Martini Bonacinae vtriusque signaturae referendarij, Operum de morali theologia, omnibusque conscientiae nodis, compendium. Authore D. Antonio Goffar Leodiensi, ..

발행: 1630년

분량: 829페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

101쪽

uis percussio virga aut flagello super nudatos

humeros viri, non sceminae ob honesta terri, quandiu recitatur salinus Uerere, aut alius poenitetialis, postmodum dicto Gloria Patra.&c. Dri eloson, c. Pater noster,&c versiculis SM--m fac inc absoluens hanc orationem recitat: Oremm , Dein cui proprium est misereri sempero parcere , suscipe deprecationem stram is Lune famulum tuum quem excommunicationis sentontia ligatum tenet , miseratio tua sietatis absoluat, Pe Christum Dominum nostrum, Amen. Deinde absolutionis verba subiungit: Auctoνitate qua fungor absoluo te a vinctilo exicommum-cationis, quod incurristi ob hane vel illam causam, restituo te sacramentis Ecclesia, communionis-del um In nomine Patris,oc. Amen. Istae tamen eaeremoniae non sunt de effetui absolutionis. ibid. vide v. ura

I. Nomine census intellige ius percipiendi

certam pensionem ex re alterius frugifera , siue ea pensio sit fructuaria, siue pecuniaria. Duplex est censui consignatiuus, reseruatiuus,qui est contractus quo quis transfert rem suam in alte- cum quoad dominium directum vel utile, reser uata sibi annua pensione Census vero consignatiuus est contractus, quo quis alteri vendit ius percipiendi annuam pensionem, super rebus suis, aut super persona. Et hic census triplex caere alis, personalis, mixtus. Realis fundatur in re ipsa, ut in agro,vinea,&c Personalis in persona, quatenus talis Persen pote it a liquid acquirere pro-

102쪽

prio labore industriaque : census ero mixtus f datur super re, persona. Praeterea census alius est perpetuus seu irredimibilis , alius temporalis , qui redimi potest a censuavio tom. 2.ff. 7 6. num. I. ω seqq. a. Ad contractum census ex natura contractus

requiruntur diuersae conditioncs , se licet vi adsit intentio emendi, vendendi, ut adsit iustum pretium quamquam non requiritur Vt pretium census aequet pensiones soluendas , habendaque est ratio metis impositi censuali stan veconstituens censum super re alienaJiberam habeat illius rei disponendae facultatem , qualem non habes maritus respectu findi dotalis uxoris suae absque illius consensu, aut cicricus super bene sicium , aut Rudatarius, emphyleuta super re accepta iii seudum vel emphyleusi .praeterea vescensus fundetur in re frugifera, ut si res censita pereat absque culpa censuari , cesset census adratam , denique ut si aliquod onus imponatur venditori, ad quod venditor ex natura contractus non tenebatur, debita mercede compensetur ima. 2OL777. num. s o seq. a. 4. Hos posito, 3. Census realit licitus est concurrentibus sequentibus conditionibus e videlicet , ut census non instituatur,nisi super re immobili sua natura frugifera, s quamuis sortyaliquoties non ferat)Meertis finibiis designataci deinde ut contractus census non celebretur , nisi numerata pecunia in actu celebrationis instrumenti coram Notario Sctestibus; id est, videntibus Notario, testibus pretium integrum solui nec sufficit ut computentur debita in pretium, vel vi censuarius fateatur sibi solutum pretium, aut res aliqua a qui-D. ualens

103쪽

8 . Censis.

