Io. Bartholomei Marliani Patricii Mediolanen. Antiquae Romae topographia libri septem

171쪽

LIBER riues additi conglierunt, qui a bono omine id appella,

runt, prope hunc Uicus Sceleratus . Miror autem qua ratione Blon. Sceleratum vicum esse uelit uiam, qgae nunc ducit ad Triuii fontem, contra Diony. opinione, di praeter bigloriae fidem. Solinus enim tradit Ser. Τ Elium in Esquilissupra clivum Virbium habitauisse;pe

uico Patricio super eminere probat Sex.Pom. quum dies rit , Uicum Patricisim nppellatum, φ ibi iubente Ser.

Tullio patricii habitauerunt, ut si quid aduersus issum molirentur, ex loci uperioribus opprimi posent . Unde posts Tullia interficto patre properans a Curia , foros Romano in paternam posse sponem ad uicum Cyis

prium peruenit, agriga, ut inquit Liuius, dextera in Virbium clivum carpentumsexit, ut in cossem Esquialiarum elleberetur . quocirca fultum erat per Mam Τriiij, fuerat enim necesse, fecunium nos ,per sirinale, Viminalis colle trsi ireηD urta ee uidetur, cu breuiorer expeditior esset per eum, quem diximus clivum,qui baui procul a Virbio erat, cui iam propinquism interfectum esse regem fugientem innuit Dion1. Alia est ratio contra Blon. conflat inter omnes uiam Trisiij extra urbem tunssui sye . Haud procul a templo diui niic Potaleonis, Olim TellurisM. Antonium Domum babuise testatur Apianus his uerbis.Iis peractis decretum n

ctu perlectum es, Antonium sequenti die in templo Telluris, baud longe ab ibias domo, Senatum bitua

172쪽

vlla Gustica locus ubi Galli, a Camilli 'hisb ter ii, sirpultifuere . Liuilis uero commeae morat Gustos morbo interemptos bresto' Gallarum nomine locum, ubifueresepulti, in gnemscispe. Is autem locus fuit μbi nunc ecclesia. S. An reae ad busta Gallica,quae eorrupto nomine Portugalis uocatur,

abest haud multum ab Amphitheatro, quod in media urbe a Τran. in Τib.collocatur, sicut a Liuio busta Gallica, cuius sunt baec uerba. quu esset satis ultum Ianiculam ubiferens prostectaret hostem, defendit in aeqssu, vis isso ipso die media urbe, qua nunc busta Gallo,rumsunt. Et alibi refert Flaccum porta Capena gressum, media urbe per Carinas, Esquiliasy contendissest, recta ergo ad A bitheatrum.Var. autem contra

Lisiij opinionem, ut infra demonstrabitur, busta Garica prope Kquimelium statuisse uidetur . AEquimelium inquit φ aequata Meli, domus publice φ regnum occupare uoluit. Is locus ad busu Gallica, s Roma recuperara Gassorsm osse, qui possederunt urbem, ibi coaceruata, ac constepta. locus qui liocatur Doliola ad cloacam Maximum. Si uero ita libet distinguere ut verba haec. Is locus ad busta Gallica . iungantur cum subsequentiabsis, optime Var.conueniet cum Liuio, caeterum ordinem er fessum uix elicies. quare uidendum ne aliquis error hos authores discordes efficiat . ρμidam prope

Marsorium Busta gastica fuisse perperam putarsint.

173쪽

Ιam sacram principium habui bye a curia Ves teri in angulo palatii, iuxta arcum Constantini uis garis es opinio. Var. autem a Carinis. Carinae, inquit, Certonia, si hinc oritur caput Sacrae uiae, eb Sterniae Sacello. quibus uerbis adducor in ma .

ximum dubiρm, ne haec uia aliquando per hortos δεκα Mariae Nouae , secus templum Pacis, o forum C iris recta ad arcem Capitoli, efflet produsta,praefertims insisdem bortis fecundum eum, essem dicimΗs, clirasum , uitimiis uiam ex lapide quadratostratam. Si quis

dixerit urcum Vesta iani signare nobis fuisse secti

dum radices Palatini montis, restondebimus . ampli ta curia Veteri, erest φ ba silicis partem V ut eo transatam. Sacrae quide,obtinuit nomen φ per eam augures ex arce profictisolerent inaugurare ,sa ἡφ qssotquot me bus in arcem serre,fecsindu Uar. Sex . autem Pomp. Sacram ideo uocat, s in ea foedus ictum sit imter Romulum, o Τutium . In summa huius habita a tui Ancus Martius, prope aedem Larum, de qua in urbis Romuli defcriptionefasta est mentio . quo in loco si gais cono raverit quae dicuntur . Cor. Tacito de statio eji de urbis , non improbabit forte quae de via Sacra diximus . Sacra in hac uia Coeliae Statuam ponit Plutctu siumma vero parte fuit Mutis . In eadem seu ustus uen datos es e Ouid. de arte sic docet.

