장음표시 사용
251쪽
tioribus locis collocatis sobris, eaque graVior, aut levior ν Concinen. . aut perIodica , ετ quae tardioribus, auit colerioribus redeat cir nibus, fiori
y'' 'Quωdam possunt permutari , aut aliter commisceri, aut In di quis
dissimissa esse : ut proinde ordo , racoque Circultuum permutetur, Ac in uno vel alio , sive in paucioribus , Rut pluribus febris febri ex digito α& accessio accemoni dissimilis lit ca . Has febres . ordine cardite inquie
Quid autem est iliad , quod ordine Caret in universa corpocea natura , in qua quaecunquae fiunt necessarib fiunt Magnus oldo lit oportet in iis iv necessarib fiunt . & magnus ordo sit oportet in iis , quae necessarib agunt, ex quibus nonnisi certa . ω necessaria procedunt Λt homini videntur quindam sine ordine procedere, M sine ordine fieri ob causarum necessarib agenistium ignorantiam . Quod ex ipsis , ' quae ex Galeno deinceps trademus me- Mus explicabitur , ille enim haec habet: s,4 Earum autem ordina cais rant , nonnulla em transmutatione bumoris ad talem dispositionem deveniunt. videlicet tum unum , tum plura ex iis , suae influunt in digitum aliam : atque aliam in digito suscipere pomunt transmutulonem, Ar mutatis osculis. aut cavitatibus valorum , sive contrinis , aut laxatis fibris , sive ob aliam quamcunque causam unum alio parcius, aut copiosius esse potest . N-- nulla ob in s arrorem ad talem despositionem deisnium, . Uictus autem ratio , ut etiam ambiens universum corpus , V sigillatim circumfusa digito exempli gratia substantia , ut unusquisque scit, infinitas suscipere potest mutationes e quibus laxentur . -aperiantur , aut obstruantur pori , qui sunt in partibus digiti, aut alia fiat in iisdem mutatio. so Maximὸ uitur aran mutatur, atque iussiteram naturam tr4Ut Iavais, cum utrescit ,: namat etiam antea e su sis , pars una sanguisis μ flava bilis . alia nigra . Nihil autem obest si haec nomina retineamus flava , aeraque bilist modo rem aliquid illis significemus. At rei cujusque natura . ne dum sanguinis , non duas tantum , sed infinitas sulcipere potest mutationes, quae vocibus illis nequaquam apte explicentur: ut si sanguis simpliciter ex fluido fiat non Loiados in digito , in neutram dicetur bilem conversus, cum tamen vinitarum' aegritudinum caussit esse possit. -
. ' Quantum veris in aegrotamium corporibus bumstres mutantur Q. Sepro ut variae sunt in digido mutationes,ransum etiam accessovum circuieus, atque tationes mutantur. Quare nisu etiam mirandum es, si huis Oa1nutationibus reis ac sim- evariet. Illa queque non parum νθ varier sis eatisa, quod qui retrescere incipit humor in aliquo membro alter existe salire vir. ex aliis de is partibus . Sic , O fuacunque cisca -- rarisiaxem errata ab AEgrotantibus fiunt, nihilominu baec circuituum ordinem mer-runs . Quemadmodum enim 'sis quoque sanis virus depravatus aegrotandi fere occasionem, eodem , ut arritror modos vel etiam magis in laborantibus emere Oribus admissis sunt ac iones . Non solum limr eum fam aegrotant ,
252쪽
seges etIam rem re, qNst ex morbo referuntur , quacunque in eaUr prompti s m/ nduntur . Quodcunque uitur offensuis g enus effatu dignum interυenerit , vel circuitus anticipare , vel alios diis ae naturae a prιοribus orirι es necessarium , is quibus accessoΜum ordo Hrυertrtur , M tantum possunt anticipare, ut ex tertiana fiat quotidiana . vel alia lettiano circuitu brevior inaccessu , k tantum possunt participare, ut ex quotidiana, vel alia celeriori in accessu fiat tertiana , vel alia Circuitum habens tardiorem. Quae omnia mihi satis es ara videntur , ut majori non indigeant explicatione. bed placet alia exempla a Galeno propolita percurrere. De inflammationum generatione meminit, & rheumaticas accusat dispositiones, & multa habet de potentiis partium viventis corporis naturalibus : quas nobis reliquit aliquo modo explicandas, nam ipse fatis dilucido pluribus in locis docuit . potentias, facultateique dici rerum ignoratas Ggei lium causarum substantias . a Nihil igitur mirum . inquit , vel cereis ἐν iam ib), vel aniυersum aliquando caput , acervatam in se super uatem ad partec rmbecilliores expellere, veluti aures , oculos , tempora , labia , vel denIes , vel malas , set palatam , vel gingivas, ad garpareona , flarishmia, aue ad eos , qui sunt in hujusmodi part dus a denas , σε etim nihil in istis imbeellis consiterit ad thoracem, pulmonem , fauces , fomacham , ventriculum. svixionem transmisiis. Videlicet viae sunt a capite ad praedictas omnes par tes , Ω ad alias multas, nam si non sint viae, & donec non sunt viae , nulla hinquam ii parte ad partem possibilis est transmittio. De terminatur autem mali m 4 capite ad oculos potius, quam ad aures , vel a capite ad ventriculum sotios, quam ad fauces propter causas non multb disti miles iis, propter quas in fluminum decursu determinamur aquae sive turbidae , sive sincerae ad influendum in hunc potius hortum , quam in alium. Atque iic , taliqua ratione , copia, vel inopia influere post uni aquae , ut pereat, vel non pereat hortus, tacundior, vel in foecundior sit. Caulae hujusmodi non multo dis similes iis sunt, propter quas determinantur aquae in montibus, ex: gr: , ad aciendum sontem , ex hac potius parte , quam ex alia , Ω ad faciendum
fontem circuitus, R accessu, , recellusque habentem , vel non habentem . Atque hujusmodi , similive ratione explicandae potentiae sunt partium Corporis viventis , quas Galenus attractricem, expultricem , retentricem , Icalteratricem appellat. Ouod ii quis est, cui nostra non placeat expositio. vel aliam afferat , vel donec meliora innotuerint, retineat verba illa , quihus poten: ias partium naturalis corporis nominavit Galenus. Qui subdit: a) neque miran. tum est item et eis contingere m, qualis in excretionibus excremensorum ventris cc Heitur . Sienti ut vir quisque quantum quaque die excernitur intuens . si causam excreti uis ignoret , oriunem miraretur , H quemcunque latet surrquiratu- in eapita gen rationis, atque excretionis causa , em qua ratisno nonnulla quidem ex Qsis ad
exteriera , nonnulla vero M aDquem alium coustuant locum, baret, atque miratur bax con sexus proportionem . Sic, σου cumque n'n Movit, neque
qua partes marariam inutilem ad hepar transmittant, neque causam propter
253쪽
quam transmittant, intelligit, mirasur infibribus, ruri ex tipare aereudur tur ordinis proportionem . sed & alia conlideranda iunt quae in ipso hepatri. ex: gdi, fiunt: pro ut alibi monet Galenus. Cuius nos recte usi exemplo
addere possumus, non minus ac mutatione tantum , Parvarum circumstat . tiarum aliis tardiu , aliis celerius exonerandi alvum , aut vesicam fit neces sitas, in febribus parvarum circumstantiarum mutatione novi accessus ne-
cellitas fieri potest, atque ea sub alio , M alio circuitu non mutata rei subiastantia,mutatis tantum quibusdam circumstantiis pluIlea , atque pluries t dire potest. Τhapsia , aliaque thapsiae similia corrumpunt partemo cui. applicantur, δε multa vitia parti, iisque, quae per partem fluere solent thapsia , aliisquathapsiae similibus inducuntur . ex quibus tumores in parte, aliaque mala. ut non quicquam pro explicando'exemplo thapsiae a Galeno adduStat, his, quae jam dicta sunt, addere debeamus. Quod si nullam i-beciuitatem pars infiammata Gntraxerit:. a) hoc est,
s nihil vitii. in parte sit reliquum, neque iterum supersitates im-ittantum. hoc est, M omnia , qine in partem utcumque Perveniunt, sint bonae notae, aegritudo finitur , neque deinceps, aut sequenti , συ ιerris , aut arta die b mofbrieirabit . Quod si denuo eandem ob causam si quam prima etiam mi sis sunt aliis immittantur superfluitates ., aut si n/c quidem mittantur, sola autem remaneat petentia imbecillitas: hoc est si ea , quae perveniunt ita par tem , qualiacumque fuerint iplius vitio partis corrumpantur . hominem I cundo febricitara est necissarium . Sic pluribus . atque pluribas vicibus idem homo febre tentari poterit. Quibus illud idem concludere licet ι Ephemera , quotidiana, tertiana , quartana, alia que febres brevioribus, aut longi ribus circuitibus moletis ex una , eademque limitive causa repetente pluriabus vicibus , vel non repetente, ut in ephemera , vel in synocta fit, ortum habere possunt. Ac cum aequum non sit universos hla Galeni libellos exarare, sententias tantum quasdam ab eodem excerptas in horum confirmationem adducam.
