장음표시 사용
31쪽
autem haec non est valde dissicilis ; Saepe enim ad ejusmodi simplicia & recentia vulnera,sola deligatura sum cit,natura, sanguine intermedio , tan quam balsamo, partes divisas uniente. Plura quoque sunt apud authores remedia illius namrae 3 quorum duo valde bona describuntur a Riolano. Vnum describitur etiam a Fabritio ab Aquapendente,quae apud illos videri possunt. Vt sciat populus nihil esse in eiusmodi remediis admirabile,
nihil quod Μedici & Chirurgi multo melius fa
cere non possint. Vnguentum praeterea ipsi habent ad ambusta, ut plurimum ex pomata, aut butyro loto in aceto cum sale Saturni. Sed quoniam aliqui eo usque Procedunt, ut fervente oleo aut plumbo liquefacto manus suas abluant,de eo aliquid dieendum , ne populus eredat Μedicis hare etiam 3 ignota eL R. Albertus Μagnus varios id faciendi modos tradit; Primo sumit glutinis piscis, is alumin. Anapartes aquales. Fundantur sver acetum vini line n - quit,eum hoc linimento,ct non comburetur igne .Secώ- do, Sume calcem dissolutam eum aqua fabar. Et alia quantulum Mandrag. 9 Oethea. disce bene, unge palmam tuam,ct exsiccetur, adeo valet ut quis tangere ignem ossit, Tertio .Reripesvecum Mithea, album ovi, semen psylli,calcem, is Decum raphani. Mιsice clim ratho ovi, ct hae confectione illine manum tuam,non Io . cebit ignis ulla modo , non etiam sulphur vivum super manu tuam accenda3. Cardanus refert, si qui
piam urina propria laυet manus , i nu non nocebit.
Multaque sunt alia ad id remedia , quae substantia lenta di frigida perfundunt manus , ut non possit Oleum aut plumbum aut aliquid ardens facere impressione sed statim delabitur alias si pcrmaneret, baud dubie tandem combureret. Addamus hic Andreae Laurentii Μedici insignis authoritatem,
Lib. I.de strumis cap. . Sui carbones ignitos . inquit, innoxie tangunt,manus primum surcu quibusidam illidunt , quibus ab igne per aliquod tempus se tuentur.
32쪽
Osi eandido, ait Plini- , uti tanta est ut lignum ovo perfusum non ardeam, igna alumine illita inυicta ignibus manent, jus rei experimentum dedit Orchelaus Mithridaris prafectus, in lignea turri contra Syllam, quamfrustra comburere conarvi est.Sueci murilagen i
lent.Propterea scripsit .Alberim , si quis succo althea,
adbumine oti, alumine ex acero oblinat manus,posse stagnem sine usione pertractare. ου GenIo vivo aceto aia humine ovi reffincto , si quis manus abluerit , ab igne non DdeIur,qui vero venena in conspectu, is oculis plebecula hauriunt,oleo prim/ba ro interiores ventriculi tunicas incrustant, aut lexis eriis utuntur. Ira impo lares hi rudioribus imponunt. Haec Laurent. Verum quia Agyrtae isti sua remedia vili pretio veladunt, nec ferme unquam veniunt in usum , etsi emantur, & parum Medicis nocent, de ipsis plura non dicemuS.C A P. IX.
De iis qui se Professὸres γocant artis Pa
racesica. ΡRaedicta revocant mihi in memoriam me vidisse Londini programmata quorundam, qui profitentur artem Paracet sicam, & multa mi-xa pollicentur quae peregrinando didicerunt, cum tamen industrius & studiosus vir possit domi plura ex sedula librorum Iectione expiscari. Isti autem homines technas suas Paracelsi nominei tegunt, cujus forsitan libros legerunt nunquam , multo minus , quod certissime credo , intellexerunt. Post Paracelsum siquidem nemo fuit absolute ipsius sectator.Tandem res eo redit quod isti homines sunt, aut volunt haberi chymistae. Igitur quae disserintia sit inter Paracelsistam & chrmi- cum aperiam paucis. Chymia non est ars sui genexis, sed est praeparatio medicamentorum , di propterea proprie loquendo pertinet ad artem pharmaceuticam , nec nisi in Pharmetcia de ea tractari debet.
