장음표시 사용
271쪽
Id, quod calor praeter naturam cppeuatum a GaIeno es,
non es calor illi smilii , quem sensu percipimur, G qtiid rectius de eo diei possP.
DE calora quidem secundum nat ram, quem etiam calidum innatum,
er insitum vocare solet Galenus, dubium non est eundem Galenum intelligere aliquid maxime differens 1 calore quem sensu percipiis mus , nam de calido innam non semel loquius substantiam , M subitantiam quidem non ignobilem intellexit, re non semel expresse declaravit se non intelligere aliquid limite calori , qui ignis dicitur , vel attritus, aut alteriu rei similis soboles. Nos autem nullum sensu percipimus calorem , nisi similem illi, qui ab igne, attritu , aut alia re simili nat. Λc licet eadem dici possint de calore praeter naturam ex Galeni sententia. qui semper consideravit calorem praeter naturam calori secundum naturam inimicum, Si ad veris antem , 2 qui huic praeter naturam dicitur calor, alteri secundum natullam est; attamen aliquanto melius, & accuratius quaerendum est, an similitee Iro calore praeter naturam substantiam intellexerit, k aliquid intellexeritissimile calori, quem sensu percipimus. Ac primo considerandum est ea, quae dicit de calore praeter naturans corrumpente naturam hominis, & nonnunquam spiritus occupante , audprehendente, non verb partes solidas, aut humores , & nonnunquam insidente humoribus, non veri, pactibus solidis, aut spiritibus, δε nonnunquam relidente in partibus solidis , non verb in spiti tibus, aut in humoribus docalore ignis, vel ignis simili intelliῆi. & explicari minime posIunt. Nam partes solidae, spiritus, & humores ne dum in corde, sed in universo corpore animalium minutissime sese contingunt, re confunduntur, ut sic dicam , ut non possit quidpiam ex his calore simili ignis calori incalescere absque eo quod reliqua incalascant. Sic aerea substantia , calidior si fuerit in corde, necesiario servata quadam proportione eodem tempore solidae, M humorales cordis substantiae, sive per nervos delacie , si ve per coronaria vasa permeanis es, live ventriculos alluentes calidiores , x fervidiores esse debebunt. Nam sunt solidae humoribus, 2 aereis substantiis semper proximae, ae minutim per cordis substantiam sparsa sunt vasa, & nervi repunt, ut omnia minutim confusa tint , n unum non possit sine alio alterari. , Sed si prb calore praeter naturam aliud , atque aliud calori ignis dissimile intelligatur , res facile explicabitur. Siquidem potest primo corrumpios, absque eo, quod corrumpatur musculus , & potest corrumpi musculus,vbsque eo, quod corrumpatur os , ct potest corrumpi sanguis, aut alius humor, absque eo, quod musculu.s aut alia P Lysolida corrumpatur, quod de
272쪽
spiritibus etiam dicendum est . Licet tamen concedere progressu temporis ex ossis ex: gr: , aut humoris corruptione omnia post modum corrumpi posse in animalibus , quoniam mac nina corporis ex omnibus illis constat,
ct sic concinnb facta est , ut unum si patiatur omnia postea compati neces sum sit. Sed illud incalescere unum prius , quam aliud est impossibile. Res
exemplo illustranda est. Corona mihi detur, non solum ex auro , Se argento constans; se .l etiam in quam aes, & ferrum, dum conficeretur, fuerint admissa , ac sic metalla haec omnia sint minutim permixta, ut oculus non amplius discernere, aut distinis guere valeat purum aurum ab argento, aere, & serro, neque argentum ab auro, aere , 2 ferro distinguere valeat, neque aes , neque serrum ab aliis distingui Possint. Quin arte omninb Archimedea opus sit ad decernendum suantum auri, arpenti, aeris , M serri singulatim fuerit admixtum. Quae ars se te dari Potest, ii certa ratio rarefaetionum, & condensationum conitet, quae considerari potest in singulis metallorum, dum pet miscebantur . Ego autem non Prohibebo quemquam dicere unum aurum calidum humidum, argentum
trigidum humidum , As calidum siccum , A fertum frigidum siccum, ut neque prohibeo quemquam dicere ex his plus salis, mercurii, vel sulphuris habere, vel plus acidi, aut alchali habere , haec enim nihil me tangunt, ut neque me nunc tangerent quaecunque a plerisque de salibus, sulphuribus, aut mercuriis , de acidis, M alchalicis , aut de aliis similibus dicta sunt . Si calidum quid fit limite nostro igni, ipsius caloris proportione quidem aliqua
Communicari poterit coronae , Sc elementis omnibus, ex quibus corona con stat. sed nunquam accidet sic communicari auro, ut non etiam eodem tempore simul communicetur argento, aliisque elementis coronae. Nam aurum,
argentum , serrum , M aes sunt ex hypothesi minutim commixta , ut ignis via applicata uni particulae auri, proximis argenti, ferri', aerisque minutim commixtis applicetur particulis.