cbJ Sicuti igitur in oculis, inquit, er auribus, Er pedibus, multisque aliis hujusmodi paribus , quemadmodum ostensum es , per circuitum fieri exacerbatio man s. deprehenditur, quid mirum es in Ia1erum , pulmonis , O cea νobri in flamination Ius , atque aliis omnibus . qua oculis inspici nequeunt, eodem modo superfluitates de ero . eodemque etiam fibrem accendere i Simi- Iiter dicendum est de febribus, quae propter ea, qua: in Patie jam prius assir
tante corrumpuntur, excitari possunt. ,
O Neque etiam illud miraniam, quod non isdem salutis temporibus
omnes super itates aggregentur, ut neque quod non iisdem statutis tem p xibus ea corrumpantur, quae in partem utcunque pervenerit. Aliud alii
sufficit tempus. . Se ' neque quod non aequa sit aecessisnum longitudo , oportis admirarit nam si non eadem neque specier , seque multitudo se orstuitatum,
neque etiam omvibres aequaliter accendi, aut disolvi Mnvenit. Pro ut cum neque species, neque multitudo excrementorum alvi, aut urinarum , neque
Oinnibus ventriculus, vintestina , aut vesica similiter sint affecta , neque
etiam 'obcj Idem Galenus eodem lib. eodemque capite.
254쪽
ellam omnibus simillier fiet excrementorum alvi, aut urina' eiiciendi ne celsitas. Quae nonnunquam ex iis tantum fit, quae in vesicae ibi idis partibus consistune, ex quibus cum omne corpus con Nile, conspirabile sit febres,& convulsiones etiam fieri possunt. a Nibit igitur mirum si absque eo, quod alterum alteri mittat, quemadmodunsoculis caput, ex iis , qua in imo membro remanserunt, ad eandem pervenit , ad quam id, quod recitu materiain, extraneam dispossionem: hoc est nil mirum si integris reliquis partibus M,
sicae tantum , ex: F., vitio, ea . quae utcunque suae , Vel utcunque pervet niunt in vesicam similiter molella sint, Ac similiter corrumpantur, A extra neam acquirant dispositionem , videlicet sano statui inimicam, ac, Omnino Corrumpuntur,x omnino extraneam , sanoque statui inimicam acquiruuet dispolitionem, ea, quae aliunde, δe ex aliis causis mala in vesicam transmit
Sic multis concurrentibus, Vel non Concurrentibus, Vel.aliis concuris rentibus , aliis minime, accessio longissima , vel brevissima, vel media fiet. Illa autem sunt rerum frigiditas, tenacitas ,& cra1sities, vel earundem coli di ias, subtilitas, & promptitudo ad motus, la resoIutiones: tostas corporis D brica, quae multipliciter variare potest, potentiarum robur, raritas, aut de sitas partium, meatuum major, minorque angustia, vel etiam obstructio, vel excedens ampliatio, materiat inutilis, vel etiam noxiae major , minorvo quantitas, aliaque huiusmodi. b) Eadem ratione neque cur nonnullis quidem accessiones infebrici a tono terminentur , aliqua ver non, es iudiciis iuMutu. Ouibus quidem omnibus aperto mihi videor , etiam cum Galeno de monstrasse febrem periodicam datae notae, non mutata retum substantia, mutatis tantum quibusdam circumstantiis alias , atque alias periodos habe re posse.
