장음표시 사용
471쪽
4 6o Tissica specialis Sectio Iu
Haec omnia animalia quadrupedia saltem at o quomodo pilosa sunt, dantur vero etiam depilara , quae juxta Kleinium tertium ordinem constituunt, tres familias comprehendentem. Familia Ι. Est Testudiastorum , scit. Testudo. Familia
II. Cataps actorum , Crocodilus. Familia III. A. dorum , quo pertinent Luceria , Salamandra, Batrachus, cujus species sunt Rana, & Buso. 37o. Volatilia, Aves, Volucres dicuntur ea animalia, quae non tantum pedibus , quibus super telluris superficie progredi possint, sed etiam alis, quibus per aerem ferri hueant, instructa sunt. Porro & rostris gaudent volatilia, di plu- , rnosa sunt, quibus attributis , a Vespertilionibus ,
piscibus , & Iacertis volantibus facile distin
Quod ad volatilium et assificationem attinet Linnaeus a rostro ordines, a pedum figura, numero digitorum, aliisque signis genera desumit . Sex adeo ipsi ordines oriuntur. ordo I. compi l pitres, quibus rostrum uncinatum, ut Falco, Psittacus. ordo II. Piras, quibus rostrum convexum, compressum, ut Corvus . ordo III. Anseres , quibus rostrum de toro serratum pedes natatorii , ut Anas . O do IV. Scolopaces , quibus rostrum cilindricum , teretiusculum, O tutum, pedes saepius ad dimidia foemora nudi, ut Ardea, cusus species Ciconia , ordo v. GLιinas , quibus rostrum conico- incurvum , maxilla 'superiore imbricata, e. g. struthio, Pavo , Gal- Ius gallinaceus . ordo VI. Passeres , quibus rinitrum conico-attenuatum , ut Columba, Alauda .
Urin illa , eusus species Passer domesticus, M tacilla, cuJus species Luscinia, Hirundo &e.
472쪽
De omni mixtorum genere . 46r Ruinius in Historiae Avium Prodromo omnem Avium exercitum in Familias, Genera , dc Tribus dividit . Familiae ordines a pedum constructione , Genera a rostris, Tribus vel a qualitate capitis, vel aliis corporis momentis determinat .
37I. A bibia vocantur Animalia , quae sub
aquis pariter , ac super terra vivunt. Duo a Linnaeo constituuntur ordines: I. Serpentium . II.
Reptilium . Serpentium ordinem in sex genera dispescit desumpta differentia a squammarum, re lautorum desectu, praesentia, ordine, & situ.
Genera sunt. I. Caecilia, cui corpus nudum, Oris labium superius prominens, cauda nuIla. a. Amphisbaena , huic annuli circulares truncum, caudamque tegentes. 3. Anguis, cui squam maeabdomen , caudamque tegentes. q. Coluber, cui scuta abdomen , & squam mae caudam subtus te gentia. S., cui scuta abdomen , caudam que subtus tegentia, caput squammis parvis toctum, cauda absque appendice. 6. Crotalophorus , cui scuta abdomen , caudamque subtus tegentia , crepitaculum articulis urceolatis caudam terminans . In America hoc genus potissimum frequens est, di venenatissimum . Ad Reptilium ordinem refert Linnaeus Draconem , seu Lacertam volantem , Ranam , di
37a. In Piscium descriptione , ac methodica divitione summam cumprimis diligentiam , de accurationem adhibuit Petrus Arterius Suevus in Icht yologia , cujus methodum retinuit Linnaeusici Syst. Nat. p. 4o. ordinum notae, maxime in piscibus branchiis instructis desumuntur a pin
473쪽
462. H Pa specialis Sectis III.
narum structura , generum characteres a membrana branchiostega , seu branchias obtegente, specierum a numero pinnarum , di radiorum, quibus pinnae constant. 373. Insecta vocantur Animalia , quorum corpus in duas quasi partes non nisi filo tenui invicem connexas, dividitur , ut videre est informica, cujus caput gracili tubulo adhaeret reliquo corpori. A Cl. Rayo. in Μειbodo infectorum in duas classes dividuntur, quarum, prima continet insecta eandem semper formam corporis , ac speciem retinentia , altera complectitur illa , quae metamorphosim subeunt, hoc est varias corporis sermas induunt.
