장음표시 사용
91쪽
me prior locus, ad alterum igitur iam progrediamur.Tribu tum in capita denarius fuit. non aureus, sed argcicus. D natium fuisse Sacrosancta Euangelia testantur. Nam Mati lici Exu.oblatus domino proditur denarius, cum numisma c Cn-sus postulasset. Quem locum sibi proposuit Hesychius illustrandum,cum illa scripsit. κενσορ νομίσματος ἐπικέα-λπιον. vel ut aliis placere uideoa πικέαλαου. Censiis videlicet certum est pecunic genus, quo tributum in capita per seluitur. Neque enim opinor, ab iis, qui censum exigebant, est aliud receptum pecuniae gentis,quam denarius, non bini quinarii,non sestertii quaterni, non eris seni lenii ut ne ab iis quidem, qui admetiebantur publicum frumentum ex lege Sempronia, exacti sunt a plebe pretii nomine, nisi semisia ses ac trientes,Vt alibi docuimus. Cum ergo esset denarius in usu promiscuo, erui ex his Graeci grammatici verbis nihil potest, quod euincat certum numi genus cusum ad tribura, sed certum duntaxat exactum, denarium scilicet, cuius facta erat in Evangelio mentio. Eum fuisse argenteum ut credam, faciunt multa. Primum quod de materia siletur, qua ratione. soliti crant Latini significare argenteum denarium κατ εἱοχουν quod is esset in usu longe, quam aureus, frequentiore. Deinde quod pauperes & locupletes nullo discrimine habebantur. Fac igitur pauperem suilla, qui nihil deserret incensum preter paupertatem, uxorem, & ternos pluresue ex ea liberos, quos capitis tributo iam obnoxios haberet in sua potestate. Huic si tributi nomine quinque aurei denarii suerunt persoluendi, extricarit quotanniS alicunde aureos nostri aeui scutatos celenos uice quinos necesse est, qui veterib.
quinquagenis respondent. At cutem illi misero detraxisses facilius,quam tantum auri abstulisses: qui enim potuisset tertio quoque die aureum scutatum in stipendium capitis seponereὸ opes tandem impelli Romani, & reditus percepti ex sub ectis Prouincijs, si aureus denarius stipendium capitis suit,ad summam perueniunt tam improbam,ut ludere Lip-
92쪽
sus uideri possit,cum in unum congcstis immensis auri ace uis tributa annua centum quinquaginta milionibus a stimatuit. Age Cmin; sedeamus ad calculos, &solius Aegypti iccii tutam rationcm ineamus . I cstatur Iosephus coluisse eam regionem hominum septuagies quinquies centena M. qui tributum penderent in capita, Alexadrinis exceptis, qui ad CCC. M. fucrunt liberorum capitum, ut ex Diodoro Lipsius notauit. Hi singuli si stipendii nomine in capita aureum denarium quotannis perioluerunt, siue aureos nostros qui nos & vicenos, tota Aegyptus in aerarium intulit capitationis nomine quotannis cctum nonagintaquinque missiones.
Adde Gestias, que plus etiam dederunt, quam Aegyptus. Adde Hispaniam & Africam, Syriam & Asiam, Graeciam ct Illyricum, insulas simul omnes iquariuga, ut ita dicam, sin
aula tantum dedisse affirmat Lipsius, quantum Galliam, &Aegyptum;iam videbis in frarium Romanum tantum auruillatum,ut ad ludicram illam mille millionum Vespasiani sumam explendam urinario vectigali nihil opus fuerit, cum Romani ex sola capitatione quotannis bis mille aureorum milliones perciperent, que auri vis cum vota etiam supere nedum fidem, nihil video caussae, quin liqc tota de aureo denario s uspicio sit pluma leuior iudicanda. Nisi sorte quem commouet Lampridii locus hic in Alexandro. Uectigalia publica ita contraxit , ut qui decem aureos sub Heliogabalo praesiterant, tertiam partem auri praesarent is tuncque primum semisses aureorum D rmati sunt, ct tremises,dicente Alexandro etiam quartarios futuro quod minus non posset. Quos etiam formatos in moneta detinuit, expectans H si vectigal contrahere potuisset,eos ederet. Qui tamen locuSinuitus ac repugnas trahitur ad tributa; cum reuera in eo devectigalibus agatur,id quod ne Lipsius quidem negare audetin Vere ante cum astirmauit Budςus. At ridiculum tributum est denarius argenteus in capita. Leve fortasse, at minime ridiculum,ei praesertim, qui trecentos ponat in orbe Romano hominum milliones, a quibG singulis argenteus denarius
93쪽
rius exactus csficit Romano more sestertium duodecies millies, qui triginta sunt milliones, quam pecuniae Vim qui putant ridiculam, ii montes auri per me rideant licet.
