장음표시 사용
251쪽
eiusmodi curationibus communiter oba. seruandum, ut si aeger syncope iam pre- hensus fuerit, omnis solicitudo ad MLμα conuertatur. Ad id unice commeditur vinum stiluum, subausterum & vetus: ut quando bilis os ventriculi mordens syncopen facit , etiam in stare ardente. Hoc enim iucunde assumitur, & multa i affert commoda: nempe mox spiritus recreat & reficit, habitumque uniuersum calefacit , humoris vitium emendat, stomachum roborat & tum coetioncm tum ἀναδοσιν meliorem facit. Cum vero nolidum premit syncope, sed in accessionis vel exacerbationis principio aut fine expectatur , Itriusque curam habeat Medicus, & ut συμwωμὰ no accidat,& ut morbus paulatim discutiatur.Evadit enim logior, quoties ante accessionem cibare cogimur.
Ingultus est veluti conuisorius ventriculi motus, qui ab expultrice naturali facultate citra vo- excitaturi quando ventriculum quippiam lacessit, non tam in ipsius ca- pacitate quam in eius propria substantia j ii
252쪽
LIBER TERTIUS. 237 impactum atque reconditum .Est vero id mordicas humor frigidus vel calidus,aut corruptus cibus, vel inteperies nuda,eaq; calida aut etia frigida, uti pueris stequetissime accidit.Hipp.ad inanitionem & pletionem omnes illius causas retulit, ut & conuisionis:de qua re quid sentiendu pute, aliquando dictaui. Galenus ce te inanitionem singultus causam esse vix lib.ς ε agnoscit:esse vero nonnunquam a partis μνθ' Lirigiditate svi,verbi gratia, dum quis ni- 'κ ρ ης mium sestinans vix semimasos ciborum i bolos deglutit similis frigidiore aedem intromittit curatio docet.Nepe sola v ciferatio vel anhelitus cohibitio voluntaria, aut quae alioqui cogitationi intentis vel timore perculsis fit, eiusmodi affectu facile sedat: quonia spiritus in pulmonsebus multum agitatus vel c 5 pressus inca- lescit,& per transuersum ventriculii abunde calefacit. Idem praestat aqua stigidior in facie exinsperato aspersa: quae etiam sanguinem e naribus fluentem sistit. Humorem vero qui singultum non raro facit in tunicis ventriculi magna ex parte reconditum esse abunde co- firmat violentus ille expellendi conatus a quo cita sonus editur) multo sane vehementior alio qui ad vomendu est co-
253쪽
paratus: ea enim vomuntur quae in ventriculi ampla cauitate sunt. Porro acres
vel alioqui mordaces & deprauati humo 'b res in Ientriculis febricitantiu facile proueniunt,qui vel, ab initio,vel circa decli- .' natione singultum pariunt: atque hic factam inanitionem,illic repletione nostri causantur, etsi materia perpetuo subsit, quae vel minima quantitate sed praetenuis illud συμ nrta uis producat: veruntamen a- criores facti sunt humores procedente. morbo, cum per inanitione aridius eu sit corpus. A vomitu statim cessat is sin- Ibidem gult',inthore Gal.utpote cum tali agitatione reuulsis humor qui ventriculi tu nicas imbuebat reiiciatur. 1de atque etiavehemetius praestat sternutamentum, uti monet Hipp. curatio. Quod si his non cedat, propinetur alti quod ex χολο πυγοις anteii descriptis: vel, si iam multum inclinarit febris, deglutiatur 5 j pilullarum ex hiera picra simplici:, cuius praecipua vis est, ventriculo impa ctos humores expurgare. Interim veroi conteperadus est humor iis qui acrimoniam de rodendi vim obtundere possitit: Vti cremore piissanae, succo amygdalam dulcium quod lac voca 3t, & lacte cap mno vel asinino recens mulcto, decocto
254쪽
portulacae aut lactucae in iure pulli, & similibus ' κερας ικοῖς:e quorum numero .
est etiam hic, dum premit aestus, conuenientissima emulsio quatuor sem. Dig. . maiorum, quae in hunc modii parabitur. quatuor sena .frig.ma. hoc est, cucur- η μή bitae,cucumeris, melonis, & citrulli) d corticatoru an .j si. Teratur in mortario marmoreo,& sensim assundatur decoct. lactucae vel portui. aut alius conueniens
liquor ad n 6. fiat expressio,& col.pro- . pinetur cum pauco sacch.rostabul. Si sola caliditas singultum efficiat, venonnunquam in aestuante & valde sensili ventriculo,erit conuenientissimu quod describit Galenus,in sequete sere modu: costi, spicae nardi, chry Salanorii R τρ' quibus substitue nuce myrepsica) rosa
liquore qui affectui conueniat, uti decocto cich. aut,si quis malit integra deglutire ne aloes amarorem percipiat, metur κατα τοπια cum syr. violato.