33쪽
' L i B E R PRIMu S. Is debet. Non fuit inventa a Paracelso, sed pluribu , ante illum natum seculis , extulta a Rai mundo Lullio, Villanovano , & aliis quamplurimis, quOrum habemus multa laudanda remedia chymica, . aquas, quintas essentias, stillatilia balsama , di alia ejusmodi, qui tamen eandem cum Galenicis pro- 'fitebantur Medicinam. Vnde praeparationem istam remediorum chymicam Medici non improbant, quamvis sub eo nomine multae fiant fraudes , &ferme omnes impostores hoc pallio technas suas
occultent lc tegant. Paracelsica autem haeresis, quamvis maxime utatur remediis chymicis ἱvulgari tamen modo praeparata, quae Galenica vocantur,non respuit . ut videre licet in multis apud Paracelsum locis , dc conciliis in quibus saepe Ie mediis utitur chymicencn praeparatis , imo integris tantummodo inter se varie permistis.Ita ut quoad hanc laedicinae partem , quae medicamentorum praeparationem spectat, non magis unam quam aliam affectasse videatur Paracelius. Nihilominus tamen omnem Galeni Medicinam everte- Ie conatur, novam Physiologiam inducit, multa. portenta dicit de rerum principiis, hominis generatione,novas morborum causas adducit, quae est' .psius palliologia, de novam medendi methodum. in qua non parcit nec spiritibus , nec verbis, nec Magicis actionibus , nam morbos qualibet arte curari debere docet, sivh Daemonum , sive naturq- lium agentium ope , sive remedia chymice praepa
Ientur, sive non. Nam revera Paracelsus fuit Magus , ut ex multis illius operibus patet. Cum autem ars ejusmodi longa sit, Si intellectu dissicilis, vix mihi persuadebunt se esse Paracelsistas. ae
autem Petrus Severinus Danus, Quercetarius,aliique de hac disciplina scripserunt, non sunt Para- celsica , sed propria ineptorum hominum commenta. Sed de his satis.
34쪽
Medicum debere esse Chirurgiae peritum.
NEstio qua ratione , quave de causa facilius
credatur Chirurgo Medicinam , quam Μedico Chirurgiam facienti. Solent enim Plu-ximis in locis Chirurgi Medicorum munus & Ο ficium sibi arrogare. Medicum autem debere esse Chirurgiae peritum facile ostendam ; Sed primum distinguenda res hac est, qualis est in sese , ab usu vel potius ab ulu nostri seculi. Medicinae curatricis partes tres statuutur,una est quae victu, alte-Ia quae medicamentis , tertia quae manu curat,diaetam, Pharmaciam, N. Chirurgiam vocant. Singuli morbi aut plurimum tribus hisce opus habent, In febre ardenti, quae omnium consensu ad medico- Ium artem spectat, potissimum remedium est venae sectio, est tamen Chirurgicum. Idem de aliis morbis dicendum; In tumoribus praeter natu Iam,di ulceribus, quae ad Chirurgos pertiuere creduntur, purgatio, & victus ratio , sine quibus curari nequeunt,spectant pharmaciam & diaetericem , si pertinent ad Medicum, non ad Chirurgum . Sic nullus ferme morbus est internus externusve qui Chirurgicam artem non desideret , dc simul Medicam. Hic autem loquor ex vulgi opinione, qui Medicinam a Chirurgia distinguit; cum tamen revera Chirurgia sit pars Medicinae. Quicquid manu fit chirurgicum est , unde proprie loquendo solae operationes Chirurgicae constituunt
chirurgum. Et sic olim erat . . . Nunc autem , lasses
nostri seculi longe diversus est. Hodie enim Chirurgia quinque genera morborum sibi arrogat,
tumore S praerer naturam, vulnera,ulcera,luXationes & fracturas quorum tria priora proprio jure sunt Μedicae considerationis, in iisque rationalis medendi methodus maxime relucet. Vnde Gai. methodum suam medendi ab ulcerum curettio
35쪽
LIBER PRIMus. 2Ine auspicatur , eandem sanit in tumorum curatione. Et quamvis olim chirurgi distincti forent , Μedicis , has tamen Medicinae partes sibi non
vendicabant. Esse autem Medicae contemplationis apparebit, si consideremus ejusmodi morbos non tantum externis, sed etiam internis partibus
