Io. Bartholomei Marliani Patricii Mediolanen. Antiquae Romae topographia libri septem

181쪽

LIBER miracula matri salus donata Iliae pietate est, ambrepperpetuis alimentis, o locus isse ei e consecratus e deae C. quintio, o .M. Attilio Coss templo Pietatis extruescto in illius carceris fide, ubi nunc Marcelli theatrum 6.Sex. autem Pom.non matrem ,sti patrem inclusit

carcere uberibus Iliam clam aluisse fribit. Et quia Pli. ubi tbeatrum es Marcelli dicit, ita accipiendum, theatrum eo se peruenis, ut uesigia ex Axo quadrato , apud eandem sedem existentia, satis seniunt . Hoc autem templum tactumsuit de celo cosi Cotti, ut primo de dimisatur Cic. Causa quidem carceris extruendiDit, 31 ructa multitudine cum indies maris ,

mus p fingitia crescerent, nes tot feldbs, noxiissmus fictis esset calcer, creatis decemviris alterum extruere decreuersint, quare electo ad id opus Ap. Claudio decemvirum uno, eum inter Capitolim, o ΤΡberi ubi nunc praedistam ecclesam. S. Nicolai stum uidemus,constituit, quem locum Carcerem ,sue domia

mortem consciuit, ut docet Liuius tertio ab ur.co. De Foro Holitorio. K de Iunonis Matutae, o Spti, Saerario Numse.Columna Latiariquc de Ara o no Carmentae. C p. II. oram Holitorium extra portam Carmenas talem fuisse testis es Asc.in toga candida. Esi locu platea Montanarii nimc esse qai σ

182쪽

arbitranturan quosvit Rides Iunonis Matutae, qssae cesit diui Andreae ecclesiae cognomento in mentupro Matuta, in radice Curtoiij nunc situr. Sed Isino. nis Matutae siota, ex locata a. C. Cornelio Cos. Iaziaco bello e qui deinde Censer eam dedicauit, auth. Liuiaeus quarto belli muc. Idem in eodem foro Spei Templuuarijs exornatum marmoribus fuisse tradit, iis pri αmo belli pu.libro fulmine istum, in quarto eius e belli.α. Fabio consilis filio, o .Τ . Sempronio Graccho Coss.incenso co flagrasse . Consecrauit autem Coratinus.Cic. de legibM. Recte etiam Spes a Cossutino cofecrata est. Columna Lactaria, ad quum infantes laαcte alendi deserebantur, inforo Holitoriosletiisse uterit Sex. Pomp. quo forum ubi bolerum copia antiqssum fuit Μacestum, auth. Vari Sacrariu Numae apud theatrum Marcelli circa imam Argilaetum. Ser. ait Euatrii Aram matri extinctae iuxta portam fecissse, qu e ὸ Carmenta Carmentulis est dicta . Ara autem haec sub Capito io ponitur a Diony. Habuit Carmenta i teplsim, siue, ut author est Solinus, Fanum apud eandem por tam , ubi diximus extare ruinas aeditulor diuue Caterime . Non cum gehicula, quIbus. S.C. priuatae erant

mulieres ,fuissent deinde ipsis restituta, gratiam deae reserentes ei aedi curunttemplum , qaue Euandri metaterfuit, Nicostrata prius appeti ita, o gars corminibus oracula eieret, Curmenta es dista , ob quam o

De Foro Piscatio ΤιNlo Fortunae Virilis. C. III

183쪽

s cunt, inquit Uur.egibus uerbIs Iuxta incendium, quod flexio belli puta scribitur a Liuio,

