장음표시 사용
371쪽
Aum , quo nunc utimur ex agresti illo, ac ferino reperit, ac subornavit laut quo alio novo principio , ac sundamento hic usus est, ut aegrorum di tam inveniret, quam hic , qui sanorum reperit dietam fuerit usust Mihi equidem videtur idem modus, idein principium , atque via, M unum quod ἀdam , aut saltem simile esse inventum . Et licet iudicio sumpto a iuva tibus, 2 laedentibus haec Medicinae species, quae aegrorum dietam .inveniemultiplicior. 2 variegatior sane lit, ac multo maloris negotii, ab illa tamen . quae sanorum dietam invenit aliquo pacto dependet, aut idem protinsus fuit utriusque principium. XIV. Λccidit autem quibusdam in morbis, vel certis temporibus nonis nullorum morborum plus laedi rotantes ab iis cibis, quibus sani innoxie uti solent , ut est panis, & maza, quam sani Ledantur , aut peti clitentur ab ervo, k hordeo crudo, aliisque similibus, quibus bovum , & equorum n, cessitati satisfit. XV. Neque verum est, quod nonnulli putant, sortiora , 2 quae corpus sive sanum, sive i firmum magis alterare possunt,aut dissicilius a viventiu viribus transinutantur simpliciter nocere, & ea , quae debiliora sunt, M iuintus assumpta facile mutantur, simpliciter propterea prodesse , aut nutrieudo, aut aliter opem ferendo sive sanis, sive aegris corporibus . Si quidem, si ita se res haberet, facillimum omnino esset necessitati tuin sanorum , tum aegrotantium providere , Ea scilicet, quae debiliora , Ω minoris evergiae eia sent, eligendo , k aliquid de securo , atque mediocri vietii detrahendo , ut demum is sive sanis , live aegris tutissimus esset. Sed res aliter nimis se habet , & sive moduin , sive rerum subitantiam spectes nulla Morsus excepta, quod huic iuvat, saepe alteri nocet, quaeve huic aegrotanti prosuut, poliet huic eidem, quoniam is mutatus est, nocebunt. Praeterea fortiora, de fames,& sitis , ut etiam repletio , 2 evacuatio , aut quid aliud his limite magnam Potentiam in naturam hominis habent nunc sanandi, nunc debilitandi, nunc occidendi . Quapropter multo sane est, uti dixi, haec disciplina, quae aegrotos respicit, variegatior . 2 multo maiorem diligentiam requiret, quam illa , quae sanorum vietum quaerit, atque ideli modum, rationemque Conjectare oportet, qua certus hic aegrotus iit habendus. XUI. Verum enim vero in hi: Omnibus , quae ad artem sunt necessaria
neque certiorem modum , rationemque , neque magis exactum pondus, neque uulnerum , aut mensuram , aut normam aliquam, ad quam reseras re-Peries unquam , quacunque laudem methodo utaris , quam corporis sensum . Dissicile autem , A operosum nimis , exacte adeo, quae unicuique conveniant condiscere. ut parum in alterutram partem delinquas: qua quam Ego eum etiam Medicum maxime laudatim , qui parum delinquat, certitudinem enim prorsus exactam rard Videre Contingit, neque quicquam Leperire licet, adeo periectum , ut nihil in eo desiderare possis.
XUII. Λt quidam Medici similes sunt iis , qui imprudenter, sine attriti casu , fortunaque naves gubernant. Hi cum mare est tranquillum, A nulli vehementiores aera turbaat venti, & cum nullus adest proximus naviscopulus , longeque remotae sunt syrtes, etiam si non leviter in nrimere pe cent , hari tamen multum nocent 3 neque tunc ex eorum erroribus sequiis
tur L cile naufragium . sed ii mediocriti aut torta magnus ipsos deprehendeis
372쪽
3 s 4 In Hipp. Lib. de muri Meduina
rit ventus, aut tempestas navem adoriatur, tunc propter imperitiam igno Mantes , quae facienda , quae praecavenda sint facile tibi ipsis , ac navi nauis fragium parant. Sic sane etiam imperiti quam plurimi Medicorum cum
tractant homines , nihil quod occidere pollit patientes , in quos si quis
etiam non parum delin uat,nihil grave faciat sunt autem multi tales moris hi, & multo saepius, quam graves nominibus accidunt et si in multis e rent , aliquando tamen parum , de Vix quod notari possit, nocent. ubi vearo obtigerit magnus, so Itis, periculosus morbus , tunc ipsorum imperitiae delicta haud lex ia afferunt incommoda. Enim vero nonnunquam is , qui facile servari potuisset, propter remedii ignorationem, habendique modum Orco demittitur , ac sunt non pauci morbi, in quibus si aptum remedium
non afferas, & res rite non ad in inistrentur , aegrotantes pereant , at ubi affa ras cito serventur.
