Io. Bartholomei Marliani Patricii Mediolanen. Antiquae Romae topographia libri septem

191쪽

LIBER ne fabricae appellarunt. Es enim ingens sicut boties

videmus , inquit Ser. de qua poeta sic meminit . Hanc aram lucosa ruit, quae maxima semper Dicetur nobis, o erit quae maxima stmper. et Propertius. Maxima quae gregibus deuota est ara repertis, Ans, per has inquit maxima fasta manus. Fuit autem uenerationi inter accolas pracipuae, ad qua Hercules bovum decumas obtulit, dixitqs illos uitam beatissimam uicturos, qui sibi bonorum decumam dicani iscnt, quod fecit Sysia,Lucullus. M. Crusus, o deis cima herculanea nuncupatur. Plau. Detraxit, inquit, partem berculaneam. Ab bacsequestrari mulieres uouIuit , quae nihil attingerent, nes degi flarent , quod sirra aram immolatum esset.

De Pudicitjae, Fortunae prosterae, Matutae, Fortis Fortunae Aede, ac de V ico Publico.V elabro, o Accae Laurentiae Sepulcro. Cap.VII.

D Herculis aute Pudicitiam Patricia Aede, a ab Aemilio conditam, habuisse , sic testatur Lillius. Certamen in Sacello Pudicitiae Patriciae, quae in Joro Boario, es ortum . Non unam quide,

sed plures Pudicitiae se cras aedes fuisse in urbe,ubira

mant,quaeseqssuntur, Properti, carmina.

192쪽

storae, O 'Mit it aedessacras in eodem foro ζ j liis ruit Ser. Tullius. prcsseram ideo appellauit, quoi in stipse Coeca nonfuisset hinc Osiri .

Caeca in hoc uno no i fuit ira hiro.

Eo autem in loco mel ex ole faxqse tenessam arusticess dixisse Ahmma nobilitate istas fortes futuras, eorum p iussu ex illa olea arcam uJ factam, iam con is

ditas fortes, quae Fortunae monitu pueri manu miscebatur , dis ducebuntur. Plut in prob.stribit Ser. Tullium

omnes astus fortunae adseripsisse , ὸ qua βbleuatusfuerat ab ancilla matre ad regnum prouectus : hincφ Fortunae Primigeniae, Masculae Templa erexisse; aliis ui conuertentis aliud bene steruntis aliud Fortunae uidentis, quasi ab ea nos procul capiamur, o negocijs, ac rebus inbereamus . Confraxit etiam Fortunae Putastae Templum,quasi docens homines diligenter attende, re debere ne ea, quae accidunt, gras parua, contem. nerent, Liuius tertio quintae dec. prodidit. Q . Marcio Philippo iteν, ω . in . Ser. Cepione Coss. in urbe duos, aedituos nuntiesse alle' in aede Fortunae, anguem iubatum acopluribus usum esse, alto' in aede Primigeniae Fortunae, quae in colle erat, duo disserue prodigia, palma in area enatam, o snguine interitu plui spe. Matutae

Aedes, rastria prius a Ser. Tullio, longo tempore

193쪽

rust a Camillo fuit dedicata, qui l bello uehientium

eam uoκerat . Utriusφ asstem deae festum eodem cea Iebratur die, eodem etiam incendio diras aries exhausa est, eodem auth.qui alibi narrat: Caraulium Cos.ex bello Hetrusco aerisIrauis tulisse in aerarium trecenta nonaginta millia, de reliquo aere aedem Fortis Fortunae