accidere. Tum res praeter naturam omnis generis tu partibus internis fieri possunt , phrenitis est phlegmone, vel erysipelas cerebri, pleuritis phlegmone aut erysipelas pleurae, Iecur & splen affici possunt phlegmone,erysipelate, scyrrho. Pariter in omnibus partibus internis ulcera pullulant omnis generis, inter quae maxime notabile est illud in thorace, quod phthisin vocamus .Qui autem tractatus chirurgicMs descripserunt, ulcera & tumores explicant absque ullius partis determinatione. Quod si Μedicus generalem ulcera,& tumores curandi rationem non novit, nec eorum
differentias, causas, signa, prognostica, quomodo ea in partibus interioribus genita curare poterir Necesse est igitur ut haec notit. Si novit autem,id-Jue praestantius quam saepe chirurgus ipse ob eru'itionem & doctrinam , quae in chirurgo hodie
non desiderantur, cur non exercebit eodem modo quo Medicinam facit, scilicet remedia praescri-hendo, non autem adhibendo Hinc fit ut quicunque aliquid laude dignum de Chirurgia Leripserunt ab Hippocratis temporibus ad nostra haec secula semper Μedici fuerint, praeter paucos quosidam recentissimos scriptores , qui nil nisi recoctam crambem.nobis obtulerunt. Imo tractatus illius qui operationes chirurgicas complectitur, Μedicus debet esse peritus , quoniam absque Μedici consilio operationes illas Chirurgus exercere non deberet, quod in multis regionibus ultra- .marinis observari soler. In aliis qui isdam nullus chirurgiam exercet, nisi qui Μedicinae doctor est,
quae optima laudabilis est consuetudo.
36쪽
an liceat Medico sua Medicamenta
D et praeterea Medicus maxime peritus ense artis pharmaceuticae, quae consistit in e. lectione,praeparatione & compositione medicamentorum simplicium. Sunt enim hodie plurimi Pharmacopoei fatis ignari artis istius, & operationum quae ad eam pertinent, & tamen audaces satis ut Medicinam faciant, quoniam ubi
fecerint tytocinia sua, forsitan sub Magistro salis imperito , sibi videntur esse aliquid , & si aliquas
Medicorum praescriptiones asservarunt, nimis auis dacter iis utuntur. Iutant autem quidam indignum esse Medici majestatet medicamenta praeparare; ideo Pharmacopoeos esse publico Iure constitutos .ut Medicis laborem hunc adimant. Ejusmodi consuetudo iam a Galeni temporibus invaluit, qui sieptimo dθ Medie. Secundam locos, c. 3. Meminit Pamphylii .Pharmacopolae N Horat. in satyris. Idem Galenm 6 o. idem. Medicum separat ab herbariis, venam incidentibus, unguentariis, & aliis quos Medici ministros vocat. verum tamen oliti Μedicos composuisse sua medicamenta ostendit' historia Philippi Medici Regis Alexandri: Galenuo
ipse theriacam componebat ; Pachius hieram. Horatim Mugen κε valde laudat Medicum, qui sua componit medicamenta. Plantius in vita Ferneliii refert magnum illum Medicunt utetiae propria manu sua remedia componere solitum. Ideo credo distinguenda esse tempora & loca e nam Ga-Ienus Romae non componebat, quia distincti e- xant artifices , sed tantum Pergami. Cum enim Primum olim utrumque medici praestarent, tan-cem Ob aegrorum multitudinem, eam curam famulis suis relinquebant , sicut hodie ipsi Pharmacopori servis suis de irronibus eam commit
37쪽
tunt,se sensim facta est professio sui generis. Nihil tamen obstat quin Medici possint quando libuerit , etiam sua parare. Neque id Μedico indi num esse non solum praedicta exempla osten-unt,sed etiam ratis. Remedia siquidem absquci Medico curant, non autem Medicus absque rem diis. Praestantior igitur Medico erit remediorum natura. Quare ea praeparare & componere medicum non dedecet, qui Naturae tantum ministerest. At quoniam dandum est aliquid loco , bc consuetudini , quae Pharmacopoeos a Medicis sejunxit, venalia quidem Medicus non habebit, sed quaedam sibi particularia componere potest , re4- qua Pharmacapoei viri boni , dc diligentis cinae