Prioris classis insecta polypeda sunt , id est
pluribus, quam duobus pedibus instructa. Quae sex pedibus incedunt, vel terrestria, vel aquatica sunt ; terrestrium species sunt Pulex , p diculus M. Aquarica sunt variae pulvium species, quae piscium squammis adhaerent, ut Squilla fluviatilis. Insecta octo pedum vel eaudata sunt , ut
Scorpio; vel cauda carent, ut Araneae, quarum quaedam fila, & telas non 'ducunt, duobus tantum oculis gaudent , & praelongis pedibus: reliquae pedes breviores habent , & plures quam duos Oculos , quaedam quatuor , quaedam sex, quaedam octo, telam conficiunt &c. i&c. Posterioris elassis insecta diversi generis sunt: quaedam dum ex ovis bene formata prodeunt, pedestria sunt, tum se in Pupam, Θ bam , retiam, Chryotidem condunt , unde demum alata provolant, propreationique dant operam, ut
474쪽
De omni mixtorum genere . 463 Formicae, locustae &c. quaedam ut vermes prodeunt, crescunt, rodunt arborum solia, dum interim sub ultima pelle membra sermantur il
lius animalculi, I a in quod subinde tranu
sormabuntur, suc spectant omnis generis apes. Linnaeus Insectorum ordines ab alis desumit, unde septem ipsi ordines oriuntur. I. Coleo p tera . II. Hemiptera. III. Neuroptera. IV. Lepidoptera . V. Hymenoptera. VI. Diptera. VII. Λptera , seu destituta alis , ut Pulex , Aranea M.
374. Vermium classem constituunt omnia animalia sanguine proprie dicto destituta, quae classificante Linnato quatuor ordinibus absolvitur. ordo I. continent Reptilia seu potius Vermes reptiles, quibus corpus nudum destitutum artubus . Genera hujus ordinis sunt sex: Gordius , seu Seta aquatica, Ascaris , Lumbricus, Taenia, Fasciola, & Hirudo seu sanguisuga. Ad ordinem hune reseruntur vermes intestina animalium, di ipsius non raro hominis in abitantes, tres nimirum species horum vermium reperiuntur: Lumbrici, vel quod contendit Κrat-
a 3 Nempe concipi possunt hae transformationes tamquam explicationes artutim non vitalium uti cru Tum, alarum &c.; & quia insecta hare tunicis pluribus involvuntur ι ideo eapitis & teliqui corporis figuram etiamεmutant. Sane saetus initio suae explicationis in utero vi it & movetur, & vescitur, involvitur tamen variis tunicit , pluraque habet membra minus explicAta , minusque crescentia quam cum maturus est: idem evenit insectis his e tra matris verit rem, aut ovum; nempe successue sua membra evolvunt , & augent , ac demum penitus , ut ita dicam , enata perferiissimae animalium, functioni idest genera tioni apta sunt.
475쪽
464 H Uca specialis Sectio III.
genstein ius Gordii , Ascarides , & Taeniae . ordo II sistit Z ορο ta, quibus corpus nudum instructu ni artubus, ut sunt Nereis . Limax &c. ordo III. i 3 exibet Testacea, quibus tegmen corporis est testa lapidea. Generum notae tum ab animali in abitante, tum a sorma testae, prout iraec vel uni valvis , vel bivalvis, vel multi l
i 3ὶ Pltiche vetac. delia natura Dial. 9. tom. I. ita cochlearum casas construi probat. Nascuntur illae quidem cum suis casis . sed quia crescentes in easa contineri nequeunt , ideo viscosum humorem , quem eκ sudant, collo adjungunt labio casae in latiorem modum; hic humor brevi durescit in laminam tenuem, dc ita priori laminae alias addunt usqne ad crassitiem . quae observatur . Eodem liquore fracturas casae ren-ciunt. Consimili modo hinc conjicit thecas suas eo cli ilia , & reliqua testacea sibi ampliare : additque margaritas etiam non esse , nisi illum viscosam co chiliorum humorem redeuntem concretum. si Corallia , & alias hujusmodi ramosas con series marinas esse insectorum ea ias agglomeratas de monstratum paucis ab hinc annis est abs Elisit, oc in nati observationibus relatis ab illo in opere de Corallinis, ab hoc in hist. de Μari Adriat. Nam I. eae cona
basiae odorem corneum, qualem reliqua testacea marina , spargunt : 2. Stellulas , quas corallium in aqua marina undique emittit, flores non esse , uti primum crediderat Μarsilius Tom. 1. com. Acad. Bon. p. 73. , evincitiar ex eo quod eas emittat in sola aqua marina, a qua extracti im corallium repente retrahit ; octoto anno ex iisdem punctis prodeant; quae autem pia ta hujus iliodi est y ι Corallium non vegetare Μarsilii experimentum ostendit e nam serico arctissime lisato trunco ita ut sacci ascensus tolli deberet, ii quis tui i-iet; n: hilominus stellae illae prodibant ut ante e item e et eo qMod in mari juxta Donatum corallia , & alialmiosmodi aliquando nulli bi haerenti et crescant & rη-inos proaMcain. 4. ta illis nulla tum vasa succo deie
476쪽
De omni mistorum genere. 461 . tonita complectitur . Nempe nititur hic ordo hypothesi, Corallia, aliaque assinia corpora marina esse, a verme quodam aedificata, dum in terim alii ea inter plantas reserenda volunt.
