Io. Bartholomei Marliani Patricii Mediolanen. Antiquae Romae topographia libri septem

151쪽

LIBER

vyrret ratio cur Nar ueniret a Romanis excitonDy. Mursorium cur uocitent, nihil est i erit, quod dicatur, nisi uelimus ex eo, φ in Aetusti foro Uyct, ut quorun αdam es opinio . abι o Martis testum.

p aicus Septimis, siquitur Oedes fuse Martiriae nunc sacra, sibi olim Secretarium populi Romani fuisse in marmore icisius iniex probat huiusmodi SALUI S. D D. NN. HONORIO ET THEODOSIO VI a TORIOSISSIMIS PRINCIPI.BVS SECRETA RIVΜ AMPLISSIMI SENATUS in Vo D VIR ILLUSTRIS FLAVI Us ANNIVS INSΤΙTUERAΤ ET FAΤALΙs IGNIS ABSUMPSIT FLAUIUS ANNIUS EUGARIUS EPI FANIUS. VtaPRIF. VRB. VICE SACRA IUD. REPARAUt Τ. ET AD PRIsTINAM FACIEM REDUXI Τ. Eregione baiuste sdis, ad radices rvis Τarpeiae flat

adhuc Arcus, ut diximus. L. Septimis , omnium pulcherrimus, ex parum mutilatus: in κποφ fonti. Bicio cuius incisae sunt alatae victoriae cum trophoers, in terrestris, naualisos bellisimulacra, cum bac in ascriptione.

152쪽

TIMIS FORΤISSIMISQ VE PRINCI. PIBUS OB REMPUBLICAM RESTIΤ ΤΑΜ IMPERIUM LUE POPVLI ROΜΛ NI PROPAGAΤUM INSIGNIBUS UIR. TVΤIBVS EORUΜ DOMI FORISin Uris P in R Hubet bit arcus a latere marmoreos gradus, per Posuo multoties euas adfa*gium. Istud autem fidusini Seuerum triumphum re fluiss, ne de ciuili uisitoria uideretur triumphare, tκm etiam φ morbo articulari iucurra baud facile confistere poterint. Sequitur flamirecta nunc diui Hadriani, olim Saturni Templum , a Numatio Planco conditum, .uth. Sue.uel instauratum, quia conflat antiauispimum effie. Et quidam dicunt ira scriptionem locationis accepi spe. Τ.Largium. Uar. etiatem .L.Tarqginium regem , ipsum Largium dedicauisse. Liuius uero A. Sempronio o MMinatio coss.aia esse dedicatum,o a Planco restitutum. in quod ex ει titolino aerarium Po.Ro.Transigium'mine, ut etiam

153쪽

LIBER

c. micare uidetur his uerbis. Dum testes exam, narentur agebatur enim cassa pro Rostris) Pompeius ad Aerariumsedens tumultu clodianae multitudinis perturbatur . er mox. Euntibus ad tabellumfrendum posero die iudicibus clausae fuere tota urbe tabernae,praesidia inforo, ex circa omnes fori aditus Pompeius disposuit ; isse pro aerario, ut pridie, confessit. Aerarium in Saturni templa ideo reponit Sex.Pomp. er Macroabius quodAb illa nussumfurtumfuerit commiffsum, aut quia nihil erat cujusquam prissatum . Plut in prob. quaerens causam cur aerariumsuerit in oede Saturni. an, ingit, ex eo φfama obtingit, Saturni tempore, nee

auaritiam, nec improbitatem usigam in bominibus fuisst ,se infitiam, m fidem. Cyprianas' autem refert Salsimum in Italia primum instituisse nmos Anare

in propterea Satvni aerarium liocari. In strario promulgatastruabantur: Cic. tertio deis. qui sient auspicia fruanto.Auguri publico parento . Promulgata pro Posita in aerario cognita agunto. Seruabantur er libri elepbantini, in qgibus. XXXV. esstent conscriptae triabim, omnesφ publicarum rationum libri . Suet. in Caesaris rebus gestis. Tabulas ueteres aerat, o debit ram, liel praecipuam calumnianti materiam, exuit Seruabantur oe Ana militaria.Livius Signa, inqssit ,

eo die a quaestoribus ex aerario prompta. quorum duo communia erant. seum pro peditibus cum titulo. S. PQ . R. er ceruleum pro Writibus, color enim cerulavi es maris, a deo carus mentam sium fabulaintur a