XVIII. Quod autem non minores amictiones ab intempestiva evacua. tione , quam a repletione , ut etiam I motu , aut quiete , & i plerisque aliis et contrariis hominibus contingant , probe quidem di icemus, si in fanis rem istam expendamus, nam non solum aegrum corpus , sed etiam sanum muta tur , 2 alteratur diversimode a vario rerum omnium usu , 3e varia est illius diversis tamen temporibus necessitas. Quod , ut fiat mani fellum , omittamus primum eos homines , qui obvoluptatem , aut ob aliam aliquam minus probabilem rationem, non propter utilitatem prandent, aut cinnant , aut utrumque faciunt. Si consideremus esse quaedam corpora, quorum naturae necessitas exigit, ut libenev
vere velint, sem l tantum in die cibum capiant: idque aliis hominibus fieriri debet coenanti hus tantum , aliis prandentibus tantum . Sunt alia Corpora, quorum neccssitas jubet, si hene vivere velint, bis in die cibo m sumant, coenent scilicet, Sc prandeant singulis diebus , aut sunt etiam , quibus pluries opus est in unoquoque die ciborum, & potionum usus. XIX. Ex his autem , it Ie , qui satis integer erat, Becessitatem tamen quae iubebat coenam tantum non servavit, 2 pransus est , facile fit corpore gravis . Sc legnis, merue piger , Sc somniculosos , oscitationeisti , alti iaque sorte malis inhi abitur. Huic , si postea insuper caenet, alia mala lacilo contingent , Ut flatus, tormina , vertigines, vomitus , laxior alvus, atque similia ob mutatam ab inutili prandio corporis sui necessitatem, quam aliquando etiam dicere possis dis p ,sitionem, propter quam aliquid aliud, quod non fuisset factum , necessario fit. Item si quis prandere debeat, δι nul non serviat necessitati, rnox ubi prandii tempus praeterierit, facile fit Corinpore impotens, animo delinquens, oculis languidulis, pallidus , 3e calia gans , urina illi erit crassior', Ω mordacior , os amarum, st grave olens , i scera pendere ipii videbuntur, Se contorqueri , ac membra tremore Corri pientur his sirpe vertigines , iracundiae , Je tristitiae adjunguntur. Quae qui lem fiunt ob omissu in utile prandium spe comae , quam consequuntur nocte insomnia tumultuosa , v conturbata , x aegre dormiunt. Sequent λdie non fit ipsis hora tolita prandendi consueta necessitas: idque ob errore praecedentis diei, qui niti corrigantur alia mala adveniunt. XX. E. haec quidem plerisque sunt graviorum morbornm in ilia . Aliis vitam quoniam non ex Raverunt tempus iustum ti e prandii, sive coe
373쪽
, 2 novos cibos integerunt prioribus serventibus adhuc in sermentati nitius ι & quantum opus erat non consumptis, aut transmutatis , vel Cum venter non esset evacuatus , ὀc non quievisset a priori cibo . Aliis morbi fiune propter abstinentiam post elapsum iam prandii, aut coenae tempus , qu niam consun ptis prioribus cibis non habet corpus alimenti stultionem , Mid , quo asIumptus cibus Paratur in aptum alimentum non habet materiam, in quam suas exerceat Vires z quapropter necessitate quadam ipsam hominis naturam assicit. Λliis autem aliter fit ob alias necessitates , uvh oh alium . atque alium causarum necessitate quadam agentium concursum , Ae complicationem . Quae tam Varia sunt, ut etiam si inutiliter repletis abllinentia pleruaque remedium sit 3 expediat tamen non rarb novum sumere cibumptiori adhuc on consumpto : Vel ut Ventriculus evacuatione indigens, 'ubplura ingessit , eb facilius postea evacuetur , vel ut id , quod in ipso mor x nimis jam factum est, contemperetur vel ob alias causas. Sic aliquando operae pretium non erit replere corpora ex nimia inanitione laborantia , vel
quia deest id . quo ea, quae sumuntur parentur . M apponi possint, vel ob
alias causas , sive naturae necessitates.
XX l. Est tamen rebus in omnibus latitudo quaedam, quam si non trans. grediare, nihil magnum , aut notabile iacias live boni, sive aialit undam equaquam ex quo is errore omnis homo statim , aut graViter aegrotat. Illi cui taltu, vel curio corpus est nimis a3itatum , levis haustus egelidae, aut isthil. ant vix sensibiliter nocebit. Corpora , quae prae nivibus quam maxime diriguerunt, i proxima cit 3 protinus corrumpuntur: haec eadem ab igne remotiori non solum non laeduntur , verum etiam frequentὶr restituuntur. Is qui solitus est nudo capite incedere, haud statim aegrotat, si cooperiatur brevi tempore , & e converso : ut neque facile aegrotabit, qui
ex eo , quod noxium est . minus accipiat quam quo laedi possit: maximis alia non concurrant.