licet existimarefuisse inter. S. Mariae in porticu, . Iurptiacae templa, intras portam Carmentale: quod biiud longe a Bourio ponitur a Volaterano ed certe nes prope est dicendum. In eo autem male sentire vidcαιμη , s Cupedinis, Pistortu, Holitorium uxta aede. Vesae e se putat, si enim ita esst, sequeret r contra c.forum Holitoriam intra portam Carmentale fuisse, q o falsum esse multis argumetis apparere potest tali uelit Ue tam extra ipsam portam templum habuisse, sed id gisos caret authore. Τemplum autem. S. Mariae Euiptiacae nunc dicatum.' iuxta Τ3berim, o eiusdem cognominis pontem, quidam Asylia. misericordiae templum dicunt, Alii Fortunet, Alii Pudicitiae, ut VOLCr Ful. Sed Fortuni, Pudicitis φ patriciae fa cras ordes in foro Boario fuere, ut infra demonstrabitur. Non emim uersimile qκod innuit Ful. quum dicit Pudicitiae ardem 6se , qu nunc dicatam . S. Mariae diximus,e istis infra Boario statuit ipsumforum a Velubro, in Iano, ubi constat esse, perueni sse ad hanc os aede, i in ripa Trberibitam, eo maxime φ is locus est extra 'rectum uiam ab is se Velabra in Auentinum, nes couueniret cum Liuio, qui ait uirgines a foro Romano, uico Thusco, Velabros per Boarium forum in clinum Publicum, ais in aedem Iunonis: Reginae erat enim

in Aventino pergenisse, quibsis uerbis Osiniit forum

184쪽

quatisor portarum, Hesus Agentinum, non autem Τyberim. De templo Misericordiae nihil creti habetur, nisi φ Blon. eo in loco, ductus tantum coniectura, quia ibi Assus, corocauit. Sed nos dicimus esse Fortu αme Virilis templum, deμφ ipsam in eo ambitu duo habuisse templa, alterum inforo Boario , alterum uoro prope T)berim . Huic enim opinioni suffragantur

Dio .uerba, quaesequuntur . Duobus extructis tema plis Fortunae, altero in foro Boario, altero ui ripas

Τ3beris ei, quam uirilem appellauit. In hoc autem fuit iplius Ser. ΤGyligneasatua auro perfuga, quae orto

incendio caeteris concrematissola incorrispia perma sit. auth. Val. Μax.

De TvloVesae: salinister Coclitis Arcubus

D Mariae autem Myptidcae extat AEdesa antiquiissima disio Stephano nunc dicula: cum ius forma circularis es, columnaes in cir ruita dispostae eius tesudinem, quae unica totam opeUrit aedem, fustinent . hanc Matutae , sisse Aurorae Pomp. Letus adiudicat :quum Limus in foro Bostris stetigit quare eadem ratione , quae es de. S. Mariae AEgyptiacae aede, non recte sentire arbitramur, quem admotu nec Vol.nec Fu qui uolui hac ipssi Herculis esse.Romulus enim,ut upra ait Cor.Τac. a foro Boa

185쪽

LIBER Iis aram, ubi postea templum habuit, complexus est.

Si templum, ut autumat Fulfuisset ubi nunc diui Sici,bani ecclesia, o Ara ad portum Tegiminam, quomodo ipsam intra moenia comprehiniens Romulus quadratam, sit est omnium opinio, urbem posui syt i qu propter uelim istos diligentiores csse, nes incerta pro artis a firmare. Blon. autem ex Ouidi, carminibus Vestae esse nititur comprobare. Ouidi, carmina hac sunt. Diuta uesalis quid enim Aetat inde moueris

Sacra lauaturas mane petebat aquas. Ventum erat ad molli decliue tramite ripam, Ponitur eβmmasmiis urna coma.

Fesa resedit humi, gentosis accepit veris Pectore, turbatas rejututis ccmas. Dumsedet, umbros salices, siclucress ccnorae,

Feceruntsomnos, o leue mlirmur aqliae .

