Opera M. Tullij Ciceronis Tomus tertius operum M. Tullii Ciceronis, omnes eius epistolas complectens. Epistolarum libros 15, ad diuersos missarum inter quos vnus est M. Caelii ad Ciceronem quos omnes recentiores nouo, & parum illis apto nomine famili

발행: 1554년

분량: 589페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

351쪽

Epist. ad Atticum

venditant Caesari r municipia vero deum: nec simulant, ut cum de illo aegroto votasi ciebant.Sed plane.quicquid mali hic Pisistratus non secerit tam gratum est, quam si a lium sacere prohibuerit. hunc propitium sperant: illum iratum putanti quas fieri ccnses Meto ris ex oppidi se quos honoresε Metulit, inquies. credo: sed mehercule illum magis . huius insidiosi clementia delectantur: illius iracundiam formidant. Iudiccio D c c c L, qui praecipue Cneo nostro delectabantur, ex quibus quotidie aliquem video, nescio quas eius Lucerias horrent. itaque quaero qui sint isti optimates qui me exturbe cum ipsi domi maneant. sed tamen quicunque sunt, a M. etsi, qua spe prof-ciscar, video: coniungoque me cum homine magis ad vastandum Italia, quam ad viii cedum parato. domum quem expcisto e&quidem, cum haec scribebam iii i. Non. iam .

expectabam aliquid a Brudusio. Quid aute maliquidε quam inde turpiter sugii se divi ctor hic qua se referret,&quo. quod ubi audissem, si ille Appia vcnirct, ego Arpinum cogitabam. Vale.

T s i, cum tu has literas legeres, putabam fore ut scire iam quid stus id usti actum est et nam Canusio v ii l. Cal. prosectus erat Caicus, hac autem scribebam prid. Non. x ii in . die postquam ille Canusio mouerat tame angebar lingularum horarum expectatione, mirabar uenihil allatum else, ne rumoris quidem . nam erat mirum siletium scellaec fortasse κοα-υα sunt: tuae tamen iam sciantur necesse est. litui molestu, me adhuc inucstigare non posse, ubi Lentulus noster sit, ubi Domititis. Qintro alitem quo facilius scire possim,quid acturi sint, itursiae ad Popcium: M li sint, qua quandove ituri sint. Urbem quidem iam resertam esse optimatium audio. Sosium 2

Lupum, quos Cneus noster ante putabat Brundusium venturos esse quam se, ius dicore. hinc vcro vulgo vadunt. Et iam M. Lepidus, quocum diem conterere selcbam cras cogitabat. Nos autem in Formiano morabamur, quo citius audiremus: deinde Arpi i num volebamus: inde, iter qua maxime effet, ad mare superum, remotis,

siue omnino missis lictoribus. audio enim bonis viris qui Si istinc,& saepe antea magno praesidio Reipub. suerunt, hanc cunctationem noliram non probari: multaque in me, euere in conuiuiis tempestiuis quidem disputari. Cedamus igitur:& ut boni ciuessit mus bellu Italiae terra, marsque inseramus: & odia improborum rursus in nos quae iam extincta erant, incedamus,&Luceti consilia ac Theophani persequamur. Nam Scipio vel in syriam proficiscitur sorte, vel cum genero honeste, vel Caesarem fugit iratὰ Ma celli quide, nisi gladium Caesaris timuissent, manerent. Appius & codem timore,&inimicitiariam rcccntium. Et tam cpraeter hunc &C. Cassium, reliqui legati: Faustus pro- quaes. Ego Vnus, cui utrumuis liceret. Frater accesserit, quem socium huius fortunae se non erat aequum: cui magis etiam Caesar irascetur: sed impetrare non possum ut ma- ineat. Dabimus hoc Pompeio. quod debemus: nam me quide alius nemo mouet: non sermo bonorum, qui nulli sunt: no causa quae acta timide est agetur improbe. Vni hoc damus ne id quidem roganti, nec suam causam, ut ait, agenti, sed publicam. Tu quia cogites de transeundo in Epeirum, scire sane velim.

CICERO ATTIGO S.

v et si Non. Martiis, dic tuo ut opinor expectabam a te epistolam longiorem: tam; ad eam ipsam breuem, quam iii. Non. Martii dedisti. rescribenduin putaui. Gaudcre ais te mansisse me:& scribis, in sententia te manere. Mihi aute superi in

352쪽

Lib. IX.

ribus literis videbare non dubitare quin cederem, ita si & Cneus bene comitatus con- sccndisset, & Consules transissent. Vtrum,hoc tu parum meministi, an ego non satis intellexi an mutasti sentetiamfscd aut ex epistola quam expecto perspiciam quid sentics: aut alias abs te literas cliciam. Brundusio nihil dum erat allatum rem disci lcm, planeque perditamsQuam nihili raetermittis in consilio dadosquam nihil tamen. quod tibi ipsa placeat, explicasi non esse me una cum Pompeio, gaudes: ac profonis, quam sit turpe me adeste,cum quid de illo detrahatur, nefas esse approbare. Certe contra igituredii inquis, averruncent. Quid ergo siet, si in altero scelus est, in altero supplici ut Impetrabis, inquis, a Caesare,ut tibi abesse liceat,& esse otioso. Supplicandum igiaturZmiserum. Quid si non impetraro Et de triumpho erit inquis, integru. Quid si hoc ipso premari accipiam ρ quid foediusρ negem e repudiari se totum, magis etiam, quam olim in x x. viratu putabit. Ac solet, cum se purgat, in me conferre omne illorum lcm- 1 porum culpam: ita me sibi fuit se inimicum, ut ne honorem quidem a se accipere vellem. Quanto nunc hoc idem accipiet asperius tanto scilicet, quanto & honor hic illo

