장음표시 사용
71쪽
eius corpus, & ab omni causa morbi fica prorsus alienum , non potuit hoc excreto , quod toto genere praeter naturam erat,infestati,nisi maior vis eum mouisset. Dico , toto genere praeter naturam et quia sanguinis fuit sudor adeo copiosus, ut guttae illius in terraim caderent.
Excretione sudores possunt esse optimi,vel saltem boni, iuxta conditiones, quas sci ipsit Hippocrates 3. progn. 26. sudores optimi sunt per omnes morbos acutos ,siper diem decretorium eueniant, ct integre sedent febrem. Boni etiam sunt, si ex toto corpore prodeant, faciantque ut agrisacilius ferant morbum. Verum hos proficui sudoris gradus exacte in nostra I niaxi pradictionum medicarum percurrimus , praesens locus non plura in hanc rem expostulat.
C A P. XXIV. Febris pemphigod s , seu πυρεlos
πιρις ιγωδυ. HAEc etiam febris nomen Graecum apud Latinos retinet, & appel-
72쪽
Aiuor definitionum medicarum:Pemphi-godes, inquit 'bris est,qua per caloris in-rensionem pustulin in ore, qua Gracisphl Hides dicuntur, generat. Caeterum cum Hippocrates 6. epid. sem I. text. 29. diuisionem febrium in hunc modum consti tuai: alia arida, alia Ialfuin siclita pemphigodes, aspectu terribiles, alia tactui humecta. Memini me in meo d. Meteoris Microconi lib. c.Io. ita hac
diuisione accepi in , ut pemphigodes dicerem ephemeras,nempe quia attenuatione spirituum, qui in ephemeris eX- candescunt , corpus quodammodo it . flatur: dicuntur enim pemphigodes, hoc est,inflatae & tumidae r & hanc limeerpretatione duobus neotericis,IO alarini gravo,& Christophoro I Vega acceptam refero.Vallesius pemphigodes, . id est, ampullosas febres Vocat, quae cum ampullis eueniunt, quales sum febres variolarum. Porro pemphigodest Galenus 6. Fid. citato existimat este febres pestilentes cum tuberculis , ut in
pestilentia. quae tempore Thucydidis fuit peruagata. Constat hoc , eiusdem Thucydidis testimonio, dicentis, exte
73쪽
risu quidem tangenti,corpis neque valde calidum erat,neque viridesed si brubrum, liuidum , tuberculis exiguis S ulceribus e resens. An vero haec sit febris,quam recentiores purpuram dicunt, habes inferius lib. 3. cap. I9. Haec autem omnia, quae dicta re manent , non varias constituunt febrium species , aut differentias, sed unam & eandem specie febrem variis induunt superuenientibus symptomam tibus. Nam alias si varias febres multiplicarem , in Gnidiae scholae errorem inciderem, quem Hippocrates initio
operuis victu acutorum in hunc modum reprehendit. At numeros morborum singulorum plano declarare studentes, non
recte scripserunt. Neque enim quis facile
numeret ,siquis ex eo agrotantium mombum astimet, quod ab altero re quadam disserat, neque eundem esse morbum ν Diet , nisi eodem nomine nuncupe-
74쪽
IN linitum propemodum esser,omnia
moi ru epige nomena percurrere; omnia rursus omittere nimis esset incuriosum : propterea ad ea , quae in febribus consideraui, aliqua adiungam, qua, mydrope considerationem me rentur ; quippe ex huiusmodi exemplis non parum utilis acquiritur doctrinae. Porrb inter hydropis epigenome-na,praecipuum statuo quae in hoc morbo iam aucto aegrum solet vexare. Hanc duas arbitror habere caulas, Vna est aquei humoris abundantis, & per moram adustionem patientis salsedo, non aliter ac in mari : est enim hydropicorum venter, abyssus multa aqlia redundansi, ubi calor putrefaciens , dc adurens exhalationes attollit, propte1 quas & in stomacho sitis,& in ore tum siccitas,tum amaritudo percipitur. Altera omnimoda exsiccatio, & ariditas,
quae hydropicis accidit, consumptis omnino carnibus, & humido primige-
75쪽
nio, & corpore atrophia laborante. Alterum est tus 3c haec potest ellesymptoma, aliquando epiphaenomenon, hoc est, mox apparens, aliquando superueniens , seu epige nomenon. Et hoc ab Hippocrate possumus addiscere: nam quando a. progn. 3. ait, tu fieri in hydropicis, statim adiungit aiecore, significans tussim in his , qui iecore hydropem patiuntur , duntaxat esse signum mox apparens; quemadmodum mox apparens est eadem tussis in iecoris inflammatione. Nam Galenus I. loc. assect. cap.7. inter signa in-sammati iecoris tussim reponit : Midem cum inuist Siculum Medicum, quem cognouit iecoris inflammatione Iaborare , nihil narranti dixit tussim eum vexare ex interuallis AExiguam,ariadamin qua nihil spuebat. Sed cur i core inflammato adest tussis 3 nempe quia in hac inflammatione,propter a tiam iecoris molem, fit diaphragmatis
compressio , ac notharum costarumi compassio, tussisque excitatur eo modo,quo excitari solet per assectuS par- tium respirationi inseruientium; nihil tan en notatu dignum expuitur, quO
76쪽
niam causa comprimens est extra thorace m,& pulmonem.Dices forsan,non in omni hepatis inflammatione tussim Contingere: nam ea quae in partesima iecoris fit, non communicatur membris respirationi seruientibus, quibus . adiaeet gibba pars,ut sima Ventriculo, .& intestinis. Hanci dubitationem: tibi. soluit Galenus: quippe magis quidem tussim excitabunt inflammationes gib-bae, quam limae: , caeterum In utraque
tussis aderit, cum totius ieeoris partes inter se continuentur,& affectus unius in aliera sentiatur. Haec igitur aussis in hydrope, quae est symptoma mox adueniens,neque mala est,neqve bona.