Ad hujus e) verὸ rei demon aliovem coacti sumus etiam curationis in minise , non aliter assecti , quam Hippocrates , qui quodam in loco per simialem modum vulgatissimum ulud dictum conseri e , ostendit autem curatio. Si quidem nostris temporibus, vel lippis, Ae tonioribus mani sellum est mulatas , atque multas esse se es sub variis typis , atquyperiodis invadentes, ut sunt quotidianae di Rae , tertianae, quartanaeque cum horroripilatione inclinpientes , quae sumptis iisdem, vel planὲ similibus medicamentis, ut plur,mum cessare solent, ut plurimum inquam i, nam sunt quaedam , quae aliquid aliud adjunctum habent, quo non leve negotium facessant medico, vel etiam non sine vitae magno periculo sint.
a Idem GaI. eodem lib. eodemque eap. N Eodem libro eodemque cainpite. c Gal. de disser. Ar. lib. I. cap. q. prope em. Disitigod by Gorale
255쪽
LABOR IMMODICuS POTEST FACERE FEBRES , EXERCITIORuM ITEM OMISSIO.
E Videntes, & communes se, iuni causas enarrans Galenus primo loco
ponit labores . Qui item illud quoque, inquit, longa experientia tam pertum , sa) qastd qui consueta exercitia omiserint, se aliis morborum te a ribus, ct febribus maximὸ coripiuntur. utrumque Verum est, nec non potea etiam lahor. potest laboris, sive consueti exercitii. Omissio multas sedata febres, & omnino.e medio tollere, quod natura non rarti docet, experieniatia testatur, M Hippocrates, Celsus, Galenus, aliique hoc idem monuere. Operae pretium autem erit horum omnium rationes tradere. . Videndo etiam, M audiendo, aut aliter longiori tempore, quam coav niat , sentiendo, ne dum ambulando, & manibus, pedibusque , aliave paris e corporis se exercendo homo laborare dici potest . Uerum in his, quae nunc perquirimus . evidentiores tantum labores LMPOris animus est examinare, qui manus, pedesque , aliasque Partes i nstrumentis motus manifestioribus. quae musculi appellantur, exeicendo perficiuntur. Ac primblupponimus in quocunque motu ex his vi structurae, proprietitatibus ce ejusdem aliquid diisipari, & aliquid succedere debere his, quae
dissipatitur. Λn quia poli magnos tantum labores manifestb sudore perfundiis mur, v evidenter cognoscimus non Oxigua nos reiectione indinere, in levi sibus laboribus , dicemus nihil didolvi, nihil dissipari , substantiaeque nihiὲ pos amittere, M in hujus locum uiI succedere, aut succedere debete ρ milia non videtur sic assirmandum . Quin etiam cum post plures, atque plurest pidis iactus ex: gt:. vel post longam ambulationem brachium , crura, desque languescere videam, in unoquoque etiam lapidis iactu , & in un ruoque brevi passu aliquid solvi , sive di dolui existimo. Λc cretio his , quae issiuantur in motibus moderati Saliquid succedere , quod non lit inferioris notae, sed in motibus immoderatis . ut Plusimum id, Moatis succedit, quae risibivuntur , vitiosum in ,& minus utile partibus. 3Quae non sunt sic intelligenda , ouod quae id in moto muscuIo solv tur, statim in auras abeat,& extra Pellatu L. nam in Plerisque motibus m seu lorum non sic fit, A pleraque non omnino decedunt e corpore, nisi post alias , atque alias mutationes , aliosque usus, de qua te nonnihil tet gi in Era fistrato. Quae neque de sanguine tantum, sanguinisque partibus sunt intelFgenda.
