장음표시 사용
91쪽
Vi M g D. PLA CTIC AEpossunt. Neque absurdum fuerit easdem
partes frigida macerare, cui tatillum vitai aut accli premixtium fuerit. Vniuersunt corpus etiam refrigeratur, si panni rosa dea & aceto madentes genitalibus admoueantur & foeminarum femoribus qua parte subiacent vena & arteria maiores. Ad eapi- Aduersus capitis ardorem, a quo facileri' δx40' accidit - φρενίτιc,prosunt ρος antea ad eum asse situm proposu: mus. Iuvabit e tiam non parum olfacere sequentem liquorem in phiala agitatum:
aquae rosci iij. aquae nymphaeae ' ij. aceti fortissimi j i. si . santali albi & rubrian. S j caphurae B i .misce.
Porro eius meminisse oportet quod modo praemonui, non esse usquequaque tutum refrigerantium admouedorum V sum, maxime vero ab initio& in augine
to: sed neque prorsus aliis teporibus mea sententia, nisi forte in declinationis processu coueniunt: quia fuliginum hic certe copiosissimarum liberam dissipationem prohibeant, itaque febrem Queant diutius. Et placent quidem a grotantibus ipsis apposita , quandiu sensum frigoris exhibent: atqui paulo post nocent, calore
ex cones usione ardentiore facto , non a-l ter quam aer frigidior incaute nudato corpore
92쪽
corpore captatus. Praestaret, arbitror,capiti raso, thoraci, hypochondriis & , si
placet, pedum plantis admouere pullatones recens mactatorum animalium, aut
. catellos, pullos gallinarum aut columbarum per dorsi longitudinem dissectos quorum tepido calore igneus idemque febrilis aestus temperatur , fuligines a liciuntur, sicqae per accides refrigeratio multo conuenientior fit. Horum vicem supplebit hapsus lanae vel bombacis oleo violaceo tepcte imbutus. Verum ista patientes prudelioi essique decent: impatien- tibus & valde morosis illa, praediistione ficta, concedentur. Os subinde colluatur frigidissima, cui tantillum aceti vini albi admixtum sit. Si ore parumper contineatur ac subinde commutetur, magis
refrigerabit. Ad idem ficiunt lacitu car te nellae foliola , portulacae vel oxalidis rotundae maiuscula folia , & pomi tessellae rosacea vel simplici aqua frigidissima maceratae, quibus omnibus sitis otia demulcetur. Alia vero quq peculiariter sitim mutigent paulo post in symptomatis exponemus: quo loco de vigiliis, delirio, syncope, singultu,tussi,corporis colliquet ione, & aliis morbo huic superuenientibus differetur.Huc afferri & ea debent, quae-
93쪽
M MED. PRACTI CAE cunque ad ventriculi ardorem praescripsimus: quippe sebris ardens eo nunquai non comitari visa est. Postremo si morbi quaedam reliquiae sorte suspectae fuerint,non tantum deiectorio medicamento eae Vacuabuntur, uti praedictum est:sed etiam frictionibus & vini albi potatione, qua hauddubie sudores & urinae promouentur: per haec vero bilis expurgari solet. Qu9d si videatur necesse urinas amplius prouocare, sequentibus uti poteris:
i ij. apii & dauci an .S j.cicerum rubrorum P. j. fiat decoct. in aqua hordei persecte cocti.Capiat singulis matutinis per duos
tresve dies 5 viij, Sudores prouocabis, non sympo illo Diui Ambrosj dicto qui ex milio paratur,sed potius aecocto chynae satis diluto. Nam iucundum est medicamentum& sua tenuitate, no calefaciendi vi,sudores egregie mouet. In tres dies ea pretscribetur sequenti modo: sudorlsi V rad. chynae recent;s ea est grauiscum. & solida, non carie pertusa, pallidi coloris,no ruisi quart. s. In taleolas diuida
94쪽
LIBERI SECUNDUs. 7stur: in au s pluui et im vj .maceretur horasn .deinde coquatur lento igne sine fumo ad dimidias. C olaturae adde sacci .albiss.
quantum voles: aromatizetur S ij. cinna.
tenuis. Capiat in diluculo tepidi huius lia quoris j viij.ac deinde corpus integatur paulo pilis solito. De Tertiana continua. LV. V I.