Eas autem naturas , quae facile non ex levissima , sed ex levi causa male habent . imbecilliores appello ; quae etiam aliquandd facile mobiles, 3e alterabiles dici possunt, A nonnunquam aliis nominibus congruentha appellantur . Sanis autem imbecilliores, Se iacilius mobiles, 2 alterabiles sunt aegrotantes, qui si ex ea parte peccent ex qua aegrotant ψ multb sanhgravius laeduntur , qu2m quilibet imbecillis , aut male robustus homo , si ex illa eadem Parte ex qua imbecillis est , peccet: scilicet ex errore facilius movetur aeger, quam imbecillis homo , ranus tamen ue quaeve ad movenis dum hunc est levis , M impotens causa admovendum illum est gravis , se
Ex his autem omnibus manifestum fit, dissicile sane in morbis esse. rectissmum semper assequi . Sed non propterea debemus veterem disciplinam damnare , tanquam non existentem δ aut non probe Investigatam, vel quoniam non habeat circa omnia exactam certitudinem . Quin imb qu
niam Medicina in plerisque rino propinqua est, ac si prudentiores Proseia
fores eadem utantur Via . qua veteres sunt usi ad ipsum rectum perveniti possit 3 admirari oportere censeo ea , quae ex multa rerum omnium igno ratione sunt eruta 3 Prudens autem Medicus cum multa necessarib semper
fiant in aegro corpore, se circa aegrum corpus stiam nullo jubenta 3 si μ
374쪽
; In Hipp. Lib. de 'teri MedieIna
non expectabit magnas mutationes , ut quid faciendum sit determinet: sed requentillime a levioribus quibus eunque sive iuvantibus, sive nocentibus. Itidicia eorum . quae conveniunt sumet, & non linet praeterire occasionem rei h ne gerendae. XXII. Sed redeamus ad eos Medicos , quibus ex hypothesi omnia sunt plana' qui vὰ veterem viam deserentes ad male confictain hypothesim omαnia deducunta Si calidum , aut frigidum , siccum , aut humidum , acidum, aut amarum , album , aut Digrum , aut aliud quodcunque his simile est , quod hominem laedit , Ω omiteat recte medentem auxiliari calido quidem ἡn frigidum permutato 3 frigido autem in calidum. 9 sic timiliter dicant in quacunque simili inani hypothesit contingat mihi homo non sortis naturae , qui triticum edat, quod ex area sustulit non elaborat , ia carnes crudas, A bibat aquam . Hoc vi iu utens satis icto , quod multa, & gravia latietur : nam flatibus turgestet, doloribus vexabitur. R ejus corpus deis
ile evadet, M venter corrumpetur , A multo tempore Vivere non poterit.
Quod igitur auxilium praeparare oportet sic habenti calidum, aua frigidum, siccum , an verb humidum. Vel acidum , vel album , upi Digrum et Simplex enim est , quodcunque ea istist 2 ex his factae hIpothesius lianiles prorsus
mihi videraur, non quidem ad inveniendum, sed ad vanas contentiones vix aptae. Si unum ex his est quod homine in hedit, contrario solvere opo . tet, ae liberare, quemadmodum eorum sermo testatur l Atqui cel tisilinuin, re manifestissimum medicamentum est, victum , quo usus est , auferre , MPro tritico panem dare, pro crudis verb carnibus coctas, insuperque vinum
propinare . His permutatis impossibile est non fieri sanum έ niti penitus fuerit homo tempore, ac victu corruptus. Quid itaque dicemus Z num qubd psi a frigido alflicto calida haec oblata auxilium tulerunt, aut contra SEquidem opinot me multam haesitationem interrogato praebiturum et modo is sit ingenuus, ac bene morigeratus, 2 contentionum contemptor.