est amplior.&ipse robustior. Nam quod negas te dubitare, quin magna in ossensa sim' apud Pompeium hoc tempore : no video causam, cur ita sit, hoc quidem tempore qui enim amisso Corfinio denique certiorem me sui consilii secit, is queretur Brundusium me non venisse, cum inter me & Brudusium Caeser esset deinde etiam scit, ἀπαρρηία esse in cacausa querelam suam . Me putat de municipiorum imbecillitate, de delectibus, de pace, de Urbe, de pecunia de Piceno occupando plus vidisse, quam se. Sin, cum

potuero, non vencro:tum erit inimicus: quod ego no co vereor,nc mihi noceat squid

enim faciet mica εδε-ἀ λωψ -ωνε ) sed quia ingrati animi crimen horreo.

. Confido igitur aduentum nostrum illi quoquo tempore suerit,ut scribis, mi τον fore. Nam quoi ais, si hic temperantius egerit,consideratius consilium te daturum : qui hic potest se gerere non perdite evita rnores,antcsacta, ratio suscepti negotii socii, vires bonorum, aut cliam constantia Vixdum epistolam tuam legeram,cum ad me currens ad illum, Posthumus Curtius venit, nihil nisi classeis loquens & exercitus. eripiebat Hispa- nias: tencbat Asiam, Siciliam, Africam, Sardiniam :consestim in Graeciam persequebatur. cundu in igitur est: nec tam ut belli,quam. ut sugae socii simus. nec cnim serre potero sermones illorum, quicunque sunt mon sunt enim certe, ut appellantur, boni sed tamen id ipsum scire cupio quid loquantur adque ut exquiras, meque certiorcm facias, te vehementer rogo. Nos adhuc, quid Brundusii actum esset, plane nesciebamus: cum

sciemus, tum ex re & ex tempore consilium capiemus, sed utemur tuo. Vale.

ν Do Mi Tii filius transiit Formias u it i. Id. currens ad matrem Neapolim, mihique

nuntiari iussit, patrem ad Urbem rise, cum de eo curiose quaesisset seruus noster Dionysius. nos autem audieramus cum prosectum sue ad Pompeium, siue in Hispaniam. id cuiusmodi sit scire sane velim :na ad id, quod delibero, pertinctis ille certc nusquam discessit, intelligere Ciacum, non esse faciles nobis ex Italia exitus, cum ea tota armis, praesidiitque teneatur, hyeme praesertina . nam si commodius anni tempus esset, vel insero mari liceret uti: nunc nihil pocest, nisi supero, transmitti, quo iter interclusum est. Quae res igitur & de Domitio & de Lentulo. A' Brundusio nulla adhuc fama venerat: & erat hic dies v ii. Id. quo die suspicabamur aut pridie Brundusium venisse Caesarem mam Calendis Arpis manserat. Sed si Posthumum audire velles, persecuturus crat 3 Cneum: transisse enim iam putabat coniectura tempestatum ac dierum. Ego nautas cum non putabam habiturum: ille confidebat,&eo magis, quod audita nauiculariis hominis liberalitas esset.Sed tota res Brundusina iam quomodo habeat se, diutius nescire non possum. Ego etsi tam diu requiesco, quam diu aut ad te scribo aut tuas literas lego: tamen &ipse egeo argumento epistolarum,&tibi idem accidere certo scio. quae

ςnim soluto animo familiariter scribi solent, ea teporibus his excluduntur: quae autem

353쪽

3 Epist . ad Atticum

venditant Caesari municipia vero deum: nec simulant, ut cum de illo aegroto vota, ciebant.Sed plane quicquid mali hic Pisistratus non secerit, tam gratum est, quam ita lium facere prohibuerit. hunc propitium sperant: illum iratum putant. quas feri cci ses ex oppidisr quos honoresὶ Metu ut, inquies. credo: scd menercule illum magis . huius insidiosa clementia delectantur: illius iracundiam formidant. Iudiccssi Dccc L, qui praecipue Cneo nostro delectabantur, ex quibus quotidie aliquem video, nescio quas eius Lucerias horrent. itaque quaero qui sint isti optimates qui me exturbet, cum ipsi domi maneant. sed tamen quicunque sunt, μήπομει etsi, qua spe proficiscar, video: coniungoque me cum homine magis ad vastandum Italia, quam ad vin cedum parato. domum quem expccho ε&quidem,cum haec scribebam iii i. Non. iam ,

expectabam aliquid a Brudusso. Quid autem aliquid quam inde turpiter sugisset, ctor hic qua se reserret,&qu quod ubi audissem,si ille Appia veniret, ego Arpinum co

gitabam. Vale.

aT s i, cum tu has literas legeres, putabam fore ut scire iam quid Brua idusii actum esset nam Canusio v ii l. Cal. prosectus erat cus, hac autem scribebam prid. Non. xi iii. die postquam ille Canusio mo uerat tame angebar singularum horarum expectatione. mirabarque nihil allatum eise, ne rumoris quidem . nam erat mirum siletium. sed

haec sortasse is, em usunt: tuae tamen iam sciantur necesse est. Illud molestu, me adhuc inuestigare non posse, ubi Lentul iis noster sit, ubi Domitius Qv ro autem quo facilius scire possim,quid acturi sint, iturine ad Popcium: si sint, qua, quandove ituri stat. Vrbem quidem iam resertam esse optimatium audio. Sol iam &Lupum, quos Cneus noster ante putabat Brundusium venturos esse. quam se, ius dicere. hinc vero vulgo vadunt. Et iam M. Lepidus, quocum diem conterere solebam cras cogitabat. Nos autem in Formiano morabamur, quo citius audiremus: deinde Arpi inum volebamus: inde, iter qua maxime effet, ad mare sit perum, remotis,

