Io. Bartholomei Marliani Patricii Mediolanen. Antiquae Romae topographia libri septem

201쪽

ro fecundum maiora latera, o fecundum unlim mino. ru agnum in susceptionem aquarum defo simi est,atum, latum p pedes denos, posts sagnum aediscatae 1.nt porticus, tectura triplici, barum autem pauimenta habent, ut in theatris, parum superstantia lapidea siti ia,insuperioribus, lignea. Conducuntur autem in

unum, o comuniuntur Inuicem maiores, o minores

η Auram lunarem, ita ut sat porticus una circularis ex tribus, quae ab unosmul omnes uerbere recludun. tur, o tofladiorum et capax hominum centum, o quiquaginta millium: reliquum autem minorum latero apri clim, ais babet apertiim in modum forfcum, equorii emissiones, quae per unum simul omnes stimulum recluduntur. Es autem circa eodem circum extrinsecus alia porticus unius tecturae officinas in se habens habitationes super: eas , per quam sunt ingressps, o scensus uenientibus adstectaculum, iuxta quans ossicina ,

ita uti nihil turbet tot missia ingredientium, o Geuntium . Non credimus autem ι eam amplitudinem, ex magnificentium, quam describit Dion3. Tarquinium circii posuisse . legimus enim apκd Plinium extructum a Caesare longitudine saliorum trium, latitudine uero uniaus cum aedi cijs. Exornauit deinceps Augustus. Clauritus, ut diximus, carceres marmoreos 'it, metis deaurauit. Collapsum uero ampliorem, elegantio rem p rectitui se Traianum scribit Dionalox Heliogabalus columnis pulcherrimis, auroqy iss rauit, cuin

202쪽

rem retinens, cum sit lapis. Suet . in Cabse de Cres socola' meminit . Et quos iam praecipuos minis, Cusiocola conjirato circo . Circo item Maximo pa

iumentum ideo fuerat postum, qao, post naumachi emisiὸ in Τ1beri aqua. 'actuc enisubterranei ductus, ab ipso circo ad Τ3berim, uidetur. )ngro coeno impediente, reliqua celebrarentur certamina. quia paui αmentii et nuc extat multa copertum tellure. De Circi

autem pulchritudine Naserius in pumrefert talia. Ciraco ipsi Maximo ablimes porticus, o rutilantes col nae tantum inusitati ornatus dederunt ,ut illa non minus cupide conueniatur loci gratia, qua1lectanti uolupta. te. Partem uero baius Aventino contiguam Tiberi, leopore deu tum eqse testatur Cor. Ταα Annius Viterbis Maximi obtinuisse nomen putat,qaia maximo deorum

Vertumno sacratus esset. A li, a ludorumsimptuositate , o excellantia. Alii ab amplitudine, 31 longe maior esset, qua circus Flaminius, o Intimus. Pli. enim, ut dixi facit longitudinem trium studiorum, latituitne

uero unius. Capiebat ducenta, o flexaginta missi abomin fledentium. rhod autem Diony. dicit centum Dinquaginta: intelligendum a principio hunc numeru, ampliatum uero illum coepi spe. quinimo exi limoximi cognomentum inditum longo tempore post T arquinium, quod innuit Liuius cum dicit, qui nunc Maxi amri dicitur . nunc, θgas olim hoc epitheto careret-

203쪽

LIBER De Templis , Θ Aris, quae in Circo Max. vel apsidsui spe leguntur. Cap. XII.

Onfus con horum deus in circo Max. Teme plum babuit ,μb tecto, ut senderetur tetastum debere conssilium essAdeo autem dicaato Configimulacro rapuerunt sabinas, ut tegeretur initum de rapto consilium. e Conses Cr eques Nepti nus dicitur , unie o in ejus honorem circensis celebrabantur . Plui. uero ait Romulum cujustum dei Arum

