Laur. Iouberti ... Medicinae practicae priores libri tres

231쪽

iic MED. PYACTICAE experimentum. Postrei noc a nulla arte queunt cibi esse grati & in morbi declinatione imbe- .hillis viribus perseuerat GHαιτιά vel ανο- ρQce,praescribi debent clysteres nutrie tes ex iis parandi quae ore assumi consumuerunt: uti decocto pulli,gallinae, capi

annotini, vervecis aut alterius carnis,cre-

mole hordei, lacte & similibus. His asHantur sacchamin & vitelli ouorum,sequenti modo: iuris esculenti vel decoctionis hor-- dei vel lactis caprini j viii. sacch. albiss.

Mart. j. vitellos ovorum Tecentium N. .m sce: vinum adiicitiir, quando febrem non reformidamus. Saccharum al- bissimum h1c cohuenit potius quam ru brum:hoc enim cum sit magis deterges, minus alit. Vitelli ouorum plures addi polliunt, dummodo ne ineptam crassitu- dinem acquirat inlicienda materies. Totius vero compositionis qualitas parcior requiritur,ne si copiosior fuerit,intestina comprimendo lacestens mox reiiciatur: ' nisi enim diutius ret neatur,prodessen quit. Attamen si paulo post Quus ad ex cretionem cogatur, aliqua eius portione omissa reliquum diutius retineri poterit. Caeterum nutriendi vim habent quae per

anum

232쪽

LIBER TERTIUS. M7anum iniiciuntur,quod intestina eandem cum ventriculo substantiam & coquendi vim sed multo imbecilliorem sortita ciubos etiam utcunque alterent, qui dei de per mesaraicas ad hepar trahatur. V rumenimuero quos non attigIt & elab rauit ventriculus praecipuu imstrumentum, perpetuo crudiores ij m nent ac pituitosioris sanguinis materia isunt.Neque enim potest altera cococtio prioris vitia corrigere, uti neque tertia secundae:quamobrem frequentior talium clysterum usus pituita multa corpus in farcit, qualem mulieres quaedam annosa se . - ώ de formositate nimium solicitae eorum qabusu copiosissimam coaceruant. Sic enim tumidiore uniuerso corpore & c

te ipsa magis intenta, splendidiore simul& candidiore,sed magno suo malo,iuu

nilem aetatem emetiuntur.Caeterum sunt

permittendi clystcros eiusmodi naturis imbecillioribus quae cibum omne aue santur,ut bis vel ter quotidie infundatur horis cib'tui dicatis: nam plerunque accidit, ut ventriculo pituita faturato intestina & corpus reliquum appetant, ini cussique perstuantur. Id quo melius fiat, aluus ab excrementis vacua sit, nempe praemisso clystere molliter detergente,vel

233쪽

MED. PRACTI CAE

qualem ad mouendam appetentiam paulo ante descripsimus.Etenim si feces co- tineant intestina, cibi iniecti ab iis cor rumpetur & ad superiores partes in qui bus ob mollitie maior est alterandi vis Sex mesaraicarum frequetia proptior

διοτcab excrementis occupatas non

peruenient. Qu9d si ventriculus quoque inanis fuerit ut assidue vomentibus, comagis ad superiora naturali saltem appetitu lacessita rapientur. Porro solutis streibus si in virium recreatione perdurct fastidium, ut ait Pau- Ius,instituedae sunt exercitationes variar, nimirum ambulatio, gestatio, equitatio, nauigatio, vociferatio &quae exercitu vice est, uniuersi corporis frietio.Adhaec Ioci mutatio imprimis couenit,ut in eoiles mole sve sese conserat qui planiciem inhabitat & contra: siquidem in aere iamdudum consueto minus viget appetentia:frigidior tame ad hanc iuuanda perpetuo quaerendus est. Hoc tempo e iam

tutius dantur oliuae κολυμα δες & cappares, salsamenta omnia, necnon aromata

quibus excitari solet appetentia,quandoquidem febris no adest:talia vero ad stomachi bonitalcm faciuut eique conserui. Illud quoque in memoriam est reuoca-