siue omnino in i s sis lictori bus au dio enim bonis viris, qui & nunc,& saepe antea magno praesidio Reipub. fuerunt, hanc cunctationem nostram non probati: multaque in me,&seuere in conuiuiis tempestiuis quidem disputari. Cedamus igitur:&, ut boni ciues simus. bellu Italiae terra, marique inseramus: Stodia improborum rursus in nos, quae iam extincta erant, incedamus,& Luceti consilia, ac Theophani persequamur. Nam Scipio vel in Syriam proficiscitur sorte,vel cum genero honeste, vel Caesarem fugit irata Marcelli quide, nisi gladium Caesaris timuissent, manerent. Appitis &eodem timore,& inimicitiarum recentium. Et tam cpraeter hunc &C. Cassium,reliqui letali: Faustus Pro- quaes. Ego unus, cui Vtrumvis liceret. Frater accesserit, quem socium huius fortunae esse non erat aequum : cui magis etiam Caesar irascetur: sed impetrare non possum utina sneat. Dabimus hoc Pompeio quod debemus: nam me quide alius nemo mouet: non sermo bonorum, qui nulli sunt: no causa quae acta timide est,agetur improbe.Vnili damus, ne id quidem roganti, nec suam causam, ut ait, agenti, sed publicam. Tu qua cogites de transeundo in Epeirum scire sane velim.

Ε τ si Non. Martiis, die tuo ut opinor)expectabam a te epistolam longiorem:tam ad eam ipsam breuem, quam iit. Non. Martii et dedisti rescribendum putaui. Gaud cre ais te mansi se inc:&scribis, in sententiate manere. Mihi aute superio

354쪽

Lib. IX.

ribus literis videbare non dubitare quin cederem, ita si & Cneus bene comitatus con- scendisset, & Consules transissent. Vtrum,hoc tu parum meministi, an ego non satis intellexi an mutasti sentetiamfsed aut ex epistola quam cxpecto, perspiciam quid sciatus:aut alias abs te literas liciam. Brundusio nihil dum erat allatum rem dii sci lem, planeque perditamiQuam nihil praetermittis in consilio da iosquam nihil tamen, quod tibi ipsi placcat, explicasi non esse me una cum Pompeio, gaudes: ac proponis, quam sit turpe me adesse cum quid de illo detrahatur, nefas esse approbare. Certe contra igituredii, inquis, averruncent. Quid crgo fiet, si in altero scelus est, in altero sepiplicium ξ Impetrabis, inquis, a Caesare, ut tibi abesse liceat,& esse otioso.Supplicandum igiaturρ miserum. Quid si non impetraro Et de triumpho erit,inquis, intcgrii. Quid si hoc ipso premarε accipiam ρ quid foediusEnegenat repudiari se totum, magis etiam, quam olim in x x.vir tu putabit. Ac solet,cum se purgat, in me conserre omne illorum tem 1 porum culpam : ita me sibi fuit se inimicum, ut ne honorem quidem a se accipere vellem. Quanto nunc hoc idem accipiet asperius tanto scilicet, quanto & honor hic illo est amplior & ipse robustior. Nam quod negas te dubitare, quin magna in offensa sim' apud Pompeium hoc tempore : no video causam, cur ita sit, hoc quidem tempore. qui enim amisso Corfinio denique certiorem me sui consilii secit, is queretur Brundusium

mc non venisse, cum inter me & Brudusium Caesar esset deinde etiam scit, ἀπαρρηα α πρcile in ea causa querelam suam . Me putat de municipiorum imbecillitate, de delectibus de pace,de Vrbe, de pecunia, de Piceno occupando plus vidisse, quam se. Sin, cum

potuero, non venero. tum crit inimicus: quod ego no eo vereor ne mihi noceat quid

enim faciet ρ ε Ἀ-ύν ρὶ sed quia ingrati animi crimen horreo.

ι Confido igitur aduentum nostrum illi quoquo tempore suerit, ut scribis, Vπν fore. Nam quoa ais, si hic ic inperantius egerit,consideratius consilium te daturum : qui hic potest se gerere non perditet vita, mores, ante facta, ratio suscepti negotii socii, vires bonorum, aut etiam constantia Vixdum epistolam tuam legeram, cum ad me currens ad

illum. Postiumus Curtius venit, nihil nisi classeis loquens & exercitus. cripiebat Hispa-

nias:tencbat Asiam Siciliam, Asricam Sardiniam:confestim in Graeciam persequebatur. cundum igitur est: nec tam ut belli,quam. ut sugae socii simus. nec enim serre potero scrinones istorum,quicunque sunt mon sunt enim certe, ut appellantur, boni sed tamen id ipsum scire cupio quid loquantur Idque ut exquiras, meque certiorcm facias, te vehementer rogo. Nos adhuc, quid Brundusi actum esset, planc nesciebamus: cum sciemus, tum ex re & ex tempore consilium capiemus, sed utemur tuo. Vale.