Ita, inquam, limiliter si de igne, vel re a Iiqua igni simili intelligantur,
quae de calido faciente febrem , vel de calido innato oppugnato a calore prinxer naturam faciente febres dicuntur, explicari non poterunt ea , quae dotribus generibus febrium narrantur ephemerarum, heeticaruin, Se humor Iium. Nam solidae , aereae, Se humorales substantiae sunt plane , minutim Commi tae , ut non possit ignis , aut aliud calefaciens sic alterare digitum, Ni non etiam humores, aereasque substantias ita digito, etiam intra unguis crassitiem existentes non simul servata proportione alteret. Uerum si illis simul in coronae fabrica commais affundatur succus limonis corrumpetur quidem ferrum, Sc etiam aes, non aute in aequaliter , sed non corrumpetur aurum, vel argentum purum , dicique potest succus limonis aliquid habere, quo corrumpatur ferrum, non autem aurum, sive argentum corrumpatur . Ac proinde retentis verbis Galeni dici potest iuccus limonis calorem tribuere praeter naturam ferro , nequaquam tribuere calore printer naturam auro, vel argento, hoc est corruptivum serri, non vero auri, vel argenti corrupti um.
Secundi, si de calore ignis calori simile, aut attritus, de frigore,n ad sensu percipimus, simili res intelligenda esset, facile ne dum medicus, aegrotus , adstantes , 2 rudis ancillula quaevis posset iritelligere,sive vi So
273쪽
Iis , tempore aestivo , vel boreae flatu , aut nivis contrectatione, sive motu immodico, aut exercitiorum intermissione, sive an inai affect v, sive praesentia ignis, sive vini,vel frigidae potu largiori totum corpus, aut partem ejusdem. aut etiam cor ipsu in calidus, aut frigidius aliquando esse. Nam quaevis stupida ancillula pluribus vicibus in anno , vel etiam in die percepit in corpore suo, aut in parte corporis sui maiorem , aut minois rem calorem, & pluribus, atque pluribus vicibus Conqtrella est, quod magis, vel minus, quam opus esset, calefieret, vel frigida facta laetir ab illis causis . Sed Galenus aperte inquit, captu, ὀe intellectu dissicile minis esse, quo nam affectu nos febricitemus : hoc est, difficile nimis esse id intelligere, ruod calor ab eodem vocatum est trater naturam . Ac licet enumeraverit ebrium causas evidentes , Se manifestas, quibus totum corpus , Se cor inca- Iescere calore simili ignis calori possint, attamen postmoduin haec habet: sa Qui veris ab eisdem causis noseris corporibuς adteniar assectus, ex quo febrim
vitemus, boc sanὸ multos latet, ὰ pleri ue etiam , qui θ medicos profitentur , quorantur et hoc est affectus, quo febricitamus, sive id , quod calor praeter vaturam Vocatum est, non est quidpiam calori ignis simile , non est quidpiam calori, quem tactu percipimus simile , Nam hic calor facile sub
conceptum cadit, cujusvis , vel stolidae ancillulae, quae cum frequenter altera manuum axperta sit . alteram manuum , Nel genarum calidiorem , vel
frigidiorem esse, quam conveniat calore inquam simile calori ignis) etiam fi ipsa non possit apponere manum cordi, facile intelligit Cor quoque nune calidus, nunc frigidius esse posse, quam conveniat, colore inquam, Se frigore
ignis calori,vel divis frigori simile.Λc si hypothesis fiat de hujusmodi calore,
vel frigore, &si de veritate hujus rei certum periculum apponendo manum facere nequeat;attamen rem istam non esse impossibilem.facile intelligit. Masecundum Galeni sententiam id , quod caIor vocatum est praeter naturam
assecitas, scilicet, qu ebricitamus si de febribus loctuamur dissicultet intelligi cur, vel etiam omninb non intelligitur a Medicis, licet clari nominis. qui sapientiae famam sibi sunt aucupati. Tettib Galenus lib. I.de H brium eap. 7. febrem posuit esse intemperaturam unam : At idem Galenus quando de temperaturis, intumperatu- isque loquitur substantias intelligit . Ac etiam si multa colligere valeamus in Galeno , ex quibus dubitare possumus prb eaIido intelligere calorem simi.
