Stephani Roderici Castrensis Lusitani, Quae ex quibus. Opusculum verè aureum, ac praecipua prognoseôs mysteria reserans

91쪽

Liber Secundu . 7 3

eandem connexionem admittit , ut conspirationem omnium ab Hippocrate,in libesto de alimento, decantatam, ad eam referat, quam melius ad unius animae ministerium referret. Illum aliquis excusaret, quia animae unitatem, quod scilicet tota sit in toto , & tota in qualibet parte, non agnouerit. Ita esto, agnouit tamen temperamentum totius, quod animam esse existimauit; temperam ei tum autem , & calidum innatum,& natura apud eum,immo Scapud Hippocratem, una eademque res sunt: Nam 2. . 32.eX-multis natura

significatis accipit illud , quo Hippocrates multis in locis usus est ,&in toto libro de natura hominis, quo eam quae ex primis elementis fit, temperaturam , naturam nominat : quam etiam calorem naturalem frequenter

appellat, ut lib.de mammo , cap. 3. detrem. rigor. 9 palstit.cap. 6. lib. .aphor. 37.9 eiusdem operis lib. 1.aph. 22.Igit

Cum temperamentum , siue calidum innatum,sive natura, vices animae gerat, Vt pro anima, ab iis qui animae substantiam ignorant , habeatur,cumque per Universum corpus indiuisium

92쪽

4 Euae ex quibus.

di spergatur , ei potius quam membrorum connexioni, omnium conspiratio tribuenda est. Iuxta hoc totius temperamentum, dictum arbitror ab Hippocrate in lib. de locis in homine : Corpu/

porro ipsim sibilo idem, ac simile est, ct

ex iisdem compos itum est. Caeleuim membrorum colligantiam constanter agnouit Galenus, nec est cur Bartholomaeo Eustachio reus contradictionis apud iudices constituatur,qudd lib. I. de placit. V. 6. dc cap. 7. aliter sentire videatur , dum Aristotelem, & Praxagoram refellit, qui vasorum mixtionem statuebant. Non meis ruit qui de istam accusetionem , in qua sneotericus iste, non intellecta tanti

auctoris mente, magnas turbas excitauit. Existimabant tum Aristoteles,tum Praxagoras neruos arteriis esse continuos, hoc est,neruos esse arterias factas exiles,cum ad eam angustiam peruenerint,vt tunicis inter se coeuntibus Ca- uitatem amittant, & proinde in neruum evadant,quod Galenus reprehen

dit ; sed hoc quid commune habet

cum textura facta ex omnibus vasis, quam libens admittit λ Meliori iure

Andreas.

93쪽

Liber Secundin. 7 s

andreas Laurent. ut obiter dicam Plib. . quae A. reprehendit Reus nerum, qui exercitatione prima, existimat neruum nihil aliud esse, qu m extremita tem aOrtae,quae quatenus in caput as.cendit, in cerebro naturam nerui induit : unde nerui, cerebri propagines dicuntur ; quatenus vero ad crura, &articulos corporis dispergitur,suis aliis propaginibus, pelliculas ostium , ten- dones, & ligamenta constituit, quae omnia neruosae substantiae deprehenduntur.

Forsitan aliquis considerans commutationes afrectuum ab arteriis in venas, a venis in neruos, & vicissim a neruis in venas,& arterias,arbitrabitur haec non posse fieri,nisi vera sit Aristotelis , & Praxagorae opinio : verumtamen ut haec accidant, non necesse est ut neruus cum venis,& arteriis sit una,& eadem res penitus contii a,sed sufficit contiguam esse. . Q.

94쪽

si ex quibus.

m assectuum transeositione a ve

nis. ad arterias , arteriisi ad venas.

rum, halituum, spirituumque possibilem esse, constat, possibile quoquesu oportet. ut affectus etiam , qui ex his fiunt,transponantur. In primis venae arteriis communicarri plet horam, dicente Galeno lib. de plenitud. cap. I I. Plurimum vena cum arteriis , ob eorum vasorum mutuam confluentiam , quam

sapa alibi ostendimus , pira hora simul arripiuntur. Communicant etiam putridos vapores : quare in bubonibus , Scinflammationibus, arteriae a Veni S pum tridos accipiunt vapores, quos cordi offerunt .. iccirco ex bubonibuη febres

orta, mala. Arteriae venis vices rependunt:

Nonne si per arteriarum cauitates conspuretati ferantur spiritus, his venalis etiam sanguis conspurcatur Z qui si veneni naturam sapiant, sanguinem liuescere

95쪽

lmescere faciunt, & ex sanguine in corpore apparent liuores. Calefacto praeterea sanguine arteriali , s calefit enim prius calor ad venas extenditur, unde phlegmonae oriuntur.

C A P. VI. Ex arteriis, se venis ad neruos,

ct ex neruis ad arterias ac venas, emta transfertur. V Enarum quoque arteriarumqne

trans fluxum ad neruos, & ne uorum ad arterias, & venas , agnoscit

Galenus s. apb. 26. his verbis: Sicuti igitur in febre ardente transatio , sic in omni alia febrepotest fieri, ct omnino ex arteriis, ct venis ad neruos transfluxus humorum ,sicut ruim ex neruis ad has Et quidem ex arteriis , & venis fit transfluxio , Hippocratis decreto in eodem aphorismo : Usilm in furibu ardentibus tremores sunt, delirio soluώntur. Febrium namque causa in venoso, arteriosoque genere existens, quando ad neruos transfertur, primum tremo

res facit , compatiente vero priΠcipio, D 3 etiam

96쪽

etiam deliria. An propter istam me tastasin febres soluantur , & quae se huius aphorismi veritas inserins cap.9.