Re manifes h quidem ea membra, quae plus moVentur, maiora sunt ut dextrae manus sinistra, ut plurimum major est & vasa habent sanguifera dum move tur tum iliosa, & magis conspicua,ut omnino credendum sit sanguinem,tune temporis per haec vasa tum maiori copia , tum Velocius illatici.Vernm etiam tum in fibris nerveis, aut tendineis, tum in membrani Θ, quibus uuique musculus involvitur , tum in aliis partibus multa aliter moveri, t promover aliter rate fiet , aliter solvi , & attenuari dicendum est , ae fiat m quiete e rundem partium ab omni alio motu, eScepto ii requieto Tordis: quo cunia
256쪽
Sae semper palpitant. Quin in ollibus, in articulis, connexionibusque alii,
Olfium ne dum multa liquari, Sc attenuari concipiendum est, sed capita .lsium , cartilagines, ligamenta, tunicas, fibrillas partium earum, quae maxime, & immoderatius moventur aliqua ratione alteri credendum etiam est . Ferrum ferro proximum, fila aenea , live etiam Chalybea , quae te se tangant, non ne ii moveantur, invicem conteruntur , Sc attenuantur 2 Quo pacto igitur fieri potest , ut ossa , cartilagines ligamenta , nervuli, mum branulae, fibrillaeque aere, Se chalybe teneriores, Sc molliores in immoderatis longiorique tempore perdurantibus motibus no a offendantur invicem,& non invicem conterantur ' Sed in attritis meis , vel etiam chalybeis filis, uoniam ars , Ω ferrum nutriri nequeunt, nctu re istituuntur partes deperditae. n animalium verb corporum mediocribus motibus deperditae partes recta nutritione restituuntur. Sed in motibus immoderatis haud quidem tam Prompte , tamque facile recta restitutio illa fit, ac talis esse potetὲ immode. xatus alicujus partis motus, ut corrumpatur organizatio illius, Ac non postea anquam quoquo pacto restitui pollini de perditae partes . . Praeter quam, quod non rat , aliud di 1sipatur, aliud elicitur, admittitur, aut derivatur, quo Organa vitiosa fiant, si omnis postea universi corporis turbetur oecono inia. Quibus omnibus ex immodicis , improboque labore palsio quaedam fieilli similis, quam in contulionibus accidere digno ictinus, percipiuntque dein mum immodice la tantes non minus membra veluti contusa, ac cum aliis Causis exteriores partes re vera contusae sunt. Λc licuti in contutionibus conspicimus aliquid illapsum detineri in membris, quae etiam livida nori raro propterea observantur,sic in membris immodice exercitis aliquid postea illapsum , vel quia id minus aptum et , vel quia motu attritis partibus vitiosi sunt ductus, vel ob aliam limitem caulam minus apte lati, iacere n celsitatibus , minus apte moveri, aut promoveri poste, Vel et lam quando. 'ue omnino quiescere , M obstructiones facere concipiendum eth. Quo illudnt, quod frequenter observatur iis, qui immodice te se xxercuerunc nequa quam convenire omnimodam membrorum quietem , sed juvet partes imis modice exercitas fovere , tepida lavare, perungere , perfricare, aut aliter leniter movere , ad hoc ut his, similibusque auxiliis nihil , vel pauciora conis sistant in membro exercito, multa promoveantur , multa facilius resti tua me in pristinum statum , 2 morbis plerisque, ac febribus piae ripiatur occa
so. Enim ver b in his, limitibusque Deile pol ea accidit minus livere mutis iis, quae illabuntur in partes attritas, plerumue in immodicis laboribus, ut dictum est , mala multa communicari nervis, κ nonnihil afferri, aut vitii aliquid communicari cordi, organitque, quae in corde sunt , quo hujus m tus irritetur, δε pertui betur, se febris proinde fiat. Sed si quis est, cui haec nolira utcunque gratiose obIata non pIaceat senistentia, non illi succensebimus, si in Galeni connulescet verbis: febris inquit,
a u'a lassitudines sequitur , princi κm quidem , i a fresae multa
musculorum, nervorum,copularum, re articularum myti uem , qua sans ,
prima calfiunt: bine vero continuatim ea lor ascendit ad cor ἔ atque ivl b mofbricito. Quisquis tamen est , cui haec placeant Galeni, calorem exinponens
257쪽