Iem calori, quem percipimus , & pro frigido intelligere frigus simile frigudo, quod percipimus flante borea , & pro humido intelligere humiditatem timilem humiditati aquae, &pro sicco intelligere siccitatem similem illi.
quam hahent ea, quae humida non sunt, sunt tamen loca expressa , ex quibus manifestum est iplam intelligere substantias, ex quarum commixtione aliae, atque aliae fiant substantiae, tum nobiliores , tum ignobiliores. Oul insuper eodem cap. g. lib. I. experimento , 2 rationali methodo assectum peria uirens, quo ex Sole, aut igne febricitamus, hoc est perquirens id, quod e Ierem prater naturam appellaVerat haec habet, veluti satim exi sio, με
iasa Solis operatio talem Arriatur appellationem, sue qui ab eodem si ia
274쪽
eor re assectar, με illo qui jam assimi es : es quidem saκε . O Me imum
calor praeser naturam , nondum tamen febris,nis cor una calefiat. Non unitidit rei, non uni fidit verbo , ut calorem explicet prater naturam.
Et ad quid quaeso ars demon strandi,& distinguendi veras a falsis propositionibus , quae ars disciplinas omnes dissiciliores complectitur, & secunis
dum Galeni mentem necessaria est , ut ratione inveniamus , ὀe cognoscamus affectum , quo febricitemus P ealorem scilicet prater naturam intelligamus lEnim verb haec addit verba. Duplex autem hoc ignorantiam messicorum genus : alterum eorum , qui Dia experientiae nituntur , muntque nullius rei naturam pose a ratione inseniri, alterum es genus bominum , qui sibi nomen Iapi eutra viud caruut, re licet parem habeant cum prioribus ignorantiam, Finionem ιamen scientia suat au pati. Sed eorum insitia inde babet inrisium , quod in rationalibus metbossis nequaquam sum . exercitati , qua nos ablinguere,aeIecernere docent easpropositiones, quae demonserandi υim babent, σν iis,qua probabilitatem quidem continent ibit tamen veri possunt aut iu--πue,aut demonstrare. Cum verὸ ad hanc Ignorantiam ac serit arrogantia, en i s quidem nonnulli ad tantam insaniam,ac temeritatem perυeneruut,ut ne Pe ea,qua Omnes bomines experientia musra, febriti ea as esse iudicarunt,
velint is concedere Qualis sentenctam pluribus in aliis locis confirmaverat. Quibus verbis clare patet id , quod calor appellatum est praeter naturam, non esse quid perceptu, Se explicatu facile. Quarth Galenus pestem etiam existimavit consistere in aliquo, quod calor praeter naturam ab eodem appellatum est , sbo dixitque febris pestile tialis calorem differre a calore aliarum febrium per putredinis excellentiam , putredo autem Iubstantia est . Λc quaeso quis audebit dicere frigidam taetu gangraenam in calore consistere, qui similis sit calori ignis i At in gangraena etiam cum illa frigida tactu percipitur calor mater naturam , vel maximus est : videlicet id quod calor preter naturam appellatum est, non
est quid simile ignis calori. Pus in luper perfectum in ulceribus non est simpliciter putredo. o Q a
niam coctionis particeps est: fovemusque saepe partem affectam calore limi-Ii i Uis calori, ne gangraena fiat hoc est stipe sepius calor similis calori ignis, nedum limilis non est affectui, qui calor prater naturam dicitur in ulcere, vel in gangraena,sed quandoque proficuus est homini ulcere laboranti; prohibet , arcetque gangraenam . Quae tactu frigida potius, ouam calida frequentissime obtervatur 3 licet id , quod calor praeter naturam appellatum est , in maximo , vel maximo proximo gradu sit: hoc scilicet illud est, quod dic
hamus ealorempraeter naturam differre nimis a calore ignis. J Et ut Gale ni similitudine utar, ea, quae calores a Galeno appellata sunt, non minus disserunt, ac terrestris canis natura a marini canis natura disserat, quam brem aequum non est sapientissimos Galenicos nonnullos homonymia decio Pi, quos ipsemet monuit Galenus nὲ homonymia deciperentur.