de manubjs faciendam locaui spe d prope aedem eiusdedeae; Et primo quintae dec.in aedς Matris Matutae Mabulam cum hoc iniice possitam. Τ. SEMPRONII GRACCHI COS. ΙΜρει RIO AUSPICIOcL. LEGIO EXERCLTUSa. P. R. SARDINIAM SUBEGIT IN EA PROUINCIA HOSTIUM CAESAR UT CAPTA SUPIA. L. XXX. MILIA REP. FELICISSIME GESΤΑ ΑΤQ UE LIBERATIS UECHGALIBUS RESΤΙΤ VTIS EXERCITvM SALVON ATcLVE INCOLUMEN PLENISSIMUM PREDA DOMUM REPO 'TAVIT. ΓΤhRVM TRIVΜPHANS IN URBEM ROMAM RELIIT CUIUS REI ERGO HANC ΤΑΒvLAM DONO IOVI DEDIT. A foro autem Boario incipiebat Vicus Publicus ,

in Aventinum ad templum Iunonis Reginae ducens , ut idem Liuius Apra Hiendit sim inducit uirgines abi oforo in clivum ascendentes publicum, quo in loco

signit sedem Velubri prope forum Boarium, ubi nunc

Oedes diui Georgii cognomento in uelabro. Auentinus olι erat ub

194쪽

uia qui uiuebebantur ratibus quadrantem soluebat, unde Uelubrum a uehendo. Velaturam facere, inquit Var.etia nκnc dicuntum, qui id mercede faciunti v.

At qua uelabri regio patet, ire solebat Exiguus pulsa per uada linter aqua. Ouid. uelabra solent in circum ducere pompas, Nil praeter Salices, crassάs canna fuit . Hic, ubi nunc fora sunt, lintres errare uideres,

quάφ iacent vasses maxime circe tuae. Priusquam enim Tarquinius Prificus alueuin mutaret

ex eruptionibus t3berinis sinus ibi febat in morem tu iseus, ulsatim ex Prop. percipiemus. Sepulcrum Accae a Velabro celeberrimo urbis loco Disye scriptu reliquit Antias: de quo in urbis Romuli destriptioes trafacta ol mentio. De Verrumno, eius p templo, Ioo quadrifronte, Aedibus Africani, o Basilica Sempronia, ac de Laneis Tabernis. Cap. VIII . Ertumnlim deum antiqui dixere ,qui non βαu Ium rebus uenientis, emendisq3, sed etiambumanis mentibus praeesset, a uertendo, quia hominum cogitationes uerteret. Vertumnus aute ipse duabus alijs ex caussse ii nomen adeptum ait apud Proper. Cuius carmina, quia normant, quae distasuret de sinis uberino, nongrauabor subiungere.ea etit

195쪽

sunt haec . .' quid mirare meas tot in lino corporefomas,

Accipe uertumni signa paterna dei . Thasias ego Thuscis orior, nec poenitet inἰer Praelia vulscinos deseruisse focos. Nec me turba iuuat, nec templo laetor eburno, Romanum satis es possie uideresorum. Hac quondam t)berinus iter faciebat, o aiunt Remorum auditos per uada pulsa sonos . At postgira ille suis tantum conce sit alumnis Vertumnus uerso dicor ab amne deus. Seu quia uertentisfrustum percepimus anni Vertumni rursus credidit esse sacrum . conius Inumfugsee in ultimo uico Thurario, me, M ait Vari Τbusco ubbasticae angulo plectentibus stud postruamus dexteram partem, eίms deum inlieris tendarum rerum idest mercaturae esse uult.Fuit em prope Ianum nunc quadrifrontem, sibi Arae Cpis, o Cereris.quida Vertumnum, Ianum eundem tradidere. Citan uer. cum innuit bis uerbis. quis Esiuno Veristumni in circum Maximum uenitiquin is unoquo graudu de auaritia tua commoneretur i. Vertumnalia dies fistus a Vertumno dictus, cuiusfria octobri messe celebrabantur. Sex .Pomp. restri Uertumnum Τemplum

bubugst. M. Fuli 3 Flacci triumphantis pictura claru, quod in uico Τbusico posuit. P.Victor id es, quoi Iani, certe aliut esse asi hoc, quod marmoreum, qgadrifronsos extat in Velabro, opinamur. est enim psile