Panem biscoctum in delitiis olim fuisse. LAEthenaeus, qm hoc tradit,4 magni viri reprehensione uindicatus . caput XIX.
Iπυρουρ αρτουρ idest panes recoctos,& bis igne a s CXpertos , qui uulgo adhuc biscocti appel- lantur, scribit Athenarus lib. iii. in delitiis ha-K bitos olim,& valde lautos suisse. Contra Suidas abiicere eos videtur, & vulgares facere. allato hoc incerti autoris loco, qui in voce. σΩτυρα integrior legitur. M A ἰσρυζαντιον ηψαν σισυρας ἀνωμων ἀυτοὶ sροντερ ἰνοῖ, δυαλλο ου οτι μηδιπυρους αρτους οικῶ ει Bria λημενοι αφικοντο, Quibus locis inter se collatis vir doctus
Graecae linguae egregie intelligens, ita Suidae est assensus ut negarit induci se posse ad credendum, hos panes ς τολύν & delicatorum fuisse: qua in re causse, cur ab eo dis 1entiam,multae sunt. Primo enim cum multa apud antiquos panis suerint genera, nihil impedit, quin panem primarium S purissimum, qui ex farina fiebat cribro pollinario silccreta, lautioribus pistores recoquerent; secundarium autem,&cibarium, siue sordidum pauperioribus. Deinde ut demus scriptoris eius arvo, cuius testimonio utitur Suidas, rem sic habuisse,nec recoqui solitum panem,nisi in eorum gratiam, qui terra mariue longum iter susciperent; quis ideo negabit Eubuli etate, id est multis, meo quidem animo, ante *culis in usu frequenti fuisse, mensisque lautiorum expeti potuisse, recentem praecipue, imo achur a coctione calentemPPraeterquam quod in Venetorum triremibus, ut pane illo, cuius sertasse apud Suidam mentio est, socios nauales, sic illa Athensi Trierarchos uti vidi miro candore & suauitater qualem
94쪽
qualem etiam Romae inmensis potentiormia uidere memini, quo vix confici candidiorem posse autumo . Sunt etiam hoc tempore pistores in Italia', qui farinam, non aqua solurn, sed rosarum etiam succo saccharo addito subigunt, panemque eX ea consectilin & in offas tenues dissectum recoquunt , Venalemque circumferunt. Hi bococti, aut imminuta forma, bisco'. m vulgo appellantur; quos ipsos ιρι- ανυ ουρ Athenςi panes non esse delicatos, & τρυφερους possum certo assirmare,cum sciam veteres inter luxuriae instrumenta saccharum non habuisse, ac medicis fere ad qgros sanandos vim illius reliquisse , Plinio teste libr. xii. cap. viii. Panis recoetus a Grςcis recentioi ibus odietus est, Vt Suidas docet. Qua voce cu Romanam esse affrmat, intelligendum est suisse a Byzantiis usurpatam, qui post translatum Constantinopolim Romanum imperium frequenter a Graecis Romani sunt appellati: huiusmodi etiam esse ἰγγρουσίαν & alias non paucaS VOceS arbi- itror. Hac qua de agimus vitiata &cor-
95쪽
vt yalustium Catutinariis coniurationis oe belli Iugurtbini, sic Tacitu m' Annalium, historiaru m initium eodem argumento scripsi se .