XXI H. Nam qui panem ex tritico paravit calidum, aut frigidum non Quaesivit, neque quicquam aliud ex iis , quae non pertinent ad panis sui stantiam . Refert autem fit ne panis cui nihil sursurum decessit, nec ne ex tritico decorticato, aut non decorticato, aliisque seminibus permixto , aut puro, in subtilissimum pulverem redacto, aut leviter contuso Resert multa ne suerit aqua suha Sus, aut contra , magis, minus sermentatus , satis coctus, aut crudior fuerit λ Et haec quidem atque similia sunt consideranda in pane, quae re Vera ad ipsius naturam, M substantiam pertinent. Atqui haec non considerat, quomodo assebiiones , quae in homine ex pane fiunt cornoscere poteriti ab unoquoque enim istorum, similiumque ad rerum substantiam pertinentium afficitur, & aIteratur homo vel noe, Vel alio modo, & ex his omnis vita, A sano, & ex morbo coavatistenti, ae
XXIV. Nihil igitur uti Iius, neque maris necessarium , quam rerum proprias aflictiones cognovisse , quaeve sint illarum in corpus humanum iras, & e converso , quae sint corporis humani , partiumque ejus in res lias vires , quaeve fiant ex concurio mutud corporum . Et prosectb primIMeiuicinae inventores multiplici rerum usu , via scilicet , quam nobis nat 1a tradidit, haec , quantum tunc liculi , Moestigantes admitati tum dist
375쪽
cultatem rei. tum utilitatem iudicaverunt artem dignam , quae Deo alcri. heretur, quemadmodum recepimus Illi autem neque quod siccum simplicitet dicitur, aut humidum, neque quod calidum , aut frigidum , aut aliud his simile putaverunt hominem sedere, neque in his quaerendis anxia cura opus esse existimaverunt. Nam torte de his similiter credebant, aec de gladio , qui non enecat , quia dolorem affert, sed quia viventis organa dilacerat, quin im , quia partem aliquam dilacerat dolorem assert. Nec siquando iuvat gladios , ideb iuvat, quia dolores excitat, sed quia sinus a in lait, in quihus lanies continebatur . Praeterea dormientes tum iuvari, tum perimi possunt ferro, vel igne abluue ullo aut dolore, aut calora. Ridi culus autem est, qui dixerit sine doloris quidem perceptione . sed non sino dolore ferro nos juvari, vel laedi posse. Verum enim verh quod in unoqia que forte est, x humana natura potentius 3 quodve non solum omninb su' perari non possit, sed quod plus minusvὸ superet naturam, hoc ipsum laedere tapenumeri, duxerunt, de hoc ut plurimum auferre quaesiverunt. Foris stissimum autem est, quod aliud maxime immutat: ut sunt ea, quibus lis 'Mida concrescunt, concreta liquescunt, conjuncta , disjunguntur , disiun-m a Conglutinantur , clausa aperiuntur 3 aperta clauduntur, se alia infinita,& inter haec connumerari possunt ea, quae dicuntur calidissima , frigidissi-ina , dulcissima, amarissima , acidissima, α alia 3 quoniam haec quidem,
'Mae vehementes excitare possunt sensationes s nam nulla alia ratione sic diciantur a potant etiam , aut corporea hominis organa vehementer movere ,
avit viventium partium motus ii qui erant silere , ex quibus, vel coagulatio , vel liquatio, vel disruptio. Vel trituratio, aut quid aliud lunile fiat in organis, sive in hominis partibus corporeis . Ouorum quidem omnium causae saepe in ipso homine omnino reperiuntur 4 neque semper opus est, ut extrinseeus occasiones, five extrinsecat cauta adveniant, ut aliquid fiat in nobis. iiva boni, five mali. Si quidem vel ea , quae corpori insunt permutari possunt, ut aliud , atque aliud ex illis itidem pollea fiat ue vel quae pet-
mixta sunt, δε altera alteris refracta, ut Propterea temperata diaer mereanis tur di lcera i , 3e separari possunt ue ut unumquodque, aut alterum ex illis i remperatum postea sit. x hominem laedat. Λtque ideli non absurde quando is inua dicitur, inesse homini non solum calidum , ὀc frigidum , amarum , M alsum. dulce, & acidum , ὁe acerbum ψ sed etiam alia infinita incidentia , coagulantia , liquantia, M alia aliis vocibus denotata: quibus scilicet omni- venae potentiae, & facultates rerum exprimi polliat. Qiaod idem est, ae si dicerem affectiones quascunqueopartium nempe dilatationes, constricti nes, dilacerationes , rarefacitiones, condensationes , coapulationes , liqua.