Ruiesuburbiso poteris tibi dicere missὸtiti, uel in sacra sint licet empta uia. Var. de re rusticariisse insuam pomarysumma Sa

174쪽

era lita, ubi poma ueneunt. Arcus Fabianus in breuia flent , iuxta rutam , a Fabio censore, qui deuicit Aulobroges excitatus, ut scribit Ast.in qu alpta fuerat

ejus scuta, o signa uictoriae . In oratione pro Cn.Platio Cic. de eo hic habet uerba . Equidemst quaηdo, ut

si, iactor in turba non illum accuso, qui est in summa

Cura uia, cum ego ad Fabianum fornicem impellor. fuit apud basilicam Pauli, ad quem arcum ScrIabonius Libo sedem, ex praetoris tribunal, Puteal dictu, posuit,ri quo Hor. memiηit, cum inquit. Puteali, Libonis mandabo si cis. Et Oui.hoc carmine. qui puteal,Ianum , timent, celeresp calendas. Foeneratores enim stabant ad Ianum, o apud Fornucem Fabianum ius dicentiu*CATELANVS autem Triuultius Episcopus Placen. o Cosummi ingeni, nobiliissimus adulescens, ex probe doctus, qui orationem quandam, qua Bocc.Pinumforentinum patria eiecta consolatur, felici 1l3lo ex uulgari in latinum conueristitsermonem, ostendit mihi numisma argenteum eius precij, quo denarius, in altera parte cujus uisitur ca .put Libonis cum buc inscriptione, LIBO BONE VENI. in alterii uero tribunal cum indice, PVΤE, AL SCRIBONI. In eadem uia Sacra flat udhuc Arcus marmoreus Veloiani Imp.oium antiqui spmus nunc existentium: sed mutilatus : in quo legitur titulus

talis .

175쪽

LIBER TVESPASIANO AUGUSTO, Extructus autem fuit deuictis hierosolymis, in ενο sciaptae sunt uictoriis cum arca foederis pracedentibus.x . fasibus consularibus, ab altero frontestectantur triumphi 1 olia, aureum candelabrum, septem babes ramos,m quibus erant flutem Lucernae, erraticas fgnifica tesstellas daeque tuberae legis msaicae. Vasa templi, mensa aurea ponderis talentis msini. de quibus plura Iosephus. Licet ipse arcus melius, quam Iosephi destriptio, nobis ea omnia declaret. Huius autem Lictoriae mentio habetur etiam ex marmore in circo Maximo ef

fuso, Dae est baec.

S. P. Q . R. I

IMP.ὰΤITO CIES. DIVI VESPASIANI FILIO UESPASIANO AUG. PONT. MAXIMO TR. . POΤh. X . IMP . XVII. XIII . P , P . PRINCIPI SUO in VI PRAECEPTIS PATRIAE CONSILIISQu. ΕΤ AVSPICIIS GENTEM IUDEO .RVM DOMUIΤ ET URBEM HIE ROSOLIMAM OMNIBUS ANTE SEDUCIBUS REGIBUS GENTIBUS AUT FRUSΤRA PETIΤΑΜ AUT OMN

176쪽

it ruita RQsψι Iocus ad dexteram Rostrorum e , t; ' comitio, ubi nationum flauserent tegati , qui ad Senatum mi Oi usent Uar. At animeduertendum Var. de steteribus rostris inteligere . Idem

silica Opimij. Sinaculum uocatum sibi senatus, aut i bimiores conisister.nt, dictum fg Qvo i ix apud Cretia cor Liuius primo ab uticon. Et curiam in Comitio, sed idem quod Senaculum esse isenllunt Uar.uerba .Pli. memoriae prodidit Carsarem in curia, quam in comitio conflacrauit, duas tabulas imprusHe. cui curiae Plin. iuxta forum locum scit . Curia locus ubi publicas coras gerebant ι duplex tamen,ubi sacerdotes res diuinas, o ubi senatus humanas curabat . Curia ubi dabatur Senatus templum erat, ut diximus. Vari in libris ad ianicum ait. S.C.non posse feri nisi in loco per a gurium confituto, quod templum appellaretur, propterea o in curia hostilia, o in Pompeia, o post in Iulia, cum prophana ea locasuissent, templa esse per auurim constituta, ut in iis . S . C . more majoram

iuxta feri possent . In curia Aram Victoriae fuisse

Herodiani haec docent uerba. Coeteris ante fores praestolantibus duo, tresue ad summa curiosores gadiendi Curia ingressifc, ut ultra Ara quos Victoriae, penetrarent. Ferunt quida huius deae Signum ex auro puro in gradibus curiaefuisse.Neficio autem quo authore iuxta forum a Fulvio Curia Calabra collocetur,quam nos,

177쪽

ex Ser.opinione δε Capitolio posuimus . Pluti Commemorat Catonem Bassicam,ex aere publico minam fo. rosub curia ast ad cutam, Portiam appessavisse.Erat, inquit , b filica quaedam portia, quam Magnus Cato in censera ediderat, eius basilicae trib.pleb.quomam in illa ius dicere consueuerant columnam, quae fellas eor impedire uidebatur, decreuerant tollere. Afic etiam basilicam hanc iunctam CuriaeJuisse tradit.Palatiu R muli apud aedem diva Moiae Nouae non nulli resiluaunt. IPud aut ficiendum haec omnia loca inujcem pro

Comitio eunti uersus Pacis, divae Mariae Nouae templum, o hortos, pene ad Esquiliarum radices; . . .

ni si s interiacebant templa quaedam ,Fibai seperius a nobispedes s usegnata .m tr

178쪽

De Templo Iani, o Pietatis, ac de carcere .

