puto. tu quaeso cogita quid deinde mam me hebetem molestiae reddideriir. A' Curio,velim scire ecquid ad te laritaptum sit de Tirone ad me enim ipse Tiro ita scripsit, vi vcrear quid agat. qui autem vcniunt inde, id modὁ nuntiant. sane in magnis curis etia haec me solicitant: in hac enim sortuna pcrutilis cius & opera & fidelitas esset.
ε7 VTRvN Q v E ex tuo consiliomam & oratio fuit ea nostra,vt bene potius ille de nobis existimaret,quam gratias ageret:&in co masimus, ne ad Vrbem. illa sesellerunt facile quὀd putaramus:nihil vidi minus. lanari se nostro iudicio:tardiores fore reliquos, Z. iii.
367쪽
si in his no veniremus, dicere. ego dissimile illorum esse causam. Cum multa veni igi tur, St age de pace. Metae, inqua, arbitratur An tibi, inquit, ego praescribam Sic, inquam agam senatui non placere in Hjspanias iri, nec excrcitus in Graeciam transportati mul taque inquam de Cneo deplorabo. Tum ille, Ego vero ista dici nolo. Ita putabam in quam . Sed ego eo nolo adesse, quod aut sic mihi dicendum est, multaque, quae nullo modo possem silere si adessem: aut non veniendum. summa fuit, ut ille quasi exitum quaerens,ut deliberare. non suit negandum . ita discessimus. Credo igitur hunc me non amare. at ego me amaui, quod mihi iam pridem usu non venit. Reliqua b dii qui comi utatus, quae,ut tu soles dicere, in qua crat Eros Celeri.o rem perditam,is copias et speratast Quid ε Servii filius. quot in his castris fuerunt, quibus Pompcius circiuisiecto
ture sex legiones. multum vigilat, audet. nullum video fine mali. nunc certe promenda tibi sunt consilia. hoc suerat extremum. illa tamen ic inviας illius est odi. a quam pene praeterii: si sibi consiliis nostris uti non liceret, usurum quorum posset ad omnibque esse descensurum. Vidisti igitur virum, ut scripserasρ ingemuistie certe. cedo reli qua.quide continuo ipse in Puteolanum, ego Arpinum. inde expecto quide et . M illam tuam. Tu malum) inquies, actum ne agas. etiam illum ipsum, quem se ubmur, multa sesellerunt. Sed ego tu as literas expecto: nihil est enim iam, ut antea. v i-
quidem non dubito quin istum offenderim. eo maturius agedum est. amabo te epili hiam valde tuas literas nunc expecto. Vale.
EG o meo Ciceroni,quoniam Roma caremus, Arpini potissimum togam puram ecdi: Idque municipibus nostris suit gratum. etsi omneis, & illos, &qua iter seci moestos, afflictosque vidi:tam tristi & tam atrox est huius ingentis mali. delectus habetur. in hyberna deducuntur. ea quae, etiam cum a bonis viris, cum iusto in bello, cum modeste fiant tamen ipsa per se molesta sunt: quam censes acerba nucesse, cum a perditis, in ciuili nefario bello, petulantissime fiant cave autem putes qucquam hominem in Italia turpem esse, qui hinc absit. vidi ipse Formiis univcrsos: ncque mehercule va- quam homines putaui: & noram omneis, sed nunquam uno loco videram. Pergamus 'igitur quo placet,&nostra omnia relinquamus: proficiscamur ad eum, cui gratior noster aduentus erit, quam si una fuissemus: tum cnim eramus in maxima spe: nunc ego
quidem in nulla: nec praeter me quisquam Italia cessit, nisi qui hunc inimicum sibi putaret . nec mehercule hoc sicio Reipub. causa, quam landitus deletam puto, sed nequis me putet ingratum in cum qui me leuauit iis incommodis,quibus idem affecerat:& ssemul quod ea quae fiunt, aut quae certe sutura sunt, videre non potero. Etiam equidem s.c. facta quaedam iam puto: utinam in Volcatii sentetiam .sed quid refert est enim una sententia omnium. sed erit immitissimus Seruius; qui filium misit ad astigendum Cn. Pompeium, aut certe capiendum, cum Pontio Titiniano. etsi hic quidem timoris causa ille vero . sed stomachari desinamus, & aliquando sententiam terminemus, ut nihil noui nisi id quod minimum vellem, spiritum reliquum esse. Nos quoniam superum rimare oblidetur in sero nauigabimus:&, si Puteolis erit dissicile, Crotonem petemus aut Thurios, & boni ciues amantes patriae mare insessum habebimus. aliam rationem huius belli gerendi nulla video. in AEgyptum nos abdimus. exercitu pares esse non p0 sumus. pacis fides nulla est. sed haec satis deplorata sunt. Tu velim literas Cephalonides de omnibus rebus actis,denique etiam de sermonibus hominum, nisi plane obmutueruli. ego tuis consiliis usus sum, maxime quoi & grauitatem in congressu nostro tenui, quam debui, S ad Urbem ut non accederem, perseueraui. Quod superest, scribe
quaeso quam accuratissime fiam enim extrema sunt quid placeat, quid censeas: cictiam nulla dubitatio est: tamen siquid, vel potius quicquid veniet in mentcna, stri ivelim. Vale.