tiones, δε alia infinita fieri posse in homine ab iis, quae nomini insunt. XXV. Sic limi liter plaraque sunt extra hominem eIficacissima, quae cum aliis confusa conspicoa non sunt secreta verti ab aliis mani sella fiunt. Se hominem tam laedere possunt. Ignis ipse rariisi me aliis perspersus subinstantiis nihil magni, aut violenti producit, estque idcircli Occultus , sive temperatus t quod si quis partes illas dispersas iterum congreget, intempe. ratum quid illarum aggregatum , & excedens erit. Cibi , qui nobis inuti. les sunt. aut ingesti hominem gravitEt assiciunt, sunt. nobis intempMati , e aliquid habent ad nos sorte, M - 4cia et quod quidum cum non rarbs en
376쪽
3 s 8 In IIIpp. Lib. de Veteri Meditana
sentum vehementer excitet , dicuntur proinde illi aut amari, aut acidi. aut alii desumpto nomine sentatione magis conspicua , qua ab illis anici. mur . Turbamur ab his quemadmodum etiam ab illis, quae in iplo corpora fiunt potentiam magnam habento sine manifesta extrinseca cauta , quO- tum pleiaque frequenter excernuntur , Se oculis subjici tur . fitque eorumvis plurimis signis manifesta . Secus quae edit, & bibit. homo line noxa nihil habent quod ad nos , Ω nostram naturam dici possit, vel dissidens, ver exincedens, vel aliud quid simi lar ut sunt panis, de maga, qui hus assuetus est homo plurimis , & semper uti. Id tamen pani , & mazae aliisque similibus cibis dandum est , dum homo bene valet nam aegrotanti saepου non Con Niunt ea ipsa , quae sano apta erant , eique non rarli operae pretium e It ad hibere ea, quae tortis una, δι efficacissima dicuntur , quae sano non conV
XXVI. Caeterum ego non video quemadmodum curaturi sint homines ιlli , qui rejecta veteri antiquorum via Medicinam ad scopum , sive ad hyωpothetim aliquam ab iplis excogitatam abducunt. Enim verb non est ipsis, Velut ego opinor , inventum quid in se ipso calidum . aut frigidum, aut siccum , aut humidum ψ quod simpliciter tale iis , R ideli homini opem a ferat, vel laedat illum i dolia imhhaee, quae nos habemus si calida dici quandoque merentur, quia calefacere possunt; similiter dici possunt stigida, uia aliquando refrigerare possunt r Et dulce dici potetὲ amarum, vel actisum . Neque equidem arbitror alios esse ipsis cibos, aut potus Illi tamen apponunt huic cibo , quod sit calidus , huic quod sit frigidus , buic , quod fit acidus , aut salsus , aut albus, aut niger i - - XXVII. Id autem fit, quoniam impossibile est , aut saltem dubium ima perare aegroto calidum quid assumere 3 llatim enim inter gabit , quid sit illud ut nugas producere necessum iit, 2 inanes fabulas , aut aliquid oste dere eorum , quae applicantur sive intus, sive extra: panem icilicet, aut cinisum , aut lactucam , aut aliud. Λt cum eorum , quae calida ab ipsis dicuntur , aliud sit rarom , aliud densum , aliud fluidiam, aliud non fluidum, aliud alperum , aliud leve. aliud , quod facile ab his, quae in corpore insunt, solvatur, allud quod minime solvi possit, aliud quod his petmixtum ebullitiones iactat, vel hcontra, aliud quod haec liquida coagulet, aliud quod haec coagulata in liquo em vertat , cumque sexcenta alia oppolita notati possint in iis, quae calida appellantur, ut etiam in iis, quae dicuntur acida , vel amara, quodnam erit hoc calidum, quod Medici praecipient sive vitandum , sive iumendumpsiquidem eorum , quae ab ipsis calida dicuntur, non sunt eaedem vires , Ω saepe ab hoc ipsoc uia ea lido fit oppositum eins, quod fit ab hoc alio ipsorum calido : idque non sol tim in homine , sed etiam in corio, ac ligno, R aliis multis rebus , quae magis stupistum sensum habent, quam homos Et equidem caliditatem , Ω frigiditatem , quam nunci pant Medici . omnium facultatum minime potentes esse in corpore existiniori adeoni saeptiliane nihil prorsus referat eorum, quae calida, an eorum quae frigida dicuntur , sit id, quo Lassumitur. 'XXUILI. Neque calidum est i m remotum a frigido, quam multi existi malit 3 neque acidum est nimis temotum ab amaro, vel a.dulci et hoc est
377쪽
illud idem , quod calidi sensum producit, paucis mutatis potest producere sensum frigidi . Quod ex eo conliat, quod saepissime homo nullo auxilio. M nulla indigens praeparatione extrinieca ex se se mox fit fruidus , mox fit calidus in sensu ; sive brevi tempore ex iis , quae in ipsemet nunt trigidi , MCalidi perceptiones habet . Neque quod huic homini, vel quam plurimis
