Vincentii Contareni Variarum lectionum liber in quo multi veterum cum Graecorum tùm Latinorum scriptorum loci illustrantur, atque emendantur. Pro ut altera pagina fusiùs indicat. Addita est in calce verborum Graecorum interpretatio, & copiosissimum r

발행: 1606년

분량: 147페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

71쪽

rat, qui ianuam ferire potuitξ Nisi si ut apud Iurisconsultos, qui in eo iam est, ut se accingat, is censetur accinctus : sic qui paullo post ianuam pulsaturus est, iam dici potest puru

s areal I Herculem prςterea non solum antequam relatus in Deos,sed etiam prius quam natus sit, Sosia& Mercurius, ille admirans, hic iurans nominat. Sosia actu primo la.

Nam mihi quidem hercule qui minus liceat deo minitarier.

Nisi de antiquiore illo AEgyptio mentio fit ab utro*,cuius famς luminibus obstruxit postea Grecus, adeo ut Iesetiam ab illo praeclare gestς huic tribuerentur. Autor Diodorus lib. tertio extremo. alii. III His adde quod actu tertio . sci prima Iuppitersie loquitur.

Faciam ut uno foetu,& quodgrauida est uiro. Et me quo grauida est,pariat sine doloribus.

Sed longe alia sunt, atque a tam speciosis pollicitati nis aliena, quς Bromia ancilla Amphitruoni narrat actu quinto scena prima.

Postquam parturire hodie uxor oreaepit tua, Vbi utero exorti dolores, ut solent puerpers, Inuocant Deos immortales,ut sibi auxilium ferant.

Audire hic mihi uideor puellam illam Terentianam ci

72쪽

3 VARIAE LECTIONES: σ1

ηο Lucina fer opem, serua me obsecro.

Aut igitur, quod similiaribus est familiare, id Bromia afirmat, quod ignorat: aut Alcumenam Iuppiter parere tantum , non etiam parturire sine doloribus. voluit. Vtut est , inepte Mercurius paterni consilii conscius Actu primo, scena secunda de Alcumena .

Hodie illa pariet filios geminor duor'. tur, rimo ut talore absoluat αλumnas duas.

Qui enim labor . aut que aerumnς in partu sine dot Ioribus IV Nec verior, aut melior altera caussa est, cur illa esset geminos in lucem editura.

Et ne in suspiciρne ponatur stupri .

Nam turbs, quς deinde exoriantur , nemo non via

Amphitruo. Pudicitia huius, inquit, uitiam me bine absen

Alcumena contra . Durare nequeo in aedibus, ita me probis, stupri,dedecoris a Niro argutam meo.

Hoccine est in stupri suspicione non poni Θ Sed cauit fortasse Iuppiter , ne apud reliquos ciues veniret Alc mena in stupri suspicionem , maritum autem, quem ludos sacere parabat, sustiue deque habuit, exempturus illi extrema fabula omnem scrupulum, eumque cum VX re in antiquam gratiam reducturus. V Adhaec in fabulae epitasi catastrophen indicari non placet, ut animo pendeat auditor rei exitum expectans, &quomodo turbae illae in tranquillum sint conferendς. Ioui igitur Actu tertio alia oratio tribuenda fuit: nam

i quae

73쪽

66 VINCENTII CONTARENI

quae tributa est,ut vitiosa non sit, videtur certe superuacanea, cum eadem omnia ante Iouem Mercurius dixerit

Aetiis primi scena secunda. Sed Brtasse quod spoponderat filius , patri erat assensu suo confirmandum. VI Erunt etiam, quibus primariam f*minam diluculo ante aedes stare non placeat ; stat autem Alcumena', & quidem sine ulla familiarium sola ; nam Thessala taquam inclamat, intus erat. Sed his occini potest illud Neuii in Danae. η

Desubito famam tollunt, si quam solam uidere in uia .