conditam sub terra in circo inuenissee, ei φ deo indidisese nomen Cos , sue ὸ congilio, φ consiliariussoreisue Neptuni equestris: aram p ipsam reliquum tempus latere , in equestribus uero certaminibus aperiri. Diony. libro tertio prodidit Arcades Neptuno eque'ri Tem s plum ,flennem' diem constituiF. Aram uero postea Genio cuidam arcano occultorum confliorum duciseipcustodi co ructam, quibus uerbis innuit Consum aratantum, Neptunum uero templum habuiss, nes eundeesse Neptanum, qui confisi cui ad stipulari uidentur Variuerba, quaeβnt. Co alia dicta . Cos, s t striae publicae ei deo, o in circo Μaximo ad ara eius

ab 'cerdotibus sunt luti iri, quibus Sabime 'nt raαptaPAPraeterea anno. Μ. D. XXVI.repertum essecerulum in ipse circo, post divae Ana assise templum, in radicibus montis palatini , ipsus circi fundamentis inclusm ,κarijs conchis marinis , uari scp lapissis inuicem consertis pulcherrime exornatim iob maioribus con π

204쪽

bbis latebat rubra pictura, hirullam tumen uidebas imaginem, praeter aquilae sitiem, colore candidam , coeterum cristam rubram habentem, in testudine templi

ex hujuste lapillis, o conchis fabrefastam; quo in loco Deum patrem nunc ponere solemus . hoc templis Ne uni fuisse conflans erat omnium opinio. quod cum longe esset remotum ab ea parte circi, ubi Cor.Τuc. in descriptione urbis Romuli ar m Consi collocassit, no posse non probare quod Diony. uidetur uelle, videlicet, fesum Neptuno, aram uero Confofuisse sacram. quan qua Liuius Consualia Neptκno attribuit, o Sex. Pss. admonet confluales celebrari mulis solitos este in circo Maximo, quia id genus quadrupedum primo psitaret currui, uehiculos adiu ictum. Habuit Circus etia tres Arcs Acras, unam Magnis dijs, alteram dijs Penatiabus . tertiam dijs Celi, o Τerrae: a quibus ora oriauntur . Hos Romani Genios, o Penates, urbisap praesdes, ex cu lodes uocant . Liberi, Liberaes,ais Cereris Τemplo iuxta circum Maximum sedem Cor. Τα-

sc fecit. Iisdem temporibus dum aedes uetustate, age igni abolitas, coept633 ab Auguisto dedicauit, Libero,

Liberies, etiam Cereri iuxta ciunm Maximnm. Τradunt ali, Casbium Cos. ut dem Cereris , ' er Liberi. Proserpinaes, quae erasupra Circi terminos, ultra ipsas missiones, dedicaui ste cum uouisset dijs eam re om4stoem pro urbe Posthumius aduersus Latinos pugnaturus . At de Veneris talia habet Liuius. a . FabfM GArgei cos Ulius aliquot matronas ad populum bla

205쪽

, LIBER pri damnatas pectata multauit, ex qgo multatilio aere Veneris aedem, quae prope circum discientam curauit. G in bella mac ribit in eodem Aedem Iuventutis a Lucimo duumviro dicatam.Ouidius uero Mercurii te plum circum Maximum 'ectauisse. Solis aute, o Floaret eodem in loco, quo Cereris locauit Cor. Τ a Versi Solis Tutium regem alteram aedem prius dedicaui sptesis es VariPlinius narrat Simulacrum Fortunae Se

laeso tempore in circo fi isse .

De Naumachia Circi Max. Cap. XIII. Aumachia locus ita apperatas, ori συθοτin vetib' να bd i Potnoi το ides quoi ibi naribus certarent . Num loca instar lacunorit fodientes naualis pugnaesimulacra ibi committembant, ad exercendam iuuentutem Romanam, quae disseret o in aquis aduerses hostes pugnare, huiusmo. di ludicra certamina no lum in circis, uerum etiam in amphitheatris commissa ess testatur Sue. Vestria uutem illius, quam diximus, comprehensim inter cirutam Maximlim, o Auentinum , ad radices eiusdem montis adhuc apparentis enim locus ibi depresset boriis, perpetuis algis, irriguis.