V M A N V M ingenium certis quibusdam
circundatur cancellis, quos ultra progredi aut non vult,aut non potest. Sunt enim qui per ignauiam & sugam laboris longe consistunt a mota,ad quam si paullum modo niterentura ortasse peruenirent: sunt contra, qui cum sibi ipsis non desint, nihil tamen promouent: sic in rebus humanis ludit natura . Salustio & Tacito historicis primarum partium virum inuemendi facultas, an voluntas defuerit, non facile dixerim; hoc scio idem esse argumentum principii eius,quo ille in Catilinaria coniuratione ,& bello Iugurthino, hic autem in historiis,& annalibus utitur.Quod ut intelligant, qui nondum obseruarunt,esse verissimum, prim sim initii utriusque sententiam, deinde singulas partes inter se collatas subiiciam. Homini ,inquit, Salustius , d esuiu
partes,anima, ct corpus :totidemque genera fludiorum. Quanto animus est striprsalitant, rectius est excolere ingenium. Ad hanc laudemdμορμε praecipuὸ grassari postumus uiis, si lando,oe facta aliorum scribedo. Mibi res gestar populi mani memoris prodere consilium est,quan do ab administratione reipublica corruptis moribus arceor. Huius se tentiae membra lisc sunt. In Catilin. 'stra omnis uix animo ,σ corpore sita est . In Iugurth. Genus bominum compositμm ex anima, ct corpore est: studiaque omnia nostra , corporis alia , alia animi naturam fis
In Catil. Diuitiarum Fformae gloria fluxa,atq; stetitis est virtus ingenii clara aeternaq; habetur. In Iugurth. Praeclara facies, m γε diuitis, actu uis corporis, Galla
96쪽
alia omnia huiuscemodi breui dilabunturiat ingenis egregia facinora, sicuti anima, immortalia sunt.Fostremo corporis, γ fortuna bonorum,a tinitium,sic finis est. Omni a orta occidunt, ct aucta senescunt: animus in- eorruptus, etermis.In loco illo eX Catil.scripse Virtur ingenii cura.
non solum quia sic habebant tres manu scripti mei; sed etiavi illis responderet ex Iugurth ingeni, egregia facinora.
In Catil. Sed multi mortales dediti ventri atq; somno, indocti, ineuitiq; vitamsicut peregrinantes transegere. In tu aurili. Quo magis prauitas eorum admiranda es, qui dediti copporis gaudijs per luxum, ignaviam statem agunt. In Catil. Sed in m gna copia bonarum artium,quarum fama qmeritur. Ni in m.ssineis non legitur,rerum aliud alii natura iter In Iugurth. cum praesertim multaesint artes animi, quibus umma
In Catil. Fulchrum est benefacere reipublica: ct benedicere haud absurdum est. G qui fecere, ta qui facta aliorum stri ere la
In Iusurth. Verum ea bis magistratur ει imperia, postremo omnia iura rerum publicarum minimὸ mihi boc tempore capienda liuentur.&c. Ceterum ex aliis negotiis, qus ingenio exercentur , inprimis in gno usui est memoria rerum gestarum . . In Catil. ibi reliquam statem procul a republica habendam
P Li Mus Jucre. suca lauetina ingen 'str ines iqeadelantetia.Sed operae prςtiu est defigere obtutu in ea et, uarietate,qua utruq, initiu distinxit Salustius . Principio. u. Catilinario excitat nos ad gloriam, Iugurthino autem la guorem, ac desidiam excutit. Quo fit ut τι lauemμον aliud, atque aliud sit; quod praeterea ne una quidem eademque ratione tractatur. Nam in Catil. vitam negat silentio traiyseundam, idque paucis verbis. In Iugurth. autem falso ait de natura sua quaeri genus humanum, idque multis Oste
diti od autem in utroque initio subiicit de homine coin
97쪽
posito ex corpore & anima, id aptat egregie utrique sententis, & scopo, quem habet propositum;ita ut in eo etia que
sita varietas uideatur. Praeterea in animi studiis corpori praeserendis non eundem in utroque libello ordinem sciuat: scd in Catilinaria rectitis esse concludit ingenii , quam virit m opibus gloriam quercle, ante quam corporis bona & virtutem contendat inter se , & multis interiectis eos damnat, qui corporis voluptatibus indulgent.Contra in Iugurth. collatio corporis, ct animi bonorum primum obtinct iccum :huic subnectitur eorum criminatio,qui dediti corporis gaudiis statcm agunt,que complexionis uim habet. Ad hcc in Catil. antequam pervcniat ad eas artes, quibus parari claritudo potest, querit uine corporis, an uirtute animi res militaris magis procedat, te qua re in IVPrib. ne Verbum quide .