hominibus calidum , aut viride , aut.amarum esse dicitur . similiter ὀe cani viride esse , vel amarum dicendum eli, cum neque, M eidem homini hoc; semper viride , 3e hoc semper amarum sit. . XXIX. Item si quis sanus hyeme corpus peririgeret, aut frigidae Ioti M. aut alio quopiam modo, quanto id magis fecerit, tanto magis, M ampli postea obi vestimenta acceperit, A sub tegmen venerit incalelcet et dummoindo non fuerit prius a frigidae perfusione omnino congelatus , tunc enim uanullum percipit frigus , ita nullum neque ex sese, neque etiam admotis igni bus percipit calorem . Sic etiam si quis calido lavacro . vel ignis vi nimia fuerit excalefactus 3 postmodum remotis ignibus multo magis perfrigetablis tur , ac magis horrebito quam is qui prae aestu ventilationem admisit , ὀe sibi frigus paravit, atqua hic multo majorem aestumae ardorem percipit ah igne, atque a calido lavacro . quam is, qui sibi frigus non pgravit. Praeterea qui cunque per nivem , aut aliud , quod frigidum dicatur, iter facientes excelia Ieritet frigescunt, ubi postea ab illis locis discusserint, Se in tepore extit Tirit ab aestu, M pluritu vexantur, quibusdam etiam velut ambustis ah igne holla exurgunt: prompte scilicet in nobis utrunque fit, Se altera ex illis aia sectionibus promptε nimis ad Rlteram accedit . Possem alia multa recensere, sed haec sufficera poeunt iis, qui friSoris , calorisve naturam apti sunt intelis I ioete . Id tamen, quod in morbis irequenter observatur, in eorum gratiam
addamus. qui volentes pertinaceu non sunt in illa sententia , sed quia decupiunt ut ipsi , alios decipiunt. Nonne saepissime quibus frigus, Se rigor conis tinrit , his acutissima febris percalida relucet per totum corpus etrans. desinens maxime in pedes subi sane rigor, & frigus validissimum diutillima duravit Quod malum ut plurimum , periculo vacat. Rursus cum sudoaprodierit, ὀe febris decesserit, nonne multo magis frigescit aeger, quam si nafebris apprehendisset quidem ab initio λ Cui igitur brevi adeo contrarium
accedit, cuique vis adimitur sua i ponte, quodnam magnum opus est a iislium t aut quid nam magnum , aut grave ab his fiat i Consistit morbus ista in calido, an in frigido , cum utriunque affectionem habeant, qui eo aegrotant λ Nonne unico ille sanari potest remedio, quod neutrum ex his sit 8 Estne remedium hocce tum adversus calidum, iive Caliditatem , tum aaversus
frigidum , sive frigiditatem hujus morbi tXXX. Verum dixerit aliquis, qui arcienti febra febricitant, itemque
peripneumonia , Se aliis plerisque morbis, non Cito ex calore liberantur, neque adest hic promptum frigidum adversus calidum Atqui Ego hoc maximum signum esse puto , quod non proflter calidum simpliciter homines s bricitant, neque hoc simpliciter sit afflictionis causa . Nam facile esset tum
naturae sponte , tum Medici inventione remedium . Inest rebus amarum, ac
calidum idem, v calidum, ae acidum, δι sal sunt, ac calidum , M alia infiniata, At rursus frigidum cum aliis infinitis facultatibus conjunctum : hbc est
tum sensus diversimode assici potest ii rebin , s quae propterea calida dicun
378쪽
3co D Hipp. Lib. de Dieri Medicina
tur ii caleficiant, amara, aut acida, si amarities aut aciditas propter ipsa in ore percipiatur tum etiam conuenia iones, 3e raret actione, . liquationes,& coasolationes, & alia infinita fieri potiunt ex vario variarum rerum concursu, M applicatione. Si calidum igitur dixeris, nihil aliud lignificabis. nisi quod hoc sic diεtum calefacere possit, sive quod haec ab ipso seni atro
fiat. Quod prole et o satis non est ait explicandam illius rei naturam , Cum infinita alia ex illa cadem re fieri politiit, licuti non lucticit ad ferri naturam explicandam dicere quod incidere potiit , nam hoc minimum forte est eorum omnium , quae serro fieri milunt. Ac sicuti equum non es, hanc de
Drto simplicem hypothesim iacere, quod lit incita vulti , live quod incidis ra. possit, δε Iacuti ad hanc hypothesim i Leptia est infinita alia, quae tu ferro , Secum ferro fiunt, scducere, ita aequum non ei, hypothesim facere de re qua- . . cunque quod calida, aut trigida iit, aut humida , aut sicca , de ita quoque ineptia eii hac hypothes, aut alia simili infinita alia, quae rebus insunt, aut Difinita alia , quae fieri potiunt a vario reruni usu hac hypothesi explicanda suscipere . Nanique . vel nulla facienda de rebus hypothetis est , vel si quae fit omnia comptaehendere debet, quae in rebus Ieperiuntur, fle omnia exisplicare debet , quae firri potiunt.