potnens si bris praeter naturam ea damnare debet, quae de calore secundum μ' - 'Fa ' lis is .Qὸribis iis e stertum est , a inquit Galenu ν quRAE
aut consueta exercitia omiserint, in hisis morborum generabur 'hribuemadmὸ corripiuntur. Etenim in laboribus moderatis, Congruitque, R exi 'ntiae proportionatis multa eum eliquentur, solvantui, attenuentu , rate flant. tesolvatitur, vel utcunque alio Verba res melius exprimi polsit , m veantur , promo eanturque in Ipore animalium , Utque his, qui coni u tudinem habent , labos quicunque mediocris , moderatus, M. contervator sanitatis, non immodicus, 2 morbos asserens: omita consueto exercitio, ve motu illa eadem non eliquina, non toluta, non rara facta , nota resoluta. ζ mota, vel non promota non enim me pudet multis uta verbis sortero issui , modb res ipsa melius significetur j impedimento erunt aliis paristibus quae propterea naud recte poterunt functiones perficere , vel stiam.& ad motus incongruos concitari poterunt: ac illa eadem non mota, vidinum in ulta viti concipere poterunt, eorrumpi poterunt , A ea no aliud, atque aliud mali nasci poterit, quibus multi morbi, febresque
hor febrium causas ne dum avertere, aut dissipare, Verum etiam quandoque nivi tatum febrium remedium esse. Ex quibus ratio patet eorum, quae expe- edocti Hippocrates , Galenus, aliaque monent in plerisque febribus exercitiis, exercitioque similibus, M amus pol lentibus incumbendun, . Ceu
in quartana sic ibit: Deinde post 3brem oportebit ungi, Ivebemen
P '' ζhoi 'immodieti, possit facere febres , omissus . Vel praeter
missus , vel remissus, vel intermissus per aliquod tempus labor , non minus ac a malis eduliis, δι quando ue ab omni cibo omnique potu abstinenistia . prodesse poterit in morbis plerisque, gravioribus ne dum in febriis hvs Ex quibus ratio patet eorum , quae eΚperientia edocti Hippocrates, Celsus, Galenus aliique monent in febribus plerisque quiescendum esse ab omni opere.
ANIMI AFFECTIONES CORDIS MOTUM POTENTER, λω - vs LociTER ALTERANT
Uobus generibus pathemata , quae latinis animi affectiones dicuntur, comprehendi post uni voluptate, & dolore, M ab omnibus, quos sciam,
258쪽
AIs corpora turbari, ὀe divertimode moveri conceditur . At caularum, quae Cordis motum alterare valent,animi affectiones lunt Omni In potentis,imae, quae quovis veneno efficacius quandoque hominem enezant: Cumque aliae uiae tempore indigeant sane notabili instrictiones animi Velocius,quim oculus nictitet. cordis motum .perturbare possunt. In omnibus autem animi affectionibus.corporea quaedam organa m veri vel ex hoc ipso , quod cordis motum alterent, & hominem tum vindi Care a morbis, tum infirmare , 2 enecate valeant, manitellum esse potest. Sed praeterea ex pedum ex: gr: , vel impotentia, vel velocitate, vel incon santia in freta , ex sulpiriis, oscitationibusque , ex risu, ex vocis alterati Me, k laesione , aliis propter varias animi aiseetiones vociferantibus potius, Iluam clamantibus, aliis neque clamitare, neque loqui, neque .liter uias Proinerre Valentibus , ex mutatione caloris remanentibus etiam nonnunquam
diutissime maculis, ut remanet etiam longi ssimo tempore ex animi affemctu, qui timor dicitur, oris distortio, qui colores frequentiisime. A momento temporis mutantur in genis, quae aliis pallent, aliis rubent, taliis lividae etiam apparent, pro ut varii sunt affectus, ex iis , quae observantur in ocu ais, ut plurimum nimis argutis,& loquaciuus in lignificandis animi actis monibus , ex doloribus, & praecipue . δε frequentissime capitis. Sc ex aliis innumeris satis clare apparet pleraque organa corporis diversiinode moveri in animi affectionibus . Λc eorum, quae homini accidunt, quaedam corpo xis tantum sunt, quaedam ex parte corpori ex parte sunt animae , & n c Pro Pter animae praestantiam pathemata, sive animi affemones appellandiar, quaedam omnino animae sunt: ut ex: gr: velle , 9 nolle . Quod multi antiquorum, χ recentiorum aifirmant, Se in libris de anima Aristoteles etiam hoc ipsum docuit . . .
