장음표시 사용
241쪽
ribus majus itineris spatium traiicitur , major etiam vis resistentium aqua rum superanda est, qua nunquam crescens, aut decrescens determinata remigii vis fit tandem inferior et motus igitur velocitas in navi non crescet iaintini tum , sed necessarib reddetur inluabilis , M uniformis , nisi quod singulis impulsibus remorum aliquid additur motus , cum tantunde in inter unum, aliumque impulsum ejusdem amittatur. Verum quia quaecunque in navi sunt, di sibi ubilia sunt, ineptior primuin ad motum fiet, postea . R ipsa peribit navis, etsi Dite in iesa non primo cessiet remigium, quod pollea etiam cessabit , nam mortua navi nullum esse potest.remigium . His inquam, similibusque aliquo modo explicati pote it ratio , qua animalium corpora crescant, postea constitant, demum decrescant, Sc et linguantur. At ab ipso Galeno exemplum eruere possumus mal:e construetionis, de malae conformationis partium in hectica febre, oc res facile applicari pote ad naturalis marasmi intelligentiain. Hecticas febres posuit ille alias, quae post nonnullos morbos . alias quae statim ab initio inσadunt: Se vel proptet aliquem animi affectum . iram , tristitiamve , aut alium , vel propter lasIitudinem nimiam, aut solis fervorem , aut etiam , sicuti su in expertus , cum quis in frigida tempellate diutius, 2 pluribus ulcibus inclementiori coelo est usus, vel ob alias similes causas fieri consueve te . Has dicit non esse nimis culatu dissiciles, si statim occurratur, neque permittatur eas transire ad n arasmum , id est tabem . Nam illae in quibus mara lualis adeli, difficile nimis curantur , vel etiam sunt curatu impollibiles. a Earumsquiadem, sunt eius verba , natura calida es , Σ sicca , -cum tale aliquid cor patiatur , quale lucerna fomes cum fuit plurimum exustis . Nam qui ita soris refactus es, frangitur, atquo dissolvitur , atque ex ariditate continuitatem amittit: adeo ut neque s mapuam olei copiam superinfundas flamma abundantior possi accendi, semper enim parυa, se debilis in uso palpitat flamma,
ae continuὸ fit minor , donec extinguatur is Talis quirim es febris, qua omnino marasmodes , ides tabida exsu . Qua non es idem morbus , ac passio, quae inarasmus . ides tabet avellatur , nam . O b c assus febra in decrepita alata solet accidere extiπcto nativo calore, quod albil aliud exsit, qudin μανι , quae fine sensu doloris, ac secun m naturam ex siccitate contino/e .
Si uti iis, qui praeternaturam tabsunt, altera adυenit specias , eua a ebia lino ex aegritudine senectus vocatur , in quam multor nou selum senes , se detiam pueros vidimus incidisse. Omitto ponderare singula verba Galeni, sed illud , quod addit heeticarum siccam etiam naturam esse, manifestb declatat, Galenum salteiri ex parte pola isse istarum febrium essentiam in eo,
quod siccantur, extenuantur . sive emaciantur, k marcescunt corporis
partes. Ac verba illa, fomes rorrefactus favitur, atque Aissolvitur, atque ex ariditate continNitatem amittis: mauisest 5 malam structuram, malamque partium inlicant conformationem . Non tamen penitus acquiesco in his, quae dicit frangi, dissolvique ν continuitatemque amattere fomitem uenam alia vitia structurae minorum organorum existimo consideranda esse in
242쪽
Partibus, quae malὴ nutriuntur, sive male vegetant. Caeterum illud quaerendum est in febre hectica , an ipsa febris prima rius sit affectus p Magna parte Medici dicunt alias febres esse lamplomatiis Cas, alias verb primarias, sive essentiales, ut appellant. Eratili rato, atque Chrysippo, iisque , a qui ab his dicti sunt febres omnes consectarii, live
Consequentes assicetus erant. Ac quidem si in corde semper omnia sint, ut prius in salutis statu erant nunquam cordis motus, aut alterabitur , aut perturbabitur, aut variabit. In aegritudinibus autem omnibus causis, ut Plurimum evacuandat, expugnandae, aut corrigendae sunt, symptornata tamen nonnunquam sibi trahunt curationem, 2 iaepe numero omissa causa
sibi exposcunt medicinam, ive delinimentum. Demum ad maiorem pnedictorum confirmationem breviter indicabo, quid Medici celebriores potissimum studeant consequi in febris hecticae curatione , qui non rard etiam nolentes ex iis, quae omnes natura docente satis norunt, normas accipiunt, ut quid potius faciendiim, vel non facien dum sit, determinent. M Nimirum , inquit, qui equiti humidi, O solid rum partium absumptum , , ex centum est id, quantum Arei se' hum ctantibus restituere operier: Videlicet omni maiori studio habitus corporis nutritio recta promovenda , 3e adjuvanda est. Alii aliis verbis , sed omnes idem concludunt, neque sunt nimis solliciti de cordis refrigeratione 3 quam facile consequi possent, ut Hippocrate, ait.