ν Dorai Tm filius transiit Formias via i. Id. currens ad matrem Neapolim, mihique nuntiari iussit, patrem ad Vrbem xlle, crina de eo curiose quaesisset seruus noster Dionysius. nos autem audieramus eum prosectum siue ad Pompcium , siue in Hispaniam.

id cuiusmodi sit scire sane velim :na ad id quod delibero, pertinet, si ille certe nusquam discessit, intelligere Cneum, non esse faciles nobis ex Italia exitus, cum ea tota armis, praesidi Isque teneatur, hyeme praesertim. nam si commodius anni tempus esset, vel insero mari liceret uti: nunc nihil pocest, nisi supero, transmitti, quo iter interclusum est. Quae res igitur & de Domitio & de Lentulo. A' Brundusio nulla adhuc sima veneratin erat hic dies v i i. Id. quo die suspicabat nur, aut pridie Brundusium venisse Caesarem mam Calendis Arpis manserat. Sed si stilumum audire velles, persecuturus erat 3 Cneum: transisse enim iam putabat coniectura tempestatum ac dierum. Ego nautas eum non putabam habiturum : ille confidebat,&eo magis,quoi audita nauiculariis hominis liberalitas esset.Sed tota res Brundus na iam quomodo habeat se, diutius nescire non possum. Ego etsi tam diu requiesco,quam diu aut ad te scribo, aut tuas literas lego: tamen & ipse egeo argumento epistolarum, &tibi idem accidere certo scio. quae enim soluto animo familiariter scribi solent,ea teporibus his excluduntur: quae auic m

355쪽

3 6 Epissi ad Atticum

sunt horum temporum ea iam contriuimus. Sed tamcn ne me totum aegritudini de

dam sumpsi mihi quasdam tanquam ἰς, quae & politicae sunt.& temporum horum ut & abducam animum ab querelis:& in eo ipso de quo ahitur, exercear. Eae sunt huius

sultationibus exerces, & differens in utranque partem tum Graece, tum Latine,&abduco parumpcranimum a molestiis. &- πύργου a delibero. Sed vcreor ne tibi L. sim si enim recte ambulauit is, qui hanc epistola tulit,in ipsum tuu diem incidit. Vale.

NATALi die tuo scripsisti epistolam ad me plenam consilii, summaeque tumbe oneuolentiae, tum etiam prudentiae. Eam mihi Philotimus postridie, quam a te accepe rat, reddidit. Sunt ista quidem, quae disputas, dissicillima: iter ad superum, nauigati. insero discessus Arpinum, ne hunc fugisse. mansio Formiis, ne obtulisse nos gratulationi videamur:sed miserius nihil, quam ea videre,quae tamen iam iam inquam videlida erunt. Fuit apud me Posthumus: scripsi ad te quam grauis.Venit ad me etiam Fusius,quo vultu,quo spiritui properans Brundusiis siccius accusans Pompcii, leuitatem&stultitiam Senatus. Haec qui in mea villa no seram,cur tum in curia potero serres Age finge me quan uis haec ferentem .Quid illa, dic M.Tulli, quem habebunt exi tum r& omitto causam Reipub. quam ego amissam puto cum vulneribus sui tum insdicamentis his, quae paratur. De Pompeio quid agatri cu plane squid enim negem in

succensui: semper enim causae euetorum magis mouent, quam ipsa cuciata. Haec igiturum ala quibus maiora esse quae possunt considerans, vel potius iudicans eius opera accidisse,& culpa, inimicior eram huic, quam ipsi Caesari.Vt maiores nostri senestiore diem esse voluerunt Alliensis pugnae, quam Vrbis captae, quod hoc malum ex illo: itaque alter religiosus etiam nunc dies, alter in vulgus ignotus: sic ego decem annorum peccata recordans, in quibus inerat ille etiam annus, qui nos, hoc defendente, ne dicam grauius, aflixerat, praesentssque temporis cognoscens,temeritate, ignauiam, negligetiam, succenseba. sed ea iam mihi exciderunt. beneficia eiusde cogito. cogito etiam dignitate. inte,

ligo serius equide, quam velle, propter epistolas, sermonesque Balbi : sed video planen mil aliud agi nihil actum ab initio,quam ut huc occideret. Ego igitur, siquis apud Ho

ετα ρω solum, sed etiam Eq, 3adde tali viro talem causam agenti. Et ego verό hac o sicia mercanda vita puto. Optimatibus vcro tuis nihil consido, nihil iam ne inseruio quidem. Video ut se huic dent, ut daturi sint. quicquam tu illa putas fuisse de valetudine decreta municipiorum prae his de victoria gratulationibus ε Timen inquies. At ipsi tum se timuisse dicunt. Sed videamus quid actum sit Brundusii. ex eo fortasse mea consilia nascentur, aliaeque literae. Nos adhuc Brundusio nihil. Roma scripsit Balbus putare iam Lentulum cos. transmisisse, nec eum a minore Balbo conuentum, quod is hoc iam Canusii audisset: inde ad se eum scripsi se cohorte issique sex,quae Albae siessent, ad Curtium Minutia transiisse: id Caesarem ad se scripsisse,& breui tempore eum ad Vrbem futurum. Ergo utar tuo consilio, neque me in Arpinum hoc tempore abdam. cis, i

