장음표시 사용
511쪽
etiam modo secundum quandam participatam virtutem in viris per-
sectis;ut nihil velint, nisi quod regula madat rationis, & quod Deo plas cet: & ex hac quidem ratione mo- tus fuit Philosophus assimilare Re- . pub seu politiam naturali,& org . nico corpori, in quo sunt motus dependentes ex uno mouente, siue ex duobus,ut sunt cor,& cerebru:& tamen in qualibet parte corporis est operatio propria primis motibus correspondes, & in alterutrusubministrans : unde hoc corpus diuini muneris beneficio animari alserit: & st summi aequitatis nutu Dei agitur moderamine rationis:
quod & Apost. cofirmat in prima
epist. ad Corinth. ostendens totam ecclesiam esse unum corpus distinctum in partibus, sed unitum vInculo charitatis. Ad veram igitur ciuilitatem, siue politiam requiritur, ut 'membra sint conformia capiti ,
abinuicem non discordent: & si oe
512쪽
omnia sic disposita in ciuitate, ut iaest dictum. Amplius autem: in causis, & causatis,& mouentibus, &mot1s ita videmus, s est debita Τ- portio ipsorum adinvicem quantuad influentiam; quia inferiora mouentur secundum superiorum m tum; & superiora mouent quatum est inferiori conueniens, cum natura non deficiat in necessarijs: Si igi, tur talis est ordo superiorum ad inferiora; & econuerso in qualibet natura creata: multo magis escte debet in natura intellectuali, quanto Pe sectior est inter entia: si ergo talis dispositio suavitatem facit contemplando, multo magis operando. &hinc Pythagorici moti fuerunt in coelestibus corporibus ponere m lodiam, ut Philosophus dicit in 1.
de coelo, propter ordinatos motus,
- quos habet,& indefectibiles: unde insurgit suma suauitas:& quia ipsa fore dicebant animata, ex hac parte eisdem dabant Delicitatem: π-
513쪽
LIB. IIII. CAP. III. 23 go sic politice vivere perfectam, &felicem vitam facit. Prsterea: ordo est parium, dispariumq; rerum sua cuique tribuens dispositio, ut Aug. dicit. I 8. de ciui.Dei: per quam diffinitionem habemus diuersum gradum in politia tam in executione officiorum, si in subiectione, siue obedientia subditorum: unde tunc est persecta docialis congregatio, quando quilibet in suo statu debita habet dispositionem, & operationem: sicut enim aedificium est stabile,quando partes eius sunt bene S tae;sic de politia contingit,i firmi tatem habet, & perpetuitate, quando quilibet in suo gradu, siue rerictor,siue officialis, uue subdit .det bite: operatur, ut suae conditioni requirit actio : & quia ibi nulla esstrepugnantia, consequenter ibi erit summa suauitas,& perpetua firmitas status: & hoc est proprium foenlicitatis politicae, ut Philosopli' tradici.hos autem tale. rectores ciuitar
514쪽
tis, siue politiae pro conseruando in pace populo describit nobis in Exodo Ietro cognatus Moysi: Provide, inquit, de plebe viros potentes, in quib' sit veritas, & qui oderint auaritiam: At costitue ex eis Tribunos,& Centuriones, & Quinquagen, rios, & Decanos, qui iudicent populum omni tεpore. & postea lubditur: Si hoc feceris, implebis imperium domini; & praecepta eius poteris sustinere;& omnis hic popul' reuertet in pace ad loca sua: quasi omnia subsistant in quadam suauitate mentis, & pace temporiS, ex quibus insurgit i licitas hominis,si tales sint gubernatores Reipub. quales hic ordinantur: Τales & Salust. dicit fluisse rectores Romanos: Vnde Respub. ex parua facta est magna quia in eis fuit domi industria: foris iustum imperium; animus in consulendo liber, neque libidini, neque delicto obnoxius. In quibus tales actus virtuosi regiminis no-
515쪽
LIB. IIII. CAP.XXIII. 233bis traduntur:vnde persecta, & s lix ottenditur p olitia.
Diuidit politiam tripliciter , &
Vnam quamque partem prosequitur .:& primo, qualiter in partes distinguitur integrales secundum opinionem Socratis, & Platonis.
