장음표시 사용
111쪽
in primis quod pra n. ra. diximus, sententiam, si plura ac diversa contineat capita,&unum solummodo petatur leuterari, caetera vigori itaque auctoritati rei judicatae relinqui, quod si ergo rei judicatae auctoritati ex parte relinquitur sententia, utique etiam quoad eam partem executioni mandari poterit,cum tres udicata paratam habeat executionem , text. Iminor.annis. IIvr.fae minor. ι causeam. a.C. de execut. rei jud. - Gail. in ira de arres. Imper.cap. II incipit constitutio arresorum. nabat: rae enim judia cata, ere. rursum si paratam executionem habet sententia ex rarte ea, quae per leuterationem suspensa non est,iane dc peti poterit executio P ea parte sine ullo caeterorum capitulorumpi ae udicio, cum per iniquum alias esset,eum cui parata competit executio, non posse eam sine caeterarum causarum inarum praejudicio petere.
Actor qui anteguarendam detulerat reo juramentum, an reo referente,postguarendampraestitam possisuscipiemdoprobationes juramentum evitareta '
Eui cosmiuramento adversas committit, ad resaris udice bicon
Reo cui delatum enV-jurandum,permittitur conscientiam suam exonerare probationibus. e qualitasinjudicis ervanda. Actori negandum non eis, quo reopermittitur. Reinguarendam praestare non tenetur. Oraenariism remedium ubi e stat, ibi ad extraordinariu- non ea recur.
aranda praecludit scubatem mutandi hbelli. .rendar ita reo ab actorejuramentum amplius deferri nequit. Mutanda nonsiunt qua certam emper interpretationem habuerunt..M er errorem incroductum H,acconsequentiaου irati non debet. Actori non debet dis licere conditio jurisjurandi quam VH adversario de
112쪽
Ia. Reiu referendo actori juramentum sibi detitum, videtur acceptasse de
Donemo. Actor uramento detito in pendente adhuc interlocuto super eo anpossia probationes redis . cI . Consitusio I .part. I. decla Iur
Λ Ctor cum detulisset reo susjurandum super actio ne proposita anteguarendam,ac desuper prestitisset' cautionem guarendae, reo referente ei jusjurandum, , mutare voluit propositum , dic probare intentionem, sciam, quaerebatur an possit λ Et Scabini Lipsienses a iquando responderunt, eum posse revocare delationem, quod eum reus nollet jurare, non videatur talis delatio per reum acceptata, & quod durum videatur absolvere reum de his, de quibus actor eum convincere Iuli per probationes, atq; ita existimabant ipsi longe alium esse hunc Casum quam Conversum , Cum adhorante guarendam omisit delationem, qu5d postea ad eam non admittitur. Si enim admitteretur, essiceretur conditio rei deterior,&grauaretur jurejurando,quo onere liber erat,aetore in se probationem suscipiente. Sed in casu nostro, cum actor primum rem in jusjurandum demisit, &reus ut a tali jurejurando sese ex eo ret, retulit actori secus est , tum enim actore juris jurandi
delationem revocante, cssicitur condillo rci melior, ut non cogatur stare solius actoris juramento, sed co ratur
actor onus probationis subire maxime, cum dican*jura eum,quitcausam iuramento adversari comittit, adver-
113쪽
' sarium judicem sibi constituere,. Facit quod i reo, cui delatum est jusjurandum, permittitur facultas exoneorandi conscientiam suam per probationes, fac. confit.
σconstit. I . inrubpart. I. Ergo idem debet licere acto ri cui relatum est jusiurandum, ut in t judiciis serve- 'tur aequalitas ,& ne negetur actori, quod reo permittitur. Ad hanc tamen rationem respondebat D. Paulus aliam rationem este in reo, quod ipse non t teneatur praestare guarandam, & ita ei electio haec non sit praeclusa . Pro hac quoque sententia adducebat D. Badhornus quod iuramenta sint vitanda, quandocunque vitari possunt, per probationes, quas litigatores in se suspicere volunta. Item quod ubi textat ordinarium remedium, scilicet probationis, non sit recurrendum ad extraordinariu: Sed D. Paulus negabat iusiurandum esse remedium crutraordinarium .