196쪽

laturum, ut ab aliquo noulissimorum imperatorum excitatum putem, non alitem a Numa, ut falso edit Blta cuius opinionem quisque facissime restuet attendere diligentersi uelit, ut ea, quae dista sunt fpra, ubi de

eodem traftauimus templo. Huius uero testudo quatumor tantum pilis fustinetur,lgatuor portarum in i tutu, ut diximus, ad quatuor anni temporum similitudin7,

unde in sygulis frontibus duodecim loculi , siue fene ustrae syc tantur ; quae uitentur signiscare ipsum dissu

principium, Ianuam esse totius anni in duodecim menses diui s. Hinc Cic. de nat. de. cum in omnibus, inquit, rebus vjm haberent maximam prima , t extrema principem in sacri cando Ianum e sse uoluerunt, quod ab eundo nomen est deductum : ex quo transitioes peruiae Iani ,1 ress in liminibus profanarum aedium Ianuae nominantur. Aedes. P. Africani, o Buisilicam Sempronii adsignum Vertumni, prope nunc. S. Georgiij in Velabro eccle1iamfuisse, docent Liuj uerba, quae ex libro quarto dec. quintae soni haec. T. Sepronius ex ea pecunia, qgae ipsi attribuis erat, sedes. P . Africani pone veteres ad Vortumnisignum, Lane is p , o t bernas conisinstas in publicum emit, Basilicims faciendam curauit,quae Sempronia appellata est.

De Argileto, Domo Cornelii . Aequimelis, ta Socordiae Sacello. Cap. IX.

197쪽

LIBERRIiletus a De uici Thasii incipies ad Mara cessi tbeutrum terminabatur . Fabius autem

Pictor a principio uici Thasci sub Caeliolo, inter circum Maximum, o Auentinum, deduxit mutus et3mologia fecundum Vari trabitur ab argilla, s ibi esset i genus terrae ; sive a fabula . Nam Euander A rgum quendam bos icto suscepit, qui cum de eius cogitaret interitu, ut ipse regnaret, Euandro haec non sentiisente , socii intellexerunt, qui Argum necarunt, cui Euader, o sepulcrum fecit, ex locum secrauit: de quo poeta sic ait . t Nec non o sacri monstrat nemus Argileti . Imus autem Argiletus ad theatrum Marcelli fuit, ut supra de Iano locuti o leniimus. In hoc uico erant opifcum Tabernae, Bibliopolarum praesertim, qgas Argi

latanas appellat. Mariboc camine. Argiletanas mauis habitare tabernas . Cornelium Domitiani patris clientem Domu iuxta ues

labrum habuissse testatur Cor. Τatain qua fugiens Doumitianus delituit. Aequimeliu sub Capitolio statuit Liuius, cum inquit. Sub ructionem super Aequimeliuin Capitolio, o uiam silicesernendam a porta Capena ad Martis aedem locauerunt. Ad qκam partem Capitolii indicat libro quarto bel pu.inter Salinas, ac portam Carmentalem cum Aequimelio, Iugurios uico oia sacra, o prophana igni absumptu ese commemoras. o tertio eiusdem belli lupum Esquilina porta ingresssumfrequentus ima urbis parte decucurrisse in forsi

198쪽

se inter uelabrum, o Capitoliv. ad tabernas Laneas. unde autem diceretur idem author Sp. Heli, regnua festantis mortem desicribens Jc ostendit. Necsatis Eeius fluuinem expiatam, nisi te ita, pariet 6 p, intra

