장음표시 사용
371쪽
laetutelae,non incurrit irregularitatem; quia huiusmodi actio non censetur iniusta,etiamsi dede-xit causam inuasionis. Sicut autem licitum est tueri vitam cum morte inuasoris, ita etiam licitum est tueri membrum , seu partem vitae; praesertim quando ex huiusmodi percussione, vel mutilatione membri sequi potest amissio vitae.
94. Qui occidit iudicem iniuste sibi parantem
mortem , non est irregulaxis Idem dic de capto ab hostibus volentibus ipsum interficςre , is enim occidendo custodem vel alium, quando aliter euadere non potest, non fit irregularis: sicut nec qui fure domi inuento clamauit ad vitam,vel ad res suas defendenda , cape cape. cus dicendum si clamauit, occide,occide, dcc ibid. num. I. is se Iq.
s. 3 alium occidit ut se defendat a graui
desormitate vultus,aut qui tradit alteri arma, Vt se defendat, sed alter occidit inuasorem , non est irregularis tom. I.fol. TODnum. 8.ctis. 6. Occidens alium ad desensionem sui honoris rerumque suarum, non fit irregularis, seruato moderamine inculpatae tutelae. Idem dicendum de occidente inuasorem proximi cum moderamine in hoc potiori ratione sequitur si occidat alium defendendo proximum quem tenetur defendere, ut defendendo Principem,vel aliam porsonam publicam , vel patrem , c. Adde illum non esse irregularem , qui tradit arma alicui inuas ad se defendendum . inuasor occiditur ab
Inuas cum moderamine inculpatae tutelae ibi . Num. IO. ofer. Irregu
372쪽
Irregularitas. Bregularitas ex homicidio casiali.
9 . Homicidium omnino casuale quod non est volitum in se,nec in causa, non inducit irregularitatem,cum non sit peccaminosum, aut vo
Hinc fit ut homicidium commissum ab amente,vel furioso, non habente tunc temporis lucida interualla, vel ab ebrio, vel dormiente, qui non praevidit illud secuturum, non inducat irregularitatem incut nec si commissum sit ab infante
rationis usu carente tom. I fol. 7O6. num. 2.
fol. 7 7 num. 3. Θ seqq.98. Homicidium quod non est omnino casuales, sed volitum in causa, seu implicite voluntarium, inducit irregularitatem 4nde a fortiori homicidium inducit irregularitatem, quando est voluntarium in se & directe , id est cum adue tentiari deliberatione, ex industria, ex proposto ibid.num. s. is . 9'. Dans operam rei licitae vel illicitae,non est reus homicidij,aut irregularitatis, si debitam diligentiam adhibuit, ne sequeretur homicidium:& hoc verum est, ctiamsi res erat periculosa homicidij, modo diligentiam adhibuerit,in modo
ex illa re cui opera datur, non soleat mors ut plurimum sequi unc enim incurritur irregularitas secuta morte, vel mutilatione ibi .num. 8.Ioo. Conficiens gladios quibus aliqui postea
occiduntur, non fit irregularis . nam censetur causa tantummodo remota mortis iecus dicendum de aromatariis conficientibus medicinas ex rebus corruptis, si hac de causa sequitur mors in firmi.