At hi uersu, non probant aedem Vestae prope Τ3berim extitisse , scuti Diony.haec uerba. Sunt qui contructionem templi Vestae Ri mulo scribant, consentaneum esse ex illimantes urbe conditu a uiro diuinationis perito constructum est' primum Vestam commlinem, grbis conditore, eius prasertim Albae nutrito, in qua uetus burgs deae , ex quo urbs condita fuit, templum eremiersit, nes quicquam antiquius Romulo Uyc debuit, qua Veylam colere , qui eius .isse simulacrum ex Ilio traiis stulerat. Sed de constitutione templi quod nunc extat, si uidentur ignor se. nos enim locum istum, in quo nuncscer cuysolitur ignis, Romulus dedicauit deae, cu

186쪽

ius res magnum argumentum es, is extra eam est, quae quadrata dista es Roma, oum Romulus muro cinxit. Hinc apparet templum Vestae, inter Capitolium, o Palatium obtinuit locum, a Romulo t hoc uero a Numa excitatum, de quo Sex. Pompcita meminit . Rctundam aedem Vestae Numa rex consecrasse uidetur, quod eandem esse terram, qua gita hominum

s lineretur, crediderit, eims pilae formam esse, Vsui

simili templo dea toleretgr. Ouidius autem vult anno

bis quadragesimo erectum esse ,1 bericim33 formam si

cuti Pomp. alcribit. Et nos uidimus Albae sedem uetuis

fissimum ipsius Vestie circulari forma, in uerticeforamen lucis causa habentem. Simulacrum autem nussu

ipsam deum bubulisse, ut ignit nullum certam habet efffigiem, idem poeta tesatur his uersibus. Ese diustultus,Vestaesimulacra plitauit , Mox didici curuo nulla'ubessee tholo. Dicta enim est Ue1la,s uari,s uel lita si rebus. Cic.

de nat deorum Vesta,inquIt, nomen Pa Giaecis, ea αι eji, quae ab illis Vi α dicitgr. uis autem eius ud arus,

in ad focos pertinet, itas in ea dea, quae est rerum custos intimarum, omnis o precatio, o sacrificatio externu est. Prope Vestis Matrem deum Cessum habuisse quib. es Blon. Salinae fuit salis publici receptaculum In ea ripa Tyberii , qui nunc a praeditta aede Visita in Aventinsim o ad naualia pertinet, de quibus Liuiussic memininRomae oedum incendium per duas noactes, ec diem mssm tenuit : ylo giuata omnia inter

187쪽

. LIBER

Salinas, ac portam Carmenta em. Hinc constat bane portum non fuisse ad radices Aventini , quemadmodum Blon .putauit. Arcus Horatii Coclitis ad frimas Augtini radices inter ipsem scilicet montem, o Trberim fuere, libi psucos anti unos erutasexa hujusmodi inscriptionem bubebunt. P. LENTULUs. C . N. E. Τ. Q VINTIUS CRISPINUS UALERIANVS COSS.R. S. C.

FACIUNDUM CURAVERE IIDEMQ COMPROBAVERE.

xyostis iis, in hac quinta parte a dex.

e tera secundum Τ3berim steterant, consent neum e se uidetur, ut in sini1 iram diuerta, mus, o quidquji occurrerit explicemus. Sed quia ex fori Boari, descriptione unaquaes res proprium locum facilius accipiet, de ipso prius uidebimus. Foru ibi Boariu licet uerRomanu,et Τ1beri a Fui fit collocata, tame Liuis uerba i ipsis a nos paulo ante adducta,clare indicant Disissee prope Velabrum, o Ianum,inter Palatinssm montem, er Scholam graecam. 6leniit o descriptio urbis Romuli a Cor. Tac. ab aeneo tauri Simulacro incoepta.Vnde ex uno in plures icidere errores Ful, apparet. Boarium ab eodem tauri Simulacro di iri quidam uolsint, quidam uero ob taurum immolatum inα

188쪽

shitur opinionem, eius sunt haec carminati Immolat ex illis taurum tibi Iupiter sinum Vistor, o Euandrum, ruricolasse uocat. Consi tutissibi, quae maxima dicitur, gram, Hic, ubi pars urbis de boue nomen babet. in alibi. Pontibus, o msino iuncta est celeberrima circo Area, quae posito de boue nomen habet. Sex.uero Pomp. p ibi boves uenundarentur, cui adsipulatur Uar.cum inquit. quo quidem genera constrient forum appestatum, additumφ ab eo cognomen, ut starum Boarium. Liuius etiam primo: bcθι pu. innuit boaues ibi uenundatos esse, memorans in eodem foro boue in tertiam contignationem sceniisse. In frontispitio at ortae marmoreae,adhuc apud ecclesam S. Georgii exisentis , instulpta haec sunt uerba.