Ite ex venis,& arteriis metastasis fit ad neruos, per conuulsionem : licet e dem conuulsio , si aliquas habeat conditiones , per metastasin facta judice-tar , de febrem soluar. Sententia haec est : Conuulsis in febre mora inebrem soluit eadem die, vel altera , vel certe tertia. sed si tempus transgrediatur, quo ab initio tenebat , nec acquiescat, malum. Nempe primis diebus eueniens, non ab inanitione , sed a repletione fit, transfusa materia febrili , venis ad ne ruos,& postea,conuulsiuae motionis. vi , a neruis expulsa. Quod si haec expulsio im sequatur , sed 'conuulfiui motus perseuerent,malum est : quippe

fixa materia,nec excussa,doloribus , vitalium actiouum interceptione , mi serum aegrotantem fatigat. . Verum si contingat,ut vel ex repletione.aut morsu, conuulsio fiat, etiam

post tertium febris diem, semper erit

utilis,dummodo non perseueret; nam semper potest materiam transmutare,

97쪽

Liser Secundus. 79

& febrem soluere. Hoc in variolis , de morbillis , & interdum ante sudorem obseruatur:nam subsilire videtur aeger, & vel in ipsa exanthematum apparitione, vel paulo ante , conuulsiones

conspiciuntur,sue sit in principio, siue postea in diebus criticis,septimo,nono,& sequentibu S. Ex neruis ad venas transmissio fit,

quoties conuul sio,accedete menstruorum euacuatione , sanatur , ut mulieri morose contigit, 3. Fid.sct. 3. agrol. II. Eadem rati ne conuulsiones non solum di arrhoea , sed perirrhoea etiam sanat. Diarrhoea quidem , transmissa materia a neruis,non ad venas, sed ad aluum & intestina , per vias naturae

cognitas. Perirrhoea, confluxu urinae crassae,albae,mucosae,a neruis ad venas, venis ad urinarios meatus. Sic Pythion epta. sect. I .agrol. I. tremiscenS,

per urinarum euacuationem , euasit:

Vnde in Coacis e Couuusiones copiosmictu urinarAm crassarum albicantium, sanantur. Neque vero incredibilis est metastasis a neruis ad Vasa , quando etiam ab ossibus Dista conspicitur, veHippocrates est testis, 2.epidlect. I. .

98쪽

Res praeter naturam , tam intra nos genitvi, quam forinsecus aduenientes , occluto quodam impulsν certa loca petere.

V Eriena , quae nobis innascuntur, ut Galenus 3. de loc. assectiv.7. ct 6. eiusdem oper. cap. 1.&experientia fatis testantur in locis , in quibus fue runt genita , qua si connaturalia illis, nihil nocent: postea ,si quavis occasone agitemur, vel cor petunt, & occidunt; vel cerebrum , & epilepticos ii fultus excitant. Vidi iuuenem subito mortuum,cui statim post obitum , e tra in regidiae cordis, syderatio, seu liuor ingentis latitudinis apparuit,intus ut per Arοψίαν videre licuit, in nihil mali fuit repertum. Hoc quid aliud fuit, quam venenata quaedam aura perlongum tempus delitescens, quae tunc demum vel syderum influxu , vel qua- uis alteratione , quasi e somno, suscit

ta, nullum sui vestigium in parte in

qua fuit orta,& conseruata relinquens, proprios,

99쪽

Liser Secundin. 8 r

proprio, sed occulto impetu , cor vitae fontem , cum quo venena inimicitias gerunt, est aggressa 3 Sed non solum cor,Verum & cerebrum huiusmodi hostilibus incursionibus est obnoxium. In memoriam reuoca historias a Galeno narratas 3. loc. a sect. cap. 7. duorum adolescentium , quibus aura ad caput ascendebat, quam sentiebant ex tibia initiam capere : moae illinc recta

Vendere per femur, ct superposita illi

ilia , ac per latera ad ceruicem , donec ad caput perueniret, quod cum primum tangeret , ipsi haudquaquam sibi constabant.

Esse autem,ex Pelopis sententia, poterat,vel qualitas aliqua, quae alteratis per continuationem partibus , hoc iter peragrabat ; vel substantia tenuis, quae in singulis subiectarum partium recipiebatur , mox ex illis, in alias conti-Tuas, atque iterum ex iis,quae afficiuntur in alias, cumque ad dominantium partium aliquam peruenerit, tum homini mortis instat periculum. Simile in phalangiorum, & animalium quo rumcunque venenatorum ictibus, a cidere conspicitur. Non leuem tament inserr dubitationem, cur fortius no-

100쪽

8i tana ex quibus.

xam suam membro principi, cui maior resistendi vis adest , inferre soleat λ- cui dubitationi dupliciter respondeo: vel fortem cordis v. g resistentiam augere per anti peristasin veneni eneris giam; vel noxam cordi illatam , exigua

licet sit , magis in illo viscere , in quo vita consistit, quam in aliis ignobilibus , sentiri.

Non est tamen negandum, medicamenta quaedam esse , quae peculiaria membra iuuant, de venena quae aliqua priuatim inuadunt : sic Galenus detheriaca ad Pison .cap. 4. & s. de compos. edicam.secgen.cap. I. & 1 3 .mexh. 2 connulla, inquit, deprehendi ι,cymbud proprium est partem aliquam corporis solum endere : quemadmodum lepus marinin pulmonem, cantharides vesicam exulcerant. Et rurs- quibus insitum est, τι aliquod membrum ex omnibus iuuent, unde . male affectum iecur eupatorium herba, plerumque valde confirmanis, ct unguentaria glans lieni pluries contolit , ct saxifraga , atque betonica renibus multotissipressit. Risum mihi mouet Vallesius, qui damnatis quosdam , qui ad occu

tam proprietatem c quam secram barba