Contrarium determinatum est in iudicio Curiali Luciae isco. & monebatur D. Melchior Κling, quod per i guara rvdam praecluderetur Via mutandi libellum , dc cum dicerem delationem iurisiurandi, vel susceptionem probationis, non esse mutationem libelli, sed pertinere ad probationem actionis : aesivit, cur erg3 t receptum sit, ut guaranda praestita, non liceat actori amplius reo deferri iusiurandum, Θ Respondi me quidem scire id usu ita receptii nL c hodicta vero
114쪽
etiam ea der exstat constit. II. pari. I.)Sc licet non ignorem ea, qtiae t certam interpretationem habuere, minime esse mutanda, L minime a II deleg. tamen icit quod per errorem introductum est, non videri trahendum in consequentiam, Lquod Uerb.I. . T l quod non rationes'. faetit. atq; ita talem usum non videri extendendum ad casum conversum. At is ajebat se observasse usum sic habere, quod actorem ante guarandam oporteat eligere unam ex his duabus viis: an velit scilicet probare actionem, an eam jurijurando rei committere Electa ergo una via,
quaeci inque illa sit, non dari regressum ad alteram,sed lo. cum esse regulae: Via i quam elegisti tibi pateat. Non debere ergo actori displicere conditionem jurisjurandi, quam ipse detulit aduersario, ut inquit jurisconsultus in ljusjurandum re ad pecunias I . g. datur autem realia. 7.eter sic. aequissime j de jure7urando. . Non esse ergo dandum actori regressum ad probationes, quibus renunciare voluisse videretur, cum juramentum reo detulit, Esi quis jusjurandum. II. inprincip. de rebus cred e uretur. Jmd erant qui contendebant reum t per hoc ipsum, quod refert actori jusjurandum, videri acceptasse delationem, & proinde tale juramentum, ut acceptatum areo,revocari non posse. Erita pronunciat unla.
Ad hanc autem sententiam mouebat nos, quod si actorcs haberent liberum regressum ad probationem, futuri sint nimis faciles ad juris.randi delationem, quam alioqui timore relationis saepe omittunt. idem
115쪽
o 'PARS PRIMA. pronuncia n in judicio Curiali Luciae ANNOisCr. Mense Decemb. in causa V Volis gangi V, idemanni, contra Bennonem P fi . & in causa Hieronymi a .iDracliadorfLContra Christophorum a V Vyhe. Ex his colligebatur limitatio, ad hanc sen centiam, quod nimirum non proco dat dicta theorica, quae reo gressum actori ad probationes post jurisjurandi delationem non permittit in quando actor demum post delationem reperit probatioties, sicuti allegabat Draclis dorff, sed quia instrumentum quod producebat, non Iat relC-vans confirmata est prior sententia, qua ei erat relatum
l jusuirandum impositum iaADDIT io Jacobi Schulta
Hodie hac dere edita est constituti op n. λ ωnmt. I 'des authgt,limmutiensibi expresse dicit constit. quod si actori 1 rcro juramentum principale referatur,tum actori probationibus defungi prorsus non licere, aed ei juramenti praestationem simpliciter & recta esse subeundam, Sed quid si actor,t posteaquam uramentum reo detulit, reoq; per interlocutoriam vel iuramentum praestare, vel referre, nisi probatione tueri conscientiam suam malit, imponatur, probationibus sorte interea repertis,quibus amea destituebatur, juramentum delatum revocet, atq; ad probandam intentionem suam Leuteratione interpolita, sese ad mitisti petat,audiendusne erit & audiendum essetatuit
se nota ad limitationem t constu. a. Atq; idem hic sensisses' quoq; videtur .Modest dum in fine quaestionis limitatione subij-Disit iam by i
116쪽
An uxor ad hoc ut consequatur Dota litium exsudo, tenea orprobare dotem conversam in sudum ' SVM MARIAE
r. Mulieri adconsequendum ex suis dotalis n. socii probare iliationa
non comγersonem. . a. Marisinonsolentetmorib-rationem reddere expensrum. s. Mercator in duLoroumiturPecuniam converrisse in merant .
INter Dd. huius provinciae magna saepe fuit quaestio,
An uxor nobilis, adhoc ut mereatur dotalitium in seudo,teneatur probare dotem in seudum conversam P Et
D. Melchior ab Ossa judex judicii Curialis in ea fuit sententia, quod uxor teneatur hoc probare,idq; ipso autore impositum est uxori Christophoria V Verturn in iudicio Curiali. μSed cum ipsa probaret,maritum accepisse dotem licet ' non probasset quod maritus in seuda vertisset, M 2 fuit
117쪽
ΡARS PRIMA.suit judicium Curialet tali probatione contentum, pronunciauit dotalitium pro quantitate eiusmodi dotis illatae validum,licet agnati non consen sissent,& consensum praestare recusent, victusq; est D. Ossa, ut puta suffragioxum numero. Socer enim nieus D. Factis & D. Lossetius in contraria erant sententia, quod hoc uxoribus foret dissicilimum, cum mariti t non soleant ipsis ratio onem expensarum reddere,sed pro libitu suo dominari. Pro hac sententia allegauit D. Jacob. Toming. Anno 116 I. mense Iunio doctrinam Bald in L Macedoniam. I si CadS Miceu sicuti enim ipse dicit de mercatore, quod i ex eoru onsuetudine mercator in dubio praesumatur pecuniam venisse in mercantias, ita &existimabat j je in persona nobilis praesumendum, quod pecuniam in dotem acceptam in seudum potius seu in bona seudalia, quam in quicquam aliud conuertisset. Et ideo uxorem,cum habeat ejusmodi praesumtionem juris pro se,tali probatione non onerandam. ADDITIO Iacobi Schult.