Si ea tantum, quae de puris speciebus variis in his libris O de diis
rentiis a) Galen. δε diffur. lib. I. cap. a. bὶ In lib. epidem.
275쪽
rentiis febrium asserit Galenus, considerentur, nisi-mea fallit sententia.
manifestum fit tum pro calore secundum naturam , tum pro calore prater naturam illum aliud, atque aliud intelligere consuevisse, quam nos communiter pro calore, quem sensu percipimus intelligere soleamus, nam in uno, simplicique ulcere; in quo pus bonum conficiatur, tum naturam, quod verishum idem significat, ac calor innatus , sive secundum naturam . tum eat rem praeter naturam, tanquam in uno campo dimicantes confiderat Galeis nus . Enim verb, quia pus perfectum est , viget adhuc quantum saluta continuitas patitur, nativus calor , cujus est concoquere, elique pus perfectum concoStionis particeps, 2 fit natura superante in pugna , quae fit inter ea, quae secundum naturam sunt, 2 ea, quae sunt praeter naturam . Sle in Col lectionibus omnibus, tumoribns, aliisque morbis, in quibus pus fit album, crassum, sibi simile, iste , minime foetidum , quod superante natura fit. his est superante calore nativo, qui interpretatur natura, R in pugna vincit, su Peratque calorem extraneum , qui dicitur prater naturam. In quo casu natura, hoc est calor nativus consistet in eo,quod adhuc in partibus circa uiocus vitiosum, & corruptum non est . Consistit in vasis, fibrillis, nervis, membranis, aliisque partibus, quae adhuc saltem ex parte proprium obeunt munus. Consistet in eo, quod adhuc est bonae constitutionis, quocunque nomine dicendae. Calor ver b praeter naturam consistet in eo,quod discissum,apertum,co rugatum, aut aliter mutatum est.Consistet in eo,quod non fiuit, ut fluere debeis ret,vel non fluit,qua fluere deberet.Consistit in eo, quo pars quandoque tumidior fit, in eo,quod non mutatur, licuti mutari deseret, in eo,quo malus sensus fit,in eo, quo nervi vellicantur, in eo,quod vitiosum,& functiones laedens dici potest. Consistit in eo, quod quocunque titulo malae constitutionis appellari potest . Quorum omnium est eorrumpere , quod idem est, ac putrefacere. At si in ulcere , & partibus circa ulcus maius vitium sit natura hoc est calor
natiυus o et it languidior , Ω consequenter major erit calor praeter natura ad similitudinem eotum , quae supra dicta sunt. Et ea, quae fient Vincente,& superante calore extraneo, sive praeter nacuram , minus , vel nihil habebunt coctionis, &simpliciterputredo erunt a Sunt autem puris species qua dam, quae mediae sunt , Ω partim fiunt superante natura, partim superata matura , & Propterea eo minus , vel plus vitii habent, quo plus, vel minus accedunt ad alterum extremorum praedictorum.