234쪽

LIBER TERTIV s. dum i ut quibus cibis per sanitatem quis

maxime delectabatur, iisdem perfruatur conualescens. Appetentiam denique excitat & retinet usus vini absinthitis vel aloes purissimae, quibus ventriculi tunicis impactus sorte biliosus humor a stergatur, vel etiam pituitosus ventriculum imbucns expellatur: hi enim potis simum ἀνορεξ αν diuturniorem efficiunt. Aloes rosiacea lotae usus praecedat: ex cuius S j .fingantur pilulae vij,vel viij.silamatur una aut altera diluendo per tres vel quatuor dies. ab his totidem dies bibatur sin ulis matutinis vinum absinthi-

tes ad j iiij, vel squod efficacius fuerit

syrupi de absinthio coclear unum. Amarore quidem ingratissima haec sunt,ad

roborandum vero stomachum & naturales eius facultates omnes excitandas

praestatissima.Hactenus de cibi fastidio, quod picruque febrem antccedit,semper vero simul cum febre accedit, ut de primis illius symptomatis merito iudic

tur: ei vero nonnunquam succedit contrarius plane affectus , de quo proptοπὶ sequenti capite.

235쪽

petetiam excedunt, & estraenatae appetentiae genere continetur. Sic enim distinguimus,ut δειας, id est,penuriae alimenti sensiis manifestus

Essaenatae absolute ορεξιο, id est, appetentia vocite gener, tum ea vero intensior & iam molcsta, λι- Varia. 'ο ζ, hoc est,fames dicatur, de qua Hipp. Ash ic illud est: οκου λιμὸς, οὐ δ'ῶπονέειν. Quae a sect-ι- tem maximae imbecillitati coluncta syncope aut certe λειποψυχων comitem habet,Rδημος dici solet: praeter qua est etiacanina appetetia ad hoc institutum nostrum minime pertines, cum febribus n5 adeo frequenter superueniat,ut recte an Lib. . notat Paulus. Caeterum ex eo quod mihi eap. st. Obseruare licuit non semel deprehendi &λιμου & βουλιμον febricitatibus accidere, posteaquam morbus aliquadiu perseuerarit:et λμο quide pueris makime, quib' inest plurimum calidi innati.Huius enim Hipp. ip sius ratione copioso indigent alimento viatici.L lioqui corum corpus valde cosumitur minime ue inediam ferunt, praesertim qui inter ipsos sunt vividiores ac multo cibo assueti.Hsc fames cum sit naturalis, sed intestor,copiosiore alimeto est satiada, ne maior corporis arefactio & colli- quatio

236쪽

LIBER TERTIVs quatio fiat, a qua purr in retorridum μια-

ρασμὸν incidat. Tunc vero conueniunt

non tantum humida liquida ve; ut aliis febricitatibus, sed etiam solida, ex quibus

nutrimentu firmius corporibus accedat. Sed de ciusmodi affectu indicos parum quae cOu- solicitos esse oportet, cum si mulieres μ ρομφα adsint, ei facile lubenterque medeantur. Ad βουλιμίαν itaque accedo, quae plane Βουλι- contra naturam est,&in cuius assignanda μία causa mihi cum Gal. prorsus non conue--ς us . nit. Hic enim scribit ruinam esse Cprnm. infacultatis ab externo frigore, definitque βουλιμον sti 'ploma Oris ventriculi, cum do sympta

simul penuria, imbecillitate & refriger: ρομβε-'P'tione afficitur. M gis placet quod ait Trai vh Alianus, hoc mali genus fieri ab immode- ' :rato oris ventriculi calore cum imbecis ' litate. Non tamen solius stomachi calor est immodicus,sed aliorum quoque visce rum ac totius corporis: unde laxitas sit &maxima dissipatio cum alterius substantiae, tum vel maxime spirituum: hanc vero sequitur extrema virium imbecillitas& syncope, vel λειποΘinta freqties. GaI. autem videtur lib. I. de sympl. causis ap- OS Dpetetiae caninae id tributile, quod βουλιμία omnino competit: scilicet fieri a maxima totius corporis inanitione, siue haec calo-

237쪽

LM MED. PR. A CTIC . ris vim, siue retentricis facultatis imbecillitatem sequatur. Ob id etiam diabetiqui ab insigni renum calore solet excita-' ri αλιμον non miniis eleganter compares quam appetitum caninum, ut idem LM. Gat .alio loco secit: quippe in βουλἰμι. est Ceap. i. maximu erimusum at ue diisipatio quae alimentum subinde assumere cogit: quod ipsum etiam oportet esse maxime tenuiupartium, ut mox spiritus resarciat. Nam vel pleno iustulis vctriculo λειποθυμίαν sentiunt aegri, postquam nimirum prati

nuis substantia in spiritus conuersa paulo post absilmpta fuerit. Hinc patere ambitror, quaenam sint isti symptomati r

