장음표시 사용
231쪽
LIBER cxu ARTus. 20 missis prμὴ notandum componi istud unguentum ex musco quem uiseam vocant in cranio hominis efflorescente ,quia haec est quadam cranii quasi
essentia quinta purior, magisque spirituosa substantia , ut quidam reliquis dotiior sibi persuasit.
Violenta morte peremptum hominem elegit νοἶ-lim : quem suspensum praefert ipsius commentator Harimanἡu , Uia eum strangulanturDirirus na- rurales θ virales sursum seruntur , ct eum ob cranii
duritiem exire non postat, simul eum animalibus coer- centur, ct temporis progressu in unum eoalescunt , ct foras ad cranii circumferentiam erumpunt, deinde accedente mercuria seus iritu Munditer pluvias orem, nivem, pruinas unqμam vehitula in hae inferiora effuso, si usenea, qua in se continet omnes inrtuter naturales, vitaley, animades, quas postea unguento communicat. Quis non admiretur in. Harimarino tam supinam naturalis Philosophice ignorationem 3 Μale siquidem scripsit in strangulatis spiritus naturalem& vitales surium ferri,cum tamen suspensi eati antur interceptiones vasorum venarum scilicet Scarteriarum,per quas spiritus hi sursum serun tur,ut Omnes norunt. cylla etiam quamvis copiosius quam alias tunc ad cerebrum ferrentur,cur potius
in suspensis,quam in vivo animaIi coercebuntur,ii quo tam facilis fit spirituum i a ctura , sed quom
do antequam cranium muscum hune sive situm
contrahat, non dissipantur es pereunt Sed unde novit spiritus hos in strangulatis ad cerebrum delatos in cranio potius quam in cerebri labstantia
contineri Nam in vivo anima,t ut plurimum sunt in ipso cerebro; Spiritus. ii vel sunt insuente&, vel insiti. Si sunt influentes tantum , certissimum est levi occasione omnes post mortem dissipari, quia non sunt partes corporis , nec a viribus corporis viventis quae perierunt, retinent όHinc perpetu in vivente nova spirituum reparatio necessaria est, quia absumuntur copiosi. Μulto magis' quando cadaver corrumpitur , per annos forsitan aliquor,
232쪽
a g DE Vu L G I IE R RO R II usantequam cranium omnino denudetur , & adsitum contrahendum aptum sit. Non esse insitos patet, quia insiti sunt immobiles , at hi spiritus tu' ipso suffocationis actu celeriter ad cerebrum feruntur. Nec credendum est post mortem,aut moriente numali fieri insitos quod videtur intellexisse Harimannus , cum dicit temporis progressu in unum coalescere ) nam ex influentibus fiunt aut reparantur insiti, per nutritionis actionem, quae non est in strangulatis,quae etiamsi foret, potius fieret in cerebro , quam in cranio. Praeterea spitituum substantia admodum tenuis est, dis-spabilis , quomodo igitur , quando ad eranti circumferentiam erumpunt, nec ipsius duritie amplius concluduntur,non evanescunt in auras, sed
in erastissimum putidumq; muscum concrescunt Id spiritu a ipsorum substantia non patitur. Vnde temere iplum addidisse eatet, hanc uiseam
Continere omnes corporis virtutes, mirum quoque si non nutriatur,sentiat,ac ratiocinetur. Μiti
quod de spiritu Μundi blaterat, quem mercurium Mundi vocat. At si datur ejusmodi Μundi spiritus , per universum Μundum diffusum illum esse necesse est, non autem per pluviarum , nivium, imbrium incertas vicinitudines ad nos influere. His absurdis basis istius medicamenti concutitur. Sed fermε exeiderat,quod istius usneae, basis scilicet tam salutaris remedii, Crollius tantum dua-xum avellanarum pondus, hoc est, interprete fart. manno, drachmam unam , unguento suo admiscet, sed Paracelsus uncias duas necessarias judicavit, quamvis Paracelsi descriptio sit tantum unciarum novem ; Crolliana vero sit unciarum tredecim, tanta moles tam exiguae basi innititur.See d. notandum , praeterea in unsuento secundum Paraeos. descriptionem adesse sanguinem di adipem humanum sed Crollius haee omisit & recte,si solausi ea omnes vires possidet, quod non tamen cre