rendo apta ut in plantis . s. Tandem Elius & Donatus invenerunt Μarsilii flores esse polyporum brachio la, quae hi ad praedae capturam extendunt; cognovi, inquit Elius , naieroscopio figuram & motum polypi, qui interiorem occupat Corallini partem , & corpus vidi polypi patris intra totum corallinum: hoc ipsit incorallinum vidi anno sequenti auctum fuisse. A te etiam ait visos plures polypos cauda affixos patri, visos Vivos, mortuos . intra & extra casulam e immo visa insuper ova. Donatus vero accuratius & in diversis huiusmodi plant-animalibus notavit polyporum figuras, motus, situs inter se ,' uti ibi suis describit: in corallio e. g. eos videri nudo oculo ut guttas lacteas; eorum brachiola in stellae sormam alba esse octo :a polypis album succum produci , quo vacuola corticis &reticulae mediae corticem inter recorallium replentur :in hae reticula ova a polypis deponi, quae sunt spha rulae rubeae: eorallii corticem sola duritie , & colore cedere corallio ipsi , hujus tamen duritiem , cum amari extrahitur minorem esse praesertim in ramorum vertice quam evadat postea et licet durities illa marmoream aequet.
Ergo corallia, eorallina ,& alia plurima a Donato ibidem descripta sunt mera casarum polyporum aM gregata; Porro quia hi polypi instinctu suis speeiebus proprio certo ordine iuxta se ova seu filios in casis suis deponunt & aut utinant, ubi dein crescunt; ideo.
congeries exurgunt riguras diversarum plantarum aemulantes ; e. g. Fig. Io . Corallium , Fig. ID. Corallinum , Fig. IIo. Μad reporam exhibent. Ceterum plurimum inter se haec differunt: Μad repora enim alba quasi sungorum familia apparet tota in cellulas satis visibiles divisa: corallium rubrum, est quidem arboreae figurae; tamen durissimum, istabile est, truncatis ramis, compactissimum, eo quod succus lacteus polyporum cas las replens in corallium convertatur; quibus omnibus se
477쪽
. 466 Tissica specialis Sectis III.
De structura corporis animalis , pr cipue humani .
37s. V Etsi in singulis Animalibus ea est par
ca tium varietas, & sabrica, quae digna sit ut accuratissime consideretur , nos tamen
humis insigniter a planta distinguit . At Corallina adeo terminatos ramos habent , & suecessive decrescentes, colorem viridem subobscurum duritiem cornea mino rem, substantiam quasi fibrosam, ut quisque ea videt polypis jam privata, vix persuadere sibi possit a plantarum classe esse ableganda . Circumdantur autem Co rallina caemento quodam albo aut rubro calce aliquanto duriore,& tenaciore: ramus A corallinum cum eo caemento, ramus B nudum illud repraesentat. Similia plantarum simul aera in sceni , paleae, a boreorum corticum &c. insutionibus observarunt Buse lanus, Nheedamus , aliique . Ea pariter esse ovorum quorumdam insectorum aggregata suadetur ex iis, quae mihi retulit nobilis quidam Placentinus , qui novum mundum, ut ipse ait , in his infusionibus existentemper annum circiter contemplatus est. Post variarum specierum animalculorum successiones in gutta una earum infusionum , quam separatam per plures dies servabat, deprehendit quodam vespere totum micro seopii campum ovulis rotundis disseminatum e sequenti mane autem detexit illorum ovorum duo aut tria in lineolarum formam conjunctae postea vero vidit lineolas illas aliis ovis additis auctas; ac tandem simul in arboris figuram coaluisse. Ast nunquam contigit ei videre quomodo unio haec ovorum fieret. an a matribus, an ab ipsis animalculis partim jam ab ovo eliberatis , an aliunde r similiter nec potuit incrementum observare in crassitie ramorum illarum arborum, exsiccata nempe nocte quadam Utta ob tempestatis ca-1orem , etsi l impidae aquae guttis identidem affusis eam aliquandiu seliciter conservasset.