quae tantκm amentiae conceptκm esset, di sparintur, bonas contacta precise rcgni mercandi pablicarentur . Iubere itas quislores ueniere ea bona, at op in pu αblicum redigere . domum deinde, ut monim to area esset oppressae nefariues ei, dirui extemplo iussit, lipRequimelium appessatum est. Ostendito Cic.pro domo sua. Sequebatur circus Maxius sed quia Socordia, licet fero, occurrit, huic ordini p6lremo loco addetur. Murtiae igitur Socordiae deae Sacellum sub Auentino stabat, at clivum publicum, quo ascenditur ad sedem S. Pristae. unde Aventinus Murtius aliquando est denominatus . de boe uero Sacello Liuiussic meminit. Tu quos multis millibus latinorum in ciuitatem acceptis , quibus, ut iungeretur Palatio Auentinum, ni Murtiue dataefides. qusdam autem in hoc ambitu Ashim poanimi, at supra ostendimus in Capitoliosa se, iis etiam Strabo affirmat. Cor. Τac. ad radices'xi CarmAtulis statuere uidetur. Sed dicenium in Capitolio a principio institutum ι multis uero templis in eo iam excitatis t alio translatum . Non enim uersimile creditur in

domiciliam deorum, ubi omnes diuitias, ubistem se Iulii urbis, ubi tonita auri , o argenti simulacra ca

199쪽

LIBER Iocassent, libifrequens Senatus de rebus pub. deliberaret, latrones, o infames confligere. S.P. in .R.per

misisse .

circus quid, sinde dictus, o cuius rei ca insitutus.

Cap. X.

ocuturi de Circis, o in primis de eo, qui I primus in litutus, Μ imus est appestatus, consentaneum esse uidetur, de iis quaedam praefari, non minorem utilitatem allatura, glia ipso . rum locorum, ex sedis cognitio pessit afferre. Circus

igitur olim locus, sibi ludicra celebrabantur certami tina, forma oblonga, adini lar arcus, in circllitu habens graiussipectatoribusdem commotissmam praebentes, ira sit alter alterius prosyectum non imperiret. In medio campi duae merae pari interualloflabant, de quibat Suet ita meminjt . Num qis laxius dimicaretur sublatae metae, inque earum locii bina cui ira exaduerso constituta erunt. Idem in Claudio . Circo uero Maximo marmoreis carceribus, ruratis sis metis,quae utras tubina, G linea fuerant, exculto. quo enim reno Pri uernum Romani obsidebant Curceres, qui in pria parte circi erant, primum gi csstosfrui, dicti s ijs coarcerentur equi, ne inde exirent, quam magistratus .gnκm mi set. Dicebatur autem circus cundum Varis circumstectaculis aediscatis ibi ludi ferent, o pibi circum metas erretur Iompς elui currerent Lu

200쪽

storum uero celebrationes deorum styla erant, siquide

ob natales eorum, uel templorum nouorum dedicatio isnes sunt constituti, er primitus quidem uenationes, quoeliocantur muners, Saturno attribuis . Ludi senici Libero. Circenses Neptuno, alij alijs ijs, uσα istiae ex se, sicuti Sisinius in libri, θ toculorum

Memoriae prodidit. Circes etiam in bonorem Cere. ris celebratos esse, robant Cor. Τac.hinc uerba. Τanadem statuta circen iom lutorum die, qui Cereri cole. bratur, γ Ouldaic . Circus erit pompa celeber, nismeros deorum, , Primas uentosis palma petetur equis. Hinc Cereris ludi, non est opus indice causti 'Sponte deae munus,promeritu op patet.

Circesses dictis it 3, in littore fluminis agitabantur in altero latere positis ensibus . Sed ad circi Maximi descriptionem aggrediamli De Circo Maximo. Cap. XI. Ircum autem Maximum Tarquinium Priae scum in lituisse commemorat Liuius, o Diony.in haec uerba . Extruxit Circum Max. Tarqi inius, qui est inter Aventinum, i Palatinxm, circa eum primus faciens filia cooperta. primu enim

stetitubant flante ob tabernaculis ligneis, harundinibus aridis fultis. Longitudo circi est trium stadiorum cum dimitio : Iatitudo quatuor iugerum. Circum lim