356쪽

Lib. I X. 3 7

Ciceroni meo togam puram cum dare Arpini vellem hanc eram ipsam excusationem relicturus ad Caesarem .sed fortassct in eo ipso offendetur cur non Romae potius. sed tamen si est coueniendus, hic potissimum. tum reliqua videbimus,id est&quo, &qua, &quando. Domitius, 'laudi in Cosano,&quidem, ut aiunt, paratus ad nauigandum: si in Hispaniam, non probo :s ad Cneum laudo:quouis potius certe, quam ut Curtium videat, quem ego patronus aspicere non possum .Quid alios/sed opinor quiescamus,ne nostram culpam coarguamus: qui dum Vrbem, id cst patriam,amamus,dumqucrem conuenturam putamus, ita nos gessimus, ut plane interclusi capisque simus. Scripta iam epistola Capua literae sunt allatae hoc exemplo. Pompeius mare trantiit cum om nibus militibus, quos secum habuit. hic numerus est hominum millia x x x,&Consules duo,& Tribuni pl. & Senatores, qui fuerat cum eo: omnes cum uxoribus & liberis. conscendisse dicitur ad iii i. Non. Mart. ex ea die suere Sepictriones venti. naues quibus usus non est, omnes aut praecidisse, aut incendisse dicunt. De hac re literae L. Metello Trib. pl. Capuam allatae sunt ab Clodia socru quae ipsa transiit. Ante solicitus eram,&angcbar, sicut res scilicet ipsa cogebat, cum consilio explicare nihil possem: nuc autem postquam Pompeius & Consules cx Italia exierunt, non angor, sed ardeo dolore.' α αλαλ- γ s . non sum inquam fmihi crede) mentis compos: tatum mihi dedccotis admisisse videor. me non primum cum Pompeio qualicunque consilio uso, deinde cum bonis esse,quauis causa temere institutaρ praesertim cum ii ipsi, quo-M rum ego causa timidius me sortunae committebam, uxor,silia, Cicerones pueri me illuc sequi mallent, hoc turpe, & me indignum putarent. nam Quintus quidem frater, quicquid mihi placeret id rectuse putare aiebat,id animo aequissimo sequebatur. Tuas

nunc epistolas a primo lego. hae me paulum recreant. primae monent & rogant, ne me . proiiciam. proximae gaudere te ostendunt, me remansisse. eas cum lego, minus mihi

turpis videor, sed tandiu dum lego. Deinde emergit rursum dolor, &-φοι Aα. Quam ob rem obsecro te mi Tite eripe mihi huc dolorem, aut minue saltem aut consolatione,aut consilio, aut quacunque re potes. quid tu aute possist aut quid homo qui si quam 3 vix iam deus. Equidem illud molior, quod tu mones, sperasque fieri posse, ut mihi Caesar concedat ut assim curia aliquid in Senatu contra Cneum agatum sed timeo ne non impetrem. Venit ab eo Furnius, ut quidem scias quos sequamur: in Titinii sit. lium cum Caesare esse nuntiat: sed illum maiores mihi gratias agere quam v cile. Quid autem me roget spaucis ille quidem verbis, sed αν λωάμ in cognosce ex ipsius epistola. Me miserum quod tu non valuisti: una fuissemus:cosilium certe non defuisset σαυ-m α' Sed acta ne agamus: reliqua paremus. Me adhuc haec duo sesellerunt: initio spes compositionis qua facta volebam ut populari, ut ea solicitudine senectutem

nostram liberari: deinde bellum crudele &exitiosum suscipia Pompeio intelligebam. Melioris meditastidius ciuis & viri putabam, quouis supplicio affici, quam illi crudelitati non solutia praeesse, verum etiam interesse. videtur vel mori satius suisse, quam esse cum iis . Ad haec igitur cogita mi Attice, vel potius excogita: quenuis euentum sortiusseram, quam hunc dolorem. Vale.

ιν cv M Furnium nostrum tantum vidissem, neque loqui, neque audire me commode potuisset properantem, atque essem in itinere praemissis iam legionibus: praeterire tamen non potui quin S scriberem ad te, &illum mitterem, gratiasque agerem. cisi hoc officium &seci saepe,&saepius mihi facturus videor:ita de me mereris. In primis a te peto,quoniam confido me celeriter ad Urbem veturum,ut te ibi videam :vi tuo consilio, gratia, dignitate, ope omniis rerum uti possim. Ad propositum reuertar: sestinationi meae, breuitatique literarum ignosces: reliqua ex Furnio cognosces. Vale.

CICERO ATTICO s.

s C R i P s E R A M ad te epistolam,quam darem iii l. Id. sed eo die is,cui dare volue-

357쪽

Epist. ad Atticum

ram non est prosectus. venit autem eo ipso die ille Celcripes, quem Saluius dixerat: at tulit uberrimas tuas literas quae mihi quiadam quo starem instillarui, recreatum enim ii me non queo dicere: sed plane S, effecisti: ego enim non iam id ago mihi cre dein ut prosperos exitus cosequar: sic enim video. nec duobus his vitiis, nec hoc uno nos unquam Rempub. habituros. Ita neque de otio nostro spero iam, nec ullam acerbita tem recuso .vnum illud extimescebam, ne qui d turpiter facerem, vel, dicam, iam egocissem. Sic ergo habeto, salutare is te mihi literas misisse, neque solum has longiores

quibus nihil potest esse explicatius nihil persectius: sed etiam illas breuiores in quibus hoc mihi iucundissimum suit consilium factumque nostrum ab Sexto probari:pestatumque mihi tu secisti, a quo diligi me, &, quid rectum sit, intelligi scio. Longior Atua epistola non me solum, sed meos omne is aegritudine leuauit. itaque utar tuo conasilio,& ero in Formiano, ne aut ad Vrbem αλα ας mea animaduertatur aut, si nec hic,