Quibus quidem sic ad mentem Galeni, & per ea potissimum, quae idem Galenus de differentiis febrium lib. I. cap.6. habet, expositis stultus lat oportet, qui haec, aut similia intelligi velit per calorem similem ignis Calori,
Solis, attritus, laboris, vigiliarum, aut rerum similium sobolem . Haec qui dem , quae dicuntur de utroque calore sive secundum , siVe traeter uatura non possunt intelligi, nisi de re tota, de tumore ipso, de collectione ipsa, devicere ipso, de arteriis, de venis, de vasis aliis, de nervis , de membranis, aliisque spectantibus ad tumores, sive collectiones, sive ulcera. Ac licet calor, sue Solis, sive ignis calasa quandoque sit, ut id fiat,quod calor live fecnn km naturam , sive praeser naturam appellarum es, haeC qamen non sunt similia calori ignis , solis. Sic eadem solis vi germinant arbo. res, sed calor nati us a ab Oris flores , seminaque , quae producuntur , sub
276쪽
stantiae sunt, etsi allis, atque aliis concurrentibus 1 solis calore dependean t. Se 1 solis calore facta lint. Sic eadem solis vi pereunt arbores, sed calor pra-ur naturam, aliaque, quae contingunt arbori, floribus, fructibusque pereunati hus , non sunt calori Solis similia , quin calor prater naturam potest esse in arboribus boreae sevientis effectus, non minus , ac in animalibus calor praeter naturam, live affectus, quo febricitamus boreae effectus est. potest. Ouae sunt etiam manifesta ex eo, quod si quempiam interrogemus,quanis do calor ignis maror est , dum digitus uritur, an cum combustus est,& rem tus etiam ab igne p unusquisque respondebit calorem ignis tunc majorem esse, cum ignis proximus est, ὀe cum digitus comburitur. Sed si interroremus id, quod calor praeter naturam appellatum et , an majus sie combuao jam, 2 remoto ab igne , an cum comburitur digitus, 2 ignis praesens est pRespondebit Galenus id , quod calor prater naturam appellatum est, majus esse combusto digito , etiam si ignis jam remotus sit. Nec non etiamsi frigora , horrores, 2 rigores sentiantur , ut accidere solet 3 attamen calor praeter naturam dictus est major in combusto digito. Quin etiam iuvat quidemae- movisse digitum ab igne , at ne crescat calor prater naturam iuvat quoque non habere digitum longissime remotum .ab igne, ὀe ab iis, quae mediocri ter calefaciunt, sicuti mediocriter facit ignis cum longissime remotus non
est , 2 quod pessime fieri pollet in hoc casu, esset digitum statuere in locis
Non negaverim tamen ex magnis Voluminibus Galeni non pauca facile nos colligere posse, quae Videantur contradicere his, quae superius exposita sunt, verum it velimus ad magis rectum sensum ea leniter trahere , quae de his , aliisque limitibus ii Galeno reseruntur , ea ratio, atque via ineunda est, quam nos supra exposuimus , Nam quaecunque alia dicantur, semper mainiora absurda, pluresque contradictiones erunt in Galeni doctrina . eum e conistra iis admissis, quae supra fuere expolita , exceptis paucis, quae Contra fi
dem sunt , fere omnis Galeni doctrina , vel sana videri poterit, vel facile
Λt majoris evidentiae gratia, D pQ confirmatione praedictorum , conis sideremus amabo calorem ignis/bolem admoveri ulceri pus optimum generanti, qui si desit, vel etiam frigus boreaesoboles applicetur ulceri , crescet calor praeter naturam partis, Sc pus sequenti die erit inferioris notae. Si calor ignis soboles sit mediocris, minor erit calor praeter naturam,2 pus erit melio ris notae, si calor ignissoboles sit vehementior crescet calor praeter naturam suntque haec manifesta,ut manifestum est ex ira,labore, alii lque causis evideatibus appellatis,quandoque fieri febrem. Estque obscurus,ia explicato difficiis lis affectus, qui per calorem ignis sobolim , vel per frigus boreae sobolem fit in ulcere, Se in partibus circa ulcus , a sicuti dissicile est tum cognoscere, tum exponere affectum illum ex causis evidentibus genitum in corde nostro, quo quidem affectu frebrisitamus. Ac per haec quidem non lusisse operam videri potest Galenus , cum dixit haec minime omnium intelligi posse ab iis, qui
demonstrandi artes non habent. Nam cum haec ad structuram praecipue pertineant, ad ordinem, numerum, figuram, magnitudinem, continuitatum
277쪽
solutionem, M ad alia his similia pertineant, nonnisi mechanice Intelligi, ae