368쪽
r R T i o Non. cum in Laterium fratris venistam, cepi literas,&pai tum respiraui quod post has ruinas mihi non acciderat: per enim magni aestimo, tibi firmitudinem animi nostri, & factum nostrum probari. Sexto enim nostro quod scribis probari, ita laetor, ut me quasi patris eius cui semper uni tribui plurimum, iudicio comprobari putem: qui mihi, quod laepe soleo recordari dixit olim Nonis illis, illis Deci bribus, cum ego, Sexte, quidnam ergoρ inquit ille, Gram lύς -λι- μυί-, Ami μεγα τὶ is ἐπιοH Oini στυ se ..cius igitur mihi vivit authoritas,& simillimus eius filius eodem est apud me pondere, quo fuit ille: quem salucre velim iubeas plurimum . tu tuum consilium etsi no in longum tempus differs iam enim illum emptum pacificatorem perorasse puto, iam actum aliquid esse in consessu Senatorum ta men susi cnsum me detines sed eo minus, quod non dubito quid nobis aged ura putes. quid enim Flauio legionem & Siciliam dari scribis & id iam fieri r quae tu scelera pamrim parari, & iam cogitari, partim ex temporc sutura censese Ego vero Solonis popularis tui,&,ut puto, etiam mei,legem negligam, qui capite sanxit, liqui in seditione non alterutrius partis suisset nisi tu aliter censes & hinc abero, & filii : sed alterum mihi est certius: nec praeripiam tamen: expectabo tuum consilium,& eas literas, nisi alias iam dedisti, quas scripsi ut Cephaloni dares. Quod scribis, non quo alicunde audieris, sed te ipsum putare, me attractu iri, si de pace agatur: mihi omnino non Venit in incntem , quae pollit actio esse de pace, cum illi certis limum sit, si possit, expoliare exercitu & prouincia Pompeium . nisi sorte iste summarius ei potest persuadere,vi, dum oratores cant & redeant, quiescat. nihil vidco quod speretia, aut quod iam putem ferii posse. sed tamen hominis hoc ipsum probi est, & magnum latis φλιπμοτα αν veniendumne sit in consilium tyranni, si is aliqua de re bona deliberaturussat. Quare siquid ciusmodi euenerit ut accersamur: quod equidem non curo: quid enim essem de pace dicturus, dixi: ipse valde rc pudiauit: sed tamen siquid acciderit, quod censeas mihi iaciendum, utique scribito. nihil enim mihi adhuc accidit quod maioris consilii esset. Trebatii boni viri, & ciuis verbis te gaudeo delectatum: tuaque
ista crebra cκφών,κης - αερl me sola adhuc delectauit. Literas tuas vehementer expecto, quas quidem credo iam datas esse. Tu cum Sexto seruasti grauitatem candem, quam mihi praecipis. Celer tuus disertus magis est, quam sapiens. De iuuenibus, quae ex Tullia audisti, vera sunt. M. Antonii istud quod scribis, non mihi videtur tam re esse triste, quam v erbo. haec est αλη, in qua nunc sumus, mortis instar: aut 4 enim mihi libere inter malos φλιτ ον fuit, aut vel periculose cum bonis, aut nos temeritatem bonorum sequamur aut audaciam improborum insectemur. Vtrunque periculosum cst. at hoc quod agimus,& turpe nec tamen tutum. Istum, qui filium Brundusium de pace misit, de pace idem sentio quod tu,simulationem esse apertam, parari autem bellu pa acerrime) me legatum iri non arbitror,cuius adhuc ut optaui mcntio facta nulla sit. eo minus habeo necesse scribere, aut etiam cogitare quid stin, facturus, si acciderit ut legare r. Vale.
Eoo cum accepissem tuas literas Non. Apr. quas Cephalio attulerat, essemque Minturnis postridie mansurus. & inde protinus: sustinui me in Arcano fratris, ut dum ali, quid certius afferretur, occultiore in loco ctamus, agerenturque nihilo minus quae si-- ne nobis agi possunt. M M T E Y c A iam adcst, & animus ardet: nec est quicquam, Z. iiii.