NON OMNIA OBSERVAVTT GALENUS. QUI IH LIBRIS DE DIFFERENTIIS FEBRI IM SI MULTA NON FINXIT, SALTEM OCCASIONEM FACULTATEMQUE DEDIT ALIIS MILV RI- CONFINGENDI.
ΑΒ omni prorsus vacat injuria asserere Galenum non omnia observare, quae id te medica , vel etiam in aliis disciplinis observati possunt: id enim de omnibus homi thus, quibus semper aliquid deest , dici potest . Aeipsemet Galenus eum dicit se non vidisse febrium circuitum , d)qui ultra
quatriduanum protendererer , non negat quintanum , vel sexta num , vel alium magis minusve his longiorem h neque negat quotidiano mapis , minusve breviores , vel medios inter iam notos circuitus dati posse e prout dantur, & inorum non pauci meminerunt . Praestitit id , quod potuit vie plane disertissimus , qui tamen quantum constat ex libris de disserentiis Dbtium , non observavit eXcrementa jumentorum, aliorumque nlmainlium in stabulo, k in umbra sine ullo Solis aspectu fame sepius incalescere; nam tantum refert se Nidisse excrementa fumentorum ut, ct enlumbarum quadrm ex parte is Sole adeo vehementer calefacta , ut instar sumi mult1m ia
243쪽
sis blime, mordacemque , ferientemque nares . M oculos evaporationem emitterent. Uisumque ipsi est hujusmodi excrementa sic a Sole calefacta quotidianae febris continuae , id est amphimerinae, exemptum exhibuisse et quoniam quicquid superiori die ad summum femoris pervenerat, refriger fatur : ab quod autem huic continuum erat, dum prima pars, qua calorem conceperat, in summo esset fervore, usum interim paulatim succensum, mox priori se fervore remittente , iserum incalescebat, atque servescesse di Hic autem circuitus in unius fr. Hei , armctis spatio peragebatur : Quod si duobus diebus , ae noctuas idem circuitus factus fuisset, tunc febris reristianas eo modo fuisset exemplum , se si eri r quartana ε ω quatuor quintaiana , si tamen, o quintana febris exsae. Quibus etiam manifestum sit Gaia 1enum absque ulla pituitae, bilis flavae, Lut atrae mentione in unico iumenis torum excremento ν Solis radiis, ut ipse credidit calefacto , quotidianae, tertianae, quartanae, quintanaeque febris reperisse exemp4um: videlicet saepenumero febres istae non nisi temporis tantummodo inter circuitus in is tervallo differunt, A saepenumero uno remedio ex ciunachina, sive ex ceninviurio , sive ex gentiana, aut pipere sanantur. Sie vidit ille non disdata in corporibus, x extra corpus animalium quaedam putrescere et cib) sed non vidit quaedam alla. 3e ea ipsis , quorum meminit, fructus , semina , vestes non difflata melius conservari . Credo, quod ejus tempore non erat consuetudo, quae nune est , oleum addendi amisphoris , ut minus difflatum melius conservaretur vinum. Credo, quod non erat consuetudo castaneas , aliosque ructus terra fere arida sepeliendi,& poma cera oblinire, δc circumdare, ad hoc