Et sane aliter fabulae non constarent. VII Extat etiam nescio quid in ea fabulae parte , qua Amphitruonem deludit Mercurius , quod reprehensione carere non videtur . Verum id quia turpe est,&versus illi Plautini doctorum virorum iudicio non sunt, misson

VIII Sed peccatum Ionge omnium grauissimum uid tur quod in v nam diem septem menses coniicit. Quam immodicam cius licentiam castigauit ante me vir singulari doctrina & eloquentia M. Antonius Muretus lib. sq. Var: qui tamen dum currenti calamo indulget, falso Herculem decimo post mense, quam seminatus est, Alcum nam parientem facit. Nam mense decimo Iphiclus est g nitus , Hercules septimo . Hoc quoque tamen veteres Tragici non minus sibi, quam Epicis licere uoluerunt , Aristotele teste capitulo quinto poet. extremo.

74쪽

VAR1AE LECTIONES.

manam historiam a Graecis fuisse fabulis inquinatam. caput XVI.

VI nestiunt qua religione in populi Roma

ni rebus prodendis Graeci quidam versati sint, discent ex hoc capite:& limul intelliget, quamquam falsum cst Grςcos omnes esse mendaces,atque hςc per summam iniuriam nobilissimae, & optime de nobis meritae genti inuritur calumnia; quosdam tamen in fabellis condendisne poetis quidem concedere. Declarabo id una & altera historia c Suidς collectaneis hausta. Cum Romanis alieno cibo vesci probro esset, Romulus sibi conscius fortunae sue, ut una cum statre expositus a lupa non sera, sed homine suisset educatus,curandum putauit,ne quando hoc sibi obij ci posset;aut obiectum ad omnes aeque patres, plebemque uniuersam pertineret. Aequum igitur, imo necessarium dictitans ali Senatum a rege hieme saltem,cum a bellis quies es.set,epulum de suo vocatis ad unum Senatoribus dedit,eoiaque ad eundem modum praebere iussit militibus prandium, quod appellauit Brumalium,quae vox Romanis alieno cibo ali significat.Hςc est Gra corum Suidae verborum sentetia,

75쪽

68 VINCENTII CONTARE NI

λοΠίων τροecpDM. Hanc mythistoriam apud eos, qui sunt accurate Romanas antiquitates prosequuti non facile inuenias.Quod utinam Suidae venisset in mentem docere, unde has nugas hausisset, ut sciremus,quis ille esset, cui latum deberet Romana historia corrupta & decepta posteritas. Nucille,ut solet,cum aut oris nomen omiserit, nos rem ipsam putemus Hanc esse sabulam licet ex eo intelligere,quod, ut dixi a nemine est prodita Latino aut Grςco notς melioris scriptore. Praeterquam quod nihil hoc consilio,mea quidem se tentia promouisset Romulus, neque eluisset maculam sua: longe enim est aliud aut a rege Senatum, aut a Senatu milites semel & iterum vocari ad coenam , dc a suis expositum tolli,& educari ab alienis. Ecquis unquam audiuit, aut cui poterit persuaderi, brumalia cibum alienum Latine significareξNam alia quidem productio nominis est,quam habentctiam Saturnalia, Matronalia, Consualia: bruma vero certu est anni tempus, non cibus. Nisi forte ex Grςci Grammatici sententia,aut eius unde ille hoc hausit,Bρ-& α λλορ vel αλλοῖος in unum coierui,& ex eis conflatum est a Latinis Br

malium, quod nullo modo obtrudi mihi patiar, cui Brum Ita a bruma fuisse appellata suadet etiam anni tempuS, qu illa dicuntur celebrata conuiuia, quae si Rumalia aut Ruminalia dicta esse assirmaret, crederem illi placuisse nomen sortita a ruina,idest mamma aliena.Nunc & brumalia appellat& ad delendam suae calamitatis memoriam excogitata assit mat a Romulo. Sed hac missa veniamus ad alteram palm

xiam sabellam. M Furium Camillum nemo ignoratote dicita a I Appuleio Tribuno plebis propter prς iam Veletanam

p. biisse in exsilium,& Februarium mesem dierum. viii & xx. anno Romuli addit si a Numa,&nomen sortitum a Februis.