369쪽
quo & qua: sed haec nostra erit cura, & peritorum . tu tamen, quoad poteris, ut adhuc fecisti, nos consiliis iuvabis. res sunt inexplicabiles . fortunae sunt committeda omnia. sine spe conamur ulla. melius siquid acciderit, mirabimur. Dionysium nolim ad me . prosectum,de quo ad me Tullia mea scripsit: sed& tempus alienum est,&homini non amico nostra incona moda, tanta praesertim, spectaculo cise nollem: cui te meo num ne inimicum esse nolo. Vale.
C N M, quid scriberem, plane nihil haberem haec autem reliqua essent, quae scire cuperem, prosectusne esset, quo in statu Vrbem reliquisset, in ipsa Italia quem cuique is gioni aut negotio praefecisset.& qui essent ad Pompeium de ad Consules ex s.c. depa ce legati.Vt igitur haec scirem, dedita opera has ad te literas misi. seceris igitur commo. ide, mihique gratum, si me de his rebus,& siquid erit aliud, quod scire opus sit, seceris cet. tiorem .ego in Arcano opperior, dum ista cognosco. Ad v i i. Id. alteram tibi coecodie hac epistolam dictaui, & pridie dederam mea manu longiorem. Visum te aiunt in regia. ncc reprehendo, quippe cum ipse istam reprehensionem non sugerim. ecbpecto tuas literas: neque iam sane video quid expectem:scd tamen etiam si nihil erit id ipsum ad me velim scribas. Caesar mihi ignoscit per literas quod non venerim, scioque in optimam partem id accipere dicit. facile patior quod scribis, secum Tullium ti Seruium questos esse, quia non idem sibi quod mihi, remisisset. homines ridiculos qui cum filios misissent ad Cn. Pompeium circunfidendum, ipsi in Senatum venire dubi tarent. sed tamen exemplum misi ad te Caesaris literarum. Vale.
M vLτAs a te accepi epistolas code die, omneis diligenter scriptas. ea vera quaevo 'luminis instar erat sepe legenda, sicuti facio: in qua non frustra labore suscepisti: mihi quidem pergratum secisti. quare, ut id, quoad licebit, id est quoad scies ubi sumus quam saepissime facias, te vehementer rogo. At deplorandi quidem, quod quotidie facimus sit iam nobis aut finis omnino si potest: aut moderatio quaedam, quod prosecto potcst: non enim quam dignitatem, quos honores, quem vitae statum amiserim, cogito iste quid consecutus sim, quid praestitcrim, qua in laude vixerim: his denique in malis uii intersit inter me & istos, quos propter omnia amisimus:hi sunt, qui, nisi me ciuitaret pulissent obtinere se non posse putarui licentiam cupiditatum suarum: quorum societas, & sceleratae consciationis fides quo eruperit, vides. alter ardet furore & scelere, nec remittit aliquid sed in dies ingrauescit: modo Italia expulit: nuc alia ex parte persequi, ex alia prouincia spoliare conatur: nec iam recusat,sed quod amodo postulat, ut, quemadmodum est, sic etiam appelletur tyrannus. alter, is qui nos sibi quondam ad pedes stratos ne subleuabat quidem, qui se nihil contra huius voluntatem aiebat sacere posse, elapsus e soceri manibus, ac serro, bellum terra & mari comparat, non iniussum ille quidem, sed tum pium, tum etiam necessarium, suis tamen ciuibus exitiabile, nisi
vicerit: calamitosum etiam, si vicerit. Horum ego summorum impcratorum non modo res gestas non antepono meis, sed ne fortunam quidem ipsam , qua illi florentiis-ma. nos duriore conflictati videmur. quis enim potest aut deserta per se patria. aut oppressa beatus esse &si sui nos a te admonemur) recte in illis libris diximus, nihil esse bonum nisi quod honestum: nihil malum, nisi quod turpe sit: certe uterque istorum est miserrimus, quorum utrique semper patriae salus & dignitas posterior tua dominatio-3
ne & domesticis commodis suit. Praeclara igitur conscientia sustentor.ctim cogito me de Repub. aut meruisse optime, cum potuerim: aut certe nunquam, nisi diuine cogitasse, eaque ipsa tempestate euersam esse Rempub. quam ego x iiii. annis ante prospe dierim. Hac igitur conscietia comite proficitcar. magno equidcm cum dolore,nec tam id propter me aut propter fratre meum, quorum iam acta aetas, quam propter puero ;quibus interdum videmur praestare etiam Rempub. debuisse : quorum quidem a cr
370쪽