Ertiana continua a causo tam paruo discrimine dissere, ut poculiarem tractationem Vix mereatur: est, peride ac sebris ardes, hoc est, non desinit in eisυρεξίαν priusquam plane finiat morbus. Tertiana ve- 2 Π. p ro ex eo dicitur, quod tertio quoque die cum a
exacerbationem habet longe manifestis- 'iat simam. Id aute accidit ratione bilis flaus tio. tenuioris, liquidioris ac mobilioris, q ad incendij locu alternis diebus sese praecipitas facile conflagrat, & flama insigniore facit: ea vero portione absumpta calor pseuerat quide,sed remissior: donec quae . continuam facit etiam absumatur. In causone vero crass or ac retorrida bilis non tam euidentes facit irritationes: quin potius assiduam habet vehementiam, quae tamen diebus imparibus paulo magis excandcscat, dum scilicet alia bilis
95쪽
16 MED. PRACTI CAE co suggeritur. Symplomatum quoquc aliorum non nisi magnitudine inter se discrepant, quia in causo omnia sunt a cerbiora, frequentiora & periculosiora, quemadmodum etiam calor est ardentior.Hinc sequitur eiusdem generis signa utrunque affectum demonstrare:&,quod ad prognosticon attinet, causon esse su pte natura breuiore nihil enim addo violentum diuturnum elie potest & perniciosiorem: ad haec utriusq; curatione specie inter se non differre , ted hoc uno potissimum dissidcre quod, in ardete febre
summis remediis Ocyus viedu sit,quoniamorbus non dat inducias. In continua vero tertiana tametsi quis nonnihil cun- : netur, minus accedit incommodi, ac ita, ut quarto etiam die minoratiuum medita camentum possit exhi eri. Praeterea Obseruandum in victiis ratione,causon magis refrigerantia & humectantia requirere, cibumque paulo uberiorem, quan uis morbs sit acutissimus. In tertiana autem continua etiam si quis frugalius vi initarit, ex eo nulla sequitur offensio: estque maximopero cauendum, ne quo die maior est irritatio cibus concedatur. Siquidem recte monct Hippocrates: In paroxysmis este abstinendum,&c.At causo . labo
96쪽
LIBER SECUNDUS. . 77 laborantibus quia familiaris est syncope, tum praesertim cum fit exacerbatio, in ipso etia exacerbationis icmpore aliquid cibi osterre necessum est. De Continua quartana. cap.V I IS T etiam ιν εχ li quCtids3na.
2M quartana,quod biduo remissicrii equario quoq; die cxacerbetur.
Eiv rci noci ubi a causa esse potest,parcior. bilis succrescens ad nouos paroxysmos, si vel eadem plurimo humori melancholico permixta, quam minoris famae bilem Avicennas nuneupauit, quoniam rarior est eius generatio : unde fit, ut quartana haec sit omnium febrium rarissima. Signa etiam praecipua ex qu tridua' , ius paroxysinis' desumuntur': in reliquis enim fere cum aliis continuis con uenit, si de magmtudine seu vin cntia detrahas. Accidit potissimum constantis aetatis hominibus, circa autumni princi pium.Omnium continuarum longissima atque tutissima censetur:& longissima quidem, propterea quod materiam habet magna ex parte crastam & Viscida, eam- ,. . que simul copiosiorem : tutissima vero, quia vehementioribus symptomatis caret,& ut recte annotauit Celsus in Ion
97쪽
νI MED. PRACTI CAE gis morbis mutationi remediorum ac d , , liberationi tempus patet, adeo ut raro, si , , inter initia Medicus accessit, obsequensis aeger sine illius vitio pereat. In acutis ve-
ro magis ignoscendum est Medico pa- rum proficienti, quia breue spatium est, se intra quod, si quod auxilium no prosuit,
, , aeger extinguitur. In curandi ratione multum conuenit cum tertiana continua : sed quartana refrigerantibus n5 indiget, quin potius vel temperatis,uel ad primum gradum calfacientibus, incidedi & attenuandi vi praeditis: quod subiectς materi gratia fit. Est
autem quando maior subieAae materiae, quam febrilis caloris ratio habenda est, ut in hoc a tactu,quem fovet humor si coparetur humori antedictas febres pro duceti)frigidioricrassior atque viscidior: hic vero calorem febrilem su stinet ceu lignit viridi', nec prius cessat sobris, quam ille vel urendo absumptus, vel expurga' tus suerit. Catharticis porro fugantibus
non cedit facile contumacior materia, nisi bene attenuata & abstersa, meatibus etiam optime reserat s r quae profecto refrigerantibus comode praestari neque ut,
sed temperatis, vel ad primum gradum calcfacientibus. Quod si interea febris nonnihil
98쪽
LIBER SECUNDVS. υnonnihil increscat, negligenda est noxa: cum paulo post, expulsa materia, longe
Ergo victus ratio instituatur, P modo Victus radictis indicationibus. Adultiores carnes iq'hic conueniunt, gallinarum , caponum& ad voluptatem) iunioris vervecis:puuli Molumbarum & auiculta nemorales.