154쪽

subiugata prouincia per triumpham cpportavisset per ascriptum in tabulis in aerarium reponendis construcreetur, iiuga cic.tertia actione in uer. binc. L . Florus est Catonem Oprias opes liburnis per Τγberinum lassum inuexisse, quae latim aerarium Po. Ro. liam ullas triumphus impleuere . o Lirin primo decari, quitae Ap. claudium Centonem ex Celtiberis ovantem millia ponio argenti, o quinq3 missia auri in aerarium tulisse. Censores in Saturni iusiurandumsubire cogebatur. Inter nunc diui Hadriani, o Coloris, Pollucis olim templum cudenti pecuniam priscis temporibus sabat Ucis argumento quod eo a loco uidimus modi ingetem numo' copia, eius precis, giconiectura usiquebamur,cuius nanc es quadrans, caterum lane corruptia De Milioris Aureo, Ponte Caligulae, o de Rosiis, . ar curia. Cv.XVIII. Iliarium autem cureum in capite fori Romam ni collocatur a Plinio et a Cor. uero Tatarinta. Saturni aedem, narrante cohortem ad aureuMiliariumsub aede Saturni perexisse, uterq, recte .

Erat autem Miliarium aureum columna prope arcis,

Septimis, in qua incisae omnes Italiae uiae Dirent, era qua adsingulas portas mensurae regionum csirrerent. Meminit Suetibis uerbis. Ergo desinata die praemonitis

confise sits inforo,=b aede Saturni, ad Hiliarium.

155쪽

s. LIBER em opperirentur, mane Galbam salutauit. Caliis gula per forum Romanum a coire palatino ad capitoliunum Pontem marmoreum duxit; quo nihil ambitiosius rota urbe r sustentabatur enim octuaginta ingentibus columnis,canditissimi marmoris, quarum tres ad buin, totidems ad illius montis radices adhuc flantes cernunti r, prope qssas paucis ante annis eisso sefuere murmura cum circalari huiusmodi inscriptione. UICENA.LIA IMPERATORUM. Altera autem pars babuit sacerdotes taurum secus cantes . Secus testim pontem, in melio foro, ais eregione seris dixi Hadriani

extat ingens marmorea columna, quam existimo unam ex illis esse , quae eqaum aeneum, inauratum Domitiani

me, ut, de quo quidem equo Papinius mentionem sic facit. euryuper impo sto moles gemmata coloso

Stat Latium complexa forum . A d pedes cujus procubuit Rheni fi . Germaniae finiulacrum,de qua prouincia triumphum egisse Domitiansidiximus, er idem author tetigit, cum inqssit. Aenea captiui crinem tegit ungula Rheni. Cui simulacro Mursorium nunc dicunt nomen. Ex ro.

denotauere Romani, abricatum es Litussic commemorat. Naues Antiatium partim in naualia Romaesubductae, partem incensae, Rostrisq; earum μαψμmio foro extructum adornari placuit, Rostras id templ. vpestain. Roman os sibι nunc Rosra bant,rit Seru