De iis qui Secreta habere creduntur. QVoniam autem nihil est ex omni pariti
beatum,fieri potest, ut vulgaria remedia, MisIsan inepta, pro magis secretis a multis praedicentur, quae nemini revelare volunt, prudenti sane consilio, quia nihil habent quod ἡ- cretum dici debeat. Igitur dicamus aliquid deeiusmodi arcanis , nam qui ea se habere profitentur , facile populo imponere possunt, & si quis
piam vulgare remedium omnibus cognitum , tmquam sibi proprium vendicet, vix poterit arἶui mendacii. Considerandum igitur primo , ad rurationem necessariam esse morbi cosnitionem , medendi methodum, & usum indicationum , taequibus nullum remedium convenienter adhitari potest. Sunt enim remedia manus Dei, 3c gladius in manu suriosi, bona lcilicet bene utenti,pericu- Iosa vero ab illo administrata,qui nec morbu, nec curandi methodum probὶ novit. Seeundo morbo cognito materiam remediorum, di methodum
38쪽
a DE VuLGI ERRORI Bus componendi cognoscere debet Μedicus,ut Indicationibus satisfacere possit. Haec quatuor si bene noverit,morbum , methodum medendi, mate-riam remcdiorum, & componendi rationem, istis secretis non eget, nam remedia non minus bona
praescribere poterit; forsan etiam meliora quam sunt ista secreta,tam magnifice jactata. Legi alicubi hiiloriam Capivaccii, in Epist. Scholetii, quia Germanis rogatus ut sua secreta communicaret, aptissime respondisse fertur, Legite meam praxim, & invenietis mea secreta ; In quo libro nihil secretum, nihil arcanum est. Memini me audivisse Varandatum i in Academia Μonspeliensi Professorem Regium , dicentem remedia esse optima quae minime sunt secreta , sed notissima,ut- pcne certiori experientia confirmata, & recte fame. Sed jam videamus secretorum naturam. Sunt ea vel simplicia , vel composita. Fateor quidem simplicium vires omnes nondum integre notas esse,plurimae adhuc ignotae latent: Si quispiam igitur simplicis cujusciam medicamenti vires,non dLm cognitas experientia adinvenit, laudandum illud erat artis incrementum, & merito secretum
dicendum,ut qui primus vim Antimonii vomiti- vim, qui pulveris pyrii compositionem & essicaciam invenit , qui Ialapam primus in usum intulit secreta valde laudanda habuit , qualia si quis
hibet, laude dignus est, nec alia ego secreta admittenda puto. Quae enim composita sunt ex O diaaria simplicium materia, ut plurima solent, ea quantumvis sibi servet Μedicus, nec nota esse Icpset,secreta tamen dicenda non sunt. Quilibet enim Medicus dectus & peritus , similia ad libi-tim ex re praesenti componere potest.Ideo obser-vmi nihil esse infelicius illis Medicis , qui ex libris describunt medicamnia , multosque ignaros vade astute sua occultare, nec si aliis Medicis imnotescerent, risum moverent. Hinc patet quantum fallantur multi tum viri, tum mulieres hic in Anglia
39쪽
Anglia,ubi toti sunt in colligendis receptis ut vocant , quia saepe eiusmodi remedia sunt nullius pretii,saepe etiam a Medico primum profecta, qui ipse secretum nihil habebat ; Quod si1 bona sint, tamen secreta nec sunt , nec dici debent. Talia enim & saepe meliora a Medico docto & perito,ex materia Μedica varie inter se composita , possimi concinnari , sicut ex litteris varie coalescentibus voces diversae fiunt. Habebat quidam descriptio nem purgationis cujusdam,quam,ut ajebat, Medi cus quidam valde doctus , sed jam mortuus i psi
dederat, non potui continere risum ob ineptiam compositionis ; eam tamen pro uxore sua ipse composuit, sed irrito conatu. suasi ut Pharmaco Poeo traderet, Zc tertiam demum partem daret, qua sussicienter & abunde purgata fuit. Sic alios vidi qui cerevisierum purgantium sibi communicant descriptiones, quas meliores saepe esse credunt,quam quae a Μedicis praescribuntur,quamvis res non ita sese habeat. CAP. m.