explicari possunt, quod illi facere nequeunt, qui demonstrandi artes non habent, & difficulter quidem fit ab iis, qui artes nabeat demonstrandi. Item majoris evitantiae gratia consideremus calorem ignis fibolem, veIsrigus boreae sobolem in parte,quam gangraenam praehendat,per calorem lata. guidulum ignis sobolem, non crescet calor praeter naturam, hoc est is amo. Hus,qui calor praeter naturam vocatur in ulcere non crescet.Si Calor ignis Diaboles sit validior inor erit calor prater naturam in gangraena. Si calor ignia sobolis sit vehementissimus , 2 exurens , fieri poterit , ut extinguatur ealor praeier naturam gangraenae, Vel parte aliae ciIcumpolitae Praeserventur 1 calore praeter naturam gangraenae. Λt si figus horeae soboles communicetur parti assieme, Crescet calor praeter naturam , videlicet hic calor praeter naturam toto Caelo, totaque natura differt 1 calore ignissobole , quo tamen nunc melius, nunc pejus homini est, tum in praedictis, tum in aliis plerisque casibus, ut merito calor ignis soboles, nunc pugnare dici possit pro calore nativo , nunc rebellare, M tale pro partibus caloris extranei dici potest. Item 2 frigus boreae soboles, nunc pro cal re nativo, nunc pro calore extraneo pugnare dici potest, non minus , ac c Ior idem solis sololes fruticum, arborumque neque folia, neque flores , noque semina est , sed nunc est pro his iisdem , nunc est contra naturam , sive
contra calorem nativum istorum eorundem . . .
Et uterque calor sive nativus, in animalibus, fruticibus , arboribus, r husque aliis , sive extraneus in his iisdem non nisi ab iis , qui demon lirandi
artes habent, intelligi potest , non nisi inquam ab iis, 2 cum difficultate quidem explicari potest , qui demonstandi arte pollent. Caloris verb, qui ignis soboles est,item , & frigoris, quod boreae soboles
est scientia , quam nos habemus per sensum nullo modo latis esse potest a explicanda ea , quae mente Potius, quam sensu dignoscuntur . Λc proinde cum de tigore loqueretur , quem dixit caloris nativi a Tectum Galenus desideravit lectorem habere , qui Vi me tis ma ime Polleret, quippe ea, quae ipse dicebat per sensum percipi, & dignosci minime possunt. Quae consentiunt cum iis, quae Galenus docuit lib. I .meuodi cap. r. M dicinam non esse disciplinam , quae sex mensibus , ut petulanter Thessalus Promittebat, tradi possit. Quae consentiunt iis, quae vetustior docuit Hippocrates In bb.de isteri, e potius vetusissima Mediciva , qui textu primo hypotheses Omnes damnavit, quae in Mcdicina per ea fiunt, quae ad sensum necessario referuntur , Mnisi relata ad sensum intelligi nequeunt , ut est calor, & frigus, acceptis ver his in significatione communiori, & ut a doctis , M indoetis etiam ancillulis accipi solent. Nam in alio sensu accepta dissicili , Ω longo indigent sermone , ut id explicetur , quod pro libitu hominum abutentium significant. Et in sensu quidem, quo communiter accipi solent, accepta suere ab Hippocra te cum dixit: sb Quicumatio de Medicina dicere , auiscribere aggressi, iuceu discopum sibi ipsis, ac fundammtum supposuerunt ealidum, aut frigidum, austhumidum , aut siccum, aut aliud quodcumque υoluerint, rem in compendium
ad Lib. de rigore. vi Da veteri Messicisa lex. I. Dissiligod by Corale
278쪽
estvrrabentes , nise Ium causa tum morborum, tum mortis bomisibus idem aenum , aut duo proponeretes bi in multis quidem, qua dicunt errasse ae probe. duntur . Qui eodem libro, textu vigesuno septimo in communiori 1igai fiacatione accepit verba cum dixit: Frigiditatem autem, θ' caliditatem ego omnium famisarnm minime potemes esse in corpore exsimo: Prout minimi semper haec existimavit in toto libro praedicto ε. Verum alius Hippocrates in libro de natura humana, ut etiam nonnunquam Galenus in sensu metapho rico , & remotissimo a communiori significatione acceperunt verba illa, calidum , frigidum, humidum ,& siccum, ut quoque caliditatem ,& frigidi tatem . Caeterum modo id explicetur, quod per vecta significetur, licet alia
quando abusus quidam sit vocum , attamen Peri potest, ut non ineptus, ne que absurdus omnino sermost, non minus ac, ut Galeni utar verbo,& similitudine, excepta ex libris is disserentiis febrium, fieri potest , ut quis scinis dapson dicat quicquid ipse velit scindapson dicere, & non inepte lentiat de iis , quae scindapson vocata sunt.