Hic stupefaciens est optu: eius actione
255쪽
decoct.Iactuca quibus ventriculi etiam. aestus retunditur & sensim hebetescit. Ne vero id supra mediocritatem efficiant , reliqua superadduntur aperte calefacientia & ventriculi robur conse uantia.Idem praestabunt philonium Romanum & theriaca recens,de quibus f pra dictum est. Cum leuior est affectus,
sussicit potatio H dior: id enim quoti
die usuuenit, ut singultus ab haustu vel minimo extinguatur. Quod ad externa 'remedia attinet, qualiscunque fuerit sit gultus causa, etsi nihil prosunt e regione, ventriculi admota unguenta vel emplastra, quod a iecore eorum vis intercipiatur:iuuattamen cucurbitula cu multa fi .ma,uti praeter frequens experimentu raeue uinia tio ipsa docet. Etenim partes ventriculo ut . superpositae eo modo suspenduntur, & . quatisper vetriculum minus coprimunt,
misior est affectus:atq; ob id erecto compore minus quam supino infestat singultus. Prodest etiam artubus vincula iniicere ,& dolorificis frictionibus uti, ut ad cuiusuis internae molestiae seda
256쪽
LIBER TERTIVS- De nausea ct vomitu. Cap. XXI. Ausea ad singultum accedit,
quatenus per hanc Ventriculus etiam irritatus noxiam rem
tentat expelleret sed frustra si nausea latum fuerit. Est enim tunicis ita impactus humor vel internae superficiei ventriculi pertinacius ita adharrescens,ut varios conatus & impetus expultricis facultatis eludere polsit. Hoc tamen diffsrunt, quod maior inferatur noxa ventriaculoaum ad singultum cogitur: minor nauseam excitet. Adhaec per singultum ventriculus in se contractus & velut descendens gulam deorsum trahit: contra in nausea nimium laxatus quasi inuertitur&ad superiora vergit, oesophago tuc etialaxiore facto .Ex his licet colligere nai seam sub se continere υπlια Πλον, id est, si ita dicere liceat) supinitatem stomachi & αἰνατροπίω, hoc est, subuersionem, quae nonnunqua ἀντὶ τM ανοιε ας , ΚΘο-πιτιας Vsurpatur: quoniam affectus hi se mutuo consequi solent, quando prae ni mia humectatione ventriculus ligamemtorum instar laxatus cibum omne fastudit & leuissima de causa resupinatus subuertitur. Nausea vero peculiariter ac- ciuia
cidit ab eo quod vel pondere premit, Vel
257쪽
P MED PRACTICAE morsu lacessit vel ingrata qualitate dis
plicet. Atque alias irritus est ventriculi talia expellere nitentis conatus,& nausea dicitur: alias sequitur vomitio, id est,eora quae ventriculi capacitate continebantur subita per reiectio. Nempe cum infestans causa vel in ore ventriculi vel circum tunicas eius tam Vehemeter impingitur ac haeret ut excuti ipsa minime possit, si exinanitus est ventriculus, nauseam solum: sin vero potu cibo ve aut alia materia confertus est, vomitionem patitur. Attame nausea hanc semper antecedit,sed nonunquam adeo breui spatio ut non deprehendatur.Neque Verum
est quod nonnulli aiunt, nauseam & vomitum sola magnitudine differre: alioqui
enim vomitus esset nausea maxima, &nausea minor vomitus,qui tamen reuera
nullus est.Est quidem utriusquΩ eadem causa unde etiam potest utriusque simul
tractari curatio) effectus tamen non parum diuersiis. Adhaec nausea omnis r mediu quo mox tollatur expostulat: vomitus vero non omnis semper vel quamprimum sistendus est : Minimo. saepius
venit prouocandus, ut quae ventriculo &uniuerso corpori infesta sint reiiciatur.