angenti medio: nempe, ut Gal.etiam docet,od fami qWκ rem multum & iucundum spirantia : c

dio. sul modi sunt acetum,pulegium,mala,pse

Liba ra, & similes fructus. His addit quaecunque nidore & bona conditura delectant: τρ ρVS panem insuper odorandum praebet & aD V V sumere cogit. Ad haec enim singula exci- ,, tantur , inquit & praeterea aa suillamis carnem assatam, cuius odorem solum hic nos probamus & in uniuersum ad 'omne quod multum alit, quodque non

ita magna mole multam vim complexu affatim corroborat, ut vinum & oua so

bilia: non item bulbi & cocbleae, quae t

238쪽

LIBER TERTIUS. rimen ille in hoc rorum statu praescribit. 'Omnium potentissime resecillat & ab exolutione lipothymiave liberat panis vino diluto maceratus. Trallianus etiam Lib. Vinum meracius exhibet, licet affectus ξ μ causam praecalida esse agnoscat, de symptomate nimirum potius quam de morbo solicitus. Hic usurpari debent quae ad virium instaurationem dictauimus in febre hectica. Porro interim dum haec

parantur vel offeruntur,excitandus est ae- . . 'ger extremarum partium ligaturis & fructionibus, piloru ves auricularum vellicatione, maxillarum nunctione & aliis modis quibus dolore facto hominem invita retinere aut vehit intermortuum ad vitam reuocare videmur.Sed quia de syncope iam nobis est agendum, quod sortesiperest de curatio'e in ea pertractabitur.

bricitatibus accidunt, nonnun- thymiae quam ex repictione, uti mox explicabi- ς--,

mus: alias idque frequentius,ad inanitio-

239쪽

is . MED. PRACTI CAEnem sequuntur: nempe si pr cellerit insignis aliqua euacuat o,vomit',a'ui fluxus

h qmorrhagia,sidor,vel ea quq insensibili modo quodam fit tenuissimae cuiusque substantiae ac spiritum dissipatio. Reliquas tantoru affectuum causas Medicus

ab aegrotante ipso vel assidentibus resciare poterit. Ultimam vero assequetur coiectura , ex cutis laxitato & raritate cum aestus vel omentia & ciborum parcitate.

Omnibus porro medebitur, concessis alimentis quae tenui substantia praedita spiritus mox reficiant. In his praecipuum est vinum , quod etiam acute, febricitan tibus cum urgent eiusmodi symptomata conceditur, sed ὀλιγοφορον .potius quam valde generosum. Datur & panis assus vino generoso maceratus & plene saturatus cum permulto saccharo & pauco cinnamomo. Oua sorbilia plurimum accito nutriunt. Idem praestant pullorum gallinaceorum testes,gallinae aut capi iuuenis decoctum expressum , aut pulpae ipsius contusae colatus succus,& alia quae paulo ante recensuimus. Atque his subinde exhibitis aegrotantes alere cogi mur veluti neglecta febre, donec inaniationi plane occursum fuerit, quae sicques

animi deliquium inserebat. Ad idem faciunt

240쪽

ciunt odoramenta ex rebus cuique iucu-dis,& panis calciis vapor,quo aiunt Democritum cum in extrema sene mite cibi nihil assumeret,iam auolantem anima per aliquot dies fouisse&retinuitse.Facilior est alterius syncopes occasonis, id iis

est,repletionis curatio:tametsi Gal. eam Meth. &difficiliorem multo reddat,dum purgare it ' μή non audet.Sed an bene hac de re sentiat, , in syncopalis febris curatione, qua iamiam ipsus tantum symptomatis ratione aggredimur,fiet manifestissimum.

Duplicem esse syncopalem febre antea syn p monuimus,& utriusque naturam ibidem δμ μῖ explicuimus.Porro humorost curatione difficillimam esse nostri praedicant ex eo quod purgatio necessaria videatur,ne ma timiteriae succumbat virtus,quq ab ea interim obruitur. Atqui leuius medicamentum syneor spernit humor crassus &copiosus: sortius

vero materia exagitans syncopen adau- bris eura

get.Quid enim comota ea no Actet,cum xio. plane quiesces inducat syncope,inquiur Phlebotomiam vero minime competere omnibus in consesso est. Nam & vires magis debilitat, & crudos humores crodior efficit.Nec minor difficultas in cubando illis occurrit. Nam si multum co-eedas alimentum,cruditas augetur,&nisi

라틴어 텍스트