Stephani Roderici Castrensis Lusitani, Quae ex quibus. Opusculum verè aureum, ac praecipua prognoseôs mysteria reserans

61쪽

rant,quandoque vero vigilia , ct iactatio xum silentio , or anxietas, manus ad praesordia veluti Aonii. Quoniam autem apud Hippocratem nonnunquam anxietudo dicitur αλυοπή ,seu Qvbe laeάλυσμος ,seu αλύη , nonnunquam vero αση. Intet haec exiguam, ,el nullam

differentiam reperio , nisi velis ita acci pere,ut ασii magis sis , anima. Alia vero , corporis , nempe DrLσμ ος,id ei iactatio. Caeterum haec duo semper sese comitansur , aut salutem cum aucta est animi anxietas , necessario corporis inquietudo sequitur. Parmeniscus ille aded taedio sui tenebatur, ut cuperet si vita discedere, hoc tamen initio interpolatim patiebatur: nam aliquando rursis usus erat. Tandem progressu tempoLis aduenit ei, ι Πασμιος μζ σ γῆς ρ αλυσμος, id est, ctatio cum sunt io,ct anxietas. Similiter Chartadae α HU τι , καρδεαν, κιπρώπιον σχεδον - ολει το σωμα , id est, anxietas circa os ventriculi, ct sedor per

totum fere corpus , sed progressu μαλυσμοὶ ,id est, anxietia maior,

ct inquisitido: Tandem aucto iam valde morbo,im μος πολυς, ψ

62쪽

4q ex quibus.

rio multa ad dextra adsinistra trαρ mouens seipsi m , nullo tempore quiescere poterat. Iaciationem in lecto cognosset mus, si aeger nudos habeat pedes , nec admodum calidos, i. progn. 16. Nam q'ticalidos pedes detegiti nihil praeter caliditatem significat, qua oppressus aeger refrigerari expetit; qui vero non calidos , huic aliunde hoc accidit, nempe ex inquietudine. Anxietatem istam, seu tardium sui, praeter alios morbos,

habuit patientissimus Iob: quippe caP.

I o. dicebat, radet animam meam vita

mea. Latuit Pilaedam haec aegritudo, qui tot alias in sanctum hunc virum Congessit, ut nec morbum Gallicum

omiserit, quo nihil ineptius dici po

tuit.

Inter omnes anxietatis causis, se quentissima est oris ventriculi affectus, immo huic magis proprie vocambulum αγη, sive αὐη quadrare videtur: si quidem & fastidium, & nauseam, eos nificant autores Gi arci. Diosc. lib. 2.

cuam somacho fastidium assero , seu nausesam

63쪽

nauseosam esse. Et Galenus eodem uti tur I. ad Glauc. cap. i3.ut cibi fastidium exprimat. Carierum anxietatis, ex oris ventriculi affectu orPe , mentionem facit Gal. I. prorrh.sectr. 2. com. 44. Fit igitur , quando os ventris a prauis mordetur humoribus, qui tamen non multi sint, neque in ventriculi spatio innatantes, sed in eius tunicis immersi. Facile cognoscitur haec anxietas ; quia nauseam habet adiunctam , nauseam

tiiqnam qui sic anxianturint Gal. notat, nauseabundi sunt. Contingit ista alia quando in langa α δύα ,inedia, propter quam ventriculus prauis ichoribus repletur. Sed haec etiam citra febrem

adest , ut illa quam diximus fieri propter ingestum intempestiue cibum. Ad hanc referri potest anxietas , quae , Vt narrat Hippocrates 7. Epid. Pausaniae filiam ex fungi esu tenebat. Itaque corpus ἀσώHυον,anxium edinditur, vel prae nausea, & satietate , ut diximus, quae praesenti negotio vix inseruit : siquidem vel sanis accidit, vel febrium est magis AH 3νοήνον ,

ueniens:

64쪽

semens quia scilicet qui ventriculo scatente febricitat, & febrem,& anxietatem simul initio habet. Vel prae caumate, non illo quidem, quod in paroxysuoru febrilium augmento, vigoreue fit: nam anxietas inde orta statim vomitu, aut deiectione

quiescit , sed eo quod stabile est , le

ebullitionem in vena caua, & arteria lumbari consequitur. Haec anxietasilonnunquam mox apparens est, nonnunquam autem auehie febri superue

niens.