Accedit, quod in Catilin. duas illas artes, quibus fama quaeritur, proponit:at in Iugurth. missa propositione agit desingulis. Praeterquam quod causis, quibus abduci potuisset ab hoc studio,sunt diuersae. In Catil. deterreri se ait potuisse his
precipue rationibus: Quod haud quaquam par gloria sequitur scriptorem,& autorem rerum:& quod in primis arduum videtur res gestas scribere. In Iugurth. autem quod futuri erant, qui tanto, tamq; vidi labori nomen inertiae impone rent.Quamobrem hanc rationem diluit, illas non item. Caussa postremo, qua adductus Romanam historiam scribedam suscepit,quamquam una eademque in utroque initio affertur,corruptela reipublice; varie tamen tractatur,&in Catil. semel tangitur, in Iugurth. autem semel & iterum, ita tamen ut posterior Iocus priorem illustret.Prior locus esti et
fratus, imperia,postremo omnis cura rerum publicarum minime mihi hae tempestate eapiunda videntur: quoniam neque uirtuti honos da-o r,neque icli, quibus per fraudem ius fuit tuti,aut eis magis honesti su
Posterior lacus eae. Quis est omnium bis moribus , quin diuitiis et
Mnnibus,non probitate,neque industria eam mularibus suis contῖdate Atiam homines noui qui antea peruirtutem soliti erant nobilitatem a
98쪽
teuenire,furιim, ' per latrocinia potius, quam bonis artibus adimpeiaria, O honores nituntur: proinde quasi prstura γ consulatus, atque alia omnia huiuscemodi per seipsa clara, o magnifica sint, ac nou perinde habeantur,ut eorum, qui easustinent, virtus est.
Iam veniamus ad Tacitum, qui Salustium est in eodem utriusque initii argumento, eiusque varietate, ut mihi quide
videtur, imitatus. Dante, inquit, republica res Popvtiaomani non minus lιber/, quam eloquenter memorata sint; ea collapsa via etiam magni Icriptores oe clara ingenia cest erunt,oe corrupta est multis modis Neritas,quam mihi sanctam fore polliceor. Sunt autem in utroque
proemio he partes similes, aut verius Cedem. In annalibus docet quandiu uerax & incorrupta Romana historia fuerit
his verbis. Peteris reipublics prospera ν eladuersa claris scriptoribus memorata sunt:temporibusque se gustidicendis non defuere decora iugenia, onec gliscente adulatione deterrerentur. In Histor. Post conditam νrbem septingentos G viginti prioris aut annos multi autores γetulerunt: dum res opuli Romani inmorabantur pari eloquetia,ae libertate.Postq bellatum apud Actium, atque omnem potestatem ad νnum conferri pacis interfuit . magna illa ingenia cessere.