De obelistis dilobas circi Mix. Car. XVII

206쪽

Icturi de circi Maximi Obelistis, ex debid ceps de alijs, prout longulis urbis partibus

occurrerint, absurdi m nequaqua iudicamus, quatiat de iesis a Marcessino tradita, proemittere, qκα quid fit obelisus, o cuius reicausa inuentus, declarat. eius uerba siunt haec. In hac autem urbe inter labra in urentia diuersάιφ males rimenta Aegyptiorum numini exprimentes Obeliscos videmus plures, alio cly iacen μtes, i comminutos, quos antiqui reges bello domitis gentibus, aut prosteritatibus summarum rerum elati montium uerus, uel apud extremos orbis incolus pera

scrutates excisos, erestos dijs βuperis in religione dicam Sertur ob stio,ini obeliseus aurimus lupis in Dura metae cuius fom ad proceritate cosurges excelsiam, ut p radiu imitetur graciliscens paulatim ,1 ecie quadrata, in uerticem productus angustum, manu leuitatus artifici. In pleriss uisuntur literae bieroglyαphicae insculptae . de quibus mentionem scfacit. Formarum autem innκmeras notas hiei Elyphicas appessatas, quas ei uniis uidemus incisas, initialis sapientiae ueatus insignivit authoritas. Volucrum enim strarums etiam aliena munii genera multa siculpentes ad rui quoa sequentes aetates imperatorum uulgatius a uenire mee moria promi se , uelsoluta regum uota monstrabent. Non enim, ut nunc, literam numerus praestitutus, Crfacilis exprimit quidquid humana mens concipere potest . ita prisci quos scriptitarunt Aegyptis, Sed fingulae literae singulis nominibusserujebant, o uerbis non

207쪽

t LIBERrangi fignificabant integroffensus, cuius rei ficientia

in bis interim duobus habet exemplum. Per vulturem naturae uocabulum pandunt, quia nussos mares posse inter bas alites inueniri rationes memorant phisicae;pers seciem apis mella conjicientis indicant regi moderat ri cum iocunditate aculeos quos innasci debere . bis stagnis ostendentes, o similia plura . De hujusmoti litteris meminit ex Cor. Τac. Obelisios ex lapide Simiαibe e spe tradit Pli.hoc modo. Trabes ex simithe secere reges quoniam certamine obelisios uocantes, Solis nuamini consecratos, radiorum eius argumentu in effigie est, o ita igniscatur nomine Aeg3pti.Primus omnium rex Methres obeliscum instituit. Obeliscos autem, qui Romae, nulla ciuium opera, aut cura excisos conα

stat; sed Thebis, ex Α 3ptiacisve urbibus perductos,

ut idem Pli. o Marcellinus testantur.In circo Maxia reo duorum alter Oftuaginta osto erat peium ' alter vero iacens adhuc in naumachia, . obrutus tellure, centri

triginta m dodrantis, praeter basim, qaem Augustus ex Hieropoli Aegyptiorum urbe transulit, nunc di in duas parte rastas, quod quidem accidit cum ipse princeps erigere uellet. Excisus a rege Semne reteo, quo regnante Pithagoras in Egyptofuit. De Fornice Serti iij in Circo, Loco Τuberonu. Lupanaribus. Pompei Domo; ex Iuturnae Fonte. Ca. XU. Ecoratus autem circus Max. erat Fornice ad Sertinio excitato, ut re fert Liuius his uer obis. Serviijus ex litteriore Histania, ne te

208쪽

genti in aerarium tistit, o de manabiis duos fornices inforo Bourio ante Fortunae aedem, o Matris Matutae, unum iis Maximo circo 'cit; o his fornicibuis gna aurata imposuit. Heliorum fumiliasuit haud di,ves, eodem autem tempore fuere sexdecim in unis aedibus Tuberones, quibus, ut ludos stetitarent, in circo Nax. o Flaminio locus ob virtutem publice est donatus: auth. UaLMax. Apud circum Lupanaria, ubi meretriculae corporis quaestum faciebant, inde Iuu. Gad circum iu ses prostrare puellas. Fuere etiam nostro tempore inter I intim quadrfrontem, T3beri 'bo Iamgraecam, pene ad ipsum circκm producta, a prostitutis mulieribus occupata; corterum quatuor ab hinc annis solo aequatis aedi cijs remansit area ruinis oppressa. Sunt qui in circofuisse columnam Bellicam tradunt, propter Outiquae siequuntur,cgrmina . Proicit da tergo summum brevis area circum, EJl ibi non paruae parua columna notet, Hinc flet basa manu belli proenuntia mitti, In regem , ω gentem cum placet arma capi. Nos uero dicimus Oui. de Flaminio, non autem de circo Maxuntellexisse, ut infra, ubi de circo Flaminio uitur, apparet. Pompei Domus apud circum, de qua Plidic meminit Mercules apud circum Maximul' in sede Pompei Magni Iuturnae aquae Fontem in Velabro