CΛuSAE FEBRIS.Cum pluries pluribus in voluminibus meminerit Galenus animi patheismatum , in libris de dissitirentiis febrium irae pollisimu in , Sc tristitiae meminit, utraque in genere doloris, live displicentiae, quas voluit esse nonnunquam febrium causas. Ego primum de Ira, pol modum de tritalia aliquid dicam. Ira ultionis desiderium adiunctum habet. Galenus inquit deliderium hoc non constituere etantiam irae , sed esse illi quid accessori uin , sa Iratis, perturbatis , sunt ejus verba , , pudore assectis naturalis etiam calora insiet- , quanquam ira baud quaquam auctar ; sed velutismor est ealoris in corde . Itaque etiam essentiam Maer, vel probatissimi Hilosophorum talem esse virmunt' quippe secesorium . AE est , non eius esentia ultionis aneleutia, bein lib. de dissi febrium . Ira aurem , inquit, es veluti fervor quidam, b) ac vehemenr motus potentia irascibilis in stse cordis corpore sita , simul autem cum hoc fervore ealest aliquando quidem spiritus substantia , anquando vero
259쪽
fanturnis . Quod si ita rontigerit . ut σa eorpora . rua tu δε ealiditatem a Lserunt, longo eam temporν retinere natura Via snt , licet motus cordis βῶ- ωr , in b/sce tamen remanet calor praeter naturam , atque inde hominem finbricitare o necessarium.Hujusmodi ergo febris babet horidiaum a motu , atque frυore natisa caliditatis . Sed temper ac caloris nativi, live insiti, & naistivae caliditatis mentio fit apud Galenum, semper maxime suspecta esse debet eiusdem doe rma. utcunque autem irae adiunctum sit ultionis desiderium , ex ultions semper sperat homo oblectamentum, k levamen ejus displiceistiae , in qua ira saltem ex parte conlistit. Ac proinde in ira mens omnia agitat, in quibus ultio sequatur , Ω omnia in corpore ea ratione commoventur , Ω agitant uesanguis , aliique liquores , pedes , brachia, facies, oculique in iacie , qui tummidiores ruhicundiores apparent, dentes, quibus , infrendent irati , paristesquae aliae, qua promptiora sint, Se aptiora ad vindictam , sive ultionem capessendam. Quη facilius , Sc gravius iis accidunt, qui ratione, Sc prudentia minus pollent, quive superbi sunt , Se malas habent consuetudines. Ul3sses, Polydamas,&Nestor consilio. Se iapientia maximh praediti, ut ex Homero refert Galenus, iracundiae dominabantur. Hector , Ω Λchillea iracundiae succumbebant. Pueri, qui ratione minus pollent facillime irascuntur. Ac noster Poeta Neapolitanus describens Reminam iratam,inquiti Moserando ben quanto a furor raccolao,
Le membra appendo a' i dispietati es D. Yt apud Virgilium : Sic irata foemina loquitur: ,-- Prob funiter ibit Hic, ait, Θ n'seris illuserit ad na regnis lNon arma expedient totaque ex urbe sequentur pDiripientque rates alii navalibus i ite Ferte citi flammas , data vela , impellite remos. In ira multa maximopere rarefiunt , ut apparet ex toto corpore allis quantulum tumidiore, oculis maxime, sacieque, de ut ex eo coniicitur, quod ira percitis facile venae in aliqua parte corpor Is, δι manifestb nonnunquam in narium summitate, vel in pectore disruna pantur. Quod si nullus sanguis extra prodeat, non proinde dicendum est nullam xenam, sive sangu eram, sive aliam, nullam particulam intus in abditis sive cerebri, sive pulmonum, si e iecoris, aut alterius Visceris nonnunquasea disrumpi, yel 4eviori, aut graviori vitio corrumpi iis, qui graviter irascuntur. Forte vehementiori in ira, quaedam , quae iam ut mi ta quoniam nimis rarefiunt, ebullioni, stfervent essicacius, Sc copiosius commiscentur, ut omnium m ima , 2 reiapentina sequator rarefactio: ex qua Vel venarum, aliarumque partium disruptio , uel in corporis habitu maguum aliquod fiat vitium , quo aliquando .. . nutritio etiam laedatur , & ilritato Per ea, quae consequuntur corde, ea febris
260쪽
fiat ab initio thoc est in corpore, quod nulli prius mani se M vexarunt morbi ruam HeSticam ab initio appellavit Galenus. m Oui tamen, Ic rindi quiem, praecedentem corporis dispositionem requirit ad hanc hecti in febrem faciendam . Nam ira, ut etiam quaevis alia causa , non eadem in quocunque corpore producit mala, ita aliis alia: pro ut non est eadem corporum Omnium dispositio. .