ualens, V .g. gemma soluatur praetepea ne nensi necanticipata deducantur in pactum, hoc est, ne

is qui emit censum , cogat censuarium, Ut sibi censum anticipate soluat sed tantummodo exigat pro rata temporis lapsi, quamquam potest censuarius anticipate soluere , si propria ponte anticipate soluere Voluerit. Iter in venditor census obligetur ad casus fortuitos, ct ad alia

onera, ad quae ex natura contractus non ten Cturi

ne fiat pactum restringens libertatem censua rij, ne aliciae rem ut sui subiecta, aut ne fiat pactum soluendi censitori laudimium, vel aliam

part rei alienatae. It cm ut dominus rei censitae volens rem censitam vendere, admoneat censua listam, num ipse velit eam emere eodem pretio,

eumque aliis praesserat; alioqui licitum est censualista repetere reni consitam venditam ipso irrequisito. Item cauetur fieri pactum quo cens uarius existens in mora, seu non soluens ce' sum tempore constituto , teneatur ad interesse lucri cessantis, aut ad aliquam poenam,aut ad amittendam rem censui subiectam , aut ad expensas;

quamquam seclusa lege positiva vidctur teneri ad resarcienda damna. quae passus est censualista

ob ipsius moram. Item ne census antea consti-- tutus augeavur ex pensionibus debitisin nondum solutis, quamuis non sit illicitum iure naturae censum augeri ex pensionibus nondum solutis,&traditis censuario loco preti j. Item vi semper liberum sit censuario redimere censum quoties voluerit, reddito eodem pretio quo vendiderat, non obstante qua uis praescriptione , aut pacto. Item ut pretium census semel constitutum non pollit augeri vel minui ex aliqua circumstantia

iupezueniente, sed aequale pretium feddendum

104쪽

- Censius, . 79

sit ergo census ab initio fuit emptus Denique vicens rarius non cogatur ad redimendum rensum, stolus hoc casu , quando videlicet censuarius admonuit censitorem duos menses antequam redimeret, se velle redimere, qua denuntiatione fa rea, censitor potest intra ann p repetere pretium census a censuario, licet inuito Elapso vero anno, non potest pretium exigere Circa has conditiones ad agri naultos Doctores affirmare non improbabiliter eas solum requiri in foro conscient i, quas iure naturae seu ex natura contractus requiri paulo ante ollensum est. m. a. 4. Census vita litius ad ementis , aut vendentis vitam, vel ad aliorum annorum numerum incerrum, licitus est de validus interueniente iusto prvii Siam concurrente iusto pretio tam con-luarius, quam censualista subit aequale periculum lucrandi, perdendi. Redimique potest a censuario census vitalitius, ita ut censuarius liberetur, dc non teneatur amplius ad pensionem persoluendam , modo adsit mutuus contrahentium consensus,& seruata proportione iustum intercedat pretium Minus tamen valet riuo plures pen- sones solutae sunt, quo plus vitae transactum

s. Aduerte in constituendo pretio census, haberi posse rationem oneris impositi censualisve, qui rem emit redimibile gratia censu arij, ut dictium est de venditione cum pacto retrouendendi neque pretium census debere pensones sol

6. Emptor census potestne pactum apponere, ut quando censuarius voluerit redimere censum, non redimat nisi eadem moneta 3 Potest , modo

105쪽

qui tradit pecuniam, probabiliter credat vat rem monetae non esse augendum tomn. υlbS .

n. 36.

Cessatio a diuisiis.

r. Cessatio est ornissio, desistentia a diu niso triciis , ab administratione sacramentorum, re sepultura laicorum duplex est, una generalis, qua prohibentur diuina in loco uniuersali, ut iti regno, ciuitate,castro,&c altera particularis,qua prohibentur in oco particulari , ut in una vel pluribus Ecclesiis. Cessatio non est censura , sed fertur per modum simplicis prohibitionis , de comminatorie tantum. - .fL6JD-m.χ, α Causa essiciens quae potest imponere cessationem est Papa, Episcopus , capitulum Sede Vacant: nam cessario pertinet ad forum contentiosum, cui praeest Papa, Episcopus. Concilium item Prouincialea dioecesanum potest cessationem imponere tem. I. V. 6 6. num. I. 3. Forma ferendi cessationem haec potest esse: Nos ob talem causim ciuitatem vel Ecclesiam abis sinere pracipimu a diuinis inlijs Inferenda ces satione hae conditiones seruentur Dut delictum sit manifestum, notorium, ut admoneatur is ob cuius culpam serenda est cessatio , ut pariatac satisfaciat , nisi ferens cessationem &ille con-rra quem fertur , intra mensem se componant,&adeant summum Pontificem per se vel per Procuratorem. Qui cessationem tu sit, potest transiaca mense postquam iter ad Summum Pontis com suscepit, tollere cessationem ibid.num. a.