373쪽
firmi. Similiter qui praebet aut consulit, aut tradi mandat aliquid infirmo contra Medici praeceptum, rit irregularis, quoties infirmus ex illius rei traditione perit , aut notabiliter ipsius mors
acceleratur : non esset tamen irregularis qui caute essecundum regulas artis extraheret sagittam e vulnerato , ex cuius extractione vulne
ios. Magister verberans discipulum excedendo modum percussion in in non adhibendo debitam diligentiam ne sequatur mors vel mutilatio, fit irregesaris secus dicendum de iudice qui pirecepit reum vero erari iuxta leges, sed minister adeo xcellit, ut ratione illius excelsus, reus mortuus sit. Hd im i t M. io 1. Ille excusari potest ab irregularitate, qui
leue vulnus alteri inflixit, ex quo tamen vulneratus periit ex sua intemperantia, aut ex iniuria vel incuria medici ibid.numis.1o3. Ille est irregularis in foro conscientiae, qui consuluit Titio occidere Caium, sed accidi ex Titius ipse occisus fuerit a Cato. Idem dicendum de eo qui inter dormiendum interemit infantem in lecto, eo quod non adhibuerit debitamis sussicientcm cautione mira scriptam in tenendo infantulo in lecto. Proi 1 ciens lapidem in Titium fit etiam irregularis, silao is, Titio illum declinante, concidit in Caium, illus aque occidit, quia censetur actionem periculosam homicidi exercuisse absque sufiicienti diligentia. Similiter ille est irregularis, qui reficiens tectum,tegula occidit transeuntem , si non
monuerit, aut signum de more non exposuerit.
item sunt irregulares, qui hyen se petunt pilis
374쪽
niueis si mors sequatur, aut oculus eruaturri se cus dicendum de saltante cum muliere grauida saltatione conflicta moderata, si ab ortus sequatur foetus animati tom. IOLTO'. num. t T. seq.IO . Insidens equo , non est habendus pro irregulari , quando equus fractis habenis puerum in via existentem conculcauitis interfecit, mors enim censetur onmino casualis ibissi
Ios. Ille non est quoque irregularis, qui domi diligenter custodit feram, quae absque ipsius culpa soluta, aliquem occidit , secus dicendum de
eo qui feram vinculis constrictam in platea detinet , quae incaute accedentes occidit ibid. num. 26. Io 6. Detegens bona fide in conuentu hominum adulterium mulieris, non est irregularis, si unus adstantium deserat ad virum adulterae in mors inde mulieri sequatur. Om. I fcl.VIO. num. is, Io Ille est irregularis, qui ioco excipe praeros terrorem incutit alteri, estque causa, ut altere terrore commotus perterritus, se det praecipitem ibι Hom. 26. Io 8. Ad incurrendam irregularitatem ex homicidio iniusto, non omnino casuali, requiritur culpa mortalis ibiἰnum 27.
Irre uiaratra ex homicidio iniunto
voluntario. ro'. Voluntarium simpliciter dicitur Ilud, quod intenditur ab agente . voluntarium t. ζ In indirecte non intenditur in se directes exul est EP rudu
375쪽
reputatur tamen mentum in aestu exercito, eo
quod aliquid actum fiat per seis immediate ordinatum ad illum effectum. Idem dicendum respectu consulentis, vel mandantis .iH..nsvn. I.θ
IIo. Membrum proprie dicitur pars illaco poris , quae proprium habet ossicium distinctum ab aliis partibus ibid.num. 3. his positisor. Homo baptizatus occidens vel abscindens alterius membrum voluntarie simplicitet vel secundum quid, vel censualiter cum mortali culpa est irregularis secuta morte 'aut mutilatione Propterea mutilans membrum alterius, vel maiorem partem membri, e g. totam fere manum, est irregularis , etiamsi membrum debilitatum esset, vel aridum. contra nonnullos modo mutilans non sit chirurgus , vel medicus, qui hoc faciat ex praescripto artis secus dicendum de debilitante, vel reddente inutile membrum; hic enim non dieitur mutilare, vel occidere Paulde eo qui reddit aliquem coecum non eruendo illi oculum inui alteri digitum abscindit, cum digitus non sit proprie membrum Paut mutilat cadauer , quia haec non dicitur hominis mutilatio ibid. uum . . O seq. I in Mandans express vel tacite homicidium vel mutilationem , reus est homicidiivel mutilationis, consequenter est irregularis,in tenetur ad restitutionem, nisi expresse aut tacite reuocauerit mandatum in illius reuocatio innotuerit mradatario rom. LDL712. m. 13. II 3. Qui mandauit verberare , percutere , vel capere,&c. imponendo expresse ne occideret, Securaret ne occideretur: nihilominus mandatarius inimicum re ipsa occidit, reus est homici-
376쪽
dij,quia mandauit actiones quae sunt periculosae
Ii . Consulens homicidium illi qui paratus
non erat ad homicidium patrandum,reus est homicidii& irregularitatis secuta morte, vel mutilatione, dummodo tamen consulens non retraxerit influxum suum. Idem dicendum de consulente homicidium quod alter consultiisset, aut de occidente Caium, quem alter occisurus erat, qui aliter moniturus erat : nam ipse essicaciter
influit in homicidium vel mutilationem, secutam ob suum consilium csecus dicendum de suadento Cato homicidium , quod adhuc commisisset absque consilio, suasionemam in hoc casu consulens, non censetur causa efficax homicidij.