Vertim si tutan hydropis, quae episgenomenon symptoma est,consideres, . hanc prauam esse dixit Hippocrates s. aph. 3 i. Aquasnterautem tib oranti- η, tussis eruaniens, malum. Vbi Ga
cta ratione contingere solint. Itaque tussis; adauctum hydropem significat: contingit namque,quando iam aquosa humiditas asperas occupat arterias, quo t emporec
77쪽
tempore non longe abest suffocatio. Vnde T. aph. 7. Aqua intercutem la
Ob eandem etiam augmenti rationem, hydropici difficultate respirationis premutur, coarctato scilicet,ut Galenus ait, de utilis. ' stir. cap. 4. S dedisse. restir. lib. I. cap. II. septo tranς uerso,quando tumor ventris adeo i creuit, ut septum transuersum opprimat,vel etiam, quoniam aqua in respirationis membra redundans, spatiumque thoracis occupans, non sinit re spirationis ossicio instrumenta respira toria libere fungi. Inter hydropis epigenomena recenis setur etiam epilapsia, recensetur & au ui fluxus,quod in Coacω reperies. De
alui fluxu nihil dicam , nam per epig nesin factus, extremae debilitatis est tum soboles, tum parens, & velut phthisicis in exitemis laborantibus, ita ihydropieis iam sub finem mali, alui ifluor , & signum, & causa est appro Pinquantis interitus licet si non sit Per epigenesia, possit aliquando,etasa , P P aluum aqua anationis causa esse,
78쪽
quod Hippocrates non siluit in m .dc in aphori nis,6. apb. t 9.σ 7. vh. F. Epilepsia etiam flatuosam male riam per dorsum in cerebrum irruet tem demonstrat, praecipue in anasarea, in aliis vero hydropis speciebii magis est vaporum mordacium e putrida materia exhalantium fgnum: hos vapores ut expellat cerebrum,concutitur , & epilepticos crebro excitat insultus,quo nil deterius homini lai guore virium laboranti accidere potest. Porro epilepsia ista est epigenesis non solum causae hydropem facientis, sed ipsius hydropis. Causa propagatur in epilepsia, uti quando sanguis retianetur in musteribus, quibus menstrua cessanti& in omnibus qui haemorrho das habuerunt,& non amplius habent: tunc enim sanguis iste refluens non solum recurrit ad iecur, & hydropem inducit, sed propagatur ad eaput, &excitat epilepsiam. Hydrops propagatur, aucto tum intemperamento frigidossum aquosa,fiatulentia, pituito vemateria , cuius augmentum capiti a cedens noxam infert.
Aliud epigenomenon h7dropis est,
79쪽
urinae paucitas, quae in omni hydropis specie damnatur,tam generali quadam ratione , quam unicuique peculiari. Generalis ratio est , quia semper stranguria est malum, homini vero grauiter ex graui affet si laboranti longe deterius. Singulares rationes unicuique speciei accommodantur. In ascite minuitur urina , transeunte sero in abd
meta : quδd si ita auctum iam sit malum , ut vix suppetat serum , quod per urinam dedueat ar deficit sere urina estillatim fluens perterret aegrotantem& Medicum. In anasarca serum simul cum multa pituita sanguini se insinuaris,in venis stabulatur, & vias uriunarias deserit anto autem magis deserit, quantδ magis malum pergit in perniciem. In tympani te grauius urina sistitur: quippe nec serositas in at domen, nec in venas asit ἰ sed vel dolor , qui guauissimus in tympani te esse solet, impedit metendi actionem , ve3
satu lenta materia meatus obturans transitum ad urinarias vias Occupat.
Similitet si hydropico febrienti paucruilla 'iam mingit, urina, sit veluti su iugalium , quid nisi putredinem , Mebulliito
80쪽
6 xv ex quibus. ebullitionem, & malum in venosum genus propagatum potest significare sin rubra , imbecillam prorsus sequestrantem facultatem in renibus esse arguit; sin versicolor, ita ut supra rubeat,infra liuescat,aut nigrescat,ostendit variam materiae naturam, bilis adustionem,& partium νέκρω- , morti a-