ut minos difflata diutius Conserventur . Sic pariter ex aliis multis, quae passim occurrunt in Galerio dicere possumus ipsum non vidisse, neque observasse omnia :.quod de qUocunque mortalium sine injuria dici potest. Quod demum in his iisdem libris Galenus occasionem , facultatemque dederit aliis multa confingendi, manifestum eruex iis, quae habet lib. a. de differ. febr. cap.8. postquam. de hemitritaeo disseruisset i uam per haec, inquit,
qua de bilissa , O punitosa febre coUcr simus, licet ad melansholicam i
orem transferendo ejus cum utraque illarum comploinonem , ac confusionena pariter eonjectari. Voco autem complexionem , quando horis disserentibus invasera It , confusionem vero ε quando estilem tempore inciuerint. Sic , erires simul febres eomplecti per se quispiam , ω eqnfundere poterit ex Ux , quae nVer diximus motuό . Quod tamen ablurdum non est et imo ea , quae possibilia sunt etsi nunquam acciderint, cogitatione lic t essitarere . δe contemplari 3 modo inptiles quasdam, nulliusque pretii computationes
Ridiculus etiam in eo videri potest Galenus. o quod pestis, quae
Λthenienses afflixit, causas scrutatus . Forse, inquit, ab AEthiopia mali fluxere eontagia. At nos scimus per tot terras, totque maria pestis semina numquam delata fuisse, &c.
244쪽
RECTE MONUIT GALENuS FERRES: , QuE CIRCuITus HABENT, EX VITIO DEPENDERE ALICinus
Iure quidem mihi videor sub Galeni nomine in Erasistrato scripsisse eoia
tum potissimum , qui soliti sunt jurare in verba magistri, culpa , Ω crumine fa Rum esse, quod alii aliis addicti, Vel proprio fidentes ingenio, nomini, famaeque nonnunquam detrahant principium , qui disciplinas utcunqMatradiderunt. Nam dum illi, ut plurimum mercaturae gratia , Osynia cogia visse,& nihil errasse eum , quem ipsi sequuntur, ostendere nituntur ι hi conistra in plerisque eundem manifesto fuisse deceptum , 2 multa ignorasse indicare conantur . Quod ex utraque Parte inique factum censeo, sed magis meo iudicio illi peccant, qui mortalem hominem omnia cognovisse , vel credunt, vel alios debere credere volunt. Qui libros legit primum id debet animo determinato credere , quicquid tandem ab aliis icriptum fuerit, ea vera sine dubitatione esse, quae a sacris docentur scripturis, Sc quae mater tenet Ecclesia , Ω falsa esse existimare debat ea omnia, quae a quocunque contra haec scripta fuerint. Secundum de aliis , quae quomodolibet leguntur , videbit an consona iis sint, quae in libro naturae Dei manu scripto notata fuere , nam si his, quae notata sunt in libro naturae , consona non sint, quae in libris hominum Hanu scriptis laguntur, falla haec sint oportet, vel saltem eadem erroris ,&fallaciae aliquid continere , credendum est. Ego , quantum mihi hucusque a Deo datum fuit, hanc normam tenui, quam etiam divisa favente gratia in posterum tenebo.