Iis. Qui suo dicto influit in homicidium, aut consilium dat alteri in casu illicito capiendi arcem pei proditionem, & inde mors alicuius sequitur, est irregularis Ieutri qui dat consilium faciendi abortum sextus animati anima rationali, secuto tamen effectu ibirinum . se
II s. Auxiliantes, aut cooperantes ad homicidium, rei sunt homicidij,& consequenter irregulares secuta morte, vel mutilatione Propterea quando plures de communi consensu aggressi sunt Titium, qui Titius ex uno tantum vulnere periit,omnes rei sunt homicidij,& consequenter irregulares, etiamsi non omnes percusserinimam omnes cooperati sunt ad homicidium concitando seri consulendo homicidium iecus dicendum si subita quadam rixa vulnera inflixerint, unus tantum isthale vulnus inflixit mam ille
tantum videtur reus homicidij. Dd si non P constet
377쪽
constet quis vulnus lethale intulerit,debent omnes se tanquam irregulares gerere. II 7. Ille non est consendus irregularis , qui rixam habens cum Titio , admonet accurrentes in
sui auxilium ne quid mali Titio inferant, etiamsi accurrentes occidant Titium intuitu illius ibid. IIS. Qui voluntarie non impedit homicidium quod tenetur ex iustitia mpedire, incurrit irregularitatem homicidi voluntarij, ut accidit quando quis tenetur ex offici, vel ex stipendio, vel ex promissione alterum defendere, non defendit peccat enim contra iustitiam non impediendo is censetur causa moralis homicidij. hinc sequitur Principem non impediendo neces, iudicem non impediendo iniustam sententiam contra vitam innocentis, Medicum no a curando eos a quibus pretio conducstus est dominum nos adhibendo debitam diligentiam, ne animalia quae sub suo dominio vel custodia existunt nocumentum aut vulnera inserant, ligari irregularitate secuta morte. Ἀ-.ifc7 sinum. 7. II ' Ratum habens homicidium suo nomine factum ipso inscientes, non est reus homicidi j, consequenter neque irregularitatis cum nihil ii, fuat, quamuis grauiter peccet propter effectum
ad homicidium ibid. num. 2.I2O. Summus Pontifex dispensare potest in qualibet irregularitate prouenieme ex homicidio iusto , et iniusto , voluntario vel casuali &Episcopus similiter in homicidio occulto casuali,aut patrato causa defensionis,non seruato moderamine inculpatae tutelaeci non potest tamen
Episcopus dispensare cum eo qui alium occidit
378쪽
in rixa inopinato sub orta, etiamsi homicidiiunsit occultum. Item non potest Episcopus dispe fare cum eo qui contraxit irregularitatem occidendo in bestio iusto , etiamsi occisio sit occulta, quia est voluntarium homicidium. t vet. in 746.
i. Praelati habente iurisdi pionem quasi Episcopalem dispensare non possunt in irregularitate ex casuali homicidio , vel ex mutilatione proueniente, quia illa facultas Episcopis concessa, est specialis extraordinaria, consequenter non est cxtendenda ad eos , qui verei proprie non sunt Episcopi. bs . num. o. rix. An vero aliqui religiosi dispensare po snt, standum est eorum priuilegiis. m. ifciis.