non tam quia maiore pietate es me mirabiliter excruciat: alter orem miseram, nihil enim mihi accidit in omni vita acerbius in indulgentia videlicet nostra dc prauatus, eo progressus est quo non audeo dicere: & expecto tuas literas: scripsisti enim te scripturum esse plurima,cum ipsum vidisses. omne meum obsequium in illum suit cum mul
φ ta seu critate meque unum eius nec partium,sed multa magna delicta compressi. patris autem lenitas amanda potius ab illo quam tam crudeliter negligenda. nam literas eius ad Caesarem missas ita grauiter tulimus, ut te quidem celaremus: sed ipsius videmus vitam insuauem reddidisse. hoc vero eius iter simulatioque pietatis qualis suerit, non audeo dicere. tantum scio, post Hirciti in conuentum, accersatum ab Caesare: cum eo de meo animo ab suis rationibus alienissimo,&consilio relinquendi Italiam,&haec ipsa ti. naidessed nulla nostra culpa est: natura metue da est. Haec Curionem, haec Hortensii si
lium, non patrum culpa, corrupit. iacet in moerore meus frater, neque tam de sua vita, quam de mea metuit. Huic tu huic tu malo affer consolationes, si ullas potes: maximὸ
quidem illam velim ea quae ad nos delata sint,aut falsa esse, aut minora: quae si vera sint, quid suturum sit in hac suga, itescio. nam si haberemus Rempub. consilium mihi non deellet nec ad severitatem, nec ad indulgentiam. haec siue iracundia, siue dolore, siue metu permotus, grauius scripsi, quam aut tuus in illum amor, aut incus postulabat si vera sunt, ignosces: si falsa, me libente eripies mihi hunc errorem. quoquo modo vero se res habeat, nihil assignabis nec patruo nec patri. Cum haec scripssem a Curione mihi nuntiatum est, cum ad me venire: venerat cnim is in Cumanum vesperi pridie, id
est Idibus. siquid eius igitur sermo eiusmodi attulerit. quod ad te scribendum sit id in literis adiungam. Praeteriit villam meam Curio, iussique mihi nuntiari mox se venturum : cucurritque Puteolos,ut ibi concionaretur. concionatus est: rediit: fuit ad me sane diu. G rem foedam. nosti hominem : nihil occultauit: in primis nihil esse certius, quam ut omnes, qui lege Pompeia condemnati essent, restituerentur: itaque se in Sicilia corum opcra usurum. De Hispaniis non dubitabat quin Caesaris essent. inde ipsum cum exercitu, ubicunque Pompeius elisti:eius interitu finem belli sore: propius factum esse nihil eum plane iracundia elatum voluit se occidi Metellum Trib. pl. quod si esset
sactum,caedem magnam suturam esse: permultos hortatores esse caedis, ipsum a uicinnon voluntate aut natura non esse crudelem, sed quod putaret popularem cssc clementiam:quia si populi studium amisisset. crudelem fore: cumque perturbatum, quod intelligeret, se apud iesim plebem offendisse de aerario: itaque ei cum certissimum sui
set ante quam proficisceretur,concionem habere, ausum non esse, vehementerque animo perturbato prosectum. Cum autem ex eo quaererc, quid videret, quod exemplum,
quam Rempub. planc fatebatur nullam spe na rcliqua: Pompeii classem timcbat: quae 3 si esset sic de Sicilia abiturum. Quid isti in qua sex tui fasces li ab senatu, cur laureati si' ab ipso, cur sex Cupiui,inquit, ex s. c. surrepto ma aliter non poterat. At ille impendio nunc magis odit Senatum. A me, inquit,omnia proficisccntur. sex autem, quia duodecim nolui: nam licebat. Tum ego, Quam vellem, inquam, petiisse ab eo, quod audio Philippum impetrasse: sed veritus sum, quia ille a me nihil impetrabat. Libcter, inquit, tibi conccisisci. verum puta te impetrasse: ego enim ad cum scribam , ut tu ipse voles,
de ea re nos inter nos locutos. quid autem illius interest, quoniam in Senatum non venis, ubi sis r quin nunc ipsum minime offendisses, eius causa si in Italia non sutilis. Atque ego me recessum & solitudinem quaerere, maxime quod lictores haberem. Laudabat c ilium. Quid ergo, inquam enam mihi cursus in Graeciam per tuam prouinciami est,quonia ad mare superum milites sunt. Quid mihi inquit, optatius Hoc loco mul- . ta perliberaliter. crgo hoc quidem est verum prosectd, ut nomodor ruto. verum etiam palam nauigaremus. Reliqua in posterum diem distulit: ex quibus scribam ad te, siquid erit epistola dignum.Sunt autem, quae praeterii, interregnumne esset expectaturus, an
quomodo dixcrim. ad se ille quidem deserri Consulatum , sed se nolle in proximum