478쪽
De omni mixtorum genere . 467 humani corporis praecipue compagem exponemus , tum quod ab illa caeterorum animalium
structura non plurimum differat, ideoque quae de homine hic dicta fuerint ad alia brutorum genera data proportione transferri possint, tum quod maxime Philosophum deceat inter in numeras viventium species humani, ideoque sui corporis partes praecipue scire, ac diligenter cognoscere. Quamquam nemo, credo, a nobis id postulabit , ut accuratissima illa, subtilique Ana tome quae Medicorum propria est utamur, satis erit si crassiori quadam ac Tyroni Philosopho
accomodata anatome sensus nostros explicemus;
a 43 Ceterum tamen s mul operam dabimus, ut si quid peculiare circa structuram aliorum animalium sese obtulerit id penitus praeteriisse
376. Partes nobilissimae structurae de quibus
hoc loco agimus ex communi veterum Medic
rum consensu in solidas , & fluidas, similares, redissimilares distingui solent. Similares, seu minus compositae, dicuntur illae, quae in ejusdem ad sensum generis, ae substantiae partes dividi G g a . POL
ras Non modo hic Pater Sagner crassorem adhibet Anatomen, sed eam, quae e veterum poti ssimum scriptis eruta in tanta hodiernae Philosophiae luce ininnumeris seateat erroribus . Quare siquis necessariam hanc totius operis particulam restaurare vellet , non modo multa iajicere , plurima delere , multo plura corrigere, sed & totum rerum ordinem immutare cogeretur. Satius igitur puto servato fere Auctoris ordine, errores magis notos expungere, definitiones seneraliores reficere, atque inutilia huc illuc resecare. Ita enim recentiorum Philosophorum oculis minus ine-pta , magisque eMulta antomisa haec tractatis exhiberi poterit.
479쪽
possunt, ut caro in carnem , sanguis in sanguinem &c. Dissimilares , seu magis compositae, appellantur, quae partibus constant, ut Caput oculis constat, naribus, auribus, &c. Partes similares hae censetur, Fibrae, Membranae, Cutis,
Arteriae, venae, Glandulae , Nervi , Μusculi, Tendines, Ligamenta, ossa, Cartilagines. 377. Fibra est corpusculum oblongum absque sere latitudine. Constat ex solidis, fluidi Dque particulis, quae tanta vi simul cohaerent, ut nonnisi igne, aut longa putredine a se invicem separari possint. Si Fibra eum longitudine parem sere servet latitudinem, tunc Lamina ab
Ex hisce fibris inter se mutuo nexis, atque arcte coercitis, oritur Membrana , quam plus minus mollem, flexilem, compressionis, ac dilatationis capacem, ad vestiendas, ac continendas varias corporis partes sabrefactam esse certum est. Cutis , quae universam corporis superficiem atmosphaerico aeri expositam tegit, Membranarum sere naturam servat. Ex silis nempe, laminisque brevibus, intricatis, firmeque cohaerentibus componitur. Densior est exterior ejus facies , interior sensim laxatur , ut denique continua degeneratione in cellulosam telam resolvatur. Haec vero non in aequalem ubique planitiem extenditur , sed in quovis sere puncto in minutissima, atque arenuIae minora tubercu la elevatur, ex quibus pili non raro emergunt.
r46 γ Hae papillae probabiliter organi tactus
480쪽
munere destinguntur . Creduntur enim eo loco nudi nervi esse, eorumque involucra deponere. Tota haec cutis velamento ubique obducitur,
ad arcendas aeris injurias, quod Latini euticulam , Graeci Epidermidem dixere . Involucrum est singularis indolis, siccum , simplex , non squamosum, sed Pergamenae chartae fere cemi tum , insensile, ac nervis, vasisque destitutum. Habet autem sub se cuticula in omni parte Reticulum , Mal gbianum dictum , cujus inter.
ventu cum cute nectitur, estque praecipua e loris externi in homine sedes. Arteriae, quas venas pulsantes Hyppocrates vocabat, etsi ad sensum conicae convergentes videantur, ex cilindris tamen inaequalibus, sibique mutuo respondentibus probabilius componuntur. vasa sunt ex variis membranis contexista, continuo pulsantia, satis valido robore praedita, interius laevia, atque ad vehendum sanguinem a Corde ad totam corporis superficiem
destinata. Venae veteribus magis notae, multo arteriis tenuiores, sed simul numerosiores, licet & ip sae ad sensum conicae videantur , inconstantiores tamen in earum diametris arteriis ipsis sunt. Tunicas habent ex cellulari fere textu compositas. In earum caveis plurimas membranulas , quae valvula appellantur motum sanguinis regentes nactae sunt. Haec vasa, excepta ἰvena cava, nusquam saliunt , sanguinemque a corpore ad cor revehunt.
tere communis est opinio, quod de nonnullis non negaverim. Pilus tamen verius ex cellulosa tela , quae