V v c igitur de his in specie est agendum: In quae, siue in quas partes 'ciuilitas, siue politia dia
uiditur: quas quidem oportet accipere vel respectu totius ciuilitatis, cui partes integrales respondet; vel respectu sui regiminisi; aut ut ad negocia ordinatur bellica; quia secundum hac diuisionem diuersa sortiuntur vocabula a diuersis historiarum scriptoribus, & auctoribus legum. Quantum autem ad primum modum trahendi diuisionem accipere possumus superius tacta,
516쪽
quae est Socratis, & Platonis, qui totam politiam in quinque colligebant partes: in rectores sci licet, costiarios, bellatores , artifices, &agricolas : aliam autem, quae est Romuli primi principis urbis Ro- mae,qui,ut historis reserunt. diuisit multitudinem sui populi in tres partes videlicet S enatores, milites , 3c plebem. Politia vero Hippodami per tria genera hominum dicebatur de ipsa constitui, per bellatores, artifices, & agricolas, ut iupra est traditum: Harum autem quaelibet sustineri potest,& rationem habet: prima enim, quae quinque hominu
genera comprehendit, satis videtur conueniens : si enim vires arrimae consideremus, quarum respectu nostra attenditur indigentia, unde a cipitur constituendi ciuitatem n cessitas, manifestum est dictam diuisionem esse sufficientem'. patitur
enim homo indigentiam respectu partis intellectivae, ut possit vivere
517쪽
secundum virtutem : propter quod est sibi prouisa directio in agendis, ad quod ordinatur cosiliatiua, quae ponitur a Philosopho inter intellectuales virtutes : Vnde in Ecclesiastici.3 α. cap. scribitur: Fili, insti,
sine consilio nihil facias,& post factum non poenitebis:& ideo in Repub. sue in politia consiliarii sunt optima pars eius : propter quod a
Plutarcho comparantur oculo, qui inter partes corporis est nobilior. Indiget etiam rest natiua concupi
scentiae, siue affectivae, quq inordia nata est,ut ipse Philosophus tradit: unde ipsas fgritudines in 7. Ethici appellat: & inde necessatij sunt rectores ad corrigendum hominum malitiam: propter quod Apostolus dicit,s non sine causa gladium portat vindex in ira ei, qui male fecit: ex qua ratione institutae sunt leges per Principes, & rectores, vis Philosephum patet: & ipse A post. in iii.ad Galath. 3 . cap. LeX,inquit,
518쪽
Τpter transgressores posita est. 8cra iterum : Iusto non est lex posita. Sutetiam Sc alae indigentiae humanae vitae, qui respondent alijs potentijs
animae , ut est tegumentum, ornamentum,&nutrimentum: duo P
dem prima indigentiam supplent partis sensitius hominis, quod artia ficum est officium siue in aedificijs ;siue in vestimentis; siue in calce mentis; sue quibuscunque alijs a tificialibus rebus, quae aspectum, vel auditum, vel odoratum, siue t ctum delectant ; vel eisdem conferunt supplementum: . Sed ad indigentiam supplendam humanae vite quantum ad nutrimentum, quod respondet parti vegetatiuar, ordinatur agricolae siue in pane siue in viano, sue in fructibus, siue in gregibus siue in armentis siue in volatilibus: quae omnia de rure ad ciuit tem per agricolas deseruntur, &transportantur. Bellatores autem
congrua sunt pars politiae ordinata
519쪽
LIB. IIII. CAP. XXIIII. x et quidem contra impulsores aliarum es partium; & ad ipsarum munimen. A d hoc enim constituitur miles in ciuitate, ut se pro sua patria contrai hostes opponat: unde ad hoc iur mento astringuntur, cum ad gradu militarem ascendunt, pro Repub. non recusantes mortem; ut in Polia crato traditur, ubi de sacramento militis agitur: Est ergo bellator ita Repub. necessarius , oc pars praeci-j Pua politiae; quia eius officium est assistere Principi pro exequenda i stitia, ut dicitur in commemorato libro; & fideliter, & constanter co-tra hostes pugnare pro conseruan-
, da patria: & uc non solum parti politice, sed toti militaris gradus in
Repub. singulariter est filictuosus. Ex quibus omnibus manis
j ite patet susscienti a polii . ti S Socratis, & Pla ili tonis quatum l ad partes
520쪽
S Hic ostendit sufficietiam partium. integralin m politiae, quas Hippodamus tradidit,& Romulus.
E o & de duobus alijs modis iam dictis adhuc diuisio tolerari potest;
quia comprehenduntur cum prima, cuius lassicientia est iaostensa: & quidem diuisione Romuli cum de senatoribus agitur, rectores accipimus politicos, & s pientes eis adiunctos siue asses iares siue quoscunque alios iurispe- . ritos ; plus enim Principes politici sunt consiliatiui, quam regales, Vel imperiales : sicut & de Romanis scribitur in primo Machab. consuebant quotidie trecentos viginti de multitudine,vt,quae digna uint, gerant: cuius ratio esse potest, quia regimen politicum solis roboratur legibus, ut dictum est supra ; regale