didisse videtur Paradisia, qui haec addidit, sed
233쪽
E R. QS ARTHS. 2rshorlim Icco imponit adipem verris , apri, & ursi. Cur autem singuinem addiderit Paracelsius , rationem reddit Haramannus ipse , quia etsi spiritus
volatiles evanescant, illi tamen qui sali sanguinis
fixo inhaerent, retinentur. At antea spiritus hos volatiles at cranium delatos expetebat. Sed revera ipse Crollius inutiles esse putavit. Praeterea Par celsius er Crollius mumiam addunt,per quam aullicrmeuS Harrmaamus AEgyptiacam intelligendam censet. Quae tamen ineptissimum esse medicamen tum,cum ab impostoribus fiat in AEgyeto ex ele-Dhanticorum , lue venerea, aliisque pessimis momhis laborantium , dc servorum quos emunt carne condita cum pice dc asphallo. At Paracelsius saepissime magni facit mumiam quam vocat patibuli,
id est hominis suspensi carnem, quam Crollium intellexisse probabile est , quia pinguedinem hominis & sanguinem omisit, quae tamen Paracessus habet. Demum alia adduntur simplicia , qualia
reliquis possunt inseri unguentis & emplastris,
nam Paracelsus adjecit oleum lini, rosarum.bOlum armenu , Crollius vero Iumbricos lotos, cerebrum apri, fantalum rubrum, haematitem. Hic considerare debet lector, haec revera esse duo unguento
rum genera Omnino discrepantia, nihilque habere
commune praeter usneam , quam tamen Crollius e
Tigua admodum quantitate addidit, & tamen duo haec unguenta idem praestare dicuntur , quamvis Gollius ea omiserit, a quibus Paracelsici totam vim magneticam repetere solent. Imo alii etiam ipsam us eam omiserunt. Tertib quidam in unguenti compositione observant syderum aspectus, variosque concursus. Vineam abradit Crositus Luna crescente, dc in domo Veneris aut alia bona domo existente , non autem Martis & Saturni,
vultque unguentum parari, quando Sol est in Li-hra. Alii vero rectius haec negligunt: Si enim virtus unguenti magnetica est, id est eadem vi curat vulnera, qua magnes trahit ferrum, siderum con-Κ a cuwa-
234쪽
zro DE VuLGI ERRORI Buscussitus opus non est , cum insit natura , Leut
magnes quolibet tempore, M sub quolibet sydere ferrum trahit,& polum spectat. quidam te- um inungunt, illudque postea accurate ligant, La udum sexv ni a pulvere dc vento intactum, alias inquiunt doloribus torquentur aegri si retrige tum, nes Oligatum telum jaceat. QuidaB tamen sola immersione teli in pixidem unguentariam. 3bsque ulla deligatura curationem se periecillos sterupi, quod Parace- tantummodo aequirit, si telam quod vulneravit desumit, vel ID gnum M xime salignum ea Crollio,arufestucam, . ut aliud quippiam sanguine ex vulnere manante Pessundunt, illique ad tabent remedium. 'xto lu-ve tui quotidie Rulnus aegrotantis urina laveturiscindiderari vestivibus an punctura vianus si factum , t c enim uo debet telum lupe
dum est, omniaferis eurationum Uempla quae ferri solent, nsse laotummodo xuiuerum simplIctum in carne, in quibus nulla est substantiae de perditio , sed unica solam indicatio, scilicet um-tio. Non, hanc huius effectus rationem quidam reddunt, spiritus scilicet esse in sanguine, M F ira semiliaritatem ac sympathiam spiruuum ti
maopaeum inter sese fieri unguentum ex honurus sanguine, adipe, came, bc cranii mulco, in quibuIspiritus continentus. Hinc fieri ut qua O min xati sanguis ungueoto .dmovetur, propter ly mpathiam spiritus sanguini insiti, junguntra cum inritibus unguenti ipsis homogeneis seque vara unguenti suscipiunt, ac vehunt ad ipsum
um. Nec tantum unguenti νires. sed & affectio- λςs quae sequuntur unguentorum ad murati'- m. quales sunt quae ea delisaim viri aIAa m mis, sui Iὸxiori contingere possunt, tum eas qua