lib. 2.ad Glauconem cap.a. ubi multa habet de calore nativo, k de cal re praeter naturam , quibus ea omnia Confirmantur, quae superius a me rei ta, & disputata lunt. Nocet antem , sunt Caleni verba, saepius assanis curatio membri patientis virtuti . Laxare manifesto refertur ad organicum aliis quid . una enim immoderate laxam ,solvunt robur , quare, ιν membri viris rutem , quae autem supra modum refrigerant, nativum calorem extinguime.
ui fortassis, ut nonnulli arbitrantur Philosopbi , ae Mediei summi,subsantia virtutum existi. Atque hujus sententiae fuit ipse Galenus , qui cum de homine fere semper loquatur animam hominis in calore nativo constituit hominis , videlice substantiam virtutum hominis, animam nempe hominis, claris vocibus nihil aliud esse pronuncia it, quam marivum calorem hominis. In quo maxime deceptus est . Eodem loco pergit Galenus referre alteram suise apud alios Philosophos, & Medicos sententitam δε ealore nativo, quem nequaquam dicebant υirtutum sub antiam existere, sed virtutum trimum , re maximὸ necessarium Murumentum calorem nativum appella ant, quae videtur fuisse Aristotelis sententia. Qui quicquid organi, quicquid constructionis , Ω dispositionis in corpore esset aa conservandam formam, calorem duxit nativum , fecitque calorem mattviam primum , & maxime ne Cessarium instrumentum formae viventium coirorum.Sed nunquam formam dixit consistere in calore natiυo , quae secunda lententia tuta est , & a Christianis defendi potest . Atque ad nujus sententiae de calore nativo normam correcta Caleni sententia admitti potest. . Quod si quis nolit sic corrigendam esse Galeni sententiam, pro calore tum Nativo, tum praeter naturam Contendere Velit Intelligendum esse aliis
quid calori, quem ab igne, Vel a sole percipimus omninli simile , u nihil organici habens , is nominibus omnibus absurdissimam facit universam de febribus, deque aliis inultis Galeni sententiam.
279쪽
CONFECTIONIs CIBORUM IN UENTRICULO SPECIMEN .
H Ominis Corpus , ut etiam aliarum animantium continuo veluti in fluxu est, & decedentibus semper multis particulis, si nullae novis accedant, brevi quidem tempore pondere saltem manifestd observatur diminutum . Quod si longiori tempore nulla fiat novae substantiae accessio, ae interim mortuus non sit homo emaciatus, moles etiam Corporim eius peria spicub videbitur minor . Cumque illud ex multis , atque dissimilibus pariatibus componatur , quarum aliae tenuiores, M magis spirituose , aliae stul-dete quidem , sed non aded tenues sint, aliae solidae, M magis , minusve , sive molles, sive durae, sive rarae, live densae , aut aliae luit, necessari, aliae citius, aliae tardius , & omnium tardissime Osia fluent, quae certo ceristius tempore non sunt eadem , quae prius erant a Sic capilli prolixiores fiunt protrusis partibu , quae prius prodierant ab iis , quae novissime radicibus eorumdem apponuntur . Sic unῖues promoventur nova ad radices facta partium appositione. Sic etiam dentes v Iuti suunt.