At longe aliter Suidas siue quisquis est, unde ille descripsit,

rem narratrFebruarium mensem a quodam Gallo Romae colate accepisse nomen; eum cum Furio Camillo de Tyranis triumphanti inuideret, clamasse e rostris, Romanorum 6 -

tunae

76쪽

mnae acceptam victoriam esse referendam, non Camilli virtuti, quem sibi esset compertum cogitare de inuadenda Tyrannide.atq; ut id populo persuaderet facilius, supposititias epistolas,&corruptos a se testes exhibuisse: populum concitatum pepulisse Camillum in exsilium sed urbe a Gallis diruta & incensa non reuocasse modo, verum etiam eius auspiciis deleto Brenni exercitu patriam recuperasse: Quo beneficio adhuc recenti utendum ratum Camillum aduersario die dixisse,collata in eum caussa eius calamitatis, quam ceperat, reipublica, damnatumque & neruis probe cς sum urbe exegisse. Verba Suidae si quis requirit,haec sunt. νιμον ΩΤς.ουτω

In hac narratione plura sere sunt peccata,quam verba. Nam quo anno triumphauit Camillus, non consules, sed tribuni militum consulari potestate administrabant Rem inibiNam, nec Gallus quisquam per ea tempora maj I atuin Rome gessiti nec ab homine ullo, sed a februis nomen Februarius mensis accepit:& iam inde a Numa reliquis bieuior a nemine postea decurtatus fuit:nec de Tyrannis Camillus, sed de Veientibus triumphauit; neque ivit in es silium ob inita de tyrannide inuadenda consilia, sed ob inique diuisam Veientanam praedam. Hanc ipsam fabulam leuiter interpolatam inuenies

77쪽

o VINCENTII CONTARE NI

inuenies apud Cedrenum. Nam pro Furio Camillo Mamlipm Capitolinum nominat, cui aduersatum ait Senatorem, qui Gallis studcret: Manlium reducem autorem exiiij sui Februarium virgis caesum diis manibus immolasse; haec acta Sextili mense, quem ut mutilum Manlius Februarii vocabulo appellarit. Qtiibus addit quod storea amictus & su ne prscinctus Fcbruarius esset urbe cie us, mansisse morem apud Romanos, ut stoream in foro quotannis propositam caedentes clamarent. Egredere ex Vrbe Februari. Haec Cedrenus

ab iisdem lacunis expiscatus est, unde illud quoque, quod alibi tradit L. Quinetium Cincinnatum Nerone imperante vixisse,& opus in agro facientem a legatis consulem salutatum.Sed hoc quamquam foedum peccatum,nihil tamen est nisi annorum circiter DXV. Nam de consulatu oesto anno V.C. CCXClla. Dionysium Halicarn.autore habet, quamquam Latini omnes Cincinnatum cx agro ad Dictaturam euocatum tradant anno CCXCV. Superior autem illa narratio tota ficta ne ueri quidem speciem habet. Quid enim immanius, & a vetere illa Romanorum virtute alienius, quam Dictatoris iussu immolatam Diis manibus Senatoriam victimam P Ecquibus meretur sibilis explodi,qui Augustum mensem scribit esse Februariumὸ Nec est,ut se tegat probati alicuius Greci historici autoritatercertum est. n. Plutarchum adeo non insanisse,ut haec proderet, ac ne Appianum quidem, quem, Plutarchum,ut solet, sequutum in hac re tradenda coniici potest ex eo fragmento e libris eius

quod extat apud Suidam in apud quem alterum i Situr Dionis in.-de hac ipsa re,in qua narranda non discedit a Liuio & Plutarcho. Reliquum est, ut haec tota fabella manarit ab imperito, & audaci aliquo Grςculo, qui dum fabulas sereret, historiam violare nia hil pensi habuerit. L

78쪽

VARIAE LECTIONES.

σ de ementita legatione disputatura . . t aput XVII.