XXXI. Signa porro alia adducam ex Communibus obset vationibus de sumpta, quibu, hoc idem quod dictum est manifestum magis sit. Nonnum, quam nob; s gravedo innascitur, Se Buxus per nares moVetur, qui saepe acrior est eo,qui prius quotidie per Mares mini ibat, 2 tu Inescere facit niuim,queiri exurit, calentem . ia nimis ignitum reddit. nod si diutius perleveraverita.
edi ulceratur etiam non rarb nasusis Sedatur aut citi aliquo anouo ardor in naribus postquzm fluxus minus aciis factus, 3c fluens subitantia concoeta magis , M permixta fuerit , hoc xii cum intemperantias.amiserit propter quasnrotelia ei at naribus. Quae cum fiant quandoque tum ab eo , quod dicitur Digidum , tum ab eo. quod dicitur calidum, oportet conjicere quid insuper, inlit in iliis rebus , sive quas alias potentias praeter istas calefaciendi , Se r frigerandi liabe t , propter quas gravedines fiant, Se id quod fluit nares tumefaciat , Se exulcerat . Nam si nihil aliud faωim est, quam perfriger lio, cale saetio simplex remedium cst, si calefactio simplex faeta est refrigeratio est remedium . Quae quidem brevi accedunt, Id nnlla concoctione opus habent, ut fiant . Verum com aliquid aliud factuin est . remedio indigemus . quo illud aliud auferatur, videlicet ii cutis poruli ia Si fueri ut ania gustiores laxandi illi, & aperiendi sunt, si humor acris factus sit. δε motis x , D Meiaiulus , A mitigandus, si liquidior, crassior faciendus est, aliaria quae intemperantiae corrigendae lunt. Sic li lanam ex calefiatici ab igne m ustiam afferat, implex refrigeiatio , utcunque parata , auferet illam . Sed si prete et ea ignis carnibus ulce te irim si urit, si ignis vi membranis, A fibris
i ruga tio Oia fuerit, si meatus alti fuerint ut frupti , alii clausi, si alia in tu per L. ἴ fucrint ab igne , procul dubio trultra his omnibus ii quacuniaque i implici 1 cfiigeiatione auxilium sperabimus. Haec enim molellam tantum calefietionem de medio tollit , non satiat ulcera , neque membranas, neque libras rellituit. Quod adeo Verum est, ut in iis, quaeptae ter incon. gruam calefactionem nobis molei a fieri poliunt ab igne ut eu exulceratio, licet aliquando remedium habeamus ab iis, quae praeter alias Potentias , reo
379쪽
stigerandi vim habent, non raro tamen remedium hoc inveniatur in iis
etiam rebus, quae non solum non refrigDrant exulceratum corpus, sed maianifesto calefaciunt. Sic pleuritis , quae frequens est in rigidiori coeli tempe state non sanatur iis , quae simpliciter calefacere possunt, licet 2 in his quo- qne illius saepe remedium inveniatur. Ita 1itrii liter non ea viride, vel flavum, vel album id, quod in cibis non nutrire potest , licet inter ea, quar iridia nuncupantur multi nobis apti cibi reperiantur. XXXII. Illa etiam, quae ab oculis fluunt, saepe fortia existunt, ti aliis quam acrimoniam habent sunt enim acrimoniae multiplices i unde exul-Cerantur aliquando, & corroduntur tunicat Oculorum, ut etiam 2 palpebrae, Se genae ab effluente ab oculis humore . Dolores , ardores, δe inflammatio- nes fiunt. Quae mitiora sunt cum fluxiones fuerint concoctae, live intem- Perantiam , quam habebant amiserint, quod permixtione quandoque fit, Se temperatura, ut cum acetum, aquis permixtum temperatur quandoque maturatione quadam, similis illi, quae in fructibus observatur , A tennae frequenter ab his fiunt. . A XXIII. Rursus quaedam fluunt e faucibus, Vel in faucibus consistunt, ex quinus vocis, M respirationis organae offenduntur , Ω raucedines fiunt, Se anginae . nonnunquam erysipelata , peripneumoniae, febres, aliique morbi. Haec , vel ideb nocent, quod in loco sint, cui non Conveniunt, Se ut sanguis optimus, qui in venia utilis est , in cavitate Vesicae consistens morbos pro stignita, pleraque , quae in aliis locis utilitatem aliquam afferrent, in fauci iaias, Se in organis respirationis afflictionem aliquam pariunt , vel nocent, quia intemperantiam aliquam habeant. & nimis fiuida sint, aut acria nimis, At mordacia , aut plurimo sale huius , vel ilIius generis sint referte, aut aliter sint intemperata . Et illud quidem Ruserre convenit, proptet uod nocent. Oportet enim causas uniuscujusque ea Putare , quae eum ad unt, illud fieri necessum est , cum non adsunt, vel cum permutantur in
aliud temperamentum, illud cessat, ia aliud fit. XXXIV. Item hilis, quae ad tenue intestinum propter aliquam ea sam non descendit e, seci per totum corpus diffunditur , aut illa quae liquiis