Vel prae malignitate. Malignitatis

etiam nomine αργαπμον, id est, eurgentiam comprehendo: quippe malignum est quod turget, turgens autem materia , & irrequiete fluctuans , non sinit aegrum quietum manere. Maligna cor obsidet, corde autem vitae fonte pessimos insultus patiente, totum animal commouetur tum animo , tum

corpore anxiatur.

Vel prae debilitate: quippe ob virium debilitatem inquit Galenus I.

grauatur , nusiamque figuram facile sustinet sic affecti pernicioie assciuntur. Iisdem

65쪽

Liber Primus. 4T

dem fere verbis D. Paul. epist. 2. ad Corinth.cap. r. sic ait: Non enim volumin ignorare vos fratres , de tribulatione

nostra, qua facta est in Asia,quoniam J-pra modum grauati flumus supra virtutem,ita ut taederet nos etiam viuere.

Omnes litae anxietates, illam quae ex ventriculi noxa fit,malitia superant. Id significauit Hippocrates I. prorrh. . damnans anxietates citra vomitum: adde tu,er citra nauseam, ut eum significes, qui citra ventriculi vitium, nempe vel ob cauma,vel ob orgasinum,uel ob malignitatem, vel ob imbecillitatem angitur.

F st μήπω , id est assitudo quaedam,

quae dicitur ei ινλως,id est, vulgaris, seu manifesta, utpote quae a manifestis di vulgo notis oritur causis: nempe ab immodicis laboribus , & exercitiis. Haec febres ardentes inducit: quippe ex valida agitatione ichores intra ve-

66쪽

nas consistentes inceduntur, & igneas particulas eordi communicant, unde rursus in uniuersum corpus flamma diffunditur. Curatio istarum febrium valida refrigerantia expostulat. Est alia, quae κί rs ιαιτόμαΤΟ , id est, lassitudo spontanea dicitur,qMia nempe non habet manifestam siue externam causam : quamuis enim ut illa ex negotio fit, sic ista ex otio , nihilominus negotium est causa proxima incendij, s nam inter causas aucti caloris reponitur motus P otium vero non est proxima causa , sed ex eo retinentur excrementa , aut augetur sanguis , 8c ex

retentione excrementorum cacochymia,ex sanguine aucto plet hora gignitur : ad utrumque si defluxus in membra sequatur, corporis fit,omniumque

artuum conquassatorum molestia, ita .

Vt nec quiescere quidem aeger, sine fatigationis sensu,possit, nec moueri si-'ne dolore. Itaque lassitudo απλως,quae ex praecedente labore fit, febres ardentes antecedit, quarum causa est labor

immodicus.Sic contigit Sileno, quem ex insilua ibin, potationibus, ct exerrcitationitas intempestinis , ignis corr .

67쪽

Liber Primus. η'

fuit , i. Fid. secti. . gr. 2. Lassitudo . τομα lo , quae sponte accidere videtur , potest futuri morbis gnum esse , unde Hippocrati aph. 4 . lassuudines spontanea morbos ρ nuntiant. Potest etiam symptoma esse epigenomenon : si enim augescente febre sanguis liquatus , artus Occupet, tunc sentatio erit τονώδει id est, tenstua; si ingrauescens cacochymia dissiuat,aλκωrit,id est; ulcerosa ; si vero utraque

causa adsit, φλεγμονωδους, id est,phlegmoniaes seu inflammatoria. Itaque humo rum ἄληθω -υάθO', id est , multitudo, re motus,cum increscunt, adeo ut plus nim o molestent,sebris euadit κοπωδης,

id est,tassitudinaria,quam epigenomi fieri dicam infla, cum de abscessibus

loquar

RExinet apud authores Latinos . Graecum nomen febris illa , quae continuis sudoribus stipatur, & appel- C latus