4. Causa

106쪽

4. Causa materialis proxima ob quam cessatio imponitur, est delictum culpa manifesta, qu*valde grauis esse debet,& grauior quam sit e ob quam ponitur interdictum ibid.num. s. Finis remotus cessationis est resipiscentia emendatio illius cuius causa lata est cess4tio.

Cessationis effecturi

Effectus cessationis est,ut tempore cessationis tam generalis, quam particularis abstineatura diuinis officiis publice recitandis, ut ab horis Canonicis publice persoluendis. a celebratione Misctetes, e etiamsi seruetur moderatioci deinde tempore cessationis sacramentum ordinis , aut extremae unctionis non confertur laicis, aut clericis secus dicendum de aliis sacramentis ob illorum necessitatem , maxime de sacraniento Baptismi.Non videtur licitum tempore cessationis contrahere matrimonium. Praeterea cessatio priuat laicos sepultura sacra, saltem quoad diuina officia, etiam quoad eos qui habent priuilegium sepultura pro tempore interdicti. Violans Cessationem,grauiter peccat,& incurrit irregula

. Illa cuius causa lata est iusta cessati, tenetur ad reficienda omnia damna clericii, qui coacti fuerunt seruare cessationem, distributiones amiserunt, vel alia damna passi sunt. t. . .

Chariis M. Charitas est virtus supernaturalis, omnium; in s vlatu:

107쪽

81 Charitas.

virtutum excellentissima, qua Deus super omnia diligitur Tenemur Deum diligere super omnia appretiatiue, non vero intensiues propterea diligendus est tanquam finis ultimus omnium re-xum , alioquin Deus non diceretur diligi super omnia, si dilectio illius referretur ad aliquid aliud,tanquam ad ultimum finem rom. 2soL234.

2. Praeceptum charitatis negativum semper obligat; amrmativum autem obligat dum insurgunt tentationes odiiDei, periculum adest ili is consentiendi, inuando actus coiitritionis ex imperio charitatis eliciendus est ibid. num. I. 3. Tenemur ex charitate proximum diligere, imo se imi micum,per se tamen loquendo non tenemur inimicum nobis obuium salutares, pecca- Ict tamen mortaliter , qui inimicum salutantem non resalutaret, si inde sequatur scandalum , aut existimetu notabilis contemptus spectata circumstantia temporis, loci,personarum,& consuetudine patriae tom.2fol. et 3 s. i. I 9seqsq. Charitas obligat ad subueniendum extremqnecessitati spirituali proximi cum vita aut facultatum periculo; secus dicendum , si non adsit necessita, extrema spiritualis. Item tenemur ei eleemosynam facere dum extrema necessitate Iaborat Ted non tenemur pauperes inquirere. rom. 2Gol.237.num.2.6 fol. 2 9.num. 3 fol.2 O.

Possumus sed non tenemur vitam nostram periculo exponere pro vita temporali amicorum , modo Reipubl. vel aliis damnum inde nos sequatur tom.25 237 uram,sc6 Vnus proximus magis diligendus est quam

alius,

108쪽

cilius, paterin mare magis quam frater, aut creditor , uxor quam soror. om. 2 fol. 238.n. I. 9s q. T. Facienda est eleemosyna pauperi, etiam extra necessitatem ipsius, extremam vel quali extremam de superfluis vitaeri statui, id est in graui necessitates quare peccant Ad uocatus, .g. Medicus , non subueniendo indigenti ipsorum opera Aduerte tamen habentem superflua vitae, sed non statui, non teneri in graui vel communi necessitate eleemosynam faceres secus in extrema, vel quasi extrema, modo non sit probabile periculum , ut nos etiam in eandem incidamus.

8. Si multi diuites norunt alicuius indigentiam, singuli tenentur subuenire, quamquam Vno faciente eleemosynam caeteri manent Xemphi.