Ro. Cap. I. Ualsior urbis partia in iam descriptis,recte uidemsir quinta , ὸ dextera Τ3berim,

i AuentinIφ partem, ὸ sinistra uero rupe

TarpcIam , o Palauum, uullerti inter ipsos montes comprobo am habentcm, albeatro Marcessi au sticati, quibi stans certis sedibus, quoad feri poterit, locatis, aggredi . Nam cum mulata memoratu digna contineat , nisi ordine quodam perastici ofuerimui progressi, majore parte istorum o locum incertum sortiri, o obscuras eri,erit necesse. quare relicto Marcelli theatro ad eam partem, qssae plana urbem complectitur, quae ab ipso ad extremum circi partem fuere, hodieaesunt,singulatim percurramlis . Et quia ianus omnium rerum principiκm habetur, ab

eo exordiri conueniens erit.Numam regem Iani Tem plum circa imum Argilaetum,iuxta theatrum Marcelli

in duobus breuissimis templi, scisse, scribit Ser. cuius eortae caue. laas legitimum erat aperire cum bessum es

179쪽

LIBERset: in prce uero claudi, ut apertis in armis esse ciuitatem, clausis uero pacatos circa omnes popalos signis, carent . Clausim esse erunt Ianum flemel ab ipse, in

quo conditum; iterum . . T . Manlio Cos. Τertio ab

Augusto post bellum amacum . Orosius scribit Augi

flum ter Iuni templum clausi fle. Claudendi autem, uel aperiendi ratio 'aria eqs . Alis, ut diximus,uolunt Romulo contra Sabinos psinante, quum eo e spei ut uinctaretur, calidam aquam ex eo loco, ubi templum Iani, erupisse, quae exercitu Sabinorum fugauit, bincap trastum morem ut pugnaturi aperirent templum, quod iueo fuerat constitutum, quasi ads eciem prii lini duxi, IJ. Alij vero φ Tatius, G Romulus astofoedere boeeemplum constituerint, unde Ianai ipse duas facies habet, quasi ut seniat dsorum regum coitionem. Huius sie templi postes ii cos aperiebat, qui trior crestus e sset. Virg. Insignis aperit stridentia limina consiti

Cor. asstem Τac. restri Cn. Duilium Iani templis aeris cauis, erussimi haec uerba. Eodem in locost. L.M. Publici,s Iano templum, quod apud forum holitori u Cn. Duilius 1lruxerat, Speis E des a Germanico secratur. hunc Attilius uouerat eodem bello. Idem, alibi, narrat Tiberium Caesarem Iani templum dedicauisse apud forum bolitorium, uotum a Duilio bello maritimo adur si Poensti prostere peracto. quod in platea tipnc Monstanari Iliatuit, dii ersum p ab illo Numae putat Ful. Sed cum Xenon primo Italicarum ueli: Ianam omnium pri

180쪽

ob iis in sacri ciji proe monem me uisse perpetuam,

Durarsy cum claui, liirga, qWacti portarum custos, restor uiarum, cessemus dissimum ei templum insiluisse apud portum Carmentillem, post facessum. S. Cate ae, nuc solo rquatum, uisit, ad imum Argiluetu, iuxta theatrum Marcelli , ut Ser.placet, o ut Liuio G Ouid. a dextera Fabi,s exelitibus ad bessu , cc extra porta Carmetale, qd ait Sex. Po. Si uero,ut bos a placet, legimus api Uar. scim Tiberisti Ia foφ Pisartu, de eo itelligere opinamur, sposuit Duilius .Liftu e

enim apud priscos sinum fui se Ianum, plures uero cys posteriores, ut mirum uideri minime. po sit lac duo te pia prope inuicefletisse,sicut o fora. Vnde Oui. iquit Cum tot snt Iam cursias βacratus in uno, Hic, ubi tunstu foris templa duobus bubes emem Ouidius ut Blon. 6l opinio de Boario ,sed Holitorio, o Piscario inte2gitforo, uitq3 ex multis i hoc solo sacratum, propter eius mulacrum ab Augusto ex Iu)pto, ut author 6t Plin. aiuestum, o in eodem

Iam templo collocatum. Τemplum Pietatis inforo holitorio, apud nunc ecclesiam. S. Nicolai cognometo in curcere, uel certe eo ipso in loco. quod a. M. Attilio Glues brione dedicatum tradit Livius. Plin. autem locum his

uerbis patefacit. Humilis in plebe, o ideo ignobilis puerpera ,spplicij causia carcere inclusam matrem cum impetrasset aditum ὸ ianitore, semper excissa ne quid

infra i tibi , deprehensa est uberibiis fit utens et quo