INcredibile , ac prorsus inverisimile videtur, quod nonnulli inquiunt ,
partes quasdam spermaticas appellatas a primo conceptionis momento ad mortem usque perdurare in hominet Quo quaeso partes istat clypeo tam longo vitae tempore defenduntur cPraeterea corpus hominis primo conceptionis tempore , aut non exae quat, aut vix exaequat sabae magnitudinem, 2 forte maius non est pisi semine . Ponamus corpus hoc pusillum totum esse spermaticum quanta quaeso postmodum fit partium ipsius, si ad mortem usque permanent, distractioZQuid est quod tam raram , tamve distractam substantiam diutissime servet etiam in febribus 2 Quid quo proximae Partes nutritionibus appositae pluries , atque pluries renoventur in Vitae cursu, illae sint in alterabiles, ae omnibus resistant motibus, quibus tam longo tempore neque duriora metaliata resisterent 2 Et profectb lenissimo contactu ferreis , Se aeneis imaginibus aliquid aufertur , quod primum inconspicuum est, tempore autem manifestum fit manus, atque ora aliquid detraxisse aeneis imaginibus, quas pluries, atque pluries tetigere. Est qui dicat. quamvis per centum annos ossa in lebete coquas . non propterea solventur . Ego neque hoc crediderim . neque partes Corporis calore dissipari existimo. Quin etiam puto diutius servari posse ossa mortua , quam viventia sine restauratione ejus , quod quotidie deperditur , Juoniam in viventibus maximus fit partium effluxus, secus in mortuis . Accio sanguinem . qui in viventibus Drevi absumitur, in vase vitreo optime clauso longissmo tempore servari posse. Viventium ossium , & sanguinis in
280쪽
animali maximus est usus , in quo semper aliquid deperditur, & proinde
patrum non est si dum partes sunt animalis maxima partium restauratione indigeant, ut conserventur. Caries ne dicam aliud in dente animalis viventis mihi videtur demon. strare dentes nutriri, & fluere. - . Capilli, & ungues saepe observati sunt crevisse in cadaveribus mortuorum , & longiores fuisse factos non secus , ac accidit in Vivis corporibus. Λrchigenes fabis ore detritis salivaeque permixtis ad sugellata utebatur , ut refert Galenus de comp. Medicinecundum locis lib.4. cap. I. ca) Illud autem , quod cecinit Nicander Poeta hominis salivam bestias occidere omnes , quae ipsum hominem interficere valerent, nunquam satis constitit, ut neque illud, quod ait Galenus hominis salivam tota subitantia scorpioni ἀhus adversari, & difficile sane explicatu est, quid sit hoc tota subitantia adversari. Non inficiabor tamen salivam , ut plerisque remedium est, ita fieri posse, ut aliis sit venenum . Et quidem nonnullarum animantium cst non rarb ipsius hominis peculiariter tamen assecti saliva quihusdam liis animantibus, aliis hominibus veneno est . quod de rabidorum tum canum, tum luporum , tum hominum saliva negari non debet. Verum enim Vert, non est omnium partium , M omnium membrorum similis fluxus. Partes enim quaedam sic fluunt, ut ejus, quod abscedit, nihil omninb in corpore remaneat , quaedam veri, sic fluunt , ut id , quod decedit ab his partibus aliis addatur cqrporis partibus, & haec stab varia, Msub varia specie sive halituum, sive sudoris, live furfuris i sive alterius rei,& frequenter sub lymphae specia, aut salivae, aut bilis, aut alterius rei, quorum Omnium , Vel quaedam extra corpus pellantur , vel quaedam retianeantur adhuc , & intra corpus in uiam substantiam transmutentur, cujus aliquis sit adhuc in vitae functionibus usus, donec hoc ultimum sub aliqua specie similiter extra corpus expellatur. Vita igitur hominis longaeva esse necuit, nisi id quod quotidie ex eorpore fluit, quotidie reponatur. Λtque ideo substantiae nobis quaueudae sunt, quibus haec restauratio tiat. Illae autem potissimum sunt aer, k cibus, 2 potus. Λere siquidem magna ex parte vivimus, A nutrimur. Cumque reperinta suerint corpora , quae sine omni cibo , potu ve diu vixerint, M omnes vitae functiones obierint in ovibus semper aliquid dissipatur, necessum ea affirmare haec iis tantum substantiis , quae ab aere acceperunt, fuisse resta rata, & enutrita. Praeterea vidimus aliquandb corpora, quae cum non decrescerent, sinisgulis tamen diebus urinis plus redderent, quam cibo, potu ve sumpsissent, circumfuso scilicet aeri non parum debebant acceptum . Sed de aere fusius cum de hominis respiratione agemus. Cibus ver b primum ore comminuitur, quod idem est ac aliquantulum attenuari. Ea, quae comminuta, sive attenuata sunt, per angustius spatium transire possunt, A filum, quod dicitur filo tenuius, angustius foramen perinvadere