In iustulis decoquantur borrago, selini horten sis solia & radices, vel summitates foeniculi, nonnihil melissophylli vel oc mi caryophyllati: quae addita Oxalide
vel endiuia contemperentur. Cucurbita etiam, quia humectat svictus vero humidus sebiicitantibus omnibus debetur c fert, si modo frigiditas eius retudatur momento piperis,aut alterius eiusmodi aro- malis .Ex fructib' solae uvae passae naudatae conueniunt, &, si astrictior fuerit aluus, pruna dulcia ex sapa vel saccham. Ad excitandam appetentiam & obstructiones aperiendas conueniunt cappares sine aceto: hoc enim melancholico humori nimium fauet, ut in tractatu nostro de quartanae generatione demonstrauia cis Amus. Olivae ctiam κολυμία. conc duntur, ventriculo roborando idoneae.
Potus sit non aqua simplex aut ex stru-po aliquo refrigerante, sed vinum ολι-
99쪽
LIBER SECUN DV s. tine distrahatur. Si enim morbi solius ratio habeatur, cibus nullus conuenit. Hic ipse vero potione liberalior esse debet,cuminus sitiant qgri, cotra quam in cause, ubi potum cibo uberiorem concesSimus. Iam ad maiora praesidia est accedendum, quae sat est aggredi intra quartude ς- δ ὲ cimum aut vicesimum diem. Na Vt mo bus uniuersus est χρο τεροζ, sic & principium longius habet. Sanguinis missio, quae alioqui in omni assidua febre conia uenit, hic quam in superioribus parcior imperetur: nisi praeter morbi conditionem aliud contemplemur, ut πληθώραν, elemeta. Ergo sufficiet exhaurire sanguinis 3 iiij.praemisso clystere nunquam o mittendo in febribus squadoquidem venae tunc sunt vol rapaciores vel imbecillioresὶ cum phlebotomiam meditamur, etsi sponte mediocriter deiiciat aluus. v. Poterit ero commodissime in sequciate modum praescribi: maluarum cum rad .parietariae ciet g ς'Ist & mercur.an. M.t. si. caric. pinguiu pa
quam temper excipimus. Nunc enim
quantum postiant excogitari simplicissi
mos morbos curamus, caeterorum velut
100쪽
1 MED. PRACTICAE turae dissolue sacch.rubri, mellis violatiam J j.diaphoeniciasi.ol.aneth. j iij.vitellos ovorum recentium N .duos:misce. Die altera post phlebotomiam exhi- , 30'R ' beatur bolus ex antidoto catholica ad j j. cum sacch.vel potio sequens:
rosior est aeger, paretur ius carnis laxatiauum,hoc modo: Gallus rusus vetustissimus & pugna Vo aut vapulando maxime defatigatus iuguletur: coquatur ad articuloru spontaneam dissolutionem. Deinde V iuris praedicti m j.polyp.querni recentis S vj. cartami orientalis contusi j si. caricas
pingues N. q. uuarum passarum exacina
tarum paria vj. s. anisi S 6.salis communis S j. coquantur ad confiimptionem dimidiae partis. Ius colatum sorbeat diluculo. Si non satis mouerit una vice, sequentidie & si necesse videtur tortio quoque, sed vitato paroxysno, simile ius cutu asta sumat: ut pluribus vicibus id iucundius ac sine molestia praestetur, quod una iniucundius fieri solet. A senna abstineo, qui ingrati s poris est & nimis exiccat.