M P HIP O LIM Thraciae urbem a Phulippo occupatam cum recuperare niterCtur

Athenienses,graui ac dissicili bello se impli- , cuerunt Quod cum spo omnium esset diuturnius,nec procederet ex sententia, coacti sunt animum appellere ad pacem, a qua ne Phia lippum quidem abhorrere multi nuntiabant. Creati igitur. X.ad Regem legati,qui explorata eius sententia,si pax impetrari aequis conditionibus potuisset,curarent ut legati ab eo Athenas mitterentur. Rex Parmenionem, An tipatrum, Eurylochum misit,a quibus est breui negotium consectum,exactoque ab Atheniensibus iureiurando pax facta. Eam pacem ut Philippus quoque iureiurando suo confirmaret, illi ipsi,qui obierat primam legationem,redire iussi in Macedoniam . Cumque moras traherent , nec darent se in uiam, ne Philippus solutus iusiurandi religione agros sociorum int rea popularetur, opida redigeret in suam potestatem, S.C. maturare profectionem iussi sunt. Veniunt in Macedoniam absente Philippo,qui de industria ante eorum aduentum expeditionem susceperat in Thraciam;cumq; liceret paucorudierum itinere adire ad eum ,& magnam Thracis partem seruare,paucorum proditione factum est, ut no ulterius progrediendum, quam estet in mandatis, sed eius in Macedoniam reditum operiendum statuerent. Tandem ille uenit regesta ex sententia,nec tamen diu expectatus statim, ut par erat,iureiurando se obstringit,sed nectit moras, & producit legatos quantum potest, interea se comparans ad bellum Phocense in Thebanorum gratiam susceptum. Rebus omnibus comparatis in uiam se dat cum omnibus cophs , atque

79쪽

1 VIN CENTII CONTARENI

in ipso demum itinere in publico diuersorio iureiurando secbstringit, & legatos dimittit r qui dum redeunt in patriam,

ipse interea nec opinantibus Atheniensibus, quos certo sciebat , si id essent subodorati, impcdimento suturos, traiicit Thermopylas,& ducit in Phocenses. Legati reuersi Athenas renunciant pacem iureiurando sancitam a Philippo cupopulo Atheniensi, & sociis,extra Phoccnses, cum quibus negaret adduci se posse ulla ratione,ut pacem faceret,quod

templo Delphico spoliato immani sacrilegio se contaminasset. Haec omnes praeter Aeschinem, qui unus affirmabat,lisca Philippo iactari publice, ut d hebanos falleret,quib. erat insensus;Phocensibus autem nihil a Philippo esse periculi:iduni sibi a Rege secreto commissum,& in aurem dictum.Sed Athenienses,ut qui de Phocensium saluto valde laborabar,

non contenti unius testimonio decernunt, ut iidem lcrati redeant tertio ad Philippum,eiusque animum explorent diligentius. Cum autem Demosthenes abiurasset legationem,

Aeschines quoque ne quid aduersarius per suam absentiam moliretur noui,aduersam valetudinem simulat: reliqui cum duobus in horum locum factis in uiam se dant:cLn que in Euboea deperditis ac profligatis Phocensium rebus cciii res essent facti,adnotat Dercyllus legatorum unus ad urbe, & rem populo aperit. Magna trepidatio Athenis fuit, cum est auditum Philippum tam callido consilio in Graeciς uiscera penetrasse improuisor sed longe maior, cum de subactis Phocensibus nuntius venit , deque Thebanorum & Philippi societate. Cum igitur esset incertum , ut victoria esset usurus Macedo, nec quidquam obstaret, quominus ad suam libidinem Atticam inuaderet; decretum est factum, quo in agro Attico quicumque habebant domicilium, migrare omnes in urbem sunt iussi, aut in castella cum liberis,& coniugibus, rebusque omnibus suis. Inter hos tumultus Aeschines valetudine subito recuperata, nemine iubente suscipit legationem ad Philippum. Hsc ex Demosthenis Or tionibus

80쪽

- VARIAE LECTIONES. , 73

tionibus pro Corona, & de ementita legatione hausta sunt eo consilio, ut notatis diligenter temporibus, quibuslisciunt gesta,iudicent viri docti falso necne queratur de D mostiaene Aeschines, quod του δευλευτviοἴκα των est a

τια. Sed antequam dicere de temporibus incipio,proponere necesse est ordinem mensium Atticorum, quo ignorato non possunt,quς sum dicturus,intelligi. In iis autem digerendis Gazam sequar, quem in hac re Scopum attigisse multis alibi ostendam.Primus igitur anni Attici mensis est. .

io Munychion. ii Thargelion .ia Scirophorion.

Elaphebolionis, qui nonus est anni Attici mensis, die xiκ.pax facta teste Demosthene de salsa legatione pag.i

ἐγένουτο. IV. & xx.die eiusdem mensis legatos Athenienses redituros in Macedoniam ad iusiurandum a Philippo exigendum 1dhuc Athenis esse versatos, nec dedisse se in via, nisi post diem IV. mensis insequentis, quem appellabant Munychionem,affirmat, & probat Aeschines de legatione.

SEARCH

MENU NAVIGATION