sequi possent si in loco Bigido, aut nimium c/l do
235쪽
apertum vulnus relinquatur. Estque tanta vis horum spirituum , ut ab oriente in occidentem , a meridie .in Septentrionem vim unguenti deferre possint. Croilius vero fatuos vocat omnes qui cu Tam hanc magicam esse putant, eamque fieri vult per vim magoeticam,attractivam, asyderibus cauis Ialam, quae mediante aere vulneri conjungitur,
idq; propter sympathiam naturae, balsamum san guinis , quod est in ovolibet homine, & influentiam corporum coelestiun . Et sic explicat Harpis mannus , cum telum inungitur, sal fixus sanguinis in telo attrahit vi magnetica spiritum animalem ex unguento, qui duo spiritus interveniente spiritu Μundi, amicabili nexu εα copula uniuntur. At
si non potest spiritus qui est in sensuine teli , attrahere spiritum unguenti, absque munctione , id
est contactu corporeo, quomodo magnetica vi illum aurahere dicitur 3 vult autem spiritum hunc Mundi esse per cuncta diffusumia, omnium ideρ-lium seminum , & rationum vectorem , Omnia
complexu suo conciliare, activa passivis applicare: Hinc fit ut quicquila commossi vel incommodi spiritus ille extra venas coagulatus sentit, idem statim congeneri suo in venis residenti sympathice communicat. Inde fit cur aeger doleat si telum igni admoveatur aut aeri frigido exponatur; & vice versa si aeger caepas, sinapi,aut allium comederit , id statim in telo observetur , quia scilicet hispiritus suas passiones sibi invicem communicat. Ex praedictis facillimum erit demonstrare vanitatem istius curationis , cujus me nullum unquam fecisse periculum, nee cupere , confiteor. Vanam tamen esse ex eorum principiis spero me demonia straturum. Nam fundamenti loco multa ponunt
admodum dubia rκ incerta, ut quae de spiritu
Mundi fabulatur Haramannus, quem adesse nullus hactenus potuit demonstrare, quem esse per Omnia diffusum scribit, cum tamen paulo antea scri
236쪽
vehicula in hac inferiora effundi, dc sic tempore admodum sereno abesse potest hic spirituε , quando forsan ipsum adesse maxime oportebat. Et naes ,iritalem de incurpoream substantiam intelligamus , -rcurium Munda illuna vocat, dc sane comporeus que debet qui corporeo vehiculo indiget. Supponis quoque spititus in sanguiue etiam coris ruPio esse pereetuos, ecinaterabiles, cum tamen anguis etiam in ipso corpore di in venis, ita cor rumpi possit ut formam tuam amittat, multo ma- . extra venas . di haud dubie qui in unguento linguis est,formam suam omnino amisit, dc spirituum suoium essicaci M. , Et sic analogia illa Acsympathia spirituum vulnerati & unguenti, multum est labefactata. Quod autem magicam hanc curationem quidam vocant, non est improbabi. ie , quandoquidem ejusmodi virtus sanandi, quae in unguento esse dicitur, spiritu Mundi ,id est Da mone , qui princeps Mundi dicitur, vectore induget. At ego eotim falsam hanc curandi rationem esse credicerim , quam magicam; quoniam pluIi, mi eam sequuntur, qui ab ejusmodi scelesto erimine sunt valde alieni , Nec obstat experientiam veritatem hujuscς curationis adstruere, nam tantum vulnera lanata sunt quae sponte naturae absq; ulla λrtis ope potuissent sanari , dc proinde adhue dubium ege potest, utrum virtute unguenti cur
fio perissia fuerit, ut dicemur inserim. Primo igitur falsum est , eiusmodi unguentum esse donum mi magia peculiariter, quam alia
unguenta di remedia esse solent, cum ex illorum consessione tota haec curatio fiat per agentia naturaliter operantia. Fatendum quidem est, omnia
esse dona Dei, quaecunque edimus , bibimus, ad humani eorporis ianitatem adhibemus. Verum hoc sensu illi non vocant unguentum istud do num Dei, sed ααε' quia Deus miraculos
illud homines docuit quasi omnis scientia de diis die a aeuindio umque cognitio ma sit a Deo.