Ac quidem cum mini non levis occatio data sit legendi libros Galeni de differentiis febrium in fine secundi libri haec lego. Verba : a Quacunque per circuitus aliquos aegritudinum acces πessiunt, ex membrorum dispositionibus ortum babent, quae mihi paucis tantum exceptis verissima aded vide trer , ut ex his multo magis laudandus sit Galenus, quam a quibusdam la detur Fernelius , qui hoc ipsum , sed restrictius dixit.. Ponamus enim cunctas partes solidas hominis integras esse, nihil vitii. habere , 2 nihil interim in i piis mutari : ponamus 2 eundem hominem febre laborare. Liquidarum,inquam, lubstantiarum vitio constabit haec febris, Se continens erit. Nam pFaeter haec duo genera partium solidarum, & liquiis darum , nihil aliud habet corpus hominis, ut si solidae integrae, M sanae sint,& nihil. in ipsis mutetur, ut supponimus, & febris adsit, liquidae tantum sepersint partes, quarum vitio motus cordis irritari, & perturbari possit, in quo febris consistit. Quae continens erit, 2 quaecunque mutationes in ipsa accident, sive in melius, sive in pejus, ex mutationibus dependebunt, quae liquidis substantiis accidere possvnimam partes solidae omnes integrae supponuntur , 2 posuimus nihil in ipsis mutari. Mutationes autem, quae liquiis dis substantiis independenter ab omni vitio solidarum accidere possunt, nisi in paucis tantum casibus, quos Postea dicam , non sic remittunt,delinuntque, Tom.I. . ' . F f ut
a De disser. f.b. lib. a. cap. ulia circa Anem.
245쪽
ut iterum postea fiant, & iterum crescant. Atque id eb , nisi aliquid aliun
fiat libris ex his non potest esse periodica , quae scilicet novus accessus, g novos insultus habeat. Secretiones, confusionesque liquidarum substantiarum in integritate solidarum naturae sunt certae, ordine certo , 2 certa me sura fiunt. Nam cum in circulum Perpetuo agantur , Sc per certos canales non a iteratos, ut supponimus , & nihil vitii habentes rans colentur , alia nue iterum per certos canales iis addantur, e quibus secretae fuerant . ut Ixmpha, quae secernitur h sanguine, M sanguini iterum additur, aliae secedane& extra corpus pellantur, ut urinae , & ea s quae Per habitum corporis protruduntur, aut aliter emittuntur, & haec fiant ρον tuo paulatim, atquapaulatim. 2 certo ordine, si quid mali praniant in liquidis hujusmodi secto
tiones, permixtionesque, perpetuo Praei abunt, si in melius vergant hoc ipsum perpetuo fiet usque ad morbi finem . Neque ulla ratio excogitari po
test propter quam in data hypothesi nisi aliquid aliunde fiet quicquiis ea
sive boni , sive mali consideratione dignum nunc fiat, nunc non fiat , nam nunc, prius ,& postea quae secernunt, δέ quae confunduntur, haud multo dissimiliter sive secernuntur , si e confunduntur , ὀe mutationes in his , gener haec fiunt paulatim, atque paulatim a prout guttatim, atque guttatim, ut sic dicam , sive secretiones , sive confusiones fiunt liquidarum subitantiarum , ut proinde continens vitio tantum liquidarum substantiarum se bris sit oportet: hoc est sine novo accessu , sine novo insultu . Cujus rei alias rationes affert Galenus explicans, ut vitio pecunaris membri petitaicae
fiant febres, quas rationes mInc non tangam.
Dissicile autem admodum ,& sere impossibile est longiusculo tempore γ itium in liquidis substantiis consistere , & vitii interim solidas partes nihil
Sed nos magna ex parte in hΤpothesi permanentes videamus , an cum aliquid aliunde fiat, in aliquo casu aliter accidere possit. Ac primum omitto ea , quae de novo extrinsecus advenientia cibo, potuque liquidis substan tiis, quae in corpore animalis reperiuntur , accidere Pomini , quibus novus
insultus, vel veluti novus insultus fieri possit . Omitto ut di visa in plures, atque plures partes iusta singulis diebus cibi , potusque quantitate, non assa tim , sed paulatim, atque paulatim , & pluribus , atque pluribus vicibus illa assumi possit, ut nulla detur novo accessui sensibilis occaso . Omitto item
mutationes , quae accidere possunt ex somno , Se vigilia ex vehementi tibus animi affectibus, qui non fiunt sine mutatione in partibus soli is , uemanifestum in verecundia est , in qua mutatione alioua in fibris, tunici oevasorum , M orificiis eorundem , retardato per quas ciam Venas sanguine, Beianae rubescunt, x ingenuo sanguinis tinguntur colore . Illud reseram, qciolest inevitabile , semper reperiri animal aliqua circumfusum substantia , quae saltem per eas mutationes, quae vigintiquatuor horarum tempore in Coelo fiunt, haud leviter variat, 2 variare potest. ΛC huiusmodi ambientis futi- stantiae alteratio in aliqua, aut noctis, aut diei hora mutationem aliquam facere potest in liquidis animalium partibus antecedenter ad id dispositis,
eae qua novus insultus, sive novus ascessus febris fiat. Communiter omnes Ignoscunt ex horarum diei tantum mutatione in catharris, fluxionibusque.