De Medicis qui creduntur esse fortunati. PLuximi eorum qui faciunt Μedicinam , etiamsi interdum non adeo docti esse credantur, tamen a populo censentur fortunati. Sa-nh quidam valde fortunati sunt, qui opes & divitias congerunt ex arte quam probe non intelligunt. Sed tamen infortunati sunt qui illis confidunt ; Arte enim non fortuna morbi curantur, cum ad curationem praecedere debeat morborum cognitio,ic certa prognosis , qui fieri potest, ut qui haec parce tantum, & leviter novit, probEunquam curet, nisi Andabatarum more cum morbis pugnet. Fieri quidem potest ut morbi sese offerant curatu facillimi , quos natura sola vincere potest , quorum si spectator tantum si Medicus: nihil minus tamen curabuntur, dctunc fortuna-B tus
40쪽
tus ille Μedicus est, cui tale quippiam contingit. Fieri quoque potest ut in declinatione morbi accersatur , aut postquam praecipuli jam remedia ab
alio prudentiori fuerunt administrata .Fortunam causam per accidens eorum quae fiunt, vocat Aristoteles. Μorbi autem curantur legitimaeadministratione remediorum , quae legitima administra
tio non a fortuna pendet, sed doctrinae & judicio Medici innititur. Aliter qui remedium adhibet,
artis tamen lassicientem cognitionem non habet , is haud dubie tanquam caecus collimat ad scopum;quem si attingit, id sane plane fortuitum est, unde saepe fit ut hujusmodi homines morbos alias curatu faciles , indocta medicatione reddant deteriores. Recte scribit Hipp.lib.de loc. in hom.
Si morborum medicamenta certa sunt ,quorsumfortMna
pus, alias tam medicamenta, quam non medicamenta
cum fortuna exhibita proderunt. Verum dicet quispiam , id quod fortunam vocamus Dei esse providentiam , qui ad salutem hominum dirigit Medici quamvis non adeo docti remedia . Sed id dicere non sufficit.Quamvis enim singula a benedictione divina pendeant, ic sint expectonda , non solet tamen immediate operari, sed per ustilia reme- ldiorum. Creavit enim altissimus de coelo Medicinam , & medicum probum, doctum,& fidelem honorandum esse ait.Vnde non solet benediceret remediis pravis, ignoranter & intempestive adhibitis. Sed contra,si Medicus quilibet, sive bonus vir, sive malus, probe remediorum & morborum naturam cognitam habeat, & singula probe , id est loco, tempore, ordine, & secundum artis legem administret, Delix eventus expectandus est, soletque Deus ejusmodi mediis benedicere, ex pacto quod inivit cum natura. Alias etiamsi male quis mederetur , successiis tamen Delix a Dei benedictione esset expectandus , quod miraculum foret, si mala media quae naturaliter finem prι positum assequi non possunt , praeter ordinem a