ΙΜP. CASS. M. AURELIO ANTONINO PIO FELICI AUG. ΤRIB. POT. VII. COS. III. P.P. PROCOS. FORTISSIMO FELICISSI. NOQ UE PRINCIPI. ET IULLE AUG. MATRI AUG. ΕΤ CASTORUM ET SENAΤUS ET PATRIA . ET IMP. CIES.M. AURELII ANTONINI PII FELICIS AUG. PARTHICI MAXIMI BRITAN ΙαCI MAXIMI ARGENTARiΙ ΕΤ NEGOCIANTES BORRI HUIUS LOCI Q UΙΙNVEHENT DEVOΤI NUMINI EORUM. Ibidem autem Ws tur taurorum immolationes , o is

189쪽

litorio dicat.

De Templo Herculis Victoris, o Ara Maxima. Cap. UΙ. Erculis Victoris Templum , praeter istud , b quod ad portam Tergeminam, iuxta Τrbe .rim Octauium Herenum impetrato a muti stratibu loco conβecrauisse scribit Macrob. alterum rot nium inforo B ario ponitur a Liuio, i Solino , in haec uerba . Sac. sium Herculis in Boario foro est , in θω argumenta, o congiuia maiestatis eius rem nent. nam diuinitus nes musicis isto, nes canibus in agressus es . Etenim cum ulcerationem Fatucolis daret Nisitrum ides muscarum congregatorem deum dicitur imprecatus, clauum uero in aditu reliqsiisse, cuius oti fatu refugerunt cunes, Us vfp ημα durat. Romae, inquit Puncin aedem Herculi, nec muscae , nec cane, in trant. Hoc templum cum multis entiquitatibus dirutum tempore Xyli. IIII. ni.Max scribit Pomp. Letus,

baud procul a schola Graca, ubi uenea totus dei sat fuit reperta, quae hodie, ut diximus, in aedibus Conseruatorum e jita,Eodem asstem in loco, suo Similia α

190쪽

γ' in V ARTV s

erum et' sum est marmor cum hoc titulo. DEO HERCULI INVICTO C. IUL. POMPONIUS PUDENS sEUERIANUS. V. C. PRAEF- VRB. Item.

HERCULI INVICTO M. CASSIUS HORTENSI Us PAULINUS PR. VR. XU. VIR SACRIS FACIUN. DIS DONUM DEDI.

Idem Plin. ait Euandrum Statuam FIerculi in foro Boariosacrauispe, quae trisiphalis Hercules dicebatur: per triumphos enim triumphali habitu ue1liebatur. V erum non arbitramur banc esse statuam, dc qua egimus qμα

enim nunc extat, in aede ipsius Herculis. M. Fuluio,

6 Cn Manlio Coss. positafuit. AEdes aurem ipse cele bruta eis Pacuuii poetae nobili pictura , in qua lectiψlernium esse non licebat, er in Facris nec feruis, nec libertis interesst,quorum Acrorum initium docet Ser. gram. ex Liuius. hac eade aedem Neronis incendio conflagrasse testutar Cor. Tac. Tertiam Herculi Aedem Juisesbi prope putauit Ful. a Senatu monitu carminum sibyllinorum consecratam, S7ssa dictatore eius dedica,tionem approbante, adductis Oviiij haec Carmina. Altera pars circi cu odesub Hercule tuta est,

quod deus euboico carmine mlinu, habet.

reliqua. Sed Ouidius intessitit de circo Flaminio, ut, ubi de ipβ sietur, infra apparebit . Rignime alitem Euindro Arum Alum Hercules bubuit, inforo Boariorrore Scholam gracam, quam Maxima a magnituit.