ut dicunt, i capite , aliisque partibus sensibiles fieri mutationes, quibus
246쪽
melius, vel peius animantes te habeant. Ac regularis Gallorum certis no . urnis horis cantus ex mutationibus dependet, quae lapsu horarum ambieniati s obstantiae accidunt, Se iam dispositis ad eas percipiendas gallis communicantur . Flores ad diurnam lampadem sese convertentes , M noctu libras. florumque solia contrahentes mutationem aliquam certis horis fieri ostenadunt in ambienti substantia . ut omnino veruin sit similibus plane mutationibus , quae necessario accidunt ambienti substantiae, liquidas animalium Partes certis horis alterari, fle mutari posse , ut praeviis dispositi onibus in Ipsis , quas Vitia etiam appellare possumus , novi accessus, novique febrilis infultus, causa habeatur. Libet autem hic loci addere exemplum aliquod a Galeno mutuatum. ex quo pateat, ut vitio alicuius partis solidae periodica febris fieri possit. Ita one . inquit, in mAlieribus quoque accidit: nam er i ν δ donee aquales, ac similes monstruorum causae fuerint, idem quoque estrum servatur circuitus. Quae disserendi. ratio sapIentum omnium recte sentientium digna videtur,ac quantum memini Plato, Aristoteles, Hippocrates, aliique in hanc , aut 1imilem formam non seinet locuti sunt, neque quicquam Contra dici posse apparet. Necessitas enim semper inest Corporibus omnibus , ut in iisdem, aut omnino limitibus , se ex iisdem , aut omnino similibus x eosdem , aut omnino similes effectus tum sperare , tum promittere debeamus . Non abs re autem fuerit observationes quasdam narrando rem illustrare , quam Galdi nus docuit. Sunt Mulieres, quibus exactu singulis triginta diebu& fluit uterus. Sunt quibus celerius id fiat, & singulis a8. aut a s. aut a o. vel etiam breviori circuitu fluat. Sunt item quibus tardius id fiat , M singulis r s. aut 4o. aut lo. , aut 6 . aut etiam longioribus circuitibus fluat uterus. Nec non sunt seminae non unius speciei tantum animasium, quibus seinel bis , aut ter,
aut quater tantum singulis annis movet fir uterus.. Item sunt mulieres, quibus vehemens dolor fit, cum fluit, aut iam iam
Item sunt mulieres, quibus sebres fiunt, cum fluit, vel jam iam fluxuis
rus est uterus, idque aliis ceserius, aliis tardius ut dictum est. Quamobrem illo uno exemplo Galeni fluentis uteri mulieribus manifesto ςonstat, per ea tantum , quae moventur in uteris febres nonnunquam dari vigesimanas, menstruas, quadragesi inanas, annuas, 2 alias , atque alias sub variis celerioribus , aut tardioribus circuitibus redeuntes. Ratio autem , qua taminis fluat uterus alibi tradita est.