dior , Ω tenuior, aut minus efficax faeta est, ut etiam illa , quae acrior, remordacior , aut crassior est i aut aliter est intemperata , morbos plerosqua sacere potest . Fiunt saepe ab ipsa dolores , Se febres , rabies, Se morsus v iviscerum , desperationes , anxietates, aestus, impotentiae ε fiunt vomitus, Scin appetentiae, Se cibas saepe minus recte elaboratur. Quae non Cessant, nisi
id propter quod fiunt, auferatur, vel scilicet ad tenue intestinum bilem deducendo . Se id , quo descensus iste prohibebatur, auferendo, vel intemperantias corrigendo, vel id , quod alicubi exuperat, 2 inconveniens ea
XXXV. Temperari autem , Ω maturari, aut concoqui humores perimultas,& infinitas species contingit. Quapropter Se modi, 2 tempota , Ω numeri, & mensurae in his multum post unt . Etenim ut caro , quae Putrida est , aut incipit putrefieri, Se propterea nobis intemperata dicitur , qui- .husdam animalibus, quae illa utiliter vescuntur , temperata , matura , Se
concocta dici potest ; ita quaedam sunt huic homini temperata , Ω concocta, quae aliis hominibus cruda, & intemperata, ac fortia dici debent. Quin
380쪽
α sa In Hipp. Lib. δε Veteri Messicina
etiam in uno eodemque homine inpissime, quod prodest ventriculo malo
concoquenti, M ad ventriculum nullam habet intemperantiam , nocet, Mintemperatum est brachio exulceratos quodque ad hanc partem corporis coctum, maturum. M temperatum est, ad alιam Particulam crudum, acerbum, & intemperatum dici meretur . , Sed dicet non nemo pro calido , & Pro frigido, sive pro caliditate ,& Distiditate non esse intelligendum id tantum, quod calefacere . Se refriis cerare potest: sed id, quo omnia fiunt. quae in fermentationibus, concci. Itionibus, maturationibus, temperaturis, Bliisque similibus fieri continis punit Hic etiam si forte de rebus haud male ientiat, non est tamen fere ' lius nam voces multd sane aliter accipit , m communiter accipiantur, Rhominum animos suis sermonibus praeiudiciis, & erroribus replet. Coma muni enim hominum sensu cum Calidum dixeris, antelligitur id, quod c te facere potest , non id quod maturationem s Vel incrassationem, vel putre factionem suscipere aptum est , cum trigidum, intelligitur id , quod refri perare potest quae sipnificationes iunt servandae tum ut sermonum, tum ne eorum de quibus loquimur, confulio vitetur . Retinendae lunt vocum signi. ficationes mas vulgus retinet, & OPOItet Panem a Pindlare panem, cauum caseum, ut homines appellare soliti sunt ut iam si & hi quoque in has non ra-xt, peceent , dicunt enim saepenumero aliquid tale , non quale est , sed quales illud nos facere consuevit: sic Demo rici Praeceptoris volumina dicuniatur erudita, Se docta , quoniam , qui lςgunt, & perlegunt docti, & eruditi
fiunt, R ealidum ispissimἡ dicitur non aliquid , quod tale lit, sed id , quo
nos calefieri possumus. . - - . . - . -
XXX Ul. Cceteruin Medici quidam , itemque M sophistae quamplurimi dicunt, quod impossibile est Medicinam cognoscere eum, qui non novit Quid sit homo, u duomodo primum factus , Sc compactus ile. Qui li loquantur de eo , qui rectissimus, ὀc Omni ex capite per feerissimus Medicus dici mereatur , verum prosectb inquiunt , sed hoc opus, hic labor apollineus est nosse hominem unumquenque, Oc quomodo . omnia gerantur , quar,n homine fiunt i Mihi equidem nullus Videtur haec exacte cognovisse , non inquam in homine; sed neque in musica , neque in vermel Scio tamen pleisiosque Medicorum , M Sophistarum multa conii denter nimis, δι audacterde. humine fuisse locutos , lea quae ab ipsis dicta sunt, minus censeo Medi cae arti convenire, quam Pietoriae. Λc si quid de hominis uatura cum aliqua celtitudine cognoscere possumus, id continget ex Medictaa eo princi pio exculta rite ,& promota , de quo dictum est. Ac licet alia via nonnulli non pauca cognovi,se videantur, illorum tamen scientia , neque evidens est, neque ullum, ut plurimum habet in Medicina usum . Medicus enim maxime .coonoscere debet, quid sit homo ad ea, quae comedunt ut , aut bibuntur , quid sit ad hunc, vel illum aerem, quo est circumfusus, quove in respirationibus utitur, quid sit ad ea, sime quomodolibet ipsi applieantur, aut ad ea , quae in i plomet fiunt , quaeve ipii contingant ab hoc, vel cibo, . vel potu , et aere , vel animi asseeiu ν vel corporis exere itatione cognosce
Ncque fatis est existimare, quod malum edulium est caseus , ex: gr: quonia m aliquando sepletio ex iEso dolorem , A noxam affert, sed opus est