AR: id Natura cuius minister & diliges
258쪽
LIBER TER Τ IV S. a 3 obseruator Medicus esse debet) in febribus tam continuis quam inte rmittentibus frequentissime & salubriter aggrediatur absoluitque,tum per totius morbi vupatoxysmorum initia, tum iisde iam declinantibus: ut dum crisim vel uniuersam vel particulare instituit.Euomuntur aute
frequentius pituitosa bili osis permixta,
nonunquam biliosa syncera, eaque pro sus amara,crocei, aeruginosi aut porracei coloris:raro csrulet,liuidi aut nigri,quod etiam pessimum iudicatur.Porro sisti nodebent eiusmodi excretiones; in sis prae sertim qui facile vomunt: quin potius iuuandae 1 int,nisi forte nimium perseuerates valdeque molesta: npllum cibationi
locu dent, aut ex ea irritatione vereamurne vericulo iam satis exonerato ab aliis . partibus in eum confluant excrementa quae alimeta corrumpant & vomendi necessitate continuent: cum potius debeant
ad intestina vergere,totius corporis sent, nam & cloacam.Nos itaque superflui,intepestiui ac indecentis vomitus duntaxat curationem docebimus: sed prius tolleda est quae hunc praecedit nausea. Haec febricitatibus admodum familia- sEd daris deprchenditur, maxime per initia:no naus κpaucis veris iam declinante morbo aut My' -
259쪽
MED. PRACTICAE 'e5ualescentibus primum accidit, recidiuams minatur, quia morbi reliquias superesse testatur. Adde quod quo magis
corpus impurum nutriri incipit,eo maior inde prouenit excrementorum cumulus. Si nauseam facit ex nimia potatione Ventriculi mollicies & insignis mador restigerationi fere coniunctus quod in febri
bus admodum pituito sis vel sponte accudit,ut in aliis ex aegrotantis intemperantia,prssertim circa declinatione sicile curabitur astringentium & modice calefacientium usu.Talia sunt ex alimentis bisia coctus panis aniso & saccharo conditus, caro auicularu ex diuturna assatione ari dior, oliuae κάλυμαίδες, cappares & tacts austeri,ut cydonia mala caryophyllis aut cinnamomo transfixa & melle condita, nuces iuglades similiter praeparatae, nec non salsamenta & aromata, quibus quatum prςcipuus ast eo us,hoc est,sebris patitur utetur aegrotans. Ex medicamentis
verb,pitullae alephanginae seu de aroma tibus & ex hiera picra simpl. vel aloe ta-
tum lota aqua rosarum : quae minimum purgant & ventriculum maxime corroborant. Fingantur pil.vij. vel viij ex S j.&duae vel tres deglutiantur mane iiij.
vel v.horis ante omnem cibum, extra pa
260쪽
LIBER TERTIUS. roxysmum, vel quo tempore mitissima febris est. Ex electariis vero conueniunt diarrhodon & diacydonium aromaticu, siue cum speciebus: imprimis vero ar .maticum ros ex d. Gabrielis.Sed omniuefficaeissimi pulveres sunt,ut quibus nulla medicamenti species aridior existat. Huic aute instituto apprime conuenies puluis, madorem scilicet absumens, laxitatem emendans & enervatam appetentiam sopitamque vim concoquedi susciatans,parabitur in sequentem modum: coriandri praep. id est,aceto saepius Pulvis. macerati E.j. si .s.anisi &foeniculi an. 3 j. carnis cydon .in umbra siccata: j si. cori. citri amota superficie externa facch.co-
diti S iij .vel aliter exiccati S ij. coralli ru
bri usti & novies toti rosacea,membranquentriculi gallinarum internae vino albo lotae & resiccatae an. 5 j.si.galangae cras soris,caryophyll.& macis an .5j.esianamomi & mastiches an. 8 A. margaritaru tenuissime tritaru B j.crustae panis assae
8 jaacch.xos .iabul.ad pondus omnium: sat puluis,de quo capiat aeger per horam
ante singulos pastus cochlear Vnu.Exic- lcari enim & caleficxi,omnique alia ratione praeparari debet ventriculus ante cibi .