237쪽
isi ex terra creavit Medicinam. Sed videamus orio an curatio haec sit possibilis. Magnas quidem e varias esse rerum sympathias, & antipathias o-hendit experientia, quarum rationes reddere est mPossibile. Verum omnes intra quandam actilitatis sphaeram continentur, dc terminantur. Vialemus quotidie masnetem non nisi intra certamaistantiam trahere ferrum. Quidam felium praesentiam ferae non poterat,etiamsi eos minime videret,expulsis e cubicaeo selibus objectu parietis, via ostii redibat ad sese. Et se de aliis omnibus. Nulla eaecacior sympathia est , quam quae est imter coelum & inferiora; quoniam omnia circuminflexu suo continet, si maque agendi vi praedi. tum qualitates virtutesque suas.quoquoversu a diffundere potest, ita ut inferior hic orbis,& qua Iibet illius particulae, sit intra sphaeram activitatis
corporum coelestium. VidemuS tamen elangue-seere istam sympathiam distantia locorum. Μ gnes spectat polum arcticum , quo autem longius a polo removetur , ab eo magis declinat, ita ut sensim non polos Μundi; sed Zodiaci spectet, reforsitan aliam potius coeli putem, quam ipsum Boream. Si id verum est de coelestibus, verius erit de inferioribus. Quomodo ergo potest vis istius unguenti interdum tam proces deterri, nec obj
aedium, marium, montium, murorum, Venimum, areae in qua cum telo ipso saepe concluditur, iuerturbari, maxime cum devehentes spiritus sint corporei, qui obiectu aliorum corporum poL, sint impediri, aut saltem quo magis distat ouj
ctum, eo magis ipsius virtus imminuitur, verem dum summa cum ratione in Ion ore locorum intervallo, unguenti viges penitus evane M. eribit Hait Minua fieri communicationem hanc per vim magneticam , eodem modo quo cadaveris odoc vulturibus communicatur permulta milliam. Attamen odores in quolibet spatio non
die dilaus cratiarum rerum Pracentia possunt
238쪽
224 DE UuLGI ERRORI Bus. interturbari, ut a ventis,pluviis,aliisqueejusmodi rebus. Μale quoque Goclenius exempla plurium sympathiarum adauxit: non sequitur enim, si in variis rebus dantur sympathiae, ergo di in unguento. Deinde lympathia quae dicitur esse in hoe unguento, longe diversa est a sympathia rerum ais liarum , quae vires suas per insensiles affuxus in aerem diffundunt, nec spiritu Mundi tanquam vectore indigent, di nunquam nisi objecto pra sente fiunt, B: intra certum spatium finiuesur. in se autem certas quasdam μορροIale ostendit magnes, qui allio perunctus ferrum non allicit,indi cio non solius qualitatis , sed etiam substantiae alicujus tenuissimae fieri emuvium. Seeundo non fit legitimus contactus agentis & patientis , non enim vulnus ipstim attingit, sed telum tantum absens, quod nec morbi, nec sanitatis est subjectum,& quod curari non postulat.Vnde non absurde dixit quidam, illum qui telum ligat ut vulnus sane-inr, idem neere ac si quis lapidem frigidum qui
manum refrigaverit, operiat, ut eadem manus calefiat. Nee dicat qui iam fieri contactum virtutis deferente spiritu Μundi vim unguenti ad vulneiatum.nam spiritus hic Mundi, si talis datur,communis est omnibus rebus quae Mundo continentur. Aliter spiritus Mundi non foret. Et tamen in aliarum rerum sympathiis non operatur,nam absente obiecto nullae sunt. Et praeterea virtus haec unguenti sympathaea, quae cum spiritu Munditam amica societate connectitur, non sitet est in
re artificiali qua talis , sed in quapiam re naturali, dicere deberent quaenam in unguento sit res illa naturalis , cui peculiariter eum spiritu Μundi tanta est familiaritas. Sicut nos Galenici dicimus in quolibet organo esse quandam partem peculia-Tem , quae e edes facultatis , & a qua praecipuEPendet actio haud dubie idem fieri debet in hoe unguento, nam omnia simplicia quae illius com-
Posidonem ingrediuntur,non possunt aeque primo
239쪽