156쪽

TERTIVS strum ratem Rostra ud radices Palatii, ubi nunc divae Mariae liberatricis enacestum, in medio foro. Vnie Apianus Io tuns de capite Mari, r. nioris absciso narrut S1ssim fori in medio , ante Rostra, istod apyes disse. quod autem M. Varidicitfuisse ante curram Hostiliam, sic accipimus, inquit, Blcndus, ut partim curia Host lia a Coelio monte, in quo eam fuisse certissimum est profui magnitudine R ostra uersus, partim Rosra . Palatino mole in ira protedesitur. Hanc proficio ratione, f quis locorum situm consideret, plane abs dam, ex ineptam iudicabit, nimisum uiam expeditissm m, quae inie Appias denominata, omnes p Palati serme aditus occupassent . praeterea non si ueris

mile in ea rerum frugalitate tam amplam, ta se morni cum curiam Tullum aedificauise . quare dicimμs , fuisse Rostra Noua ad radices Palatini montis, o Vetera apud Curram. De nouis quidem paulo ante Serimeminit, de ueteribus uero Suiti in funere Augusi, his Wrbis. Bisa iam laudatus est ,pro aede diui Iulii . Τιberio, o pro Rosris ueteri' us a Druso Tiberi filo,

ac Senatorum humeris Llatus in campum, cremalli p.

c.'ibit Clodi, corpus, ut uulnera ulteri possent, deictum in foro , ex rro R ostris positum, popμ - deinde in currum tulissee, itq; cremauisse,eody lene C ria Portiάm p basticam hi coniunctum cors grust. subdit leue pol Erunt enim Rostra, non eo loco, θυηπuc,sti ad Comitium prope iuncta Curiae. Si euo Rostra in comitio ante Curiam ut uult Uar. dicimus

157쪽

LIBER fusistant ri tum es duas extitisse Curias Hostiis,

unam prope forsim, sibi nmc templum Pacis, in cutilus ruinis inuentum es marmor cum indice huius. noli. IN CURIA HOSΤILIA . cui certe iuxta ipsum , ut posἶt Rostra ante se habere. Ateram uero in Caelio monte, de qua infra uidebimus . In R0tris agebantur causae, quemadmodum apud Livium legitur de Virginea, utrum strua, an libera esset .serebantur leges.auth. Cic.pro Rab.babebantur concione idem in Ps. Caesar Iuliam amitam, uxorems Corneliam deae functas pro Rostris laudauittauet. o Plut. autb. Plinius,con naturi, inqit, Rostra ascendebant . In eisadem clarissimorum uirorum statua ex solebant. bine

Cic. in ph. Cn.Octarii clari o magni uiri, qui prius in eam familiam, qgae postea uiris fornissimis foruit,

Wttulit consulatum, Statuam videmus in Rosris. Asc. pro.Μ. Scauro Camilli togatam, fine tunicis in bis cosso cati ante haec uero Apianus Diu equestrem ex auro confatam ,cum bac inscriptione. COR. SYLLAE IMPERATORI FORΤVNATO In praeclaro

fori Romani loco, pro Rostris ,super leonem Iapideuimpositum fuisse corpus Faustuli, qui ibi cecidit, dum

certamen Romuli, o Remi dirimere uellet, trudit

Diony.Μ.autem Uar.ps Rostra Romuli sepulcro lacum fecit.Fuit pro Rostris Herculis salua linicati, habitu aelio, facie torua subscripta. L.LUCULLVS ΙΜPERΑΤOR DE MANUBIIS HOSTIUM DEDIcΛVIT.

158쪽

una, quam Pacurius Taarus aedilis pl. instituit, duae, quas . M. Mesela. Inter antiquiis affuere Tulin Caeli. L .Rosii, , o Sp. Matici Fulcinii a Fidenatibus, O Gn. Octaui, apud Antiochum in legatione interfflorum . Propterea.L.Florus ait Romae capita caeso arum proponere in Rostris ustatum Use. De Lacu Curtio, Cloaca Maxima, o Dolisti. Cap. XIX. M. Var.rest in foro Romano Lacum Curtivmfuisse , pri j cloacae essent, per quoi innuit Cloacam per ipsem lacum siquenti te

pore Driuatam, quam alta tellure opertam uidimus nuper in radicibus Palatini montis, per frum Romansi suentem , perqge eiusdem mentis radices in Velabra, ex inde cadenum in Τ3berim. quare patet lacum Curtium, sicut o Cloaca Maxima, in medio foro extitisse, baud procul ab equo Domitiani, bine Papinius. Is loci custos, cuius sacrata uorsio, Famosuis lacus nomen memorabilestruat. Cum igitur dictum sit equum Domitiani stetisse in me,

dio foro, ubi nunc unica erecta cernitur columna, praeaeer alias rationes, ex bis Statis carminibus iudicamus

Iacu Curtiufugst in bortis dictae colume adiacentibus. Dionyest,inquit, hic locus repletus , vocaturs abit.