athucscaturire putat Fatio Oli ecisse lacum ins ro Romano iuxta templum Ue1lla, a Wims ipsem μ

209쪽

LIBER

Iuberrimam habitam. Sed, ut declarassimus, Gli gaesi cloaca, uel aquaeductus, ut fornices ex sexo quadrato in Uberim os producti, clare ostendunt . De Septiynio Seuerti Cap. XVI. Equitur in sexta parte situs urbis tertio ordis ne montium Coelius, quem tertium additum

astentamus pauca quaedam dicenda occurrunt de Seue, ri Septi Jnio, o Conflantini arcu, inter ipsium Caelium, o Palatinum montem excitatis. Prius autem quid si septi*nium ut uideamus,istud nos admonet, Mannis ab hinc quatuor, dum Rhodobium natalem mihir triam proscisterer, essenis uerba de reliquiis urbiscum comitibas, o conterraneis meis IAC.bubino, erIAC curamutia uiris, literatis o probis, alter rogauit, Dii efflet, o an aliquoi Romae extaret Septi J. nium, cui memini me his uerbis restondere. Est Septi, senium magna qMedam moles quadrata, quaestpte cingulis iis columnarum ordinibus inuicem 'perimpositis in motum quatuor porticuu, ambitar ; ita ut collimnae quanto altiores, eo minores, breuiores p dg onan. tur, in cuius medio quatuor parietes loculos quosda facientes surgunt, in summo regum, uel imperatorum codebantur cineres . Duo autem Romaefuisse inueniun αtar; antiquioris meminit Pli. o Suet. qui ait Τitu aps Septi Jnium cubiculo paruo, o obscuro natum quarto Cal.

210쪽

aruanssa U. Manet, inqait, edhuc, o ostenditis Iocus, ubi autem dubitatur . constat tamen in via Noua, baud procul a Seueri uisse septi nio. Seueri aurem adhuc supersunt cregione templi. S. Gregorii treseperis ambitiosi ueluti donae, columnarum pulchrit dine, muni centia, altitudineste stabiles, ex quibus conectuntur, uix credibilis reliqua altitudo fusilium ad culmen .l mantibus, si moles int gra cμm totis, septem nissuperesset . qμod autem fit antiquum

instauratum a Seuero, ut autumat Fui fultum eji credere, cum Seuerus misitis annis post Titum imperauerit, o spartianus Septi nium Seueri in gia Appia, o a Seuero ext ustum constituat. Funus, inquit, Ge.

De illatum est maiorum sepulcro, hoc est Seueri, quod e in Appia uia, egntibus ad portam dextera, ,ecie septi Jnj extrustum, qgoi fibi iste uiuus ornauerat. Ide qua uti nium faceret, nihil aliud cogitauit, qua

ut ex Africa genientibus suum corpus occurreret. D plex autem, praeter illam, quam diximus, traditur etymologia. Iulius enim Capitolinus Septodium legit . scimus enim Graecos locum ciuibus frequentatum , gi qμe multae perducantur Aiae , Septodium appellare, nam

επτο eptem noti e ista, quasi septem concurrerent uiae. Pli. Septifolium uocat, Ueptemflaiijs, i singulis enim ordinibus columnae marmoreis trabibus superius inuicem iungebantur, alijs uero trabibus cum mole ipβ in interiore parte excitata : o ita fetuli ordine, una aciebarit porticam , siue solarium, In bu