LIBER au ARTu S. 2 24 cum spiritu Mundi ita consentire, ut ii Iorum vi, res le loco in locum transferat ad arbitrium in. Ungenti S. Curatio igitur fiet vel a simul itudine te-Ii ad vulnus obligandum , at in relationibus nulla est agendi efficacia , quin potius inter telum , dcvuIneratu antipathia esse deberet; Aut virtus quae clam di manat ab unguento ad vulnus nam secundum Crolluma unguentum est glutinantis & Pp-Puramis Maturcat non se tangunt.Nec lassicit ista sympathia naturae quam curationis causem cum balsamo naturali constituit C llius: Nam si ulla est ejusmodi sympathia , inunctio erit supervacanea , virtutes enim quae per tanta locorum intervalla deferuntur magnetico more,non egent corporea applicatione At in hoc .unguento fit contrais
Ilum, quoniam sine armoru inunctione nihil praeis stat; Igitur ejus actio est materialis,dc reliquorum unguentorum more, erari non potest absq; n- tactu corporeo, ut apparet ex inunctione. Si enim Operari posset magnetice contactu corporeo, se
sera est inunctio ; Imb frustra observat Crollius modum i mingendi in parte superiori vel inferiori teli , nam posset vis ejusmodi vulneruia ex piis
Xide unguentaria ad omnes demum vulneratos diffundi, nam eum Omuibus habet sympathiana. Cum igitur non Operetur absq; applicatione cor porea 6ρ certum inungendi modo, certum est reliquorum remediorum more tantum agere posse in rem cui admovetur, non autem ulteIius. Tertia. cur in unguento admiscentur sanguis. adeps, di muscus ossium humanorum ; An propter spiritus qui rebus hisce etiam corruptis inesse creduiatur. At plures sunt in corpore ejusiuodi spiritus,quam in unguento, aut in Effuso sanguine vulnerati.Igitur vel vis unguenti fanat,vel vis spiritus deferentis. Si vis unguenti curationis caulla est. vel sita e
rit praecipue in adipe, sanguine, M usnea,vel in a-O jiis remediis naturalibus unguento additis , oleis scilicet, di pulveribus. Si a prioribus pendet vis Κ s unguen-
240쪽
226 DA VuLGi ERRORIBus unguend. inutile erit unguentum,quia in aegrotantis corpore, iam haec antea insunt multo Ec copiosora, & emeacior; . Si vero pendet ab aliis simplicibus,quae subeunt unguenti compositionem, frustra adduntur priora, tanguis scilicet, adeps, dc ris. nea, quia nullas dant vires unguento. Sic quodlibet remedium vulnerarium , si vulnerati languis ipsi admoveatur, poterit curare Vulnus magnetice. deferente scilicet spiritu vim unguenti ad pa tem affectam. Et revera nulla ratio est, si haec sympathica curatio est naturaliter possibilis, cur omnibus unguentis non conveniat, di sanguis & vGnea non propter vim curandi, sed propter sympathiam tantum unguento admistentur. Sicut, si detergendum vulnus est , sumatur sanguis patientis, cui admoveatur detergens unguentum, spiritus qui sunt in sanguine, propter sympathiam , mediante spiritu mundi, vim illius unguenti doeserent ad vulneratum,sic fiet euratio. Potest pariter quodlibet remedium fieri sympathioam se . poterunt purgationes institui, aliaeve Medicorum Intentiones perfici, admoto aegrotantis sanguine cuilibet convenienti remedio, cujus virtus postea ad aegrum devehatur, mediante spiritu Mundi.
Quou si vis spirituum ipsorum sanandi vim habet, cum plures in corpore remaneam; frustra vis
unguenti imploratur. apparet ex circum
stantiis inutilem esse ejusmodi curandi rationem. Dicunt enim ex ligatura vel Iaxa nimium vel eo pressa, eadem in aegris contingere symptomata, quae ex ejusmodi deligatione accidunt, quando corpori adhibetur. Symplomata autem haec vel proveniunt ab unguento , vel Edeligatione. Non ab unguento , quia vim sanandi habet, non autem nocendi; nee a deligatura,quia res artificialis non. habet vim operandi 'ad distans, & in aliud subiectum quam cui mmovetur. Vnde quia Crassius va-rias applicandi formulas praescribit,suspectum est se debet ejusmodi unguentum , nam in rebus naturali.