nec illic cum videro deuitatum se a me putet. Quod autem suades, Ut ab co pctahi , ut mihi concedat, ut idem tribuam Pompeio, quod ipsi tribuerim : id me iamprii leni agere intelliges ex literis Balbi & Oppii quarum exempla tibi misi: misi etiam Caesari, ad eos sana mente seriptas: quomodo in tanta insaniat sin mihi Caesar hoc non concc. dat, video tibi illud placere, me πιλτί se de pace suseipere: in quo non extimc opcriculum. cum enim tot impendeant, cur non honestissimo depacisti velim Sed vcredine popeio quid oneris imponam, μη Mai γργέω πιλωρ' intorqueat: mirandum enim in modum Cneus noster Sullani regni similitudinem concupivit. σοι λέγου. nihil inqua ille minus obscure tulit. Cum hocne igitur, inquies, esse vis 3 benescium sequor smihi credeὶ non causam, ut in Milone, ut in .sed hactenus. Causa igitur non bona estρ immo optima:sed agetur memento) foedissime. primum,consiliunici his suffocare Urbem & Italiam fanae: deinde agros vastare urere, pecuniis locupletum no abstinere. Sed cum cadem metuam ab hac parte: si illinc beneficium non sit rectius putem quiduis domi perpeti. sed ita meruisse illum de me puto, ut crimen subire non audeam. quanqua ad te eius quoque rei iusta desensio est explicita. De triumpho tibi assentior: quem quidem totum facile & libenter abiecero. egregie probo so-re,Vt, dum agamus, ο-ωρέος obrepat: si modo, inquis, satis ille erit firmus. Est firmior etiam,quam putabamus. de isto licet bene speres: promitto tibi, si valebit, tegulam illum in Italia nullam relicturum.Tene igitur socioρ cotra mehercule meum iudicium,& contra omnium antiquorum authoritatem : nectam ut illa adiuvem, quam ut hac

ne videam,cupio discedere. noli enim putare tolerabiles horum insanias, nec uniusmodi fore. etsi quid te horti sugit legibus, iudiciis, Senatu sublato libidines audacias, sum- uptus,egestates tot egentissimorum hominum nec priuatas posse res, nec Rempub.sustinere Abeamus igitur inde qualibet nauigatione: cis id quidem vi tibi videbitur: sed certe abeamus. sciemus enim id quod expectas, quid Brundusii actumst. Bonis vitis quod ais probari quae adhuc fecerimus, stirique ab iis non proscistis, valde gaudeo si cst nunc vllus gaudendi locus. De Lentulo inuestigabo diligentius id mandaui philotimo, homini sorti, ac nimium optimati. Extremum est, ut tibi argumentum adsit, bendum sertasse iam dest: nec enim alia de re nuc ulla scribi potest: & de hac quid iam amplius inueniri potest/Sed quoniam & ingenium suppeditat dico mehercule ut sintio) Si amor,quo & meum ingenium incitatur, perge ut facis,&seribe quantum potes. In Epeirum quod me non inuitas, comitem non molestum , subirastor: sed vale. linam, ut tibi ambulandum, ungendum, sic mihi dormiendum. etenim literae tuae mihi

somnum attulerunt.

CICERO ATTICO

co ENANTI Bus prid. Id. nobis, ac noctu quide, Statius a te epistolam b reuem attulit. De L. Torquato quid modo quaeris 3 non modo Lucius,sed etiam Aulus prosectus est, alii multi. De Reatinorum corona quod seribis, moleste sero in agro Sabino se

358쪽

mentem ficis prostris tionis. Scitatores multos esse Ronaxnos quoque audieramus. exquid potes dicere cur exierint 3 In his locis opinio est coniectura magis,quam nuntio aut literis, ca arena Formiis ad x r. Calend. April. fore. hic ego vellem habere H 's meri illam Mineruam simulatam Mentori cui dicerem, M ' -ς τ' Ηἰω, πῶς ταυρα Uξομm nullam rem unquam dissiciliorem cogitaui, sed cogito tamen: nec . ero, Π in malis,imparatus.Sed cura ut valeas: puto enim diem tuum heri fuisse.

- GAvDEo mehcrcule vos significare literis, quam valde probetis ea quae apud Co finium sunt gesta. consilio vestro utar libenter,& hoc libentius, quod mea sponte sacere costituera, ut quamlcnissimum me praeberem, & Pompeium, darem operam, ut reconciliarem. Ientemus hoc modo,si possimus omnium voluntates recuperare, & diuturna victoria uti: quoniam reliqui crudelitate odium effugere non potuerunt: neque victoriam diutius tenere, praeter unum L.Sullam, quem imitaturus non sum. haec noua sit ratio vincendi, ut misericordia & liberalitate nos muniamus. id qucmadmodum feri possit, nonnulla mihi in mentem veniunt, & multa reperiri possunt. de his rebus,' rogo vos, ut cogitationem suscipiatis. Cn. Magium Pompeii praesectum deprchen d scilicet meo instituto usus sum,& eum statim missum feci. iam duo praesecti sabitam Pompeii in meam potestatem venerunt,&a me missi sunt. Si volent grati esse, debebunt Pompeium hortari, ut malit mihi esse amicus, quam iis, qui & illi & mihi semper suerunt inimicissimi: quorum artificiis effectum est ut Respub. in hunc statum perueniret. Vale.

BAL Rus CICERONI IMP. s.