Sed illud etiam his addendum ii solo utero fieri nonnunquam febres Continentes , quae pluribus, paucioribusve diebus durent, de restitutis inteis fre , vel cum morte sceminarum finiantur. Ac nulla quidem ratione Gaisenum censeo, addidisse verba illa: sbj Sed quae circuitum non babent in bis nulla es corporis pars, quae praeeipuὸ sit offensa , sed qui in venis , arteriis omnibus continentur humores, atque hi prasertim, qui in maximis, atque plurimo calore abundanibus suus, aut ob aliam quamvis canna
247쪽
quemadmodum ἰn Iubemeris, aut ob putre monem ferventes . febrem una, accendunt f mebam appellatam, Gua a principio usque ad fuem nullam ha fot intermisionem , ae tandiu perse erat, hominemque deurit , donec qui , et
eausam asserunt bumores , aut ex toto absumantur aust concoquantur , ausutrumque patiantur. Ac nescio cur Galenus ad Praxagoram voluerit accedere, cujus sententiam his verbis refert: a reliquum es id febrium genui, qua synocta vocantur , quarum numersum tempus una accessio es , quae υeL semper in eodem vigorνpersi is, vel minuitur , vel augetur . donec judicetur. Hae verὸ ex tali eausa ortum babent, qualem stin tum febrium Praxagoras funguit, humorum videlicet in vena cava putrefactionem . Λt non adhuci Galeni temporihus sanguinis innotuerat motus, quo tam ina astoras, quam Galenus, aliique multa melius potuissent explicare. Λc quidem tum ex ipso Galeno, tum ah aliis , tum ab iis, quae observantur . facile multa exemis pia synocharum habere possumus, in quibus pars aliqua determinata est praecipue offensa . Hujusmodi enim aliquid ex determinata corporis particula s ut ex digito, quem abscessus occupat , vel dens vigerae pupugerit sanguini addi potest , quod continentem , hoc est Synocham faciat febrem. Et ex hubone iam ephemeras, quam periodicas, quam continentes nonnunquam fieri. febres, tum passim observῆtur , tum ab Hippocrate , M a Galeno non semel notatum est : Et qua ex bubonibus febres oriuntur , ονα nes sunt mala exceptis ephemeris, est Hippocratis aphorismus, quem relaxi Galenus lib. I. de differ. febr. cap. I.
248쪽
Non quicquam magni iis omnibus sorte dicere videbor , qui saepe numero unam , vel aliam datam febrem facile mutare periodos obse
vaverunt. Sed forti non minimi aliquid dicere videbor iis, qui causas sane longe dissimiles quaerunt , ut febres explicent sub brevioribus, vel
longioribus periodis recurrentes: qui Galenum adducere possunt dicentem quotidianam a pituita putrescente , tertianam a bile flava putrescente, quartanam verti ab atra bile similiter putrescente excitari. At ego admittens vidisse Galenum quotidianam aliquam , tertianam aliquam , quartanam aliquam , a causis fieri, quae sic lectu potuerint nominari , ut Galenus illas nominati, ac iterum sine injuria repetens non. Omnia observasse Galenum, qui, quoniam neque quintanam, neque sexta nam vi dit, tres tantum diebus integris numeratas intermittentium posivit dissere tias 3 attamen cum Galeno demonstrabo datam quamcunque febrem perio
dicam mutatione circumllantiarum breviori, Vel longiori tempore recurre .ge posse. .Verum primo referam, quid perio esca, quid intermittens , quid continua periodica febris sit Galeno, qui pluribus in locis periodicas sebres dicit eas ; In quibus per circuitus fiunt, accessiones . Intermittens verb dicitur , quando prioris accessionis tempus adeo breve fuerit bI, ut antequam secunda superveniat, jam prima quieverit, in omne id temporis spatium,luod secundae principium , D prima suam interjacet, sine febre est. Si verbecunda accessio invadat, priusquam praecedens fuerit toluta , quoniam nul Ium vacuum intervenit , M sine febre tempus medium, periodica qui na , febris dicetur, sed continua. Neque, ut illud ostendam, prolixiori sermone rationes 3dducam 1 pilori, ut dicunt , quas plurimas possem adducere tota seri ne corporea cla in Imante natura , id quod dato tempore fit, non mutata rei substantia , mutatis tantum quibusdam circumstantiis breviori, vel longiori tempore fieri posse, ut si dieamus dari sontem, qui dato tempore siccetur , M spatio certi temporis siccus maneat, quo tempore absoluto iterum recurret, sine dubio concludere liceat, igitur dari potest sons, qui non mutatis aquis alio dato quocunque tempore bis, vel pluries siccus observetur., siccusque maneat certi tempori spatio , quo absoluto iterum recurrat. Sed ego per ea tantum,
quae a Galeno in lib. de disserentiis febrium tradita sunt., ejus, quod posui veritatem demonstrabo. Galeno autem dissicilius visum est explicare quibusdam a)- De disserent. sb. lib. 2. cap. D. b, Eodem lib. eodemque capiseo. Disiligo by Corale
249쪽
dam in febribus per circuitus fieri accestiones', quam febres esse , quae unico
tantum accessu ad plures dies extendantur . Neque excrementorum iumenti a Sole calefactorum exemplum , quod ipse retulit, satis eidem Visum eIE ad explicandas periodicas febres, quoniam in animalibus ex omnitas ad omnia conspiratio, er eon xio misit . Licet autem circa haec eadem multa 1 nobis in praecedentibus dicta fuerint, placet tamen hic exempla alia examinare , quae ipse Galenus affert, quibus tum ea confirmabuntur, quae hucusque dicta sunt, tum manifestum erit, nos minime in omnibus h Galeno
a) Sunt lippitudines, inquit, quaedam, quarum nonnulla quotidiὸ 3 no nulla veris tertio quoque die magis in lant. Ac nos in memoriam revocare possiimus esse lippitudines, quae mane, & vesperi , 2 quae ante pran/iam, scante camam . & quae post certum temporis lapsum a prandio , vel a cama , Ω quae post lectionem , post motum , post animi astectum vehementiore in maingis , vel minus infestant, non minus ac aliis lippientibus vino pejus fit, aliis melius, quod Galenus, 2 Hippocrates observaverunt. Recte igitur Galerius ad lippitudinis similitudinem typos, bc exacerbationes habentis, in febribus per circuitus fieri posse exacerbationes , novosque accessus ait. oc quidem aliquando lippitu clo cum febre est, quae ad iplius lippitudinis exacerbationes
brevioribus, aut longioribus temporibus comprehensas exacerbatur.
Similiter , m nurium dolores μθ , se capitisseis rarius , με medietatis, quem praeci hemicraniam avellant, quibusdam vero, λ pedum, O articu
rum dolores per circuitus exacerbari cons cimitur . Quod igitur in hisce omnibus inspicere licet, venas quidem in bis partibus , qua exacerbantur in rurimorem attolis, atque infammationem augeri, ac dolores intendi, ac materi σinutiZis a vixtim ad extrinsec eri : Da ct in interioribus, quaecumque non videntur , servare eandem prF rtionis similitudinem concipiendum es: aa is ut in laterum , ct pulmonis infammat onibus, in aecessionum quidem ρrinci piis tumores increscant, in dectinationibus autem evaporent, ac submittantur. Modestissimus Pater Daniel Bariolus Societatis Iesu cum non placeret liber, noluissem,dicebat,librum scriptisse:at ego quia maxime placent,quae hoC locosci psit Galenus, voluissem , inquam , ego illa scripsisse. Attamen cum non seripserim hac, saltem paucis eadem illustrabo , quod neque faciam prortas in eo Marte', ut dicitur, sed ex eodem Galeno asteram etiam exemplum eicis,
cui extremam partem digiti deus pupugerit, e satim indoluit , posea veris
instammatur, atque in magnum tumorem pars omnis circumstans attollitur.