123. Summus Pontifex dispensare potest in omni irregularitate iure humano introducta scut enim potest legem condere, ita etiam potest eam per dispensationem abrogare tem. I.
ar . ' probabiliter sustineri potest , ablata lege irregularitatem inducentes, censeri etiam ablatam irregularitatem antea contractam, modo
abrogatio legis simpliciterin absolute fiat iboι
12s Episcopus dum in sua dioecesi existit , dispensare potest cum suis subditis in irregularitatibus prouenientibus ex delictis occultis , cxcepta irrecrularitate proueniente ex homicidio voluntario , aut ex delicto deducto ad forum contentio sum. Dispensare potest etiam cum religio-
379쪽
sis se ipsos illi subiicientibus in iis casibus , in quibus potest cum suis subditis dispensare. Harufacultas dispensandi quam habent Episcopi ex priuilegio Tridentini non est extendenda ad alios cietatos habentes iurisdictionem quasi
3α 6. Episcopus dare potest facultatem alteri, qui secum dispenset in iis casibus in quibus dispensare potest cum suis subditis in irregularitate cin censuris , quia fauores sunt ampliandu&eo ipso quo Episcopus aliquem irregularem
admittit ad ordines, aut concedit litteras dimissorias, censetur cum eo dispensare in irregulariatate , aut concedere facultatem ut dispensetur ab alio Episcopi modo sciat ordinandum esse irr gularem intentionem habeat dispensandi. ibid. n-.8., s. I 27. Omnis irregularitas saltem consurgens ex proprio delicto tollitur per Baptismum seu potius, homo non assicitur irregularitate ob defectum existentem ante Baptismum,nisi defectus adhuc perseueret post Baptismum cibid.num. I. I 28. Per professionem in apprpbata religione tolluntur irregularitates in iure expressae, v g. ea quae prouenit ex defectu natalium : haec tamen irregularitas aufertur per professionem solum quoad ordines, non vero quoad practaturas ibid.
129. Irregularitas aufertur ablata causa , ob quam fuerat inducta, quoties irregularitas fertur pro tali tempore quo durat talis causa et propterea irregularitas ex defectu aetatis tollit ut sublato aetatis defectu per aduentum legitimae
aetatis ibid.num S.' I O. Irre
380쪽
13o. Irregularitas tolli potest per secultatem a Summo Pontifice concessam, aut etiam collatam ab Episcopo in iis casibus in quibus Episcopus iure ordinario dispensare poetest ibi .
33 I. Facultas dispensandi concessa a papa sub hac conditione,' ros ita est expirat morte Pap. ure adhuc integra; quia huiusmodi facultas est eluti mandatum , mandatum autem expirat morte mandantis ibid.num.T. I 32. Habenti facultatem absoluendi ab omnibus censuris, sententiis, non censetur concessa facultas absoluendi ab irregularitatibus contractis ex delicto , nisi facta sit illius expressa mentio ibid.num. 8.I33. In concedenda, obtinenda dispensatione , requiritur ut dispensatio signo aliquo externo sufficienter manifestante voluntatem Superioris, exprimaturirequiritur praeterea iusta causa, it exprimatur species irregularitatis , seu delicti , alioquin obstrictus pluribus irregularitatibus, nullius valide obtinet dispensationem, cum non constet in quanam fuerit dispensatus.
r 34. 31 obtinuit facultatem dispensandi in
irregularitate,potest cum eo dispensari, si obten, ta facultate denuo incidat in irregularitatem:nec est necesse in concedenda dispensation dicere, dispenso te toties quoties incurristi, sed lassisit dicere , dis*enso te super irregularitate rem. I. fol. 722.num. 2.9 3. 33s. Obtinens dispensationem ob unani ca fam , non censetur dispensatus in irregularitatibus contractis ob aliam causam , nisi reuera Superior intendat generaliter dispensare. ιbM. r. .