159쪽

LIBERIO casu latas Curtius in melio maxime Romani fori. Liurus. eodem anno seu motu terrae , seu qua ui aliasso. rum medium frinul)ecu vaso collarsum in immensem

altitudinὸm dicitur ,nec eam uorarinem coniectu terrae,

um monitu Τμaeri coeptum , quo plurimum populus Romanus ρύφι, id enim illi loco dicandum uates cantabant , si re Ro perpcissam eqsic uellent,tum M. Curtium iuuenem latro egretium cogas frunt dubitati,tes, an ullum magis romamm bonum, qgam arm uirtusup esstsilentio: acto templa deorum immortaliu, quaesoro immineηt, Capitoliumφ inissentem ,π mgonus nunc in coelum, nunc in patentes terrae hiatus ad dios manes porrigentem ,se deuouisse, equo deinie j poterat maxime exornato infidentem amathm ' inst cum immigisse, donάφ ac fruges super eum a multi

latine uirorum, ac mulierum congeytas, lacum p Climrium, non ab antiquo illo T. Tati, milite Curtio Neatio ,sti ab hoc appellutum. At de hac re cum triplex sit boloria, hunc squitur V al. Max. o Porcibu .Piviso uero in annalibu, bello Sabino, quod fuit Romulo, in Tutio, utrumfordissimum Mensim Curtium Subiis

num Romulo cum flus ex superiore parte imprupaene faciente, in locum pali j rem . qui thm fuit inforo, anteq cloacae esse noOctae, scissis, atφ ussuos in Capitolium illosam seruenisse, stoeoap ta sim inuenisse no

n n.nim ris prodidit. ornelius uero o Luceri

160쪽

septum , er ab eo lacum Curtium appellatum, apud quem Galbam intestium, in morientemsanguine laesculpsium inscisse ait Cor. Tacio Sust. Sequitur Cloaca Maxima, de qua ita scribit Livius. Τarquinius Dis ros in circo faciendos curauit, cloacams Maximam receptaculum omniam purgamentorum urbis sub terram agendam, quibus duobus operibus uix noua haec magniscentia quid adaequare potuit. Eundem fere sensum Plini, haec habent uerba. Cloacam operum omnIum di.

Iu maximamsuffosses montibus, urbe pensili, su tus

naulatu fecit. Haec autem ad Iouis Statoris aedem intres ductus diuiditur, quorum duo nunc clausi, tertinlimpidi spimafluens aqua in Velabro ostenditur, deinde canali e faxis quadratis extructo in T)berim, sit diactum es , dimittitur . Plures fuisse urbis cloaucas co leniit idem Liuius. Post incensem urbem a Gallis, dum inflauraretur, flinatio curam exemit ricos dirigendi, dum omisso Ahi, alienis discrimine itiuacuo aedi cciit, ea es cssisse ut ueteres Cloacae primo

per publicum ductae, nanc priuata passim subeant te αcta, formas urbis fit occvata magis, qua diuisae f. milis. quoi fl tunc difficile, diffficillimum certe nunc videri pol ut quis urbis regiora diuidere possit, cu locose er uia' vestigia uix extent, ea quidem perpassc' incerta quare nos non more prisco regiones disi φαmus, xcrum eo ordine, quo omnia faciliora, Er mairis persticua uideri pes sint. Sed ad rem redesimus. Cloacaim autem caratoressui spe probat instrvtio in