sunt τό posteaquam literas communeis cum Oppio ad te dedi, ab Caesare episto- s lana accepi, cuius exemplum tibi misi, ex quibus perspicere poteris, quam cupiat con cordiam & Pompeiu reconciliare,&quam remotus sit ab omni crudelitate: quod eum sentire ut debeo valde gaudeo. De te,& tua fide, de pietate idem mclicrcule mi Cicero sentio quod tu, non posse tuam famam & officium sustinere, ut contra eum arma seras,a quo tantum. bcncficium te accepisse praedices. Cesarem hoc idem probaturum, exploratum pro singulari eius humanitate habeo : esque cumulatissime satistacturum te certo scio,cisim nullam partem belli contra cum suscipias, neque socius eius adue sariis fueris. atque hoc non solum in te tali & tanto viro satis habebit, sed etiam mihi ipse sua cocessit bonitate, ne in iis castris cilcm quae contra Letulum aut Pompeium sutura est ent,quorum beneficia maxima haberem, sibique satis esse dixit,si togatus urbana ODic ficta tibi praestitissem, quae etiam illis, si vellem, praestare possem. Itaque nunc Romae omnia iacgotia Lentuli procuro,sustineo: mcumque oscium, fidem, pietatem iis praesto.sed mehercule rursus tam abiectam compositionis spem non desperatissimam esse puto,quoniam Cadar est ca mente qua optare debemus. Hac re mihi placet si tibi videtur,te ad eum scribere,& ab eo praesidium petere, ut petisti i Pompeio, me quidem approbante, temporibus Milonianis. praestabo si Caesarem bene nouiὶ eum prius tuae dignitatis , quam suae utilitatis rationem habiturum . Haec quam prudcnter tibi scribam, nescio. sed illud certe scio me ab singulari amore ac beneuolentia, quaecunque scribo,

tibi scribere . quod te sita incolumi Caesare moriarin tanti facio, ut paucos aeque ac te charos habeam. De hac re cum aliquid constitueris,uelim mihi scribas: nam non medio- ij criter laboro, ut utrique,ut vis , tuam beneuolentiam praestare possis, quam mehercule te praestaturum confido. Fac valeas.

NEDuxi hominum humilium, ut nos sumus, sed citam amplissimorum virorum consilia ex eventu, non ex voluntate a plerisque probari solent, tamen freti tua humanitate,quod verissimu nobis videbitur, de eo quod ad nos scripsisti, tibi costium dabimus:quodsi non fuerit prudcs, at certe ab optima fide & optimo animo proficiscetur.

359쪽

37o Epist. ad Atticum

Nos nisi id,quod nostro iudicio Caesarem facere oportere existimamus, ut simul niam venerit,agat de reconciliatione gratiae suae & Pompeii: id eum facturum ex ipso

cognouissemus:te hortari desineremus ut velles his rebus interesse, quosacilius,& ma iore cum dignitate perte qui utrique es coniunctias, res tota confieret:. aut si ex conua rio putaremus Caesarem id non iacturum, & eum velle cum Pompeio bellum gerere usciremus, nunquam tibi suaderemus, cotra hominem optime de te meritum arma set res, licuti te semper orauimus ne contra Caesarem pugnares. sed cum etiamnum quid facturus Caesar sit, magis opinari quam scire possimus: non possumus nisi hoc, non vi deri eam tuam esse dignitatem, neque fidem omnibus cognitam, ut corra alterutrum,

clim utrique sis maxime necessarius arma seras.& hoc non dubitamus quin Cassar pro sua humanitate maxime sit probaturus. Nos tamen sis tibi videbitud ad Caesarem icti bemus ut nos certiores faciat quid in hac re acturus si . a quo si erit nobis rescriptuni satina,quae sentiemus ad te scribemus:& tibi fidem faciemus, nos ea suadere quae nobis videntur tuae dignitati.non Caesaris rationi esse ut ilissima:& hoc Caesarem pro sua indulgentia in suos probaturum putamus. Vale.

CICERO ATTICO s.

τ R E i s epistolas tuas accepi postridie Iduum: erant autem i i i i. i i i prid. Id. ea qtae.igitur antiquissimae cuique primum resipodebo. Assentio.tibi ut in Formianopo tissimum commorer. & iam de supero mari laboque, ut antea ad te scripsi, & quonam . modo polliam voluntate eius nullam Reipub. partem attingere ρ Quod laudas. quia obliuisci me scripsi antefacta & dicta nostri amici: ego vero ita facio: quin ea ipsa, qua

a te commemorantur, secus ab eo in me ipsum facta esse non memini: tanto plus aput me valere beneficii gratiam quam iniuriae dolore volo. Faciamus igitur ut censes, colligamusque nos: sestiuo enim similiurus decurro, atque cursu. meas commen- .

tari non desino. Sed sunt quaedam earum perdifficiles ad iudicandum. De optimam bus sit sane ha ut vis: sed nosti illud δεο υπι ἐν Κοροθω. Titinii filius apud Caesarem est. Quod autem quasi vereri videris ne mihi tua consilia displiceant: me vero nihil delectat aliud nisi consilium &literae tuae.Quare fac ut ostendis, ne destiteris ad me quic-s quid tibi in mentem venerit scribere. mihi nihil potest esse gratius. Penio ad alteram nunc epistolam. recte non credis de numero militum: ipso dimidio plus scripsit Cl dia. Falsum etiam de corruptis nauibus. Quoi Consules laudas, ego quoque animum laudo, consilium reprehendo. discessu enim illorum, actio de pace sublata est, quam quidem ego meditabar. Itaque postea Demetrii librum de concordia tibi remisi.&philotimo dedi. Nec vero dubito quin exitiosum bellum impendeat, cuius initium ducetur a fame. Et me tamen doleo non interesse huic bello, in quo tanta vis sceleris sutura est, Vt,cum parentes non alere nefarium sit, nostri principcs antiquissimam &sancti simam parentem patriam fame necandam putent . Atque hoc non opinione timeo, sed intersui sermonibus. Omnis haec classis, Alex andria Colchis Tyro Sidone, Andro, Cypro, Pamphylia, Lycia, Rhodo,Chio, Byzantio, Lesbo Smyrna Myleto, Co,ad inter cludendos commeatus Italiae & ad occupandas frumentarias prouincias comparatur. At quam veniet iratus.& iis quidem maxime qui eam maxime saluam volebant, quasi