Cum igitur praeter alia vitia, etiam continuarum partium sol utiones iratis fieri polsiui, nil mirum cile debet si omnes febrium species, A phthiisses, aliique morbi eodem animi ast tu quandoque fiant. Haec autem intelligenda iunt , cum nulli ateri affectui .ira commixta est, nam si tristitiae, M metui exempli grptis conjungatur , multb diversae fiunt in corpore mutationes, & pallidi ,2 frigidi . & trementes possunt esse sic affecti, qui aliis, atque aliis morbis in graviore affectu aegrotabunt. Galenus in ira pullus ait esse cho alios , magnos , vilementer . celeres, crebros. Verum magnitudo pulsus non est tantum ex ira, sed ii ex ira fiat ca prudentem non latet s oculos reseiciat, universumque υultum et modo non fit ira alteri assinui conjuncta, quo tum pulsus, tum adspectus aliussit. st Quoita quis reprimere iram , tr tegere istit, propter aliquem alium adjuneium an mi affectum', pulsus Atynaequalis: magisque inaequalis bis es,
Ira ex animi ameetibus excrementa , qua prias quieverant,crisfacienda , attenuando , nc in Dirituis vertemis excitat, e) ait Galenus , atque ideo
tum obesse ,riim prodesse potes . γ Irascantur interdum illi, qui tibi ipsis
praecavere volunt a renum asseetisus, inquit idem Galenus. qui his etiam, de Fam ese in primis noxiam ait. Ego iram nunquam laudaverim 3 licet sciam noniiunquam ad victoriam iracundia trahi hominem, ac cum vi magna quadam animi praeclara aggredimur non sine nostrie vitae discrimine facinora: tunc sortitudinem potius illam, qu m iracundiam appellari velim. Tristitia veto saepenumero adiunctam habet remedii, levaminisque deis sperationem . lique, qui sic allecti l unt appellari etiam consuevere melancholici , 2 hypochondriaci cujus tamen nominis .fuit antiquitus , atque etiam est hoc nolito seculo varia acceptio . Hi sunt frequenter absque ulla recta causa meticulosi, maerentes, omnia desperantes, solent esse tardi, pigri, frigidi, omnia iniqua peragentes, frequenter ad extremas Vi aegri tudinis animi trahuntur desperationes.
Quia aurem fediris, inquit Galenus, u) eae trifitia fit ex solo motu, non
autem ex fervore generatur, quali fervor non motus etiam ipte sit i Sed sine dubio eiusdem rei hic motu aperit, cum alius claudat, hic dilatat orificia, cum alius eorundem vasorum orificia constringat, faciatque angustiora , vel etiam claudat. Sic ejusdem cataractat motu vallo, fluunt, quae fluere cessaverant; parcius , vel copiosius fluunt , vel etiam cessant fluere , quae prius fluebant aquar. Λtque ideo cum in iracundia , tristitia , aliisque ani- Tom. I. H h . -mi