68쪽

so Eua ex quibus.

latur Uphodes : sic dicta , quoniam sudantibus e toto corpore, simul cum sudore halitus siue fumus eleuatur: quippe fumus Graece dicitur τύφΟ & ver bum τυφοω , fumum excito. Dicitur

etiam ἐλωδηe, id est , palustris : sudans enim quasi in palude immersus videtur. A recentioribus ἰδράδης appellatur,. verbo ἱδρω , quod est suis, &ιθὼς, id est,seudor. Porro tribus modis

sudor exii excretione,expre sone, ct partiumsolidarum exolutione :siquidem seu cum , quo nutriri debent, assimilare non possunt, eumque uni estiuere. Hic vitimus ,omnitim est pessimus, neque confertim fit, potiusque sudatiuncula appellatur, quam sudor, & cum virium imbecillitate , lethalis est. Frigidus praesentem syncopen , calidus paulo post futuram indicat. Porro de isto sudore , qui propter partium colliquationem fit,loqui videtur autorprorrhet. lib. I sect. . text. 3 . dum ait : Ex naribus exiguo eum seudore perfrigesentia, maligna,prauάque, id est, a profluuio sanguinis e naribus, paucus seudor cum refrigeratione, malum. Cum enim copioso sanguinis profluuio Omnis humor euacuetur,

69쪽

Liber Primus. I rcuetur, si insuper adest sudor, non fit ab humore, sed a partium solidarum effluxu,per resolutionem propriae substantiae, S alimentari j succi, qui deductus discutitur, ut Galenus ait in pro- ρκψico; de hic est sudor, qui diaphoreticus dici solet. Expressione educitur sudor , vel in magnis doloribus , vel in angoribus, cum scilicet spiritus intus agitati incalescunt , rursusque ad cutim transmittuntur,& iuxta ipsam condensantur. Haec agitatio, & transmissio adeo eisicax esse potest, ut sanguineum sudorem moueate sudorem autem sanguineum, exeuntem per dia pedesin, possibilem esse,affirmat Aristoteles lib. 3 . de

s. Assentitur Theophrastus in libro desiudoribus , ex sententia Monae Medici. . Hoc autem ut contingat, duo etiam contingere necessarium est , unum , ut

sanguis sit aquosus , ob cruditatem, quod 3. de hist. animal. dixit Ari st. alterum ex eodem 3. de partibus animal. insignis pororum laxitas. Vtrumque Rhodiginus lib. s.cap. 2. considerauit, nempe nimiam sanguinis aquositatem,

70쪽

ob caloris debilitatem , a quo decoqui condensarique debuit, & meatuum corporis laxitatem. Autor vero libride utilitate re Firationis , ad eandem meatuum dilatationem, a multo feruidoque spiritu Distam, sanguinem fluere posse ait, sed reuera non sanguinem, sed sanguineum ichorem exire, dicendum censeo. Cardanus de natura h3minis , sudorem sanguineum tum fieri poste admittit, cum prae molestia animi , tenuis sanguis igneo calore e X enuatus , exprimitur. Potest quidem anxietudine sanguis ad interna reuocari, reuocatus incalelcere , caliditate attenuari, & ad externa detrudi. Dixi autem sanguineum sudorem , non sudorem sanguinis, tum quia sanguis ob suam cras;tiem non habet transitum

. per meatus; tum etiam quia a natura tanquam thesaurus retinetur. Porro cum huiusmodi sudor tum ex parte materiae,quae excluditur, tum e X parte constitutionis corporis, praeternaturalem statum arguat, merito in Christo Domino a Sanctis patribus, & Concilio Tridentino , supernaturali causta attribuitur. Nam temperatissimum