relictus ab iis,quos reliquit. Itaque mihi dubitanti quid me facere par sit permagnum

pondus affert be iacvolentia erga illum :qua dempta, perire melius esset in patria, quam patriam seruando euertere. De Septentrione plane ita cst. Metuo, ne vexetur Epei-rus. Sed quem tu locum Graeciae non direptum iri putast praedicat enim palam, & milbribus ostendit, se largitione ipsa superiorem, quam hunc, sore. Illud me praeclare ad mones,cum illum videro ne nimis indulgenter,& ut cum grauitate potius loquar: pla

ne sic saciendum. Arpinum, cum eum conuenero, cogito: ne sorte aut abstra,cum ve

niet:aut cursem huc illuc via deterrima. Bibulum ut scribis3 audio venisse,&rediis, se prid. Id. Philotimum,ut ais epistola tertia, expectabas. At ille Idibus a me prosectus

360쪽

est. Eὁ serius ad tuam illam epistolam cui ego statim rescripseram, redditae sulit meae literae. De Domitio sui scribis) ita opinor esse, ut & in Cosano sit, & consiliu eius ignoretur.Iste omniti turpissimus& serdidissimus qui cosularia comitia a Praetore ait haberi posse, est idem qui semper in Repub. suit. Itaque nimirum hoc illud est, quod Caesar

scribit in ea epistola cuius exemplum ad te misi, se velle uti coNsitio meo:age esto hoc commune .c RAT : ineptum id quidem, sed puto hoc simulat ad quasdam Senatorum sententias. D IGNiTATE: sortasse sentcntia consularis. Illud extremum est, Oph omnium rerum di id ego suspicari coepi tum ex tuis literis, aut hoc ipsum esse, aut non multὁ secus. nam permagni eius intcrcst, rem ad interregnum non venire. Id aD 33 scquitur,li per Praetores Conuales cre ntur. Nos autem in libris habemus, non modo Consules a Praetoribus, sed ne Praetores quidem creari ius esse, idque factum esse nunquam :Consules, eo non esse ius, quod maius imperium a minore rogari nolit ius: Praetores autem, cum ita rogentur, ut collegae Cosulum sint, quorum est maius imperium. Aberit non lonye,quin hoc a me deccrni velit,neque sit contentus Galba, Scaevola, Cassio, Antonio: τα- mi P Sed quanta tcmpestas impendeat, vides. Qui

transierint Senatores, scribam ad te cum certum habebo. De re frumentaria recte intelligis, quae nullo modo administrari sine vectigalibus potest: nec sine causa & eos qui circum illum sunt omnia postulantes,&bellu nefarium times. Trebatium nostrum, etsi ut scribisὶ nihil bene sperat tamen videre sane velim. Quem fac horteri y, ut pro-

' peret: opportune cnim ad me ante aduentum Caesaris vencrit. De Lanuino statim ut audiui Fameam mortuum, optaui, ii modo esset sutura Respub. ut id aliquis emeret meorum meque tamen de te,qui maxime meus, cogitaui: sciebam enim de quo-

to anno,& quantum in solo solere quaerere: neque solum Romae, sed etiam delicium digamma viderem. Veruntamen ego illud quaquam est bellum, minoris aestimo, quam aestimabatur Marccllino c o s.cum ego istos hortulos propter domu, Antii quam tum habebam, iucundiores mihi reputabam, & minore impcnsa, quam si Tusculanum, resecissem. volui sis egi per praedem, illi daret, Antii cum haberet venale : noluit. Sed nunc omnia ista iacere puto propter num orum caritatem. Mihi quidem crit aptissimum vel nobis potius, si tu cineris: sed eius dementias caue contemnas: valde est venustum. Quanquam mihi ista omnia iam addicta vastitati videntur. Respondi epi-3s stolis tribus. Sed expecto tuas: nam me adhuc tuae literae sustentarunt. D. Liberalibus.

CICERO ATTICO S.

Ni ut L habebam quod scriberem meque enim noui quicquam audieram,& ad tuas omneis rescripsera pridie. Sed cum me aegritudo non solum somno priuarer, verum ne vigilare quide line summo dolore pateretur: tecti ut quas loquerer, in quo uno acquiesco, hoc nescio quid, nullo argumcnto proposito, scribere insilui. Amens mihi fuisse videor a principio,& me una haec res torquet, quod non omnibus in rebus labentem, vel potius ruentem Pompcium laquam unus manipularis secutus sim. Vidi hominem

x iiii. Calend. Febr. plenum sermidinis. illo ipso die sensi quid ageret. nunquam mihi postea placuit nec via qua aliud in alio peccare destitit. Nihil interim ad me scire, nihil nisi fuga cogitare. quid quaeris sicut ει-ερα -οις alienantur immudae, insulsae, indecorae: sic me illius sugae negligentiaeque deformitas auertit ab amore. nihil enim dignu faciebat,quare eius iugae comitem me adiungerem. Nunc emergit amor: nunc desiderium ferre non possum : nuc mihi nihil libri, nihil literae, nihil doctrina prodest. Itaque

dies & noctes tanquam auis illa, mare prospecto, evolare cupio. DO, do poenas temeritatis meae. Etsi quae fuit illa temeritas3quid feci non consideratissime si enim nihil praeter sugam quaereretur, sugissem libentissime: sed genus belli crudelissimi & maximi.

quod nodum videt homines quale futurum sit perhorrui. Quae minae municipiise quae nominatim viris bonis e quae denique omnibus, qui remansissent e quam crebro illud, Sulla potuit,ego non poteror Mihi aute haeserunt illa, Male Tarquinius,qui Porsenam,

SEARCH

MENU NAVIGATION