9. Debitor extremam patiens necessitatem, non tenetur per se loquendo restituere rem acceptam, seu soluere debitum creditori simili necessitate laboranti, siue rem acceperit medio contractu,siue sine praevio contractu, quia extrema necessitas omnia reddit communia dicet multi arbitrentur debitorem teneri tunc restituere

domino ibi .num. I 4.

Io. Qui tradit aliquid contractu mutui in commodati , non satisfacit praecepto eleemosynae, quo tenetur eleemosynam facere simpliciter indigenti rom. 2 ML242. Num. I.

II. Qui aliquid accepit, seu iuste, seu iniuste

ante necessitatem extremam, illudque conium psit in necessitate extrema, tenetur transacta necessitato illud restituere, secus si aliquid accepit in ipsa extrema necessitate, illudque totum in camdem neces itate consumpsit . ita, transacta

109쪽

necessitate nihil amplius supersit. kἱ .num. τε Aix Possumus, sed non tenemur, cibum illi praebere qui damnatus est , ut fame pereat. brc

a 3. Eleemosyna facienda est extreme indigentibus, siue iusti sint, siue iniusti, siue infideles, siue fideles,siue sint amici, siue inimici priuati, dummodo nobis non proueniat graue damnum illis

M. Possunt ne excludi peregrini a ciuitatibus Possunt, si hoc fiat iusta& rationabili de causa,ne videlicet morbos, aut corruptiones, proditiones que inserant ibid.num. 19. s. Eleemosyna extra necessitatem extremam fieri non potest de iniuste acquisitis, ex. gr. de acquisitis per suram , si iniuste acquisita eaden, numero restituenda sunt dominis roma fost.2M

num. 22. .

. as Habens bona fisco addicta ob aliquod erimen,potestante sententiam pauperibus eleemosynam facere, modo id non fiat in fraudem fisci. Item tutores Turatores eleemosynas modera- tas facere possunt ex bonis eorum , quorum curam habent, iuxta rationabilem eorum voluntatem. Item qui eleemosynam accepit in pauperes distribuendam, potest e 1m sibi applicare , modo indigeat, nec aliter constet de mente domini.

17. Qui denegauit eleemosynam pauperi iu- digenti, cui tenebatur subuenire , non tenetur transacta necessitate aliquid illi restituere nec obligatur ad extinguendum debitum quod a

' per contraxit cum aliis dum existeret in extrema necessitates hic enim non peccauit contra iustitiam, sed colura charitatem. ibrae m. 29. 18. Tene

110쪽

-rs Tenemur ex rarcepto naturali, diuino corrigere proximum indigentem correctione, quoties adest cognitio certa peccati, spesque emendationis, nec adest aliquis magis idoneus qui hoc ita unus obeat Correctio differri poteth ad tempus quo speratur fructus, imo correctio Idui pris peccati praetermitti potest, ut delinquens resipi1cat a maiori tom.xsul. 2U.num a foc

29. Peccantem ignorantia vincibili, tenemur admonere, si lubsit spes emendationis secus dicendum de peccante ignorantia inuincibili,quoties non tenemur ex omcio admoneres, intellige etiam tunc, si adiit spes emendationis Aruar. I. .

otia charitati opposta tum nisidia,

ΣΟ. Odium Dei, seu desiderium mali in Deum, est peccatum omnium grauissimum , cum priuet perfectione actus charitati qui Domnium prie stantisIimus , paruitasque materiae non excusat a mortali in peccato odij. rom. et fol. 249..hr. Similiter odium proximi est peccatum . contra charitatem ex suo genere mortale, quanHquam fieri potest veniale ob imperfectum animi consensum , vel ob materiae paruitatem. Differt specie ab odi Dei , idcirco in confessione aperiendum est, an odium fuerit in Deum, an in pro-

22. Peccatne peccato odi qui rebus alienis malum exoptat seccat si exoptet huiusmodi malum ex displicentia personae in per ordinem ad personam lom.2.foL2II.uum.2.

SEARCH

MENU NAVIGATION