118쪽
Mens domo sibi locata melprecario concessa ultra rem praefimium,an teneatur damnum exinpendio famisiae Aacul orto, intum sarcire ' -
r. Inprecreto doliu tantum praestatu rn.Io.sen. aoaec ni M. a. Domus habitandi gratia commodaripoten. s. Incommodato culpa veni rastanda .. Incendi eriprasimunmae culpa inhabitantium esen. . s. Ansequando Dominus teneatur ex incendio negligenti amisias oraria remissis .ε. Habitarissis tempore sinito, an dominus ignarus inquili porro habitare,consentire censeatur. . Praedo, fur miles nevoluntate domini rem detinentes semper inculpa sunt.' 8. Calpa adscribitur nusere se rei a Ne non pertinenti. s. Equo commodato diutius utens quam voluerit dominus depericulo rene
II. Lata culpa in civilibus negotiis dolo quiparatuF. ra. Conductornon tantum de dolosedo culpa tenetu II. Precarycontractus magis commodato quam donationi am . Precarium possine etiam habirationis e Is Precaritim ex mera concedentishberasitat roficisci inaedependet. Is Precarium magis ad donationis se bene scausam quam negotiyconi mr . Praedium licuisse ψrogatumst nurim tamen revocari potest. a1. μ rebm g n. eprec0.evi nata. Is. 'Commodarum locatio se catericontractinposteaquaminisseunt,asempore in iis desinito citra urnia partis consensem dissi nequis. o. Argumentum a commodato adprecar hodcommode pro dis. as. Precario nuia civilis actis adsistit.
119쪽
Hristophorus a CarolovvkZ concessit praediu suum seu castrum, Herm storsfappellatum,Jodoco abisv-bitz inhabitandum usque ad restum Paschatis Anni 61. cum Haubidius tiltra id tempus in praedicto castro commoratus esset, inscio Carolovvicio castri domino accidit, culpa cuiusdam ministrae suae ut oriretur, incendium in culina, aut alio loco, ex quo magnum damnum datum castro Quaerebatur ergo an iste Hatibilius inquilinus teneatur Carolovvicio praestare damnum ex incendio cubpa familiae suae orto datu Pro decisione huius negotii dubitabamus primo, qualis contractus esset initus inter Carolovvicium &Haubicium. Et cum is nihil mercedis loco solveret, sed Carol victus ei gratuito habitationem concessisset, videbatur esse precarium: quod si ita esset, videbatur Hau bicium non teneri ad aliquid ,cum ' in tali contractu tan-xum praestetur dolus, qui Haubicio impingi non poterat, nonc talpa. contra a de regjur. quaesitum I.' eum
in contrarium adducebatur, quod & commodatum dici posset. Nam & t commodatum gratuitum esse,& domum habitandi gratia commodari posse, est textus in cI. g. hujus Him I. vers Inter commodatumss.commodati. In t commodato autem Venit culpa, d. l. contraDM.σ
d g eum quos, vide quod ibi scripsi in inter meis fingia
bib. r. a etiam levissima. g. item is cui, a. etersat is qui utemdum, Inst. Ouibus moaere contr. oblig. quae est tilla ex qua
120쪽
iv de o praefecti vigilum.Salla in t quaesonuit s s. cohs n. vers Aut aliqui erant inhabitantes , σc. C. de pignor. action. VH etiam col a. σ-Anta &t quando
Dominus teneatur exincendio negligenti1familiae suae
Ego dicebam non opus esse, nos esse solicitos, an sit commodatum an precarium: Cum enim tempus t praefinitum habitationi fuerit elapsum, videri finitum esse contractum, qualiscuirque fuerit, nec posse videri redin-tCgratum precarium juxta Lin rebuδ g. . deprecar.
cum Carolou victus alleget se ignorasse, quod Haubicius ultra tempus praefinitum in praedio seu castro suo manse- serit. Si ergo ignoravit, non potest videri passus, dc ita nocadit hic patientia, quae semper praesuppo scientianu, in qua paticlia se fundatIC .in aetin rebuU. si deprecario. Cum ergo Haubicius finito tepore contractus, sine volutate Domini Κarolovvicii, manserit, videtur id tempore superfluo ut praedo detinuisse, undecumi de praedone , fure M similibus, qui sine volutate Domini res alienas detinet, dici soleat, quod semper sint in culpa in resurtiua . 8.g si causa I. ibi emper enim mora L si de condict. furti Ist C de condict.ob turpe cais merito oc incendiu post finem contractus negligentia familiae suae ortu, culpae ejus imputabitur. In hoc enim ipso in culpa est 5coccasione damni dedisse videtur, quddultra tepus p scri-