Acu videlicet quaedam fit in digito continuarum partium solutio , quaslatim indoluit homo . Ac eadem partium solutione viae quaedam etsi exiles disruptae, M vitiosae saHae sunt: ut ea quae sive per nervulorum , tendinum alteriolarum, aut venularum , aliorumque minimorum ad glandulas prmpti e spectantium, Cutemque contexentium vasorum cavitatem, vel purfibrillas musculorum , aut ossium poros , aut per ligamenta , vel alias quas cuinque partes, quasin digito sunt libere, & facile fluebant, & requebant, aut admittebantur, vel extra pellebantur, fluere, χ refluere, admitti, arit expelli nequeant, vel minus libere , Ω minus facile fluant, refluantque ad
a b c Eodem lib. eodemque capite. Dissiligod by Gorale
250쪽
mittantur, aut expellantur. Motu quoque cordis semper urgente, &cunis Ra perpetub promovente ex iis , quae libere fluxissent, aut refluxissent, χhac, illac libere adinissa , vel dimissa fuissent, nonnihil manere necessum est in partibus circa punctum locum politis . Hinc tumor , 2 inflammatio . Hinc difficultates ad sanguinis trajectiois
Nemin venas ex proximis arteriis. Hinc Inolestae pulsantium arteriarum
Ierceptiones . Hinc in aliis quibuscunque sive fibris, sive nervis , live 'alis,ive partibus aliis, quocunque peculiari nomine appellatis, per quorum po-rolitates, aut inanitates aliquid meare, promoverique solitum erat, dissiculistates ad motum . Hinc ineptitudines fiunt ne dum digiti, sed quandoque totius manus, vel etiam totius brachii . Hinc multa , quae prius non abimindaban per unicam acus puincturam minus recte, ac prius fluentia abunda re videntur. Quibus omnibus quoniam totum corpus confluxile, M conlpirabile est , ut Galenus ait, facile febres fieri possunt: cordis videlicet ex nismotus facile turbari, k irritari potest, ut saepe numero turbatur, & irritatur. Λt ea, quae propter acus puncturam , ut jam dictum est, in digito consistunt, diversimode putrescere apta sunt, & motu sanguinis , aliarumque substantiarum per vias quastunque variis nominibus nuncupandas, additiO- neque , aut detractione aliqua lave sentibili, sive insensibili, uel. etiam perinmutatione in pus saepe Ilapius, vel in substantiam puri similesin mutantur. Quibus in concluso faetis febris tum facilius fit, tum major esse solet, quam
si in patenti ulcere fierent. - Ipsa autem febre non sine magno rerum utilium dispendio multa mutitis modis eorum, quae molesta erant, dissipantur . Vel etiam adaperto foramine quod sponte , vel arte fit manifesto haec eadem, quae melesta erant, evacuantur , M omnia conquiescunt, cessatque in corde irritatio, Sc consequenter motus perturbatio , ut homo videatur febre immunis.
Verum vel quia iterum foramen occluditur , ut frequenter fieri obseris 'tamus in partibus visui subjectis, vel quia organa cemanent adhuc vitiosa in digito, similibus modis celerius, aut tardius, si in ilia , ac prius facta sunt, fiunt in digito , similiter cordis motus irritatur, k febris fit, 2 si mi
liter, ac prius omnia redeunt accidentia. Enim ver li ut in exemplo menis struo tum in foeminis dixit Galenus, donec aequales, ac similes causae fuerint, 'idem quoque eventuum secvatur circuitus. Qui rerum , u eventuum circuitus toties erit, quoties eaedem, aut similes recurrent caulae.
Ita , ct in interioribus sa) , quacunque non videntur , servare eandem tretortionis similitudinem comisiendum e et adeis ut in laterum , O pulm9nis infammationibus , in accessionum quidem principiis tumores increscant, in declinationisus autem evaporent, ae submittantur . Ac quidem quaecunque. fiunt digito, . vel utero, vel aliis partibus omnibus sive in conspectum Cadentibus, sive in occultis , Ω profundioribus corporis universi sedem habentibus similiter accidere possunt. Atque ideli non minus ac ex lippis oculis, ex inflammato digito, vel ex alia quacunque particula oculis subjecta , ex glandulis quibuscunque , ubicunque positis , ex carnibus aliis quibuscunque, ex membranis , ossibus , particulis cunctis in internis, 2 peni