In Annal. Sic aperit caussas temeratae veritatis , pr teradulationem,de qua supra erat ductum. Tiberii, Caijq; U Claudi ,ac Veronis res forentitas ipsis ob metum fas postqua Occiderant,
recentibus odiis composita sunt . In Hist. Simul veritas pluribus modis infracta primum inscitia reipubl. νt aliena, mox libidine Uentandι, aut rursus odio aduersur e
In Annal. proponit materiem operis, & fidem profitetur
ad hunc modum. consilium mihi pauca de se gusto , ct extrema tradere mox principatum Tiberij,ta cetera sine ira, ct studio,quorum causias procul habeo. In Histor. ibi balba,Otho, Vitellius nee benefleto, nec iniuria co-χniti. Dignitatem nostram a Vestasiano inchoata a Tiso am,a mitiano longius prouectam non abnuerim; Sed ιαorruptam fidem professi nec amore quisquam, Usine odio dicendus est. Haec lun Ucr
99쪽
que initio communia. illa iam propria singulorum, quod praecipuas reipublicς mutationes ab V. C. usque ad Actiacam pugnam enumerat in ipso Annalium , ut ita dicam, vestibulo , at historias ab ipso earum argumento exor
Quς autem de Augusti temporibus dicit usque adeo sutuaria, ut etiam discrepantia videantur Extincto enim Antonio annos quatuor& quadraginta solus imperauit Augustus.Si igitur postquam bellatum est apud Actium,magna ingenia cessere,qui fieri potest, ut Augusti tempora dixerintὸ Sed constat sibi ipsi Tacitus,& hoc dicit,ex quo Actiaca pugna Antonius cst uictus,& Augusti uniuS nutu, atque imp
rio geri coepit respublic ν . .η e si Ex illo fluere, ac retro sublapsa referri ' ..., M
cspisse praeclara illa ingenia, & paullatim gliscente adi latione esse dilapsa.Quamquam igitur qui Augusti tempora
dicerent, non desuerunt, quo tamen quisque recentior, eo fuit minus liber. Qua adductus causi Tacitus, quamquam non sola,pauca de Augusto, eaque extrema tradidit. Hic animaduerto solam asueentationem ex eius sententia Augusti temporum historiam corrupisse. Res autem Tiberii, Catiaque & successorum,quo minus uere posteris traderentur,secit praeterea metus,atque odium', ut in annalibus tradit. At in historiis facta odii, atque adulationis mentione de metu silet,eiusque loco inscitiam reipublicae ut alienς commemorat. Ab odio tamen atque adulatio .pleraque omnia orta mendacia satis indicat illis verbis. ita neutris cura posteritatis inter infenso s,vel obnoxios Ambitionis autem & liuoris collatio in historiis posita,nulla estin annalibus. Discrimen i ter cetera vel tacente me satis clarum: quia enim odii atque amoris caussas in historiis procul non habet,pluribus uerbis
mendacii suspicionem a se amolitur. Aliud postremo histo-
100쪽
riarum opus,si vita suppeditet,pollicetur; a quo promisso in annalibus,quos senex scripsit, abstinuit. Haec tantum eram pollicitus in capitis indiceued libet auctarii loco,aut επιμε- tabuerba Photii in bibliotheca in medium afferre, eX quisbus & proemia Theopompi atque Ephori historiarum fuisse sitnillima, & huius rei causia constabit. Cum ergo auditum ab utroque Isocratem dixisset,& propositam utrique a magistro historiae materiam hςc addit. καζα - λορδε εδι---τοῖς αλλυς -ομοιοτατα, os ἀπὸ ἀυτουρ-ὲ ρ .H- lego Era ιιεν τρυ
Interamnas olim in Italia tres fuisse s Plinium memoria lapsum Nideri. Caput X X I.
bes inter amnes sitae,non omnes tamen diXerunt Latini Interamnas, sed quibus nomen id fuit,a situ suit. Tria vero apud veteres in Italia opida obseruaui hoc nomine,ut in dDuersis regionibus, ita uariis cognominibus, quorum duo in ueterum scriptis occurrunt frequenter, tertium raro, atque ideo est uetustatis tenebris prope obicuratum.Via Latina ad confluentes Liris & Casini fuit Interamna Latinarum urbium ultima, quo M. Valerio, .Meci Cossicolonia Romana est deducta. Autores Liuius lib.1X.d a. Strabo lib. v. alii. Colonis Lirinalibus aut Licinentibus cognomen suisse intelligere est ex vetere inscriptione,Mdm
P. TVR CIO P. F. SEVERO II VIRO CVRAT REI P. INTERAMNAT. LIRIN. EORUMDEM PATRONO COL. CASSINATES.